༢༧༥. པཱ་ལི་ལེ་ཡྻ་ཀ་ག་མ་ན་ཀ་ཐཱ
༤༦༧. [ཨུ་དཱ. ༣༥ ཨཱ་ད་ཡོ ཐོ་ཀཾ ཝི་ས་དི་སཾ] ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟ་ཉྩ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟ་ཉྩ ན་ནྡི་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟ་ཉྩ ཀི་མི་ལཾ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་ཏྭཱ ས་མཱ་ད་པེ་ཏྭཱ ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཧཾ་སེ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཡེ་ན པཱ་ལི་ལེ་ཡྻ་ཀཾ [པཱ་རི་ལེ་ཡྻ་ཀཾ (སཱི. སྱཱ.)] ཏེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཡེ་ན པཱ་ལི་ལེ་ཡྻ་ཀཾ ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ པཱ