༡༠. ཀོ་ས་མྦ་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀོ

༢༧༡. ཀོ་ས་མྦ་ཀ་ཝི་ཝཱ་ད་ཀ་ཐཱ

༤༥༡. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི གྷོ་སི་ཏཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི. སོ ཏ་སྶཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་དི་ཊྛི [ཨཱ་པ་ཏྟི་དི་ཊྛཱི (སཱི.)] ཧོ་ཏི; ཨ་ཉྙེ བྷི་ཀྑཱུ ཏ་སྶཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་དི་ཊྛི་ནོ ཧོ་ནྟི. སོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཏ་སྶཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནཱ པ་ཏྟི་དི་ཊྛི ཧོ་ཏི; ཨ་ཉྙེ བྷི་ཀྑཱུ ཏ་སྶཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་དི་ཊྛི་ནོ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་པ་ནྣོ, པ་སྶ་སེ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཏྟི’’ནྟི? ‘‘ན་ཏྠི མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་པ་ཏྟི ཡ་མ་ཧཾ པ་སྶེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ སཱ་མ་གྒིཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ད་སྶ་ནེ ཨུ་ཀྑི་པིཾ་སུ. སོ ཙ བྷི་ཀྑུ བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཧོ་ཏི ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་མོ དྷ་མྨ་དྷ་རོ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རོ མཱ་ཏི་ཀཱ་དྷ་རོ པ་ཎྜི་ཏོ བྱ་ཏྟོ མེ་དྷཱ་ཝཱི ལ་ཛྫཱི ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ཀོ སི་ཀྑཱ་ཀཱ་མོ. ཨ་ཐ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ ས་ནྡི་ཊྛེ ས་མྦྷ་ཏྟེ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨེ་སཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ནེ་སཱ ཨཱ་པ་ཏྟི. ཨ་ནཱ་པ་ནྣོ་མྷི, ན་མྷི ཨཱ་པ་ནྣོ. ཨ་ནུ་ཀྑི་ཏྟོ་མྷི, ན་མྷི ཨུ་ཀྑི་ཏྟོ. ཨ་དྷ་མྨི་ཀེ་ན་མྷི ཀ་མྨེ་ན ཨུ་ཀྑི་ཏྟོ ཀུ་པྤེ་ན ཨ་ཊྛཱ་ནཱ་ར་ཧེ་ན. ཧོ་ཐ མེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ དྷ་མྨ་ཏོ ཝི་ན་ཡ་ཏོ པ་ཀྑཱ’’ཏི. ཨ་ལ་བྷི ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ ས་ནྡི་ཊྛེ ས་མྦྷ་ཏྟེ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཀྑེ. ཛཱ་ན་པ་དཱ་ན་མྤི ས་ནྡི་ཊྛཱ་ནཾ ས་མྦྷ་ཏྟཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ དཱུ་ཏཾ པཱ་ཧེ་སི – ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨེ་སཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ནེ་སཱ ཨཱ་པ་ཏྟི. ཨ་ནཱ་པ་ནྣོ་མྷི, ན་མྷི ཨཱ་པ་ནྣོ. ཨ་ནུ་ཀྑི་ཏྟོ་མྷི, ན་མྷི ཨུ་ཀྑི་ཏྟོ. ཨ་དྷ་མྨི་ཀེ་ན་མྷི ཀ་མྨེ་ན ཨུ་ཀྑི་ཏྟོ ཀུ་པྤེ་ན ཨ་ཊྛཱ་ནཱ་ར་ཧེ་ན. ཧོ་ནྟུ མེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ དྷ་མྨ་ཏོ ཝི་ན་ཡ་ཏོ པ་ཀྑཱ’’ཏི. ཨ་ལ་བྷི ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ ཛཱ་ན་པ་དེ་པི ས་ནྡི་ཊྛེ ས་མྦྷ་ཏྟེ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཀྑེ. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཡེ་ན ཨུ་ཀྑེ་པ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྑེ་པ་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨེ་སཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ནེ་སཱ ཨཱ་པ་ཏྟི. ཨ་ནཱ་པ་ནྣོ ཨེ་སོ བྷི་ཀྑུ, ནེ་སོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་པ་ནྣོ. ཨ་ནུ་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་སོ བྷི་ཀྑུ, ནེ་སོ བྷི་ཀྑུ ཨུ་ཀྑི་ཏྟོ. ཨ་དྷ་མྨི་ཀེ་ན ཀ་མྨེ་ན ཨུ་ཀྑི་ཏྟོ ཀུ་པྤེ་ན ཨ་ཊྛཱ་ནཱ་ར་ཧེ་ནཱ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨུ་ཀྑེ་པ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨཱ་པ་ཏྟི ཨེ་སཱ ཨཱ་ཝུ་སོ, ནེ་སཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨཱ་པ་ནྣོ ཨེ་སོ བྷི་ཀྑུ, ནེ་སོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ནཱ་པ་ནྣོ. ཨུ་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་སོ བྷི་ཀྑུ, ནེ་སོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ནུ་ཀྑི་ཏྟོ. དྷ་མྨི་ཀེ་ན ཀ་མྨེ་ན ཨུ་ཀྑི་ཏྟོ ཨ་ཀུ་པྤེ་ན ཋཱ་ནཱ་ར་ཧེ་ན. མཱ ཁོ ཏུ་མྷེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨེ་ཏཾ ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟི་ཏྠ ཨ་ནུ་པ་རི་ཝཱ་རེ་ཐཱ’’ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི ཁོ ཏེ ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ཀྑེ་པ་ཀེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ ཏ་ཐེ་ཝ ཏཾ ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟིཾ་སུ ཨ་ནུ་པ་རི་ཝཱ་རེ་སུཾ.

༤༥༢. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ནྣོ ཨ་ཧོ་སི. སོ ཏ་སྶཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་དི་ཊྛི ཨ་ཧོ་སི, ཨ་ཉྙེ བྷི་ཀྑཱུ ཏ་སྶཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་དི་ཊྛི་ནོ ཨ་ཧེ་སུཾ. སོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཏ་སྶཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་དི་ཊྛི ཨ་ཧོ་སི, ཨ་ཉྙེ བྷི་ཀྑཱུ ཏ་སྶཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་དི་ཊྛི་ནོ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑཱུ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་པ་ནྣོ, པ་སྶ་སེ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཏྟི’ནྟི? ‘‘ན་ཏྠི མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་པ་ཏྟི ཡ་མ་ཧཾ པ་སྶེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑཱུ སཱ་མ་གྒིཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ད་སྶ་ནེ ཨུ་ཀྑི་པིཾ་སུ. སོ ཙ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་མོ དྷ་མྨ་དྷ་རོ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རོ མཱ་ཏི་ཀཱ་དྷ་རོ པ་ཎྜི་ཏོ བྱ་ཏྟོ མེ་དྷཱ་ཝཱི ལ་ཛྫཱི ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ཀོ སི་ཀྑཱ་ཀཱ་མོ. ཨ་ཐ ཁོ སོ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ ས་ནྡི་ཊྛེ ས་མྦྷ་ཏྟེ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨེ་སཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ; ནེ་སཱ ཨཱ་པ་ཏྟི. ཨ་ནཱ་པ་ནྣོ་མྷི, ན་མྷི ཨཱ་པ་ནྣོ. ཨ་ནུ་ཀྑི་ཏྟོ་མྷི, ན་མྷི ཨུ་ཀྑི་ཏྟོ. ཨ་དྷ་མྨི་ཀེ་ན་མྷི ཀ་མྨེ་ན ཨུ་ཀྑི་ཏྟོ ཀུ་པྤེ་ན ཨ་ཊྛཱ་ནཱ་ར་ཧེ་ན. ཧོ་ཐ མེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ དྷ་མྨ་ཏོ ཝི་ན་ཡ་ཏོ པ་ཀྑཱ’ཏི. ཨ་ལ་བྷི ཁོ སོ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ ས་ནྡི་ཊྛེ ས་མྦྷ་ཏྟེ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཀྑེ. ཛཱ་ན་པ་དཱ་ན་མྤི ས་ནྡི་ཊྛཱ་ནཾ ས་མྦྷ་ཏྟཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ དཱུ་ཏཾ པཱ་ཧེ་སི – ‘ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨེ་སཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ; ནེ་སཱ ཨཱ་པ་ཏྟི. ཨ་ནཱ་པ་ནྣོ་མྷི, ན་མྷི ཨཱ་པ་ནྣོ. ཨ་ནུ་ཀྑི་ཏྟོ་མྷི, ན་མྷི ཨུ་ཀྑི་ཏྟོ. ཨ་དྷ་མྨི་ཀེ་ན་མྷི ཀ་མྨེ་ན ཨུ་ཀྑི་ཏྟོ ཀུ་པྤེ་ན ཨ་ཊྛཱ་ནཱ་ར་ཧེ་ན. ཧོ་ནྟུ མེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ དྷ་མྨ་ཏོ ཝི་ན་ཡ་ཏོ པ་ཀྑཱ’ཏི. ཨ་ལ་བྷི ཁོ སོ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ ཛཱ་ན་པ་དེ་པི ས་ནྡི་ཊྛེ ས་མྦྷ་ཏྟེ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཀྑེ. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཡེ་ན ཨུ་ཀྑེ་པ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྑེ་པ་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨེ་སཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ; ནེ་སཱ ཨཱ་པ་ཏྟི. ཨ་ནཱ་པ་ནྣོ ཨེ་སོ བྷི་ཀྑུ, ནེ་སོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་པ་ནྣོ. ཨ་ནུ་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་སོ བྷི་ཀྑུ, ནེ་སོ བྷི་ཀྑུ ཨུ་ཀྑི་ཏྟོ. ཨ་དྷ་མྨི་ཀེ་ན ཀ་མྨེ་ན ཨུ་ཀྑི་ཏྟོ ཀུ་པྤེ་ན ཨ་ཊྛཱ་ནཱ་ར་ཧེ་ནཱ’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཏེ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་ཀྑེ་པ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘ཨཱ་པ་ཏྟི ཨེ་སཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ; ནེ་སཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨཱ་པ་ནྣོ ཨེ་སོ བྷི་ཀྑུ, ནེ་སོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ནཱ་པ་ནྣོ. ཨུ་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་སོ བྷི་ཀྑུ, ནེ་སོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ནུ་ཀྑི་ཏྟོ. དྷ་མྨི་ཀེ་ན ཀ་མྨེ་ན ཨུ་ཀྑི་ཏྟོ ཨ་ཀུ་པྤེ་ན ཋཱ་ནཱ་ར་ཧེ་ན. མཱ ཁོ ཏུ་མྷེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨེ་ཏཾ ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟི་ཏྠ ཨ་ནུ་པ་རི་ཝཱ་རེ་ཐཱ’ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི ཁོ ཏེ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ཀྑེ་པ་ཀེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ ཏ་ཐེ་ཝ ཏཾ ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ཨ་ནུ་པ་རི་ཝཱ་རེ་ནྟཱི’’ཏི.

༤༥༣. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ‘བྷི་ནྣོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ, བྷི་ནྣོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ’ཏི – ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཡེ་ན ཨུ་ཀྑེ་པ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི, ནི་ས་ཛྫ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་ཀྑེ་པ་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘མཱ ཁོ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ‘པ་ཊི་བྷཱ་ཏི ནོ, པ་ཊི་བྷཱ་ཏི ནོ’ཏི ཡ་སྨིཾ ཝཱ ཏ་སྨིཾ ཝཱ བྷི་ཀྑུཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙི་ཏྠ’’.

‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི. སོ ཏ་སྶཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་དི་ཊྛི ཧོ་ཏི, ཨ་ཉྙེ བྷི་ཀྑཱུ ཏ་སྶཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་དི་ཊྛི་ནོ ཧོ་ནྟི. ཏེ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ན་ནྟི – ‘ཨ་ཡཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་མོ དྷ་མྨ་དྷ་རོ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རོ མཱ་ཏི་ཀཱ་དྷ་རོ པ་ཎྜི་ཏོ བྱ་ཏྟོ མེ་དྷཱ་ཝཱི ལ་ཛྫཱི ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ཀོ སི་ཀྑཱ་ཀཱ་མོ. ས་ཙེ མ་ཡཾ ཨི་མཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ད་སྶ་ནེ ཨུ་ཀྑི་པི་སྶཱ་མ, ན མ་ཡཾ ཨི་མི་ནཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་དྡྷིཾ པ་ཝཱ་རེ་སྶཱ་མ, ཝི་ནཱ ཨི་མི་ནཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་ཝཱ་རེ་སྶཱ་མ. ན མ་ཡཾ ཨི་མི་ནཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་དྡྷིཾ ས་ངྒྷ་ཀ་མྨཾ ཀ་རི་སྶཱ་མ, ཝི་ནཱ ཨི་མི་ནཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་ངྒྷ་ཀ་མྨཾ ཀ་རི་སྶཱ་མ. ན མ་ཡཾ ཨི་མི་ནཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་སྶཱ་མ, ཝི་ནཱ ཨི་མི་ནཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་སྶཱ་མ. ན མ་ཡཾ ཨི་མི་ནཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཡཱ་གུ་པཱ་ནེ ནི་སཱི་དི་སྶཱ་མ, ཝི་ནཱ ཨི་མི་ནཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཡཱ་གུ་པཱ་ནེ ནི་སཱི་དི་སྶཱ་མ. ན མ་ཡཾ ཨི་མི་ནཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་དྡྷིཾ བྷ་ཏྟ་གྒེ ནི་སཱི་དི་སྶཱ་མ, ཝི་ནཱ ཨི་མི་ནཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱ བྷ་ཏྟ་གྒེ ནི་སཱི་དི་སྶཱ་མ. ན མ་ཡཾ ཨི་མི་ནཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཙྪ་ནྣེ ཝ་སི་སྶཱ་མ, ཝི་ནཱ ཨི་མི་ནཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨེ་ཀ་ཙྪ་ནྣེ ཝ་སི་སྶཱ་མ. ན མ་ཡཾ ཨི་མི་ནཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཌྜྷཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་མྨཾ སཱ་མཱི་ཙི་ཀ་མྨཾ ཀ་རི་སྶཱ་མ, ཝི་ནཱ ཨི་མི་ནཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཌྜྷཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་མྨཾ སཱ་མཱི་ཙི་ཀ་མྨཾ ཀ་རི་སྶཱ་མ. བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ས་ངྒྷ་སྶ ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ བྷ་ཎྜ་ནཾ ཀ་ལ་ཧོ ཝི་གྒ་ཧོ ཝི་ཝཱ་དོ ས་ངྒྷ་བྷེ་དོ ས་ངྒྷ་རཱ་ཛི ས་ངྒྷ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ས་ངྒྷ་ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎ’ནྟི, བྷེ་ད་ག་རུ་ཀེ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ན སོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ད་སྶ་ནེ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ’’ཏི.

༤༥༤. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་ཀྑེ་པ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྷཱ་སི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཡེ་ན ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི, ནི་ས་ཛྫ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘མཱ ཁོ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ‘ནཱ་མྷ ཨཱ་པ་ནྣཱ, ནཱ་མྷ ཨཱ་པ་ནྣཱ’ཏི ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ན པ་ཊི་ཀཱ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙི་ཏྠ’’.

‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི. སོ ཏ་སྶཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་དི་ཊྛི ཧོ་ཏི, ཨ་ཉྙེ བྷི་ཀྑཱུ ཏ་སྶཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་དི་ཊྛི་ནོ ཧོ་ནྟི. སོ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཨི་མེ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་མཱ དྷ་མྨ་དྷ་རཱ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རཱ མཱ་ཏི་ཀཱ་དྷ་རཱ པ་ཎྜི་ཏཱ བྱ་ཏྟཱ མེ་དྷཱ་ཝི་ནོ ལ་ཛྫི་ནོ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ཀཱ སི་ཀྑཱ་ཀཱ་མཱ, ནཱ་ལཾ མ་མཾ ཝཱ ཀཱ་ར་ཎཱ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཝཱ ཀཱ་ར་ཎཱ ཚ་ནྡཱ དོ་སཱ མོ་ཧཱ བྷ་ཡཱ ཨ་ག་ཏིཾ ག་ནྟུཾ. ས་ཙེ མཾ ཨི་མེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ད་སྶ་ནེ ཨུ་ཀྑི་པི་སྶ་ནྟི, ན མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ པ་ཝཱ་རེ་སྶ་ནྟི, ཝི་ནཱ མ་ཡཱ པ་ཝཱ་རེ་སྶ་ནྟི. ན མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ས་ངྒྷ་ཀ་མྨཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟི, ཝི་ནཱ མ་ཡཱ ས་ངྒྷ་ཀ་མྨཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟི. ན མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་སྶ་ནྟི, ཝི་ནཱ མ་ཡཱ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་སྶ་ནྟི. ན མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཡཱ་གུ་པཱ་ནེ ནི་སཱི་དི་སྶ་ནྟི, ཝི་ནཱ མ་ཡཱ ཡཱ་གུ་པཱ་ནེ ནི་སཱི་དི་སྶ་ནྟི. ན མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ བྷ་ཏྟ་གྒེ ནི་སཱི་དི་སྶ་ནྟི ཝི་ནཱ མ་ཡཱ བྷ་ཏྟ་གྒེ ནི་སཱི་དི་སྶ་ནྟི. ན མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཙྪ་ནྣེ ཝ་སི་སྶ་ནྟི, ཝི་ནཱ མ་ཡཱ ཨེ་ཀ་ཙྪ་ནྣེ ཝ་སི་སྶ་ནྟི. ན མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཌྜྷཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་མྨཾ སཱ་མཱི་ཙི་ཀ་མྨཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟི, ཝི་ནཱ མ་ཡཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཌྜྷཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་མྨཾ སཱ་མཱི་ཙི་ཀ་མྨཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟི, བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ས་ངྒྷ་སྶ ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ བྷ་ཎྜ་ནཾ ཀ་ལ་ཧོ ཝི་གྒ་ཧོ ཝི་ཝཱ་དོ ས་ངྒྷ་བྷེ་དོ ས་ངྒྷ་རཱ་ཛི ས་ངྒྷ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ས་ངྒྷ་ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎ’ནྟི, བྷེ་ད་ག་རུ་ཀེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་རེ་ས་མྤི ས་དྡྷཱ་ཡ སཱ ཨཱ་པ་ཏྟི དེ་སེ་ཏ་བྦཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྷཱ་སི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐཱ་མི.

༤༥༥. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ནྟོ་སཱི་མཱ་ཡ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རོ་ནྟི, ས་ངྒྷ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཨུ་ཀྑེ་པ་ཀཱ པ་ན བྷི་ཀྑཱུ ནི་སྶཱི་མཾ ག་ནྟྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རོ་ནྟི, ས་ངྒྷ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཨུ་ཀྑེ་པ་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཏེ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ནྟོ་སཱི་མཱ་ཡ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རོ་ནྟི, ས་ངྒྷ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི. མ་ཡཾ པ་ན ཨུ་ཀྑེ་པ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ནི་སྶཱི་མཾ ག་ནྟྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རོ་མ, ས་ངྒྷ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཏེ ཙེ, བྷི་ཀྑུ, ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ནྟོ་སཱི་མཱ་ཡ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟི, ས་ངྒྷ་ཀ་མྨཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟི, ཡ་ཐཱ མ་ཡཱ ཉ་ཏྟི ཙ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ནཱ ཙ པ་ཉྙ་ཏྟཱ, ཏེ་སཾ ཏཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནི དྷ་མྨི་ཀཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནི བྷ་ཝི་སྶ’’ནྟི ཨ་ཀུ་པྤཱ་ནི ཋཱ་ནཱ་ར་ཧཱ་ནི. ཏུ་མྷེ ཙེ, བྷི་ཀྑུ, ཨུ་ཀྑེ་པ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ནྟོ་སཱི་མཱ་ཡ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རི་སྶ་ཐ, ས་ངྒྷ་ཀ་མྨཾ ཀ་རི་སྶ་ཐ, ཡ་ཐཱ མ་ཡཱ ཉ་ཏྟི ཙ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ནཱ ཙ པ་ཉྙ་ཏྟཱ, ཏུ་མྷཱ་ཀ་མྤི ཏཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནི དྷ་མྨི་ཀཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནི བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཨ་ཀུ་པྤཱ་ནི ཋཱ་ནཱ་ར་ཧཱ་ནི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀཱ ཨེ་ཏེ [ཏེ (སྱཱ.)] བྷི་ཀྑཱུ [བྷི་ཀྑུ (སཱི. སྱཱ.)] ཏུ་མྷེ་ཧི, ཏུ་མྷེ ཙ ཏེ་ཧི ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀཱ.

‘‘དྭེ་མཱ, བྷི་ཀྑུ, ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀ་བྷཱུ་མི་ཡོ – ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀཾ ཀ་རོ་ཏི, ས་མ་གྒོ ཝཱ ནཾ ས་ངྒྷོ ཨུ་ཀྑི་པ་ཏི ཨ་ད་སྶ་ནེ ཝཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཀ་མྨེ ཝཱ ཨ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་གྒེ ཝཱ. ཨི་མཱ ཁོ, བྷི་ཀྑུ, དྭེ ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀ་བྷཱུ་མི་ཡོ. དྭེ་མཱ, བྷི་ཀྑུ, ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀ་བྷཱུ་མི་ཡོ – ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་སཾ ཀ་རོ་ཏི, ས་མ་གྒོ ཝཱ ནཾ ས་ངྒྷོ ཨུ་ཀྑི་ཏྟཾ ཨོ་སཱ་རེ་ཏི ཨ་ད་སྶ་ནེ ཝཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཀ་མྨེ ཝཱ ཨ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་གྒེ ཝཱ. ཨི་མཱ ཁོ, བྷི་ཀྑུ, དྭེ ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀ་བྷཱུ་མི་ཡོ’’ཏི.

༤༥༦. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ཏྟ་གྒེ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ བྷ་ཎྜ་ན་ཛཱ་ཏཱ ཀ་ལ་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཝི་ཝཱ་དཱ་པ་ནྣཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་ན་ནུ་ལོ་མི་ཀཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ ཨུ་པ་དཾ་སེ་ནྟི, ཧ་ཏྠ་པ་རཱ་མཱ་སཾ ཀ་རོ་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ བྷ་ཏྟ་གྒེ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ བྷ་ཎྜ་ན་ཛཱ་ཏཱ ཀ་ལ་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཝི་ཝཱ་དཱ་པ་ནྣཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་ན་ནུ་ལོ་མི་ཀཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ ཨུ་པ་དཾ་སེ་སྶ་ནྟི, ཧ་ཏྠ་པ་རཱ་མཱ་སཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་སཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱ་ནཾ ཁི་ཡྻ་ནྟཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟཱ་ནཾ. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ཏྟ་གྒེ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ བྷ་ཎྜ་ན་ཛཱ་ཏཱ ཀ་ལ་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཝི་ཝཱ་དཱ་པ་ནྣཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་ན་ནུ་ལོ་མི་ཀཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ ཨུ་པ་དཾ་སེ་སྶ་ནྟི, ཧ་ཏྠ་པ་རཱ་མཱ་སཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ…པེ… ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ཏྟ་གྒེ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ བྷ་ཎྜ་ན་ཛཱ་ཏཱ…པེ… ཧ་ཏྠ་པ་རཱ་མཱ་སཾ ཀ་རོ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘བྷི་ནྣེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྒྷེ ཨ་དྷ་མྨི་ཡཱ་ཡ་མཱ་ནེ [ཨ་དྷ་མྨི་ཡ་མཱ་ནེ (སཱི. སྱཱ. ཀ་ཏྠ་ཙི) ཨ་དྷ་མྨཱི་ཡ་མཱ་ནེ (ཀ.)] ཨ་ས་མྨོ་དི་ཀཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ཡ [-‘‘ཨ་ས་མྨོ་དི་ཀཱ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ཡ’’ ཨི་ཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ སཾ་ཝ་ཎྞེ་ཏ་བྦ་པཱ་ཋོ] ‘ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་ན་ནུ་ལོ་མི་ཀཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ ཨུ་པ་དཾ་སེ་སྶཱ་མ, ཧ་ཏྠ་པ་རཱ་མཱ་སཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’ཏི ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ. བྷི་ནྣེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྒྷེ དྷ་མྨི་ཡཱ་ཡ་མཱ་ནེ ས་མྨོ་དི་ཀཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ས་ན་ནྟ་རི་ཀཱ་ཡ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦ’’ནྟི.

༤༥༧. [མ. ནི. ༣.༢༣༦ ཐོ་ཀཾ ཝི་ས་དི་སཾ] ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ བྷ་ཎྜ་ན་ཛཱ་ཏཱ ཀ་ལ་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཝི་ཝཱ་དཱ་པ་ནྣཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ མུ་ཁ་ས་ཏྟཱི་ཧི ཝི་ཏུ་ད་ནྟཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ཏེ ན ས་ཀྐོ་ནྟི ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑཱུ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ བྷ་ཎྜ་ན་ཛཱ་ཏཱ ཀ་ལ་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཝི་ཝཱ་དཱ་པ་ནྣཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ མུ་ཁ་ས་ཏྟཱི་ཧི ཝི་ཏུ་ད་ནྟཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ཏེ ན ས་ཀྐོ་ནྟི ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུཾ. སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཡེ་ན ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏུ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱ’’ཏི. ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཡེ་ན ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི, ནི་ས་ཛྫ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ལཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ བྷ་ཎྜ་ནཾ མཱ ཀ་ལ་ཧཾ མཱ ཝི་གྒ་ཧཾ མཱ ཝི་ཝཱ་ད’’ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨཱ་ག་མེ་ཏུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨ་སྶཱ་མཱི; ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་ར་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏུ. མ་ཡ་མེ་ཏེ་ན བྷ་ཎྜ་ནེ་ན ཀ་ལ་ཧེ་ན ཝི་གྒ་ཧེ་ན ཝི་ཝཱ་དེ་ན པ་ཉྙཱ་ཡི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ལཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ བྷ་ཎྜ་ནཾ མཱ ཀ་ལ་ཧཾ མཱ ཝི་གྒ་ཧཾ མཱ ཝི་ཝཱ་ད’’ནྟི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ སོ ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨཱ་ག་མེ་ཏུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨ་སྶཱ་མཱི; ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་ར་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏུ. མ་ཡ་མེ་ཏེ་ན བྷ་ཎྜ་ནེ་ན ཀ་ལ་ཧེ་ན ཝི་གྒ་ཧེ་ན ཝི་ཝཱ་དེ་ན པ་ཉྙཱ་ཡི་སྶཱ་མཱ’’ཏི.

ཀོ་ས་མྦ་ཀ་ཝི་ཝཱ་ད་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

༢༧༢. དཱི་གྷཱ་ཝུ་ཝ་ཏྠུ

༤༥༨. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ [ཝ་ཛི་ར་བུ་དྡྷི་ཊཱི་ཀཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཱ] བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟོ ནཱ་མ ཀཱ་སི་རཱ་ཛཱ ཨ་ཧོ་སི ཨ་ཌྜྷོ མ་ཧ་དྡྷ་ནོ མ་ཧཱ་བྷོ་གོ མ་ཧ་བྦ་ལོ མ་ཧཱ་ཝཱ་ཧ་ནོ མ་ཧཱ་ཝི་ཛི་ཏོ པ་རི་པུ་ཎྞ་ཀོ་ས་ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་རོ. དཱི་གྷཱི་ཏི ནཱ་མ ཀོ་ས་ལ་རཱ་ཛཱ ཨ་ཧོ་སི ད་ལི་དྡོ ཨ་པྤ་དྷ་ནོ ཨ་པྤ་བྷོ་གོ ཨ་པྤ་བ་ལོ ཨ་པྤ་ཝཱ་ཧ་ནོ ཨ་པྤ་ཝི་ཛི་ཏོ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞ་ཀོ་ས་ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་རོ. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟོ ཀཱ་སི་རཱ་ཛཱ ཙ་ཏུ་ར་ངྒི་ནིཾ སེ་ནཾ ས་ནྣ་ཡ྄ཧི་ཏྭཱ དཱི་གྷཱི་ཏིཾ ཀོ་ས་ལ་རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨ་བྦྷུ་ཡྻཱ་སི. ཨ་སྶོ་སི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དཱི་གྷཱི་ཏི ཀོ་ས་ལ་རཱ་ཛཱ – ‘‘བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟོ ཀི་ར ཀཱ་སི་རཱ་ཛཱ ཙ་ཏུ་ར་ངྒི་ནིཾ སེ་ནཾ ས་ནྣ་ཡ྄ཧི་ཏྭཱ མ་མཾ ཨ་བྦྷུ་ཡྻཱ་ཏོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དཱི་གྷཱི་ཏི་སྶ ཀོ་ས་ལ་ར་ཉྙོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟོ ཁོ ཀཱ་སི་རཱ་ཛཱ ཨ་ཌྜྷོ མ་ཧ་དྡྷ་ནོ མ་ཧཱ་བྷོ་གོ མ་ཧ་བྦ་ལོ མ་ཧཱ་ཝཱ་ཧ་ནོ མ་ཧཱ་ཝི་ཛི་ཏོ པ་རི་པུ་ཎྞ་ཀོ་ས་ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་རོ, ཨ་ཧཾ པ་ན་མྷི ད་ལི་དྡོ ཨ་པྤ་དྷ་ནོ ཨ་པྤ་བྷོ་གོ ཨ་པྤ་བ་ལོ ཨ་པྤ་ཝཱ་ཧ་ནོ ཨ་པྤ་ཝི་ཛི་ཏོ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞ་ཀོ་ས་ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་རོ, ནཱ་ཧཾ པ་ཊི་བ་ལོ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ་ན ཀཱ་སི་ར་ཉྙཱ ཨེ་ཀ་ས་ངྒྷཱ་ཏ་མྤི ས་ཧི་ཏུཾ. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ པ་ཊི་ཀ་ཙྩེ་ཝ ན་ག་ར་མྷཱ ནི་པྤ་ཏེ་ཡྻ’’ནྟི.

ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དཱི་གྷཱི་ཏི ཀོ་ས་ལ་རཱ་ཛཱ མ་ཧེ་སིཾ ཨཱ་དཱ་ཡ པ་ཊི་ཀ་ཙྩེ་ཝ ན་ག་ར་མྷཱ ནི་པྤ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟོ ཀཱ་སི་རཱ་ཛཱ དཱི་གྷཱི་ཏི་སྶ ཀོ་ས་ལ་ར་ཉྙོ བ་ལ་ཉྩ ཝཱ་ཧ་ན་ཉྩ ཛ་ན་པ་ད་ཉྩ ཀོ་ས་ཉྩ ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་ར་ཉྩ ཨ་བྷི་ཝི་ཛི་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དཱི་གྷཱི་ཏི ཀོ་ས་ལ་རཱ་ཛཱ ས་པ་ཛཱ་པ་ཏི་ཀོ ཡེ་ན ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱི ཏེ་ན པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཡེ་ན བཱ་རཱ་ཎ་སཱི ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དཱི་གྷཱི་ཏི ཀོ་ས་ལ་རཱ་ཛཱ ས་པ་ཛཱ་པ་ཏི་ཀོ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ པ་ཙྩ་ནྟི་མེ ཨོ་ཀཱ་སེ ཀུ་མྦྷ་ཀཱ་ར་ནི་ཝེ་ས་ནེ ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ཝེ་སེ་ན པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་ཙྪ་ནྣེ་ན པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དཱི་གྷཱི་ཏི་སྶ ཀོ་ས་ལ་ར་ཉྙོ མ་ཧེ་སཱི ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ག་བྦྷི་ནཱི ཨ་ཧོ་སི. ཏ་སྶཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ དོ་ཧ་ལོ༹ ཨུ་པྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི – ‘‘ཨི་ཙྪ་ཏི སཱུ་རི་ཡ་སྶ ཨུ་གྒ་མ་ན་ཀཱ་ལེ ཙ་ཏུ་ར་ངྒི་ནིཾ སེ་ནཾ ས་ནྣ་དྡྷཾ ཝ་མྨི་ཀཾ སུ་བྷཱུ་མེ ཋི་ཏཾ པ་སྶི་ཏུཾ, ཁ་གྒཱ་ན་ཉྩ དྷོ་ཝ་ནཾ པཱ་ཏུཾ’’. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དཱི་གྷཱི་ཏི་སྶ ཀོ་ས་ལ་ར་ཉྙོ མ་ཧེ་སཱི དཱི་གྷཱི་ཏིཾ ཀོ་ས་ལ་རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ག་བྦྷི་ནཱི་མྷི, དེ་ཝ. ཏ་སྶཱ མེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ དོ་ཧ་ལོ༹ ཨུ་པྤ་ནྣོ – ཨི་ཙྪཱ་མི སཱུ་རི་ཡ་སྶ ཨུ་གྒ་མ་ན་ཀཱ་ལེ ཙ་ཏུ་ར་ངྒི་ནིཾ སེ་ནཾ ས་ནྣ་དྡྷཾ ཝ་མྨི་ཀཾ [ཝ་མྨི་ཏཾ (སཱི.)] སུ་བྷཱུ་མེ ཋི་ཏཾ པ་སྶི་ཏུཾ, ཁ་གྒཱ་ན་ཉྩ དྷོ་ཝ་ནཾ པཱ་ཏུ’’ནྟི. ‘‘ཀུ་ཏོ, དེ་ཝི, ཨ་མྷཱ་ཀཾ དུ་གྒ་ཏཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ར་ངྒི་ནཱི སེ་ནཱ ས་ནྣ་དྡྷཱ ཝ་མྨི་ཀཱ སུ་བྷཱུ་མེ ཋི་ཏཱ, ཁ་གྒཱ་ན་ཉྩ དྷོ་ཝ་ནཾ པཱ་ཏུ’’ནྟི [ཁ་གྒཱ་ན་ཉྩ དྷོ་ཝ་ན་ནྟི (སཱི. སྱཱ.)] ‘‘ས་ཙཱ་ཧཾ, དེ་ཝ, ན ལ་བྷི་སྶཱ་མི, མ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི.

༤༥༩. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན, བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟ་སྶ ཀཱ་སི་ར་ཉྙོ པུ་རོ་ཧི་ཏོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ དཱི་གྷཱི་ཏི་སྶ ཀོ་ས་ལ་ར་ཉྙོ ས་ཧཱ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དཱི་གྷཱི་ཏི ཀོ་ས་ལ་རཱ་ཛཱ ཡེ་ན བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟ་སྶ ཀཱ་སི་ར་ཉྙོ པུ་རོ་ཧི་ཏོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟ་སྶ ཀཱ་སི་ར་ཉྙོ པུ་རོ་ཧི་ཏཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ས་ཁཱི ཏེ, ས་མྨ, ག་བྦྷི་ནཱི. ཏ་སྶཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ དོ་ཧ་ལོ༹ ཨུ་པྤ་ནྣོ – ཨི་ཙྪ་ཏི སཱུ་རི་ཡ་སྶ ཨུ་གྒ་མ་ན་ཀཱ་ལེ ཙ་ཏུ་ར་ངྒི་ནིཾ སེ་ནཾ ས་ནྣ་དྡྷཾ ཝ་མྨི་ཀཾ སུ་བྷཱུ་མེ ཋི་ཏཾ པ་སྶི་ཏུཾ, ཁ་གྒཱ་ན་ཉྩ དྷོ་ཝ་ནཾ པཱ་ཏུ’’ནྟི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, དེ་ཝ, མ་ཡ་མྤི དེ་ཝིཾ པ་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དཱི་གྷཱི་ཏི་སྶ ཀོ་ས་ལ་ར་ཉྙོ མ་ཧེ་སཱི ཡེ་ན བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟ་སྶ ཀཱ་སི་ར་ཉྙོ པུ་རོ་ཧི་ཏོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟ་སྶ ཀཱ་སི་ར་ཉྙོ པུ་རོ་ཧི་ཏོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ དཱི་གྷཱི་ཏི་སྶ ཀོ་ས་ལ་ར་ཉྙོ མ་ཧེ་སིཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟིཾ, དི་སྭཱ་ན ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཡེ་ན དཱི་གྷཱི་ཏི་སྶ ཀོ་ས་ལ་ར་ཉྙོ མ་ཧེ་སཱི ཏེ་ན་ཉྫ་ལིཾ པ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི – ‘‘ཀོ་ས་ལ་རཱ་ཛཱ ཝ་ཏ བྷོ ཀུ་ཙྪི་ག་ཏོ, ཀོ་ས་ལ་རཱ་ཛཱ ཝ་ཏ བྷོ ཀུ་ཙྪི་ག་ཏོ’’ཏི. ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ [ཨ་ཝི་མ་ནཱ (སཱི. སྱཱ. ཀ་ཏྠ་ཙི], དེ་ཝི, ཧོ་ཧི. ལ་ཙྪ་སི སཱུ་རི་ཡ་སྶ ཨུ་གྒ་མ་ན་ཀཱ་ལེ ཙ་ཏུ་ར་ངྒི་ནིཾ སེ་ནཾ ས་ནྣ་དྡྷཾ ཝ་མྨི་ཀཾ སུ་བྷཱུ་མེ ཋི་ཏཾ པ་སྶི་ཏུཾ, ཁ་གྒཱ་ན་ཉྩ དྷོ་ཝ་ནཾ པཱ་ཏུ་ནྟི.

ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟ་སྶ ཀཱ་སི་ར་ཉྙོ པུ་རོ་ཧི་ཏོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཡེ་ན བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟོ ཀཱ་སི་རཱ་ཛཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟཾ ཀཱ་སི་རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཏ་ཐཱ, དེ་ཝ, ནི་མི་ཏྟཱ་ནི དི་སྶ་ནྟི, སྭེ སཱུ་རི་ཡུ་གྒ་མ་ན་ཀཱ་ལེ ཙ་ཏུ་ར་ངྒི་ནཱི སེ་ནཱ ས་ནྣ་དྡྷཱ ཝ་མྨི་ཀཱ སུ་བྷཱུ་མེ ཏི་ཊྛ་ཏུ, ཁ་གྒཱ ཙ དྷོ་ཝི་ཡ་ནྟཱུ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟོ ཀཱ་སི་རཱ་ཛཱ མ་ནུ་སྶེ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི – ‘‘ཡ་ཐཱ, བྷ་ཎེ, པུ་རོ་ཧི་ཏོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨཱ་ཧ ཏ་ཐཱ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི. ཨ་ལ་བྷི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དཱི་གྷཱི་ཏི་སྶ ཀོ་ས་ལ་ར་ཉྙོ མ་ཧེ་སཱི སཱུ་རི་ཡ་སྶ ཨུ་གྒ་མ་ན་ཀཱ་ལེ ཙ་ཏུ་ར་ངྒི་ནིཾ སེ་ནཾ ས་ནྣ་དྡྷཾ ཝ་མྨི་ཀཾ སུ་བྷཱུ་མེ ཋི་ཏཾ པ་སྶི་ཏུཾ, ཁ་གྒཱ་ན་ཉྩ དྷོ་ཝ་ནཾ པཱ་ཏུཾ. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དཱི་གྷཱི་ཏི་སྶ ཀོ་ས་ལ་ར་ཉྙོ མ་ཧེ་སཱི ཏ་སྶ ག་བྦྷ་སྶ པ་རི་པཱ་ཀ་མ་ནྭཱ་ཡ པུ་ཏྟཾ ཝི་ཛཱ་ཡི. ཏ་སྶ དཱི་གྷཱ་ཝཱུ་ཏི ནཱ་མཾ ཨ་ཀཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དཱི་གྷཱ་ཝུ ཀུ་མཱ་རོ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པཱ་པུ་ཎི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དཱི་གྷཱི་ཏི་སྶ ཀོ་ས་ལ་ར་ཉྙོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ ཁོ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟོ ཀཱ་སི་རཱ་ཛཱ བ་ཧུ་ནོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ན་ཏྠ་སྶ ཀཱ་ར་ཀོ, ཨི་མི་ནཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བ་ལ་ཉྩ ཝཱ་ཧ་ན་ཉྩ ཛ་ན་པ་དོ ཙ ཀོ་སོ ཙ ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་ར་ཉྩ ཨ་ཙྪི་ནྣཾ, ས་ཙཱ་ཡཾ ཨ་མྷེ ཛཱ་ནི་སྶ་ཏི, ས་བྦེ་ཝ ཏ་ཡོ གྷཱ་ཏཱ་པེ་སྶ་ཏི, ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ དཱི་གྷཱ་ཝུཾ ཀུ་མཱ་རཾ བ་ཧི་ན་ག་རེ ཝཱ་སེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷི་ཀྑ་ཝེ དཱི་གྷཱི་ཏི ཀོ་ས་ལ་རཱ་ཛཱ དཱི་གྷཱ་ཝུཾ ཀུ་མཱ་རཾ བ་ཧི་ན་ག་རེ ཝཱ་སེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ བྷི་ཀྑ་ཝེ དཱི་གྷཱ་ཝུ ཀུ་མཱ་རོ བ་ཧི་ན་ག་རེ པ་ཊི་ཝ་ས་ནྟོ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ས་བྦ་སི་པྤཱ་ནི སི་ཀྑི.

༤༦༠. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན དཱི་གྷཱི་ཏི་སྶ ཀོ་ས་ལ་ར་ཉྙོ ཀ་པྤ་ཀོ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ཀཱ་སི་ར་ཉྙེ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དཱི་གྷཱི་ཏི་སྶ ཀོ་ས་ལ་ར་ཉྙོ ཀ་པྤ་ཀོ དཱི་གྷཱི་ཏིཾ ཀོ་ས་ལ་རཱ་ཛཱ་ནཾ ས་པ་ཛཱ་པ་ཏི་ཀཾ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ པ་ཙྩ་ནྟི་མེ ཨོ་ཀཱ་སེ ཀུ་མྦྷ་ཀཱ་ར་ནི་ཝེ་ས་ནེ ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ཝེ་སེ་ན པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་ཙྪ་ནྣེ་ན པ་ཊི་ཝ་ས་ནྟཾ, དི་སྭཱ་ན ཡེ་ན བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟོ ཀཱ་སི་རཱ་ཛཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟཾ ཀཱ་སི་རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘དཱི་གྷཱི་ཏི, དེ་ཝ, ཀོ་ས་ལ་རཱ་ཛཱ ས་པ་ཛཱ་པ་ཏི་ཀོ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ པ་ཙྩ་ནྟི་མེ ཨོ་ཀཱ་སེ ཀུ་མྦྷ་ཀཱ་ར་ནི་ཝེ་ས་ནེ ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ཝེ་སེ་ན པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་ཙྪ་ནྣེ་ན པ་ཊི་ཝ་ས་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟོ ཀཱ་སི་རཱ་ཛཱ མ་ནུ་སྶེ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི – ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷ་ཎེ, དཱི་གྷཱི་ཏིཾ ཀོ་ས་ལ་རཱ་ཛཱ་ནཾ ས་པ་ཛཱ་པ་ཏི་ཀཾ ཨཱ་ནེ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, དེ་ཝཱ’’ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ མ་ནུ་སྶཱ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟ་སྶ ཀཱ་སི་ར་ཉྙོ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ དཱི་གྷཱི་ཏིཾ ཀོ་ས་ལ་རཱ་ཛཱ་ནཾ ས་པ་ཛཱ་པ་ཏི་ཀཾ ཨཱ་ནེ་སུཾ. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟོ ཀཱ་སི་རཱ་ཛཱ མ་ནུ་སྶེ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི – ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷ་ཎེ, དཱི་གྷཱི་ཏིཾ ཀོ་ས་ལ་རཱ་ཛཱ་ནཾ ས་པ་ཛཱ་པ་ཏི་ཀཾ ད་ལ༹ྷཱ་ཡ ར་ཛྫུ་ཡཱ པ་ཙྪཱ་བཱ་ཧཾ གཱ་ལ༹ྷ་བ་ནྡྷ་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཁུ་ར་མུ་ཎྜཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཁ་ར་སྶ་རེ་ན པ་ཎ་ཝེ་ན ར་ཐི་ཀཱ་ཡ ར་ཐི་ཀཾ སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀེ་ན སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀཾ པ་རི་ནེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ན དྭཱ་རེ་ན ནི་ཀྑཱ་མེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎ་ཏོ ན་ག་ར་སྶ ཙ་ཏུ་དྷཱ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་དྡི་སཱ བི་ལཱ་ནི ནི་ཀྑི་པ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, དེ་ཝཱ’’ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ མ་ནུ་སྶཱ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟ་སྶ ཀཱ་སི་ར་ཉྙོ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ དཱི་གྷཱི་ཏིཾ ཀོ་ས་ལ་རཱ་ཛཱ་ནཾ ས་པ་ཛཱ་པ་ཏི་ཀཾ ད་ལ༹ྷཱ་ཡ ར་ཛྫུ་ཡཱ པ་ཙྪཱ་བཱ་ཧཾ གཱ་ལ༹ྷ་བ་ནྡྷ་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཁུ་ར་མུ་ཎྜཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཁ་ར་སྶ་རེ་ན པ་ཎ་ཝེ་ན ར་ཐི་ཀཱ་ཡ ར་ཐི་ཀཾ སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀེ་ན སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀཾ པ་རི་ནེ་ནྟི.

ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དཱི་གྷཱ་ཝུ་སྶ ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཙི་རཾ་དི་ཊྛཱ ཁོ མེ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ པ་སྶེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དཱི་གྷཱ་ཝུ ཀུ་མཱ་རོ བཱ་རཱ་ཎ་སིཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨ་དྡ་ས མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ད་ལ༹ྷཱ་ཡ ར་ཛྫུ་ཡཱ པ་ཙྪཱ་བཱ་ཧཾ གཱ་ལ༹ྷ་བ་ནྡྷ་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཁུ་ར་མུ་ཎྜཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཁ་ར་སྶ་རེ་ན པ་ཎ་ཝེ་ན ར་ཐི་ཀཱ་ཡ ར་ཐི་ཀཾ སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀེ་ན སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀཾ པ་རི་ནེ་ནྟེ, དི་སྭཱ་ན ཡེ་ན མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དཱི་གྷཱི་ཏི ཀོ་ས་ལ་རཱ་ཛཱ དཱི་གྷཱ་ཝུཾ ཀུ་མཱ་རཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ; དི་སྭཱ་ན དཱི་གྷཱ་ཝུཾ ཀུ་མཱ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘མཱ ཁོ ཏྭཾ, ཏཱ་ཏ དཱི་གྷཱ་ཝུ, དཱི་གྷཾ པ་སྶ, མཱ ར་སྶཾ. ན ཧི, ཏཱ་ཏ དཱི་གྷཱ་ཝུ, ཝེ་རེ་ན ཝེ་རཱ ས་མྨ་ནྟི; ཨ་ཝེ་རེ་ན ཧི, ཏཱ་ཏ དཱི་གྷཱ་ཝུ, ཝེ་རཱ ས་མྨ་ནྟཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ མ་ནུ་སྶཱ དཱི་གྷཱི་ཏིཾ ཀོ་ས་ལ་རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀོ ཨ་ཡཾ དཱི་གྷཱི་ཏི ཀོ་ས་ལ་རཱ་ཛཱ ཝི་པྤ་ལ་པ་ཏི. ཀོ ཨི་མ་སྶ དཱི་གྷཱ་ཝུ? ཀཾ ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘མཱ ཁོ ཏྭཾ, ཏཱ་ཏ དཱི་གྷཱ་ཝུ, དཱི་གྷཾ པ་སྶ, མཱ ར་སྶཾ. ན ཧི, ཏཱ་ཏ དཱི་གྷཱ་ཝུ, ཝེ་རེ་ན ཝེ་རཱ ས་མྨ་ནྟི; ཨ་ཝེ་རེ་ན ཧི, ཏཱ་ཏ དཱི་གྷཱ་ཝུ, ཝེ་རཱ ས་མྨ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘ནཱ་ཧཾ, བྷ་ཎེ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀོ ཝི་པྤ་ལ་པཱ་མི, ཨ་པི ཙ ཡོ ཝི་ཉྙཱུ སོ ཝི་བྷཱ་ཝེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དཱི་གྷཱི་ཏི ཀོ་ས་ལ་རཱ་ཛཱ དཱི་གྷཱ་ཝུཾ ཀུ་མཱ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘མཱ ཁོ ཏྭཾ, ཏཱ་ཏ དཱི་གྷཱ་ཝུ, དཱི་གྷཾ པ་སྶ, མཱ ར་སྶཾ. ན ཧི, ཏཱ་ཏ དཱི་གྷཱ་ཝུ, ཝེ་རེ་ན ཝེ་རཱ ས་མྨ་ནྟི; ཨ་ཝེ་རེ་ན ཧི, ཏཱ་ཏ དཱི་གྷཱ་ཝུ, ཝེ་རཱ ས་མྨ་ནྟཱི’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ མ་ནུ་སྶཱ དཱི་གྷཱི་ཏིཾ ཀོ་ས་ལ་རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀོ ཨ་ཡཾ དཱི་གྷཱི་ཏི ཀོ་ས་ལ་རཱ་ཛཱ ཝི་པྤ་ལ་པ་ཏི. ཀོ ཨི་མ་སྶ དཱི་གྷཱ་ཝུ? ཀཾ ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – མཱ ཁོ ཏྭཾ, ཏཱ་ཏ དཱི་གྷཱ་ཝུ, དཱི་གྷཾ པ་སྶ, མཱ ར་སྶཾ. ན ཧི, ཏཱ་ཏ དཱི་གྷཱ་ཝུ, ཝེ་རེ་ན ཝེ་རཱ ས་མྨ་ནྟི; ཨ་ཝེ་རེ་ན ཧི, ཏཱ་ཏ དཱི་གྷཱ་ཝུ, ཝེ་རཱ ས་མྨ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘ནཱ་ཧཾ, བྷ་ཎེ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀོ ཝི་པྤ་ལ་པཱ་མི, ཨ་པི ཙ ཡོ ཝི་ཉྙཱུ སོ ཝི་བྷཱ་ཝེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ མ་ནུ་སྶཱ དཱི་གྷཱི་ཏིཾ ཀོ་ས་ལ་རཱ་ཛཱ་ནཾ ས་པ་ཛཱ་པ་ཏི་ཀཾ ར་ཐི་ཀཱ་ཡ ར་ཐི་ཀཾ སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀེ་ན སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀཾ པ་རི་ནེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ན དྭཱ་རེ་ན ནི་ཀྑཱ་མེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎ་ཏོ ན་ག་ར་སྶ ཙ་ཏུ་དྷཱ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་དྡི་སཱ བི་ལཱ་ནི ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ གུ་མྦཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དཱི་གྷཱ་ཝུ ཀུ་མཱ་རོ བཱ་རཱ་ཎ་སིཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ སུ་རཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ གུ་མྦི་ཡེ པཱ་ཡེ་སི. ཡ་དཱ ཏེ མ་ཏྟཱ ཨ་ཧེ་སུཾ པ་ཏི་ཏཱ, ཨ་ཐ ཀ་ཊྛཱ་ནི སཾ་ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཙི་ཏ་ཀཾ ཀ་རི་ཏྭཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ས་རཱི་རཾ ཙི་ཏ་ཀཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཨ་གྒིཾ ད་ཏྭཱ པ་ཉྫ་ལི་ཀོ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཙི་ཏ་ཀཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཨ་ཀཱ་སི.

༤༦༡. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟོ ཀཱ་སི་རཱ་ཛཱ ཨུ་པ་རི་པཱ་སཱ་ད་ཝ་ར་ག་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟོ ཀཱ་སི་རཱ་ཛཱ དཱི་གྷཱ་ཝུཾ ཀུ་མཱ་རཾ པ་ཉྫ་ལི་ཀཾ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཙི་ཏ་ཀཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་རོ་ནྟཾ, དི་སྭཱ་ན་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ནི་སྶཾ་ས་ཡཾ ཁོ སོ མ་ནུ་སྶོ དཱི་གྷཱི་ཏི་སྶ ཀོ་ས་ལ་ར་ཉྙོ ཉཱ་ཏི ཝཱ སཱ་ལོ་ཧི་ཏོ ཝཱ, ཨ་ཧོ མེ ཨ་ན་ཏྠ་ཏོ, ན ཧི ནཱ་མ མེ ཀོ་ཙི ཨཱ་རོ་ཙེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དཱི་གྷཱ་ཝུ ཀུ་མཱ་རོ ཨ་ར་ཉྙཾ ག་ནྟྭཱ ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ ཀ་ནྡི་ཏྭཱ རོ་དི་ཏྭཱ ཁ་པྤཾ [བ་པྤཾ (སཱི. སྱཱ.)] པུ་ཉྪི་ཏྭཱ བཱ་རཱ་ཎ་སིཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨ་ནྟེ་པུ་ར་སྶ སཱ་མ་ནྟཱ ཧ་ཏྠི་སཱ་ལཾ ག་ནྟྭཱ ཧ་ཏྠཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་ཙྪཱ་མ་ཧཾ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡ, སི་པྤཾ སི་ཀྑི་ཏུ’’ནྟི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷ་ཎེ མཱ་ཎ་ཝ་ཀ, སི་ཀྑ་སྶཱུ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དཱི་གྷཱ་ཝུ ཀུ་མཱ་རོ ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཡ ཧ་ཏྠི་སཱ་ལཱ་ཡཾ མ་ཉྫུ་ནཱ ས་རེ་ན གཱ་ཡི, ཝཱི་ཎ་ཉྩ ཝཱ་དེ་སི. ཨ་སྶོ་སི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟོ ཀཱ་སི་རཱ་ཛཱ ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཡ ཧ་ཏྠི་སཱ་ལཱ་ཡཾ མ་ཉྫུ་ནཱ ས་རེ་ན གཱི་ཏཾ ཝཱི་ཎ་ཉྩ ཝཱ་དི་ཏཾ, སུ་ཏྭཱ་ན མ་ནུ་སྶེ པུ་ཙྪི – ‘‘ཀོ, བྷ་ཎེ, ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཡ ཧ་ཏྠི་སཱ་ལཱ་ཡཾ མ་ཉྫུ་ནཱ ས་རེ་ན གཱ་ཡི, ཝཱི་ཎ་ཉྩ ཝཱ་དེ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་མུ་ཀ་སྶ, དེ་ཝ, ཧ་ཏྠཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སཱི མཱ་ཎ་ཝ་ཀོ ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཡ ཧ་ཏྠི་སཱ་ལཱ་ཡཾ མ་ཉྫུ་ནཱ ས་རེ་ན གཱ་ཡི, ཝཱི་ཎ་ཉྩ ཝཱ་དེ་སཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷ་ཎེ, ཏཾ མཱ་ཎ་ཝ་ཀཾ ཨཱ་ནེ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, དེ་ཝཱ’’ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ མ་ནུ་སྶཱ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟ་སྶ ཀཱ་སི་ར་ཉྙོ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ དཱི་གྷཱ་ཝུཾ ཀུ་མཱ་རཾ ཨཱ་ནེ་སུཾ. ‘‘ཏྭཾ བྷ་ཎེ མཱ་ཎ་ཝ་ཀ, ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཡ ཧ་ཏྠི་སཱ་ལཱ་ཡཾ མ་ཉྫུ་ནཱ ས་རེ་ན གཱ་ཡི, ཝཱི་ཎ་ཉྩ ཝཱ་དེ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, དེ་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི ཏྭཾ, བྷ་ཎེ མཱ་ཎ་ཝ་ཀ, གཱ་ཡ་སྶུ, ཝཱི་ཎ་ཉྩ ཝཱ་དེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, དེ་ཝཱ’’ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དཱི་གྷཱ་ཝུ ཀུ་མཱ་རོ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟ་སྶ ཀཱ་སི་ར་ཉྙོ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཨཱ་རཱ་དྷཱ་པེ་ཀྑོ མ་ཉྫུ་ནཱ ས་རེ་ན གཱ་ཡི, ཝཱི་ཎ་ཉྩ ཝཱ་དེ་སི. ‘‘ཏྭཾ, བྷ་ཎེ མཱ་ཎ་ཝ་ཀ, མཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, དེ་ཝཱ’’ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དཱི་གྷཱ་ཝུ ཀུ་མཱ་རོ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟ་སྶ ཀཱ་སི་ར་ཉྙོ པ་ཙྩ་སྶོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དཱི་གྷཱ་ཝུ ཀུ་མཱ་རོ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟ་སྶ ཀཱ་སི་ར་ཉྙོ པུ་བྦུ་ཊྛཱ་ཡཱི ཨ་ཧོ་སི པ་ཙྪཱ་ནི་པཱ་ཏཱི ཀི་ངྐཱ་ར་པ་ཊི་སྶཱ་ཝཱི མ་ནཱ་པ་ཙཱ་རཱི པི་ཡ་ཝཱ་དཱི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟོ ཀཱ་སི་རཱ་ཛཱ དཱི་གྷཱ་ཝུཾ ཀུ་མཱ་རཾ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རི་མེ ཝི་སྶཱ་སི་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་སི.

༤༦༢. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟོ ཀཱ་སི་རཱ་ཛཱ དཱི་གྷཱ་ཝུཾ ཀུ་མཱ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷ་ཎེ མཱ་ཎ་ཝ་ཀ, ར་ཐཾ ཡོ་ཛེ་ཧི, མི་ག་ཝཾ ག་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, དེ་ཝཱ’’ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དཱི་གྷཱ་ཝུ ཀུ་མཱ་རོ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟ་སྶ ཀཱ་སི་ར་ཉྙོ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ར་ཐཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟཾ ཀཱ་སི་རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཡུ་ཏྟོ ཁོ ཏེ, དེ་ཝ, ར་ཐོ, ཡ་སྶ དཱ་ནི ཀཱ་ལཾ མ་ཉྙ་སཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟོ ཀཱ་སི་རཱ་ཛཱ ར་ཐཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི. དཱི་གྷཱ་ཝུ ཀུ་མཱ་རོ ར་ཐཾ པེ་སེ་སི. ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ར་ཐཾ པེ་སེ་སི ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ཨ་ཉྙེ་ནེ་ཝ སེ་ནཱ ཨ་ག་མཱ་སི ཨ་ཉྙེ་ནེ་ཝ ར་ཐོ. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟོ ཀཱ་སི་རཱ་ཛཱ དཱུ་རཾ ག་ནྟྭཱ དཱི་གྷཱ་ཝུཾ ཀུ་མཱ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷ་ཎེ མཱ་ཎ་ཝ་ཀ, ར་ཐཾ མུ་ཉྩ་སྶུ, ཀི་ལ་ནྟོ་མྷི, ནི་པ་ཛྫི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, དེ་ཝཱ’’ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དཱི་གྷཱ་ཝུ ཀུ་མཱ་རོ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟ་སྶ ཀཱ་སི་ར་ཉྙོ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ར་ཐཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པ་ལླ་ངྐེ་ན ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟོ ཀཱ་སི་རཱ་ཛཱ དཱི་གྷཱ་ཝུ་སྶ ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཨུ་ཙྪ་ངྒེ སཱི་སཾ ཀ་ཏྭཱ སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་སི. ཏ་སྶ ཀི་ལ་ནྟ་སྶ མུ་ཧུ་ཏྟ་ཀེ་ནེ་ཝ ནི་དྡཱ ཨོ་ཀྐ་མི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དཱི་གྷཱ་ཝུ་སྶ ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ ཁོ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟོ ཀཱ་སི་རཱ་ཛཱ བ་ཧུ་ནོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ན་ཏྠ་སྶ ཀཱ་ར་ཀོ. ཨི་མི་ནཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བ་ལ་ཉྩ ཝཱ་ཧ་ན་ཉྩ ཛ་ན་པ་དོ ཙ ཀོ་སོ ཙ ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་ར་ཉྩ ཨ་ཙྪི་ནྣཾ. ཨི་མི་ནཱ ཙ མེ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཧ་ཏཱ. ཨ་ཡཾ ཁྭ་སྶ ཀཱ་ལོ ཡོ་ཧཾ ཝེ་རཾ ཨ་པྤེ་ཡྻ’’ནྟི ཀོ་སི་ཡཱ ཁ་གྒཾ ནི་བྦཱ་ཧི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དཱི་གྷཱ་ཝུ་སྶ ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘པི་ཏཱ ཁོ མཾ མ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཝ་ཙ ‘མཱ ཁོ ཏྭཾ, ཏཱ་ཏ དཱི་གྷཱ་ཝུ, དཱི་གྷཾ པ་སྶ, མཱ ར་སྶཾ. ན ཧི, ཏཱ་ཏ དཱི་གྷཱ་ཝུ, ཝེ་རེ་ན ཝེ་རཱ ས་མྨ་ནྟི; ཨ་ཝེ་རེ་ན ཧི, ཏཱ་ཏ དཱི་གྷཱ་ཝུ, ཝེ་རཱ ས་མྨ་ནྟཱི’ཏི. ན ཁོ མེ་ཏཾ པ་ཏི་རཱུ་པཾ, ཡྭཱ་ཧཾ པི་ཏུ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མེ་ཡྻ’’ནྟི ཀོ་སི་ཡཱ ཁ་གྒཾ པ་ཝེ་སེ་སི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དཱི་གྷཱ་ཝུ་སྶ ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ ཁོ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟོ ཀཱ་སི་རཱ་ཛཱ བ་ཧུ་ནོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ན་ཏྠ་སྶ ཀཱ་ར་ཀོ, ཨི་མི་ནོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བ་ལ་ཉྩ ཝཱ་ཧ་ན་ཉྩ ཛ་ན་པ་དོ ཙ ཀོ་སོ ཙ ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་ར་ཉྩ ཨ་ཙྪི་ནྣཾ, ཨི་མི་ནཱ ཙ མེ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཧ་ཏཱ, ཨ་ཡཾ ཁྭ་སྶ ཀཱ་ལོ ཡོ་ཧཾ ཝེ་རཾ ཨ་པྤེ་ཡྻ’’ནྟི ཀོ་སི་ཡཱ ཁ་གྒཾ ནི་བྦཱ་ཧི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དཱི་གྷཱ་ཝུ་སྶ ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘པི་ཏཱ ཁོ མཾ མ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཝ་ཙ ‘མཱ ཁོ ཏྭཾ ཏཱ་ཏ དཱི་གྷཱ་ཝུ, དཱི་གྷཾ པ་སྶ, མཱ ར་སྶཾ, ན ཧི ཏཱ་ཏ དཱི་གྷཱ་ཝུ ཝེ་རེ་ན ཝེ་རཱ ས་མྨ་ནྟི; ཨ་ཝེ་རེ་ན ཧི, ཏཱ་ཏ དཱི་གྷཱ་ཝུ, ཝེ་རཱ ས་མྨ་ནྟཱི’ཏི. ན ཁོ མེ་ཏཾ པ་ཏི་རཱུ་པཾ, ཡྭཱ་ཧཾ པི་ཏུ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མེ་ཡྻ’’ནྟི. པུ་ན་དེ་ཝ ཀོ་སི་ཡཱ ཁ་གྒཾ པ་ཝེ་སེ་སི. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དཱི་གྷཱ་ཝུ་སྶ ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ ཁོ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟོ ཀཱ་སི་རཱ་ཛཱ བ་ཧུ་ནོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ན་ཏྠ་སྶ ཀཱ་ར་ཀོ. ཨི་མི་ནཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བ་ལ་ཉྩ ཝཱ་ཧ་ན་ཉྩ ཛ་ན་པ་དོ ཙ ཀོ་སོ ཙ ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་ར་ཉྩ ཨ་ཙྪི་ནྣཾ. ཨི་མི་ནཱ ཙ མེ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཧ་ཏཱ. ཨ་ཡཾ ཁྭ་སྶ ཀཱ་ལོ ཡོ་ཧཾ ཝེ་རཾ ཨ་པྤེ་ཡྻ’’ནྟི ཀོ་སི་ཡཱ ཁ་གྒཾ ནི་བྦཱ་ཧི. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དཱི་གྷཱ་ཝུ་སྶ ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘པི་ཏཱ ཁོ མཾ མ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཝ་ཙ ‘མཱ ཁོ ཏྭཾ, ཏཱ་ཏ དཱི་གྷཱ་ཝུ, དཱི་གྷཾ པ་སྶ, མཱ ར་སྶཾ. ན ཧི, ཏཱ་ཏ དཱི་གྷཱ་ཝུ, ཝེ་རེ་ན ཝེ་རཱ ས་མྨ་ནྟི; ཨ་ཝེ་རེ་ན ཧི, ཏཱ་ཏ དཱི་གྷཱ་ཝུ, ཝེ་རཱ ས་མྨ་ནྟཱི’ཏི. ན ཁོ མེ་ཏཾ པ་ཏི་རཱུ་པཾ, ཡྭཱ་ཧཾ པི་ཏུ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མེ་ཡྻ’’’ནྟི པུ་ན་དེ་ཝ ཀོ་སི་ཡཱ ཁ་གྒཾ པ་ཝེ་སེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟོ ཀཱ་སི་རཱ་ཛཱ བྷཱི་ཏོ ཨུ་བྦི་གྒོ ཨུ་སྶ་ངྐཱི ཨུ་ཏྲ་སྟོ ས་ཧ་སཱ ཝུ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དཱི་གྷཱ་ཝུ ཀུ་མཱ་རོ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟཾ ཀཱ་སི་རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀི་སྶ ཏྭཾ, དེ་ཝ, བྷཱི་ཏོ ཨུ་བྦི་གྒོ ཨུ་སྶ་ངྐཱི ཨུ་ཏྲ་སྟོ ས་ཧ་སཱ ཝུ་ཊྛཱ་སཱི’’ཏི? ཨི་དྷ མཾ, བྷ་ཎེ མཱ་ཎ་ཝ་ཀ, དཱི་གྷཱི་ཏི་སྶ ཀོ་ས་ལ་ར་ཉྙོ པུ་ཏྟོ དཱི་གྷཱ་ཝུ ཀུ་མཱ་རོ སུ་པི་ན་ནྟེ་ན ཁ་གྒེ་ན པ་རི་པཱ་ཏེ་སི. ཏེ་ནཱ་ཧཾ བྷཱི་ཏོ ཨུ་བྦི་གྒོ ཨུ་སྶ་ངྐཱི ཨུ་ཏྲ་སྟོ ས་ཧ་སཱ ཝུ་ཊྛཱ་སི་ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དཱི་གྷཱ་ཝུ ཀུ་མཱ་རོ ཝཱ་མེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟ་སྶ ཀཱ་སི་ར་ཉྙོ སཱི་སཾ པ་རཱ་མ་སི་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཁ་གྒཾ ནི་བྦཱ་ཧེ་ཏྭཱ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟཾ ཀཱ་སི་རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ སོ, དེ་ཝ, དཱི་གྷཱི་ཏི་སྶ ཀོ་ས་ལ་ར་ཉྙོ པུ་ཏྟོ དཱི་གྷཱ་ཝུ ཀུ་མཱ་རོ. བ་ཧུ་ནོ ཏྭཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ན་ཏྠ་སྶ ཀཱ་ར་ཀོ. ཏ་ཡཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བ་ལ་ཉྩ ཝཱ་ཧ་ན་ཉྩ ཛ་ན་པ་དོ ཙ ཀོ་སོ ཙ ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་ར་ཉྩ ཨ་ཙྪི་ནྣཾ. ཏ་ཡཱ ཙ མེ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཧ་ཏཱ. ཨ་ཡཾ ཁྭ་སྶ ཀཱ་ལོ ཡྭཱ་ཧཾ ཝེ་རཾ ཨ་པྤེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟོ ཀཱ་སི་རཱ་ཛཱ དཱི་གྷཱ་ཝུ་སྶ ཀུ་མཱ་ར་སྶ པཱ་དེ་སུ སི་ར་སཱ ནི་པ་ཏི་ཏྭཱ དཱི་གྷཱ་ཝུཾ ཀུ་མཱ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཛཱི་ཝི་ཏཾ མེ, ཏཱ་ཏ དཱི་གྷཱ་ཝུ, དེ་ཧི. ཛཱི་ཝི་ཏཾ མེ, ཏཱ་ཏ དཱི་གྷཱ་ཝུ, དེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཀྱཱ་ཧཾ ཨུ་སྶ་ཧཱ་མི དེ་ཝ་སྶ ཛཱི་ཝི་ཏཾ དཱ་ཏུཾ? དེ་ཝོ ཁོ མེ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ད་དེ་ཡྻཱ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, ཏཱ་ཏ དཱི་གྷཱ་ཝུ, ཏྭ་ཉྩེ་ཝ མེ ཛཱི་ཝི་ཏཾ དེ་ཧི, ཨ་ཧ་ཉྩ ཏེ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ད་མྨཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟོ ཙ ཀཱ་སི་རཱ་ཛཱ དཱི་གྷཱ་ཝུ ཙ ཀུ་མཱ་རོ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཨ་དཾ་སུ, པཱ་ཎི་ཉྩ ཨ་གྒ་ཧེ་སུཾ, ས་པ་ཐ་ཉྩ ཨ་ཀཾ་སུ ཨ་དྡཱུ་བྷཱ་ཡ [ཨ་དྲཱུ་བྷཱ་ཡ, ཨ་དུ་བྦྷཱ་ཡ (ཀ.)].

ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟོ ཀཱ་སི་རཱ་ཛཱ དཱི་གྷཱ་ཝུཾ ཀུ་མཱ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཏེ་ན ཧི, ཏཱ་ཏ དཱི་གྷཱ་ཝུ, ར་ཐཾ ཡོ་ཛེ་ཧི, ག་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, དེ་ཝཱ’’ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དཱི་གྷཱ་ཝུ ཀུ་མཱ་རོ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟ་སྶ ཀཱ་སི་ར་ཉྙོ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ར་ཐཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟཾ ཀཱ་སི་རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཡུ་ཏྟོ ཁོ ཏེ, དེ་ཝ, ར་ཐོ, ཡ་སྶ དཱ་ནི ཀཱ་ལཾ མ་ཉྙ་སཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟོ ཀཱ་སི་རཱ་ཛཱ ར་ཐཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི. དཱི་གྷཱ་ཝུ ཀུ་མཱ་རོ ར་ཐཾ པེ་སེ་སི. ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ར་ཐཾ པེ་སེ་སི ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ སེ་ནཱ་ཡ ས་མཱ་ག་ཉྪི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟོ ཀཱ་སི་རཱ་ཛཱ བཱ་རཱ་ཎ་སིཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨ་མ་ཙྩེ པཱ་རི་ས་ཛྫེ ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ས་ཙེ, བྷ་ཎེ, དཱི་གྷཱི་ཏི་སྶ ཀོ་ས་ལ་ར་ཉྙོ པུ་ཏྟཾ དཱི་གྷཱ་ཝུཾ ཀུ་མཱ་རཾ པ་སྶེ་ཡྻཱ་ཐ, ཀི་ནྟི ནཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི? ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘མ་ཡཾ, དེ་ཝ, ཧ་ཏྠེ ཚི་ནྡེ་ཡྻཱ་མ. མ་ཡཾ, དེ་ཝ, པཱ་དེ ཚི་ནྡེ་ཡྻཱ་མ. མ་ཡཾ, དེ་ཝ, ཧ་ཏྠ་པཱ་དེ ཚི་ནྡེ་ཡྻཱ་མ. མ་ཡཾ, དེ་ཝ, ཀ་ཎྞེ ཚི་ནྡེ་ཡྻཱ་མ. མ་ཡཾ, དེ་ཝ, ནཱ་སཾ ཚི་ནྡེ་ཡྻཱ་མ. མ་ཡཾ, དེ་ཝ, ཀ་ཎྞ་ནཱ་སཾ ཚི་ནྡེ་ཡྻཱ་མ. མ་ཡཾ, དེ་ཝ, སཱི་སཾ ཚི་ནྡེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཡཾ ཁོ, བྷ་ཎེ, དཱི་གྷཱི་ཏི་སྶ ཀོ་ས་ལ་ར་ཉྙོ པུ་ཏྟོ དཱི་གྷཱ་ཝུ ཀུ་མཱ་རོ. ནཱ་ཡཾ ལ་བྦྷཱ ཀི་ཉྩི ཀཱ་ཏུཾ. ཨི་མི་ནཱ ཙ མེ ཛཱི་ཝི་ཏཾ དི་ནྣཾ, མ་ཡཱ ཙ ཨི་མ་སྶ ཛཱི་ཝི་ཏཾ དི་ནྣ’’ནྟི.

༤༦༣. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟོ ཀཱ་སི་རཱ་ཛཱ དཱི་གྷཱ་ཝུཾ ཀུ་མཱ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཡཾ ཁོ ཏེ, ཏཱ་ཏ དཱི་གྷཱ་ཝུ, པི་ཏཱ མ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཝ་ཙ ‘མཱ ཁོ ཏྭཾ, ཏཱ་ཏ དཱི་གྷཱ་ཝུ, དཱི་གྷཾ པ་སྶ, མཱ ར་སྶཾ. ན ཧི, ཏཱ་ཏ དཱི་གྷཱ་ཝུ, ཝེ་རེ་ན ཝེ་རཱ ས་མྨ་ནྟི; ཨ་ཝེ་རེ་ན ཧི, ཏཱ་ཏ དཱི་གྷཱ་ཝུ, ཝེ་རཱ ས་མྨ་ནྟཱི’ཏི, ཀིཾ ཏེ པི་ཏཱ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨ་ཝ་ཙཱ’’ཏི? ‘‘ཡཾ ཁོ མེ, དེ་ཝ, པི་ཏཱ མ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཝ་ཙ ‘མཱ དཱི་གྷ’ནྟི མཱ ཙི་རཾ ཝེ་རཾ ཨ་ཀཱ་སཱི་ཏི. ཨི་མཾ ཁོ མེ, དེ་ཝ, པི་ཏཱ མ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཝ་ཙ མཱ དཱི་གྷ་ནྟི. ཡཾ ཁོ མེ, དེ་ཝ, པི་ཏཱ མ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཝ་ཙ ‘མཱ ར་སྶ’ནྟི མཱ ཁི་པྤཾ མི་ཏྟེ་ཧི བྷི་ཛྫི་ཏྠཱ’’ཏི. ཨི་མཾ ཁོ མེ, དེ་ཝ, པི་ཏཱ མ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཝ་ཙ མཱ ར་སྶ་ནྟི. ཡཾ ཁོ མེ, དེ་ཝ, པི་ཏཱ མ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཝ་ཙ ‘‘ན ཧི, ཏཱ་ཏ དཱི་གྷཱ་ཝུ, ཝེ་རེ་ན ཝེ་རཱ ས་མྨ་ནྟི, ཨ་ཝེ་རེ་ན ཧི, ཏཱ་ཏ དཱི་གྷཱ་ཝུ, ཝེ་རཱ ས་མྨ་ནྟཱི’’ཏི དེ་ཝེ་ན མེ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཧ་ཏཱ་ཏི. ས་ཙཱ་ཧཾ དེ་ཝཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཡྻཾ, ཡེ དེ་ཝ་སྶ ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མཱ ཏེ མཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཡྻུཾ, ཡེ མེ ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མཱ ཏེ ཏེ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཡྻུཾ – ཨེ་ཝཾ ཏཾ ཝེ་རཾ ཝེ་རེ་ན ན ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཡྻ. ཨི་དཱ་ནི ཙ པ་ན མེ དེ་ཝེ་ན ཛཱི་ཝི་ཏཾ དི་ནྣཾ, མ་ཡཱ ཙ དེ་ཝ་སྶ ཛཱི་ཝི་ཏཾ དི་ནྣཾ. ཨེ་ཝཾ ཏཾ ཝེ་རཾ ཨ་ཝེ་རེ་ན ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ. ཨི་མཾ ཁོ མེ, དེ་ཝ, པི་ཏཱ མ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཝ་ཙ – ན ཧི, ཏཱ་ཏ དཱི་གྷཱ་ཝུ, ཝེ་རེ་ན ཝེ་རཱ ས་མྨ་ནྟི; ཨ་ཝེ་རེ་ན ཧི, ཏཱ་ཏ དཱི་གྷཱ་ཝུ, ཝེ་རཱ ས་མྨ་ནྟཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟོ ཀཱ་སི་རཱ་ཛཱ – ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཝ་ཏ བྷོ! ཨ་བྦྷུ་ཏཾ ཝ་ཏ བྷོ! ཡཱ་ཝ པ་ཎྜི་ཏོ ཨ་ཡཾ དཱི་གྷཱ་ཝུ ཀུ་མཱ་རོ, ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ པི་ཏུ་ནོ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཛཱ་ནི་སྶ་ཏཱི’’ཏི པེ་ཏྟི་ཀཾ བ་ལ་ཉྩ ཝཱ་ཧ་ན་ཉྩ ཛ་ན་པ་ད་ཉྩ ཀོ་ས་ཉྩ ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་ར་ཉྩ པ་ཊི་པཱ་དེ་སི, དྷཱི་ཏ་ར་ཉྩ ཨ་དཱ་སི. ཏེ་ས་ཉྷི ནཱ་མ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱ་ཛཱུ་ནཾ ཨཱ་དི་ནྣ་ད་ཎྜཱ་ནཾ ཨཱ་དི་ནྣ་ས་ཏྠཱ་ནཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཁ་ནྟི་སོ་ར་ཙྩཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨི་དྷ ཁོ པ་ན ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སོ་བྷེ་ཐ ཡཾ ཏུ་མྷེ ཨེ་ཝཾ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ས་མཱ་ནཱ ཁ་མཱ ཙ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཐ སོ་ར་ཏཱ ཙཱ་ཏི? ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ལཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ བྷ་ཎྜ་ནཾ མཱ ཀ་ལ་ཧཾ མཱ ཝི་གྒ་ཧཾ མཱ ཝི་ཝཱ་ད’’ནྟི. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ སོ ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨཱ་ག་མེ་ཏུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨ་སྶཱ་མཱི; ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་ར་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏུ. མ་ཡ་མེ་ཏེ་ན བྷ་ཎྜ་ནེ་ན ཀ་ལ་ཧེ་ན ཝི་གྒ་ཧེ་ན ཝི་ཝཱ་དེ་ན པ་ཉྙཱ་ཡི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ – པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣ་རཱུ་པཱ ཁོ ཨི་མེ མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ, ན་ཡི་མེ སུ་ཀ་རཱ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏུ་ནྟི – ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐཱ་མི.

དཱི་གྷཱ་ཝུ་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་རོ ནི་ཊྛི་ཏོ པ་ཋ་མོ.

༤༦༤. [མ. ནི. ༣.༢༣༦] ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཀོ་ས་མྦིཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི. ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ སེ་ནཱ་ས་ནཾ སཾ་སཱ་མེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཋི་ཏ་ཀོ་ཝ ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ་ཡོ ཨ་བྷཱ་སི –

[མ. ནི. ༣.༢༣༧] ‘‘པུ་ཐུ་ས་དྡོ ས་མ་ཛ་ནོ, ན བཱ་ལོ ཀོ་ཙི མ་ཉྙ་ཐ;

ས་ངྒྷ་སྨིཾ བྷི་ཛྫ་མཱ་ན་སྨིཾ, ནཱ་ཉྙཾ བྷི་ཡྻོ ཨ་མ་ཉྙ་རུཾ.

[མ. ནི. ༣.༢༣༧] ‘‘པ་རི་མུ་ཊྛཱ པ་ཎྜི་ཏཱ་བྷཱ་སཱ, ཝཱ་ཙཱ་གོ་ཙ་ར་བྷཱ་ཎི་ནོ;

ཡཱ་ཝི་ཙྪ་ནྟི མུ་ཁཱ་ཡཱ་མཾ, ཡེ་ན ནཱི་ཏཱ ན ཏཾ ཝི་དཱུ.

[མ. ནི. ༣.༢༣༧] ‘‘ཨ་ཀྐོ་ཙྪི མཾ ཨ་ཝ་དྷི མཾ, ཨ་ཛི་ནི མཾ ཨ་ཧཱ་སི མེ;

ཡེ ཙ ཏཾ ཨུ་པ་ན་ཡ྄ཧ་ནྟི, ཝེ་རཾ ཏེ་སཾ ན ས་མྨ་ཏི.

[མ. ནི. ༣.༢༣༧] ‘‘ཨ་ཀྐོ་ཙྪི མཾ ཨ་ཝ་དྷི མཾ, ཨ་ཛི་ནི མཾ ཨ་ཧཱ་སི མེ;

ཡེ ཙ ཏཾ ནུ་པ་ན་ཡ྄ཧ་ནྟི, ཝེ་རཾ ཏེ་སཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི.

[མ. ནི. ༣.༢༣༧] ‘‘ན ཧི ཝེ་རེ་ན ཝེ་རཱ་ནི, ས་མྨ་ནྟཱི་དྷ ཀུ་དཱ་ཙ་ནཾ;

ཨ་ཝེ་རེ་ན ཙ ས་མྨ་ནྟི, ཨེ་ས་དྷ་མྨོ ས་ན་ནྟ་ནོ.

[མ. ནི. ༣.༢༣༧] ‘‘པ་རེ ཙ ན ཝི་ཛཱ་ན་ནྟི, མ་ཡ་མེ་ཏྠ ཡ་མཱ་མ་སེ;

ཡེ ཙ ཏ་ཏྠ ཝི་ཛཱ་ན་ནྟི, ཏ་ཏོ ས་མྨ་ནྟི མེ་དྷ་གཱ.

[མ. ནི. ༣.༢༣༧] ‘‘ཨ་ཊྛི་ཙྪི་ནྣཱ པཱ་ཎ་ཧ་རཱ, ག་ཝཱ་སྶ་དྷ་ན་ཧཱ་རི་ནོ;

ར་ཊྛཾ ཝི་ལུ་མྤ་མཱ་ནཱ་ནཾ, ཏེ་ས་མྤི ཧོ་ཏི ས་ངྒ་ཏི.

‘‘ཀ་སྨཱ ཏུ་མྷཱ་ཀ ནོ སི་ཡཱ;

[མ. ནི. ༣.༢༣༧] ‘‘ས་ཙེ ལ་བྷེ་ཐ ནི་པ་ཀཾ ས་ཧཱ་ཡཾ;

ས་དྡྷིཾ་ཙ་རཾ སཱ་དྷུ་ཝི་ཧཱ་རི དྷཱི་རཾ;

ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ས་བྦཱ་ནི པ་རི་སྶ་ཡཱ་ནི;

ཙ་རེ་ཡྻ ཏེ་ན་ཏྟ་མ་ནོ ས་ཏཱི་མཱ.

[མ. ནི. ༣.༢༣༧] ‘‘ནོ ཙེ ལ་བྷེ་ཐ ནི་པ་ཀཾ ས་ཧཱ་ཡཾ;

ས་དྡྷིཾ ཙ་རཾ སཱ་དྷུ་ཝི་ཧཱ་རི དྷཱི་རཾ;

རཱ་ཛཱ་ཝ ར་ཊྛཾ ཝི་ཛི་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ;

ཨེ་ཀོ ཙ་རེ མཱ་ཏ་ངྒ་ར་ཉྙེ་ཝ ནཱ་གོ.

[མ. ནི. ༣.༢༣༧] ‘‘ཨེ་ཀ་སྶ ཙ་རི་ཏཾ སེ་ཡྻོ;

ན་ཏྠི བཱ་ལེ ས་ཧཱ་ཡ་ཏཱ;

ཨེ་ཀོ ཙ་རེ ན ཙ པཱ་པཱ་ནི ཀ་ཡི་རཱ;

ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐོ མཱ་ཏ་ངྒ་ར་ཉྙེ་ཝ ནཱ་གོ’’ཏི.

དཱི་གྷཱ་ཝུ་ཝ་ཏྠུ ནི་ཊྛི་ཏཾ.

༢༧༣. བཱ་ལ་ཀ་ལོ་ཎ་ཀ་ག་མ་ན་ཀ་ཐཱ

༤༦༥. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཋི་ཏ་ཀོ་ཝ ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ་ཡོ བྷཱ་སི་ཏྭཱ ཡེ་ན བཱ་ལ་ཀ་ལོ་ཎ་ཀ་གཱ་མོ [བཱ་ལ་ཀ་ལོ་ཎ་ཀཱ་ར་གཱ་མོ (སཱི. སྱཱ.)] ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ བྷ་གུ བཱ་ལ་ཀ་ལོ་ཎ་ཀ་གཱ་མེ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ བྷ་གུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ, དི་སྭཱ་ན ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་སི, པཱ་དོ་ད་ཀཾ པཱ་ད་པཱི་ཋཾ པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀཾ ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་པི, པ་ཙྩུ་གྒ་ནྟྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སི. ནི་སཱི་དི བྷ་ག་ཝཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ, ནི་ས་ཛྫ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པཱ་དེ པ་ཀྑཱ་ལེ་སི. ཨཱ་ཡ་སྨཱ་པི ཁོ བྷ་གུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ བྷ་གུཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཙྩི, བྷི་ཀྑུ, ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ; ཀ་ཙྩི ཡཱ་པ་ནཱི་ཡཾ, ཀ་ཙྩི པི་ཎྜ་ཀེ་ན ན ཀི་ལ་མ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ, བྷ་ག་ཝཱ, ཡཱ་པ་ནཱི་ཡཾ, བྷ་ག་ཝཱ; ན ཙཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, པི་ཎྜ་ཀེ་ན ཀི་ལ་མཱ་མཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ བྷ་གུཾ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་ཏྭཱ ས་མཱ་ད་པེ་ཏྭཱ ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཧཾ་སེ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཡེ་ན པཱ་ཙཱི་ན་ཝཾ་ས་དཱ་ཡོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི.

བཱ་ལ་ཀ་ལོ་ཎ་ཀ་ག་མ་ན་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

༢༧༤. པཱ་ཙཱི་ན་ཝཾ་ས་དཱ་ཡ་ག་མ་ན་ཀ་ཐཱ

༤༦༦. [མ. ནི. ༡.༣༢༥ ཨཱ་ད་ཡོ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ] ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ན་ནྡི་ཡོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ཀི་མི་ལོ [ཀི་མྦི་ལོ (སཱི. སྱཱ.)] པཱ་ཙཱི་ན་ཝཾ་ས་དཱ་ཡེ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ དཱ་ཡ་པཱ་ལོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ, དི་སྭཱ་ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘མཱ, ས་མ་ཎ, ཨེ་ཏཾ དཱ་ཡཾ པཱ་ཝི་སི. ས་ནྟེ་ཏྠ ཏ་ཡོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་ཀཱ་མ་རཱུ་པཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. མཱ ཏེ་སཾ ཨ་ཕཱ་སུ་མ་ཀཱ་སཱི’’ཏི. ཨ་སྶོ་སི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ དཱ་ཡ་པཱ་ལ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ མ་ནྟ་ཡ་མཱ་ན་སྶ, སུ་ཏྭཱ་ན དཱ་ཡ་པཱ་ལཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘མཱ་ཝུ་སོ, དཱ་ཡ་པཱ་ལ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝཱ་རེ་སི. ས་ཏྠཱ ནོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ན་ནྡི་ཡོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ཀི་མི་ལོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟ་ཉྩ ན་ནྡི་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟ་ཉྩ ཀི་མི་ལཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ཐཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ཐཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ, ས་ཏྠཱ ནོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ན་ནྡི་ཡོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ཀི་མི་ལོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་ཙྩུ་གྒ་ནྟྭཱ ཨེ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སི, ཨེ་ཀོ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་སི, ཨེ་ཀོ པཱ་དོ་ད་ཀཾ པཱ་ད་པཱི་ཋཾ པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀཾ ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་པི. ནི་སཱི་དི བྷ་ག་ཝཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ, ནི་ས་ཛྫ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པཱ་དེ པ་ཀྑཱ་ལེ་སི. ཏེ་པི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཙྩི ཝོ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ, ཀ་ཙྩི ཡཱ་པ་ནཱི་ཡཾ; ཀ་ཙྩི པི་ཎྜ་ཀེ་ན ན ཀི་ལ་མ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ, ཡཱ་པ་ནཱི་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ; ན ཙ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, པི་ཎྜ་ཀེ་ན ཀི་ལ་མཱ་མཱ’’ཏི.

‘‘ཀ་ཙྩི པ་ན ཝོ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ ས་མ་གྒཱ ས་མྨོ་ད་མཱ་ནཱ ཨ་ཝི་ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཁཱི་རོ་ད་ཀཱི་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པི་ཡ་ཙ་ཀྑཱུ་ཧི ས་མྤ་སྶ་ནྟཱ ཝི་ཧ་ར་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ཏ་གྒྷ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ས་མ་གྒཱ ས་མྨོ་ད་མཱ་ནཱ ཨ་ཝི་ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཁཱི་རོ་ད་ཀཱི་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པི་ཡ་ཙ་ཀྑཱུ་ཧི ས་མྤ་སྶ་ནྟཱ ཝི་ཧ་རཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ ཀ་ཐཾ པ་ན ཏུ་མྷེ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ས་མ་གྒཱ ས་མྨོ་ད་མཱ་ནཱ ཨ་ཝི་ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཁཱི་རོ་ད་ཀཱི་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པི་ཡ་ཙ་ཀྑཱུ་ཧི ས་མྤ་སྶ་ནྟཱ ཝི་ཧ་ར་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ལཱ་བྷཱ ཝ་ཏ མེ, སུ་ལ་དྡྷཾ ཝ་ཏ མེ, ཡོ་ཧཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ཧི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི’’’ཏི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨི་མེ་སུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟེ་སུ མེ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ; མེ་ཏྟཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ… མེ་ཏྟཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘‘‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ས་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨི་མེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྟེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ས་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨི་མེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྟཱ་མི. ནཱ་ནཱ ཧི ཁོ ནོ, བྷ་ནྟེ, ཀཱ་ཡཱ, ཨེ་ཀ་ཉྩ པ་ན མ་ཉྙེ ཙི་ཏྟ’’ནྟི.

ཨཱ་ཡ་སྨཱ་པི ཁོ ན་ནྡི་ཡོ…པེ… ཨཱ་ཡ་སྨཱ་པི ཁོ ཀི་མི་ལོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘མ་ཡ྄ཧ་མྤི ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ལཱ་བྷཱ ཝ་ཏ མེ, སུ་ལ་དྡྷཾ ཝ་ཏ མེ, ཡོ་ཧཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ཧི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི’ཏི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨི་མེ་སུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟེ་སུ མེ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ; མེ་ཏྟཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ མེ་ཏྟཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི ‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ས་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨི་མེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྟེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ས་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨི་མེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྟཱ་མི. ནཱ་ནཱ ཧི ཁོ ནོ, བྷ་ནྟེ, ཀཱ་ཡཱ, ཨེ་ཀ་ཉྩ པ་ན མ་ཉྙེ ཙི་ཏྟ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཁོ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ས་མ་གྒཱ ས་མྨོ་ད་མཱ་ནཱ ཨ་ཝི་ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཁཱི་རོ་ད་ཀཱི་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པི་ཡ་ཙ་ཀྑཱུ་ཧི ས་མྤ་སྶ་ནྟཱ ཝི་ཧ་རཱ་མཱ’’ཏི.

‘‘ཀ་ཙྩི པ་ན ཝོ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ ཨཱ་ཏཱ་པི་ནོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་ར་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ཏ་གྒྷ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ ཨཱ་ཏཱ་པི་ནོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་རཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ ཀ་ཐཾ པ་ན ཏུ་མྷེ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ ཨཱ་ཏཱ་པི་ནོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་ར་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཡོ པ་ཋ་མཾ གཱ་མ་ཏོ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ཏི སོ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི, པཱ་དོ་ད་ཀཾ པཱ་ད་པཱི་ཋཾ པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀཾ ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་པ་ཏི, ཨ་ཝ་ཀྐཱ་ར་པཱ་ཏིཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏི, པཱ་ནཱི་ཡཾ པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཡོ པ་ཙྪཱ གཱ་མ་ཏོ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ཏི, ས་ཙེ ཧོ་ཏི བྷུ་ཏྟཱ་ཝ་སེ་སོ, ས་ཙེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི བྷུ་ཉྫ་ཏི, ནོ ཙེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི ཨ་པྤ་ཧ་རི་ཏེ ཝཱ ཚ་ཌྜེ་ཏི. ཨ་པྤཱ་ཎ་ཀེ ཝཱ ཨུ་ད་ཀེ ཨོ་པི་ལཱ་པེ་ཏི. སོ ཨཱ་ས་ནཾ ཨུ་དྡྷ་ར་ཏི, པཱ་དོ་ད་ཀཾ པཱ་ད་པཱི་ཋཾ པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏི, ཨ་ཝ་ཀྐཱ་ར་པཱ་ཏིཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏི, པཱ་ནཱི་ཡཾ པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏི, བྷ་ཏྟ་གྒཾ ས་མྨ་ཛྫ་ཏི. ཡོ པ་སྶ་ཏི པཱ་ནཱི་ཡ་གྷ་ཊཾ ཝཱ པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་གྷ་ཊཾ ཝཱ ཝ་ཙྩ་གྷ་ཊཾ ཝཱ རི་ཏྟཾ ཏུ་ཙྪཾ སོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ས་ཙ་སྶ ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་ས་ཡ྄ཧཾ, ཧ་ཏྠ་ཝི་ཀཱ་རེ་ན དུ་ཏི་ཡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠ་ཝི་ལ་ངྒྷ་ཀེ་ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་མ, ན ཏྭེ་ཝ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཝཱ་ཙཾ བྷི་ནྡཱ་མ. པ་ཉྩཱ་ཧི་ཀཾ ཁོ པ་ན མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ས་བྦ་ར་ཏྟིཾ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སཱི་དཱ་མ. ཨེ་ཝཾ ཁོ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ ཨཱ་ཏཱ་པི་ནོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་རཱ་མཱ’’ཏི.

པཱ་ཙི་ན་ཝཾ་ས་དཱ་ཡ་ག་མ་ན་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

༢༧༥. པཱ་ལི་ལེ་ཡྻ་ཀ་ག་མ་ན་ཀ་ཐཱ

༤༦༧. [ཨུ་དཱ. ༣༥ ཨཱ་ད་ཡོ ཐོ་ཀཾ ཝི་ས་དི་སཾ] ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟ་ཉྩ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟ་ཉྩ ན་ནྡི་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟ་ཉྩ ཀི་མི་ལཾ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་ཏྭཱ ས་མཱ་ད་པེ་ཏྭཱ ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཧཾ་སེ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཡེ་ན པཱ་ལི་ལེ་ཡྻ་ཀཾ [པཱ་རི་ལེ་ཡྻ་ཀཾ (སཱི. སྱཱ.)] ཏེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཡེ་ན པཱ་ལི་ལེ་ཡྻ་ཀཾ ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ པཱ་ལི་ལེ་ཡྻ་ཀེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ར་ཀྑི་ཏ་ཝ་ན་ས་ཎྜེ བྷ་དྡ་སཱ་ལ་མཱུ་ལེ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ར་ཧོ་ག་ཏ་སྶ པ་ཊི་ས་ལླཱི་ན་སྶ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སོ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ པུ་བྦེ ཨཱ་ཀི་ཎྞོ ན ཕཱ་སུ ཝི་ཧཱ་སིཾ ཏེ་ཧི ཀོ་ས་མྦ་ཀེ་ཧི [ཀོ་ས་བྦྷི་ཀེ་ཧི (སྱཱ.)] བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་ར་ཀེ་ཧི ཀ་ལ་ཧ་ཀཱ་ར་ཀེ་ཧི ཝི་ཝཱ་ད་ཀཱ་ར་ཀེ་ཧི བྷ་སྶ་ཀཱ་ར་ཀེ་ཧི ས་ངྒྷེ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཀེ་ཧི. སོ་མྷི ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨེ་ཀོ ཨ་དུ་ཏི་ཡོ སུ་ཁཾ ཕཱ་སུ ཝི་ཧ་རཱ་མི ཨ་ཉྙ་ཏྲེ་ཝ ཏེ་ཧི ཀོ་ས་མྦ་ཀེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་ར་ཀེ་ཧི ཀ་ལ་ཧ་ཀཱ་ར་ཀེ་ཧི ཝི་ཝཱ་ད་ཀཱ་ར་ཀེ་ཧི བྷ་སྶ་ཀཱ་ར་ཀེ་ཧི ས་ངྒྷེ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཀེ་ཧཱི’’ཏི.

ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ་པི ཁོ ཧ་ཏྠི་ནཱ་གོ ཨཱ་ཀི་ཎྞོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཧ་ཏྠཱི་ཧི ཧ་ཏྠི་ནཱི་ཧི ཧ་ཏྠི་ཀ་ལ༹་བྷེ་ཧི ཧ་ཏྠི་ཙྪཱ་པེ་ཧི, ཚི་ནྣ་གྒཱ་ནི ཙེ་ཝ ཏི་ཎཱ་ནི ཁཱ་ད་ཏི, ཨོ་བྷ་གྒོ་བྷ་གྒ་ཉྩ་སྶ སཱ་ཁཱ་བྷ་ངྒཾ ཁཱ་ད་ནྟི, ཨཱ་ཝི་ལཱ་ནི ཙ པཱ་ནཱི་ཡཱ་ནི པི་ཝ་ཏི, ཨོ་གཱ་ཧཱ ཙ་སྶ ཨོ་ཏི་ཎྞ་སྶ ཧ་ཏྠི་ནི་ཡོ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་པ་ནི་གྷཾ་ས་ནྟི་ཡོ ག་ཙྪ་ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཏ་སྶ ཧ་ཏྠི་ནཱ་ག་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ ཨཱ་ཀི་ཎྞོ ཝི་ཧ་རཱ་མི ཧ་ཏྠཱི་ཧི ཧ་ཏྠི་ནཱི་ཧི ཧ་ཏྠི་ཀ་ལ༹་བྷེ་ཧི ཧ་ཏྠི་ཙྪཱ་པེ་ཧི, ཚི་ནྣ་གྒཱ་ནི ཙེ་ཝ ཏི་ཎཱ་ནི ཁཱ་དཱ་མི, ཨོ་བྷ་གྒོ་བྷ་གྒ་ཉྩ མེ སཱ་ཁཱ་བྷ་ངྒཾ ཁཱ་ད་ནྟི, ཨཱ་ཝི་ལཱ་ནི ཙ པཱ་ནཱི་ཡཱ་ནི པི་ཝཱ་མི, ཨོ་གཱ་ཧཱ ཙ མེ ཨོ་ཏི་ཎྞ་སྶ ཧ་ཏྠི་ནི་ཡོ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་པ་ནི་གྷཾ་ས་ནྟི་ཡོ ག་ཙྪ་ནྟི. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨེ་ཀོ་ཝ ག་ཎ་སྨཱ ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛོ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ སོ ཧ་ཏྠི་ནཱ་གོ ཡཱུ་ཐཱ ཨ་པ་ཀྐ་མྨ ཡེ་ན པཱ་ལི་ལེ་ཡྻ་ཀཾ ར་ཀྑི་ཏ་ཝ་ན་ས་ཎྜོ བྷ་དྡ་སཱ་ལ་མཱུ་ལཾ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ སོ་ཎྜཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་ནཱི་ཡཾ པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏི, ཨ་པྤ་ཧ་རི་ཏ་ཉྩ ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏ་སྶ ཧ་ཏྠི་ནཱ་ག་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ པུ་བྦེ ཨཱ་ཀི་ཎྞོ ན ཕཱ་སུ ཝི་ཧཱ་སིཾ ཧ་ཏྠཱི་ཧི ཧ་ཏྠི་ནཱི་ཧི ཧ་ཏྠི་ཀ་ལ༹་བྷེ་ཧི ཧ་ཏྠི་ཙྪཱ་པེ་ཧི, ཚི་ནྣ་གྒཱ་ནི ཙེ་ཝ ཏི་ཎཱ་ནི ཁཱ་དིཾ, ཨོ་བྷ་གྒོ་བྷ་གྒ་ཉྩ མེ སཱ་ཁཱ་བྷ་ངྒཾ ཁཱ་དིཾ་སུ, ཨཱ་ཝི་ལཱ་ནི ཙ པཱ་ནཱི་ཡཱ་ནི ཨ་པཱ་ཡིཾ ཨོ་གཱ་ཧཱ ཙ མེ ཨོ་ཏི་ཎྞ་སྶ [ཨོ་གཱ་ཧ་ཉྩ་སྶ ཨོ་ཏི་ཎྞ་སྶ (སྱཱ.), ཨོ་གཱ་ཧཱ ཙ་སྶ ཨུ་ཏྟི་ཎྞ་སྶ (སཱི.)] ཧ་ཏྠི་ནི་ཡོ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་པ་ནི་གྷཾ་ས་ནྟི་ཡོ ཨ་ག་མཾ་སུ. སོ་མྷི ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨེ་ཀོ ཨ་དུ་ཏི་ཡོ སུ་ཁཾ ཕཱ་སུ ཝི་ཧ་རཱ་མི ཨ་ཉྙ་ཏྲེ་ཝ ཧ་ཏྠཱི་ཧི ཧ་ཏྠི་ནཱི་ཧི ཧ་ཏྠི་ཀ་ལ༹་བྷེ་ཧི ཧ་ཏྠི་ཙྪཱ་པེ་ཧཱི’’ཏི.

ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ པ་ཝི་ཝེ་ཀཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཙ ཧ་ཏྠི་ནཱ་ག་སྶ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་མ་ཉྙཱ་ཡ ཏཱ་ཡཾ ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི –

[ཨུ་དཱ. ༣༥] ‘‘ཨེ་ཏཾ [ཨེ་ཝཾ (ཀ.)] ནཱ་ག་སྶ ནཱ་གེ་ན, ཨཱི་སཱ་ད་ནྟ་སྶ ཧ་ཏྠི་ནོ;

ས་མེ་ཏི ཙི་ཏྟཾ ཙི་ཏྟེ་ན, ཡ་དེ་ཀོ ར་མ་ཏཱི ཝ་ནེ’’ཏི.

ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པཱ་ལི་ལེ་ཡྻ་ཀེ ཡ་ཐཱ་བྷི་ར་ནྟཾ ཝི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠི ཏེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཡེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠི ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ ཀོ་ས་མྦ་ཀཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ – ‘‘ཨི་མེ ཁོ ཨ་ཡྻཱ ཀོ་ས་མྦ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ བ་ཧུ་ནོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ན་ཏྠ་སྶ ཀཱ་ར་ཀཱ. ཨི་མེ་ཧི ཨུ་བྦཱ་ལ༹ྷོ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཀྐ་ནྟོ. ཧ་ནྡ མ་ཡཾ ཨ་ཡྻེ ཀོ་ས་མྦ་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ ནེ་ཝ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཡྻཱ་མ, ན པ་ཙྩུ་ཊྛེ་ཡྻཱ་མ, ན ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་མྨཾ སཱ་མཱི་ཙི་ཀ་མྨཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་མ, ན ས་ཀྐ་རེ་ཡྻཱ་མ, ན ག་རུཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་མ, ན མཱ་ནེ་ཡྻཱ་མ, ན བྷ་ཛེ་ཡྻཱ་མ, ན པཱུ་ཛེ་ཡྻཱ་མ, ཨུ་པ་ག་ཏཱ་ན་མྤི པི་ཎྜ་ཀཾ ན ད་ཛྫེ་ཡྻཱ་མ – ཨེ་ཝཾ ཨི་མེ ཨ་མྷེ་ཧི ཨ་ས་ཀྐ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་ག་རུ་ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་མཱ་ནི་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་བྷ་ཛི་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་པཱུ་ཛི་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་ས་ཀྐཱ་ར་པ་ཀ་ཏཱ པ་ཀྐ་མི་སྶ་ནྟི ཝཱ ཝི་བྦྷ་མི་སྶ་ནྟི ཝཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝཱ པ་སཱ་དེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཀོ་ས་མྦ་ཀཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཀོ་ས་མྦ་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ ནེ་ཝ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་སུཾ, ན པ་ཙྩུ་ཊྛེ་སུཾ, ན ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་མྨཾ སཱ་མཱི་ཙི་ཀ་མྨཾ ཨ་ཀཾ་སུ, ན ས་ཀྐ་རིཾ་སུ, ན ག་རུཾ ཀ་རིཾ་སུ, ན མཱ་ནེ་སུཾ, ན བྷ་ཛེ་སུཾ ན པཱུ་ཛེ་སུཾ, ཨུ་པ་ག་ཏཱ་ན་མྤི པི་ཎྜ་ཀཾ ན ཨ་དཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ ཀོ་ས་མྦ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཀོ་ས་མྦ་ཀེ་ཧི ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་ཧི ཨ་ས་ཀྐ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་ག་རུ་ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་མཱ་ནི་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་བྷ་ཛི་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་པཱུ་ཛི་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་ས་ཀྐཱ་ར་པ་ཀ་ཏཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཧ་ནྡ མ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ག་ནྟྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ ཨི་མཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི.

པཱ་ལི་ལེ་ཡྻ་ཀ་ག་མ་ན་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

༢༧༦. ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཐཱ

༤༦༨. ཨ་ཐ ཁོ ཀོ་ས་མྦ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ སེ་ནཱ་ས་ནཾ སཾ་སཱ་མེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠི ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ. ཨ་སྶོ་སི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ – ‘‘ཏེ ཀི་ར ཀོ་ས་མྦ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་ར་ཀཱ ཀ་ལ་ཧ་ཀཱ་ར་ཀཱ ཝི་ཝཱ་ད་ཀཱ་ར་ཀཱ བྷ་སྶ་ཀཱ་ར་ཀཱ ས་ངྒྷེ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཀཱ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཏེ ཀི་ར, བྷ་ནྟེ, ཀོ་ས་མྦ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་ར་ཀཱ ཀ་ལ་ཧ་ཀཱ་ར་ཀཱ ཝི་ཝཱ་ད་ཀཱ་ར་ཀཱ བྷ་སྶ་ཀཱ་ར་ཀཱ ས་ངྒྷེ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཀཱ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི. ཀ་ཐཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཏེ་སུ བྷི་ཀྑཱུ་སུ པ་ཊི་པ་ཛྫཱ་མཱི’’ཏི? ‘‘ཏེ་ན ཧི ཏྭཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཡ་ཐཱ དྷ་མྨོ ཏ་ཐཱ ཏི་ཊྛཱ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཀ་ཐཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཛཱ་ནེ་ཡྻཾ དྷ་མྨཾ ཝཱ ཨ་དྷ་མྨཾ ཝཱ’’ཏི?

ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཧི ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཝ་ཏྠཱུ་ཧི ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི ཛཱ་ནི་ཏ་བྦོ. ཨི་དྷ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ ཨ་དྷ་མྨཾ དྷ་མྨོ་ཏི དཱི་པེ་ཏི, དྷ་མྨཾ ཨ་དྷ་མྨོ་ཏི དཱི་པེ་ཏི; ཨ་ཝི་ན་ཡཾ ཝི་ན་ཡོ་ཏི དཱི་པེ་ཏི, ཝི་ན་ཡཾ ཨ་ཝི་ན་ཡོ་ཏི དཱི་པེ་ཏི; ཨ་བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་ལ་པི་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན བྷཱ་སི་ཏཾ ལ་པི་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏི, བྷཱ་སི་ཏཾ ལ་པི་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་ལ་པི་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏི; ཨ་ནཱ་ཙི་ཎྞཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨཱ་ཙི་ཎྞཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏི, ཨཱ་ཙི་ཎྞཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་ནཱ་ཙི་ཎྞཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏི; ཨ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏི, པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏི; ཨ་ནཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི; ལ་ཧུ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ག་རུ་ཀཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི, ག་རུ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ལ་ཧུ་ཀཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི; སཱ་ཝ་སེ་སཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་ན་ཝ་སེ་སཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི, ཨ་ན་ཝ་སེ་སཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ སཱ་ཝ་སེ་སཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི; དུ་ཊྛུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་དུ་ཊྛུ་ལླཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི, ཨ་དུ་ཊྛུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ དུ་ཊྛུ་ལླཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཧི ཝ་ཏྠཱུ་ཧི ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི ཛཱ་ནི་ཏ་བྦོ.

ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཧི ཙ ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཝ་ཏྠཱུ་ཧི དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི ཛཱ་ནི་ཏ་བྦོ. ཨི་དྷ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ ཨ་དྷ་མྨཾ ཨ་དྷ་མྨོ་ཏི དཱི་པེ་ཏི, དྷ་མྨཾ དྷ་མྨོ་ཏི དཱི་པེ་ཏི; ཨ་ཝི་ན་ཡཾ ཨ་ཝི་ན་ཡོ་ཏི དཱི་པེ་ཏི, ཝི་ན་ཡཾ ཝི་ན་ཡོ་ཏི དཱི་པེ་ཏི; ཨ་བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་ལ་པི་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་ལ་པི་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏི, བྷཱ་སི་ཏཾ ལ་པི་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན བྷཱ་སི་ཏཾ ལ་པི་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏི; ཨ་ནཱ་ཙི་ཎྞཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་ནཱ་ཙི་ཎྞཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏི, ཨཱ་ཙི་ཎྞཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨཱ་ཙི་ཎྞཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏི; ཨ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏི, པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏི; ཨ་ནཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི; ལ་ཧུ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ལ་ཧུ་ཀཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི, ག་རུ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ག་རུ་ཀཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི; སཱ་ཝ་སེ་སཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ སཱ་ཝ་སེ་སཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི, ཨ་ན་ཝ་སེ་སཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་ན་ཝ་སེ་སཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི; དུ་ཊྛུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ དུ་ཊྛུ་ལླཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི, ཨ་དུ་ཊྛུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་དུ་ཊྛུ་ལླཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཧི ཝ་ཏྠཱུ་ཧི དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི ཛཱ་ནི་ཏ་བྦོ་ཏི.

༤༦༩. ཨ་སྶོ་སི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ…པེ… ཨ་སྶོ་སི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ… ཨ་སྶོ་སི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ… ཨ་སྶོ་སི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀོ … ཨ་སྶོ་སི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ནོ… ཨ་སྶོ་སི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཙུ་ནྡོ… ཨ་སྶོ་སི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ… ཨ་སྶོ་སི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ རེ་ཝ་ཏོ … ཨ་སྶོ་སི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པཱ་ལི… ཨ་སྶོ་སི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ… ཨ་སྶོ་སི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ རཱ་ཧུ་ལོ – ‘‘ཏེ ཀི་ར ཀོ་ས་མྦ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་ར་ཀཱ ཀ་ལ་ཧ་ཀཱ་ར་ཀཱ ཝི་ཝཱ་ད་ཀཱ་ར་ཀཱ བྷ་སྶ་ཀཱ་ར་ཀཱ ས་ངྒྷེ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཀཱ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ རཱ་ཧུ་ལོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ རཱ་ཧུ་ལོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཏེ ཀི་ར, བྷ་ནྟེ, ཀོ་ས་མྦ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་ར་ཀཱ ཀ་ལ་ཧ་ཀཱ་ར་ཀཱ ཝི་ཝཱ་ད་ཀཱ་ར་ཀཱ བྷ་སྶ་ཀཱ་ར་ཀཱ ས་ངྒྷེ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཀཱ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི. ཀ་ཐཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཏེ་སུ བྷི་ཀྑཱུ་སུ པ་ཊི་པ་ཛྫཱ་མཱི’’ཏི? ‘‘ཏེ་ན ཧི ཏྭཾ, རཱ་ཧུ་ལ, ཡ་ཐཱ དྷ་མྨོ ཏ་ཐཱ ཏི་ཊྛཱ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཀ་ཐཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཛཱ་ནེ་ཡྻཾ དྷ་མྨཾ ཝཱ ཨ་དྷ་མྨཾ ཝཱ’’ཏི?

ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཧི ཁོ, རཱ་ཧུ་ལ, ཝ་ཏྠཱུ་ཧི ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི ཛཱ་ནི་ཏ་བྦོ. ཨི་དྷ, རཱ་ཧུ་ལ, བྷི་ཀྑུ ཨ་དྷ་མྨཾ དྷ་མྨོ་ཏི དཱི་པེ་ཏི, དྷ་མྨཾ ཨ་དྷ་མྨོ་ཏི དཱི་པེ་ཏི; ཨ་ཝི་ན་ཡཾ ཝི་ན་ཡོ་ཏི དཱི་པེ་ཏི, ཝི་ན་ཡཾ ཨ་ཝི་ན་ཡོ་ཏི དཱི་པེ་ཏི; ཨ་བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་ལ་པི་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན བྷཱ་སི་ཏཾ ལ་པི་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏི, བྷཱ་སི་ཏཾ ལ་པི་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་ལ་པི་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏི; ཨ་ནཱ་ཙི་ཎྞཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨཱ་ཙི་ཎྞཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏི, ཨཱ་ཙི་ཎྞཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་ནཱ་ཙི་ཎྞཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏི; ཨ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏི, པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏི; ཨ་ནཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི; ལ་ཧུ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ག་རུ་ཀཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི, ག་རུ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ལ་ཧུ་ཀཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི; སཱ་ཝ་སེ་སཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་ན་ཝ་སེ་སཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི, ཨ་ན་ཝ་སེ་སཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ སཱ་ཝ་སེ་སཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི; དུ་ཊྛུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་དུ་ཊྛུ་ལླཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི, ཨ་དུ་ཊྛུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ དུ་ཊྛུ་ལླཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, རཱ་ཧུ་ལ, ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཧི ཝ་ཏྠཱུ་ཧི ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི ཛཱ་ནི་ཏ་བྦོ.

ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཧི ཙ ཁོ, རཱ་ཧུ་ལ, ཝ་ཏྠཱུ་ཧི དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི ཛཱ་ནི་ཏ་བྦོ. ཨི་དྷ, རཱ་ཧུ་ལ, བྷི་ཀྑུ ཨ་དྷ་མྨཾ ཨ་དྷ་མྨོ་ཏི དཱི་པེ་ཏི, དྷ་མྨཾ དྷ་མྨོ་ཏི དཱི་པེ་ཏི; ཨ་ཝི་ན་ཡཾ ཨ་ཝི་ན་ཡོ་ཏི དཱི་པེ་ཏི, ཝི་ན་ཡཾ ཝི་ན་ཡོ་ཏི དཱི་པེ་ཏི; ཨ་བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་ལ་པི་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་ལ་པི་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏི, བྷཱ་སི་ཏཾ ལ་པི་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན བྷཱ་སི་ཏཾ ལ་པི་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏི; ཨ་ནཱ་ཙི་ཎྞཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་ནཱ་ཙི་ཎྞཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏི, ཨཱ་ཙི་ཎྞཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨཱ་ཙི་ཎྞཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏི; ཨ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏི, པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏི; ཨ་ནཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི; ལ་ཧུ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ལ་ཧུ་ཀཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི, ག་རུ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ག་རུ་ཀཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི; སཱ་ཝ་སེ་སཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ སཱ་ཝ་སེ་སཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི, ཨ་ན་ཝ་སེ་སཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་ན་ཝ་སེ་སཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི; དུ་ཊྛུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ དུ་ཊྛུ་ལླཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི, ཨ་དུ་ཊྛུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་དུ་ཊྛུ་ལླཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, རཱ་ཧུ་ལ, ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཧི ཝ་ཏྠཱུ་ཧི དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི ཛཱ་ནི་ཏ་བྦོ་ཏི.

༤༧༠. ཨ་སྶོ་སི ཁོ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི [མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏཱི (སཱི. སྱཱ.)] གོ་ཏ་མཱི – ‘‘ཏེ ཀི་ར ཀོ་ས་མྦ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་ར་ཀཱ ཀ་ལ་ཧ་ཀཱ་ར་ཀཱ ཝི་ཝཱ་ད་ཀཱ་ར་ཀཱ བྷ་སྶ་ཀཱ་ར་ཀཱ ས་ངྒྷེ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཀཱ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི གོ་ཏ་མཱི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི གོ་ཏ་མཱི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཏེ ཀི་ར, བྷ་ནྟེ, ཀོ་ས་མྦ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་ར་ཀཱ ཀ་ལ་ཧ་ཀཱ་ར་ཀཱ ཝི་ཝཱ་ད་ཀཱ་ར་ཀཱ བྷ་སྶ་ཀཱ་ར་ཀཱ ས་ངྒྷེ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཀཱ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི. ཀ་ཐཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཏེ་སུ བྷི་ཀྑཱུ་སུ པ་ཊི་པ་ཛྫཱ་མཱི’’ཏི? ‘‘ཏེ་ན ཧི ཏྭཾ, གོ་ཏ་མི, ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ. ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ཡེ ཏ་ཏྠ བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་ནོ ཏེ་སཾ དི་ཊྛི་ཉྩ ཁ་ནྟི་ཉྩ རུ་ཙི་ཉྩ ཨཱ་དཱ་ཡ་ཉྩ རོ་ཙེ་ཧི. ཡ་ཉྩ ཀི་ཉྩི བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷེ་ན བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཏོ པ་ཙྩཱ་སཱི་སི་ཏ་བྦཾ ས་བྦཾ ཏཾ དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་ཏོ་ཝ པ་ཙྩཱ་སཱི་སི་ཏ་བྦ’’ནྟི.

༤༧༡. ཨ་སྶོ་སི ཁོ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ ག་ཧ་པ་ཏི – ‘‘ཏེ ཀི་ར ཀོ་ས་མྦ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་ར་ཀཱ ཀ་ལ་ཧ་ཀཱ་ར་ཀཱ ཝི་ཝཱ་ད་ཀཱ་ར་ཀཱ བྷ་སྶ་ཀཱ་ར་ཀཱ ས་ངྒྷེ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཀཱ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ ག་ཧ་པ་ཏི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ ག་ཧ་པ་ཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཏེ ཀི་ར, བྷ་ནྟེ, ཀོ་ས་མྦ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་ར་ཀཱ ཀ་ལ་ཧ་ཀཱ་ར་ཀཱ ཝི་ཝཱ་ད་ཀཱ་ར་ཀཱ བྷ་སྶ་ཀཱ་ར་ཀཱ ས་ངྒྷེ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཀཱ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི. ཀ་ཐཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཏེ་སུ བྷི་ཀྑཱུ་སུ པ་ཊི་པ་ཛྫཱ་མཱི’’ཏི? ‘‘ཏེ་ན ཧི ཏྭཾ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ དཱ་ནཾ དེ་ཧི. ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ. ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ཡེ ཏ་ཏྠ བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་ནོ ཏེ་སཾ དི་ཊྛི་ཉྩ ཁ་ནྟི་ཉྩ རུ་ཙི་ཉྩ ཨཱ་དཱ་ཡ་ཉྩ རོ་ཙེ་ཧཱི’’ཏི.

༤༧༢. ཨ་སྶོ་སི ཁོ ཝི་སཱ་ཁཱ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏཱ – ‘‘ཏེ ཀི་ར ཀོ་ས་མྦ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་ར་ཀཱ ཀ་ལ་ཧ་ཀཱ་ར་ཀཱ ཝི་ཝཱ་ད་ཀཱ་ར་ཀཱ བྷ་སྶ་ཀཱ་ར་ཀཱ ས་ངྒྷེ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཀཱ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཝི་སཱ་ཁཱ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཝི་སཱ་ཁཱ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཏེ ཀི་ར, བྷ་ནྟེ, ཀོ་ས་མྦ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་ར་ཀཱ ཀ་ལ་ཧ་ཀཱ་ར་ཀཱ ཝི་ཝཱ་ད་ཀཱ་ར་ཀཱ བྷ་སྶ་ཀཱ་ར་ཀཱ ས་ངྒྷེ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཀཱ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི. ཀ་ཐཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཏེ་སུ བྷི་ཀྑཱུ་སུ པ་ཊི་པ་ཛྫཱ་མཱི’’ཏི? ‘‘ཏེ་ན ཧི ཏྭཾ, ཝི་སཱ་ཁེ, ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ དཱ་ནཾ དེ་ཧི. ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ. ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ཡེ ཏ་ཏྠ བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་ནོ ཏེ་སཾ དི་ཊྛི་ཉྩ ཁ་ནྟི་ཉྩ རུ་ཙི་ཉྩ ཨཱ་དཱ་ཡ་ཉྩ རོ་ཙེ་ཧཱི’’ཏི.

༤༧༣. ཨ་ཐ ཁོ ཀོ་ས་མྦ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཡེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠི ཏ་ད་ཝ་ས་རུཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཏེ ཀི་ར, བྷ་ནྟེ, ཀོ་ས་མྦ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་ར་ཀཱ ཀ་ལ་ཧ་ཀཱ་ར་ཀཱ ཝི་ཝཱ་ད་ཀཱ་ར་ཀཱ བྷ་སྶ་ཀཱ་ར་ཀཱ ས་ངྒྷེ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཀཱ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟཱ. ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཏེ་སུ བྷི་ཀྑཱུ་སུ སེ་ནཱ་ས་ནེ [སེ་ནཱ་ས་ནེ་སུ (ཀ.), སེ་ནཱ་ས་ནཾ (སྱཱ.)] པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ’’ནྟི? ‘‘ཏེ་ན ཧི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཝི་ཝི་ཏྟཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ དཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི. ‘‘ས་ཙེ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཝི་ཝི་ཏྟཾ ན ཧོ་ཏི, ཀ་ཐཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ’’ནྟི? ‘‘ཏེ་ན ཧི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཝི་ཝི་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ་པི དཱ་ཏ་བྦཾ, ན ཏྭེ་ཝཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཀེ་ན་ཙི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་ར་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏ་བྦ་ནྟི ཝ་དཱ་མི. ཡོ པ་ཊི་བཱ་ཧེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.

‘‘ཨཱ་མི་སེ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཀ་ཐཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ’’ནྟི? ‘‘ཨཱ་མི་སཾ ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ས་བྦེ་སཾ ས་མ་ཀཾ བྷཱ་ཛེ་ཏ་བྦ’’ནྟི.

ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

༢༧༧. ཨོ་སཱ་ར་ཎཱ་ནུ་ཛཱ་ན་ནཱ

༤༧༤. ཨ་ཐ ཁོ ཏ་སྶ ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ དྷ་མྨ་ཉྩ ཝི་ན་ཡ་ཉྩ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨཱ་པ་ཏྟི ཨེ་སཱ, ནེ་སཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨཱ་པ་ནྣོ་མྷི, ན་མྷི ཨ་ནཱ་པ་ནྣོ. ཨུ་ཀྑི་ཏྟོ་མྷི, ན་མྷི ཨ་ནུ་ཀྑི་ཏྟོ. དྷ་མྨི་ཀེ་ན་མྷི ཀ་མྨེ་ན ཨུ་ཀྑི་ཏྟོ ཨ་ཀུ་པྤེ་ན ཋཱ་ནཱ་ར་ཧེ་ནཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སོ ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཡེ་ན ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨཱ་པ་ཏྟི ཨེ་སཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ; ནེ་སཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨཱ་པ་ནྣོ་མྷི, ན་མྷི ཨ་ནཱ་པ་ནྣོ. ཨུ་ཀྑི་ཏྟོ་མྷི, ན་མྷི ཨ་ནུ་ཀྑི་ཏྟོ. དྷ་མྨི་ཀེ་ན་མྷི ཀ་མྨེ་ན ཨུ་ཀྑི་ཏྟོ ཨ་ཀུ་པྤེ་ན ཋཱ་ནཱ་ར་ཧེ་ན. ཨེ་ཐ མཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨོ་སཱ་རེ་ཐཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཏཾ ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨཱ་པ་ཏྟི ཨེ་སཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ; ནེ་སཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨཱ་པ་ནྣོ་མྷི, ན་མྷི ཨ་ནཱ་པ་ནྣོ. ཨུ་ཀྑི་ཏྟོ་མྷི, ན་མྷི ཨ་ནུ་ཀྑི་ཏྟོ. དྷ་མྨི་ཀེ་ན་མྷི ཀ་མྨེ་ན ཨུ་ཀྑི་ཏྟོ ཨ་ཀུ་པྤེ་ན ཋཱ་ནཱ་ར་ཧེ་ན. ཨེ་ཐ མཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨོ་སཱ་རེ་ཐཱ’ཏི. ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ’’ནྟི? ‘‘ཨཱ་པ་ཏྟི ཨེ་སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ; ནེ་སཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨཱ་པ་ནྣོ ཨེ་སོ བྷི་ཀྑུ, ནེ་སོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ནཱ་པ་ནྣོ. ཨུ་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་སོ བྷི་ཀྑུ, ནེ་སོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ནུ་ཀྑི་ཏྟོ. དྷ་མྨི་ཀེ་ན ཀ་མྨེ་ན ཨུ་ཀྑི་ཏྟོ ཨ་ཀུ་པྤེ་ན ཋཱ་ནཱ་ར་ཧེ་ན. ཡ་ཏོ ཙ ཁོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨཱ་པ་ནྣོ ཙ ཨུ་ཀྑི་ཏྟོ ཙ པ་སྶ་ཏི ཙ, ཏེ་ན ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨོ་སཱ་རེ་ཐཱ’’ཏི.

ཨོ་སཱ་ར་ཎཱ་ནུ་ཛཱ་ན་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

༢༧༨. ས་ངྒྷ་སཱ་མ་གྒཱི་ཀ་ཐཱ

༤༧༥. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཏཾ ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨོ་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཡེ་ན ཨུ་ཀྑེ་པ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྑེ་པ་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཡ་སྨིཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཨ་ཧོ་སི ས་ངྒྷ་སྶ བྷ་ཎྜ་ནཾ ཀ་ལ་ཧོ ཝི་གྒ་ཧོ ཝི་ཝཱ་དོ ས་ངྒྷ་བྷེ་དོ ས་ངྒྷ་རཱ་ཛི ས་ངྒྷ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ས་ངྒྷ་ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ, སོ ཨེ་སོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་པ་ནྣོ ཙ ཨུ་ཀྑི་ཏྟོ ཙ པ་སྶི [པ་སྶཱི (ཨི་ཏི་པི)] ཙ ཨོ་སཱ་རི་ཏོ ཙ. ཧ་ནྡ མ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏ་སྶ ཝ་ཏྠུ་སྶ ཝཱུ་པ་ས་མཱ་ཡ ས་ངྒྷ་སཱ་མ་གྒིཾ ཀ་རོ་མཱ’’ཏི.

ཨ་ཐ ཁོ ཏེ ཨུ་ཀྑེ་པ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཏེ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ཡ་སྨིཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཨ་ཧོ་སི ས་ངྒྷ་སྶ བྷ་ཎྜ་ནཾ ཀ་ལ་ཧོ ཝི་གྒ་ཧོ ཝི་ཝཱ་དོ ས་ངྒྷ་བྷེ་དོ ས་ངྒྷ་རཱ་ཛི ས་ངྒྷ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ས་ངྒྷ་ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ, སོ ཨེ་སོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་པ་ནྣོ ཙ ཨུ་ཀྑི་ཏྟོ ཙ པ་སྶི ཙ ཨོ་སཱ་རི་ཏོ ཙ. ཧ་ནྡ མ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏ་སྶ ཝ་ཏྠུ་སྶ ཝཱུ་པ་ས་མཱ་ཡ ས་ངྒྷ་སཱ་མ་གྒིཾ ཀ་རོ་མཱ’ཏི. ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ’’ནྟི? ཡ་ཏོ ཙ ཁོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨཱ་པ་ནྣོ ཙ ཨུ་ཀྑི་ཏྟོ ཙ པ་སྶི ཙ ཨོ་སཱ་རི་ཏོ ཙ, ཏེ་ན ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྒྷོ ཏ་སྶ ཝ་ཏྠུ་སྶ ཝཱུ་པ་ས་མཱ་ཡ ས་ངྒྷ་སཱ་མ་གྒིཾ ཀ་རོ་ཏུ. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ས་བྦེ་ཧེ་ཝ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏ་བྦཾ གི་ལཱ་ནེ་ཧི ཙ ཨ་གི་ལཱ་ནེ་ཧི ཙ. ན ཀེ་ཧི་ཙི ཚ་ནྡོ དཱ་ཏ་བྦོ. ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ བྱ་ཏྟེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་ཊི་བ་ལེ་ན ས་ངྒྷོ ཉཱ་པེ་ཏ་བྦོ –

‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཡ་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཨ་ཧོ་སི ས་ངྒྷ་སྶ བྷ་ཎྜ་ནཾ ཀ་ལ་ཧོ ཝི་གྒ་ཧོ ཝི་ཝཱ་དོ ས་ངྒྷ་བྷེ་དོ ས་ངྒྷ་རཱ་ཛི ས་ངྒྷ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ས་ངྒྷ་ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ, སོ ཨེ་སོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་པ་ནྣོ ཙ ཨུ་ཀྑི་ཏྟོ ཙ པ་སྶི ཙ ཨོ་སཱ་རི་ཏོ ཙ. ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ས་ངྒྷོ ཏ་སྶ ཝ་ཏྠུ་སྶ ཝཱུ་པ་ས་མཱ་ཡ ས་ངྒྷ་སཱ་མ་གྒིཾ ཀ་རེ་ཡྻ. ཨེ་སཱ ཉ་ཏྟི.

‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཡ་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཨ་ཧོ་སི ས་ངྒྷ་སྶ བྷ་ཎྜ་ནཾ ཀ་ལ་ཧོ ཝི་གྒ་ཧོ ཝི་ཝཱ་དོ ས་ངྒྷ་བྷེ་དོ ས་ངྒྷ་རཱ་ཛི ས་ངྒྷ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ས་ངྒྷ་ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ, སོ ཨེ་སོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་པ་ནྣོ ཙ ཨུ་ཀྑི་ཏྟོ ཙ པ་སྶི ཙ ཨོ་སཱ་རི་ཏོ ཙ. ས་ངྒྷོ ཏ་སྶ ཝ་ཏྠུ་སྶ ཝཱུ་པ་ས་མཱ་ཡ ས་ངྒྷ་སཱ་མ་གྒིཾ ཀ་རོ་ཏི. ཡ་སྶཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཁ་མ་ཏི ཏ་སྶ ཝ་ཏྠུ་སྶ ཝཱུ་པ་ས་མཱ་ཡ ས་ངྒྷ་སཱ་མ་གྒི་ཡཱ ཀ་ར་ཎཾ, སོ ཏུ་ཎྷ་སྶ, ཡ་སྶ ན་ཀྑ་མ་ཏི སོ བྷཱ་སེ་ཡྻ.

‘‘ཀ་ཏཱ ས་ངྒྷེ་ན ཏ་སྶ ཝ་ཏྠུ་སྶ ཝཱུ་པ་ས་མཱ་ཡ ས་ངྒྷ་སཱ་མ་གྒཱི. ནི་ཧ་ཏོ ས་ངྒྷ་བྷེ་དོ, ནི་ཧ་ཏཱ ས་ངྒྷ་རཱ་ཛི, ནི་ཧ་ཏཾ ས་ངྒྷ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ, ནི་ཧ་ཏཾ ས་ངྒྷ་ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ. ཁ་མ་ཏི ས་ངྒྷ་སྶ, ཏ་སྨཱ ཏུ་ཎྷཱི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ དྷཱ་ར་ཡཱ་མཱི’’ཏི.

ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཀཱ་ཏ་བྦོ, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏ་བྦ་ནྟི.

ས་ངྒྷ་སཱ་མ་གྒཱི་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

༢༧༩. ཨུ་པཱ་ལི་ས་ངྒྷ་སཱ་མ་གྒཱི་པུ་ཙྪཱ

༤༧༦. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པཱ་ལི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པཱ་ལི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཡ་སྨིཾ, བྷ་ནྟེ, ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཧོ་ཏི ས་ངྒྷ་སྶ བྷ་ཎྜ་ནཾ ཀ་ལ་ཧོ ཝི་གྒ་ཧོ ཝི་ཝཱ་དོ ས་ངྒྷ་བྷེ་དོ ས་ངྒྷ་རཱ་ཛི ས་ངྒྷ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ས་ངྒྷ་ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ, ས་ངྒྷོ ཏཾ ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ཝི་ནི་ཙྪི་ནི་ཏྭཱ ཨ་མཱུ་ལཱ མཱུ་ལཾ ག་ནྟྭཱ ས་ངྒྷ་སཱ་མ་གྒིཾ ཀ་རོ་ཏི, དྷ་མྨི་ཀཱ ནུ ཁོ སཱ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷ་སཱ་མ་གྒཱི’’ཏི? ‘‘ཡ་སྨིཾ, ཨུ་པཱ་ལི, ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཧོ་ཏི ས་ངྒྷ་སྶ བྷ་ཎྜ་ནཾ ཀ་ལ་ཧོ ཝི་གྒ་ཧོ ཝི་ཝཱ་དོ ས་ངྒྷ་བྷེ་དོ ས་ངྒྷ་རཱ་ཛི ས་ངྒྷ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ས་ངྒྷ་ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ, ས་ངྒྷོ ཏཾ ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ཝི་ནི་ཙྪི་ནི་ཏྭཱ ཨ་མཱུ་ལཱ མཱུ་ལཾ ག་ནྟྭཱ ས་ངྒྷ་སཱ་མ་གྒིཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་དྷ་མྨི་ཀཱ སཱ, ཨུ་པཱ་ལི, ས་ངྒྷ་སཱ་མ་གྒཱི’’ཏི.

‘‘ཡ་སྨིཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཧོ་ཏི ས་ངྒྷ་སྶ བྷ་ཎྜ་ནཾ ཀ་ལ་ཧོ ཝི་གྒ་ཧོ ཝི་ཝཱ་དོ ས་ངྒྷ་བྷེ་དོ ས་ངྒྷ་རཱ་ཛི ས་ངྒྷ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ས་ངྒྷ་ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ, ས་ངྒྷོ ཏཾ ཝ་ཏྠུཾ ཝི་ནི་ཙྪི་ནི་ཏྭཱ མཱུ་ལཱ མཱུ་ལཾ ག་ནྟྭཱ ས་ངྒྷ་སཱ་མ་གྒིཾ ཀ་རོ་ཏི, དྷ་མྨི་ཀཱ ནུ ཁོ སཱ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷ་སཱ་མ་གྒཱི’’ཏི? ‘‘ཡ་སྨིཾ, ཨུ་པཱ་ལི, ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཧོ་ཏི ས་ངྒྷ་སྶ བྷ་ཎྜ་ནཾ ཀ་ལ་ཧོ ཝི་གྒ་ཧོ ཝི་ཝཱ་དོ ས་ངྒྷ་བྷེ་དོ ས་ངྒྷ་རཱ་ཛི ས་ངྒྷ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ས་ངྒྷ་ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ, ས་ངྒྷོ ཏཾ ཝ་ཏྠུཾ ཝི་ནི་ཙྪི་ནི་ཏྭཱ མཱུ་ལཱ མཱུ་ལཾ ག་ནྟྭཱ ས་ངྒྷ་སཱ་མ་གྒིཾ ཀ་རོ་ཏི, དྷ་མྨི་ཀཱ སཱ, ཨུ་པཱ་ལི, ས་ངྒྷ་སཱ་མ་གྒཱི’’ཏི.

‘‘ཀ་ཏི ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷ་སཱ་མ་གྒི་ཡོ’’ཏི? ‘‘དྭེ་མཱ, ཨུ་པཱ་ལི, ས་ངྒྷ་སཱ་མ་གྒི་ཡོ – ཨ་ཏྠུ་པཱ་ལི, ས་ངྒྷ་སཱ་མ་གྒཱི ཨ་ཏྠཱ་པེ་ཏཱ བྱ་ཉྫ་ནུ་པེ་ཏཱ; ཨ་ཏྠུ་པཱ་ལི, ས་ངྒྷ་སཱ་མ་གྒཱི ཨ་ཏྠུ་པེ་ཏཱ ཙ བྱ་ཉྫ་ནུ་པེ་ཏཱ ཙ. ཀ་ཏ་མཱ ཙ, ཨུ་པཱ་ལི, ས་ངྒྷ་སཱ་མ་གྒཱི ཨ་ཏྠཱ་པེ་ཏཱ བྱ་ཉྫ་ནུ་པེ་ཏཱ? ཡ་སྨིཾ, ཨུ་པཱ་ལི, ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཧོ་ཏི ས་ངྒྷ་སྶ བྷ་ཎྜ་ནཾ ཀ་ལ་ཧོ ཝི་གྒ་ཧོ ཝི་ཝཱ་དོ ས་ངྒྷ་བྷེ་དོ ས་ངྒྷ་རཱ་ཛི ས་ངྒྷ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ས་ངྒྷ་ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ, ས་ངྒྷོ ཏཾ ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ཝི་ནི་ཙྪི་ནི་ཏྭཱ ཨ་མཱུ་ལཱ མཱུ་ལཾ ག་ནྟྭཱ ས་ངྒྷ་སཱ་མ་གྒིཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨུ་པཱ་ལི, ས་ངྒྷ་སཱ་མ་གྒཱི ཨ་ཏྠཱ་པེ་ཏཱ བྱ་ཉྫ་ནུ་པེ་ཏཱ. ཀ་ཏ་མཱ ཙ, ཨུ་པཱ་ལི, ས་ངྒྷ་སཱ་མ་གྒཱི ཨ་ཏྠུ་པེ་ཏཱ ཙ བྱ་ཉྫ་ནུ་པེ་ཏཱ ཙ? ཡ་སྨིཾ, ཨུ་པཱ་ལི, ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཧོ་ཏི ས་ངྒྷ་སྶ བྷ་ཎྜ་ནཾ ཀ་ལ་ཧོ ཝི་གྒ་ཧོ ཝི་ཝཱ་དོ ས་ངྒྷ་བྷེ་དོ ས་ངྒྷ་རཱ་ཛི ས་ངྒྷ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ས་ངྒྷ་ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ, ས་ངྒྷོ ཏཾ ཝ་ཏྠུཾ ཝི་ནི་ཙྪི་ནི་ཏྭཱ མཱུ་ལཱ མཱུ་ལཾ ག་ནྟྭཱ ས་ངྒྷ་སཱ་མ་གྒིཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨུ་པཱ་ལི, ས་ངྒྷ་སཱ་མ་གྒཱི ཨ་ཏྠུ་པེ་ཏཱ ཙ བྱ་ཉྫ་ནུ་པེ་ཏཱ ཙ. ཨི་མཱ ཁོ, ཨུ་པཱ་ལི, དྭེ ས་ངྒྷ་སཱ་མ་གྒི་ཡོ’’ཏི.

༤༧༧. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པཱ་ལི ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ན་ཉྫ་ལིཾ པ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སི –

‘‘ས་ངྒྷ་སྶ ཀི་ཙྩེ་སུ ཙ མ་ནྟ་ནཱ་སུ ཙ;

ཨ་ཏྠེ་སུ ཛཱ་ཏེ་སུ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡེ་སུ ཙ;

ཀ་ཐཾ་པ་ཀཱ་རོ་དྷ ན་རོ མ་ཧ་ཏྠི་ཀོ;

བྷི་ཀྑུ ཀ་ཐཾ ཧོ་ཏི་དྷ པ་གྒ་ཧཱ་ར་ཧོ་ཏི.

‘‘ཨ་ནཱ་ནུ་ཝ་ཛྫོ པ་ཋ་མེ་ན སཱི་ལ་ཏོ;

ཨ་ཝེ་ཀྑི་ཏཱ་ཙཱ་རོ སུ་སཾ་ཝུ་ཏི་ནྡྲི་ཡོ;

པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ ནཱུ་པ་ཝ་ད་ནྟི དྷ་མྨ་ཏོ;

ན ཧི་སྶ ཏཾ ཧོ་ཏི ཝ་དེ་ཡྻུ ཡེ་ན ནཾ.

‘‘སོ ཏཱ་དི་སོ སཱི་ལ་ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ ཋི་ཏོ;

ཝི་སཱ་ར་དོ ཧོ་ཏི ཝི་ས་ཡ྄ཧ བྷཱ་ས་ཏི;

ན་ཙྪ་མྦྷ་ཏི པ་རི་ས་ག་ཏོ ན ཝེ་དྷ་ཏི;

ཨ་ཏྠཾ ན ཧཱ་པེ་ཏི ཨ་ནུ་ཡྻུ་ཏཾ བྷ་ཎཾ.

‘‘ཏ་ཐེ་ཝ པ་ཉྷཾ པ་རི་སཱ་སུ པུ་ཙྪི་ཏོ;

ན ཙེ་ཝ པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི ན མ་ངྐུ ཧོ་ཏི;

སོ ཀཱ་ལཱ་ག་ཏཾ བྱཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ར་ཧཾ ཝ་ཙོ;

ར་ཉྫེ་ཏི ཝི་ཉྙཱུ་པ་རི་སཾ ཝི་ཙ་ཀྑ་ཎོ.

‘‘ས་གཱ་ར་ཝོ ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་རེ་སུ བྷི་ཀྑུ་སུ;

ཨཱ་ཙེ་ར་ཀ་མྷི ཙ ས་ཀེ ཝི་སཱ་ར་དོ;

ཨ་ལཾ པ་མེ་ཏུཾ པ་གུ་ཎོ ཀ་ཐེ་ཏ་ཝེ;

པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ་ན་ཉྩ ཝི་ར་དྡྷི་ཀོ་ཝི་དོ.

‘‘པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ ཡེ་ན ཝ་ཛ་ནྟི ནི་གྒ་ཧཾ;

མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ས་ཉྙ་པ་ན་ཉྩ ག་ཙྪ་ཏི;

ས་ཀ་ཉྩ ཨཱ་དཱ་ཡ་མ་ཡཾ ན རི་ཉྩ་ཏི;

ཝི་ཡཱ་ཀ་རཾ [སོ བྱཱ་ཀ་རཾ (སཱི.), ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་རཾ (སྱཱ.)] པ་ཉྷ་མ་ནཱུ་པ་གྷཱ་ཏི་ཀཾ.

‘‘དཱུ་ཏེ་ཡྻ་ཀ་མྨེ་སུ ཨ་ལཾ ས་མུ་གྒ་ཧོ;

ས་ངྒྷ་སྶ ཀི་ཙྩེ་སུ ཙ ཨཱ་ཧུ ནཾ ཡ་ཐཱ;

ཀ་རཾ ཝ་ཙོ བྷི་ཀྑུ་ག་ཎེ་ན པེ་སི་ཏོ;

ཨ་ཧཾ ཀ་རོ་མཱི་ཏི ན ཏེ་ན མ་ཉྙ་ཏི.

‘‘ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀེ་སུ ཝ་ཏྠུ་སུ;

ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཧོ་ཏི ཡ་ཐཱ ཙ ཝུ་ཊྛི་ཏི;

ཨེ་ཏེ ཝི་བྷ་ངྒཱ ཨུ་བྷ་ཡ་སྶ སྭཱ་ག་ཏཱ;

ཨཱ་པ་ཏྟི ཝུ་ཊྛཱ་ན་པ་ད་སྶ ཀོ་ཝི་དོ.

‘‘ནི་སྶཱ་ར་ཎཾ ག་ཙྪ་ཏི ཡཱ་ནི ཙཱ་ཙ་རཾ;

ནི་སྶཱ་རི་ཏོ ཧོ་ཏི ཡ་ཐཱ ཙ ཝ་ཏྟ་ནཱ [ཝ་ཏྠུ་ནཱ (སཱི. སྱཱ.)];

ཨོ་སཱ་ར་ཎཾ ཏཾ་ཝུ་སི་ཏ་སྶ ཛ་ནྟུ་ནོ;

ཨེ་ཏ་མྤི ཛཱ་ནཱ་ཏི ཝི་བྷ་ངྒ་ཀོ་ཝི་དོ.

‘‘ས་གཱ་ར་ཝོ ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་རེ་སུ བྷི་ཀྑུ་སུ;

ན་ཝེ་སུ ཐེ་རེ་སུ ཙ མ་ཛ྄ཛྷི་མེ་སུ ཙ;

མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ་ཏྠ་ཙ་རོ་དྷ པ་ཎྜི་ཏོ;

སོ ཏཱ་དི་སོ བྷི་ཀྑུ ཨི་དྷ པ་གྒ་ཧཱ་ར་ཧོ’’ཏི.

ཨུ་པཱ་ལི་ས་ངྒྷ་སཱ་མ་གྒཱི་པུ་ཙྪཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

ཀོ་ས་མྦ་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀོ ད་ས་མོ.

༢༨༠. ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ

ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ ཛི་ན་ཝ་རོ, ཝི་ཝཱ་དཱ་པ་ཏྟི་ད་སྶ་ནེ;

ནུ་ཀྑི་པེ་ཡྻ ཡ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ, ས་དྡྷཱ་ཡཱ་པ་ཏྟི དེ་ས་ཡེ.

ཨ་ནྟོ་སཱི་མཱ་ཡཾ ཏ་ཏྠེ་ཝ, བཱ་ལ་ཀ་ཉྩེ་ཝ ཝཾ་ས་དཱ;

པཱ་ལི་ལེ་ཡྻཱ ཙ སཱ་ཝ་ཏྠི, སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཙ ཀོ་ལི་ཏོ.

མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཀ་ཙྩཱ་ནཱ, ཀོ་ཊྛི་ཀོ ཀ་པྤི་ནེ་ན ཙ;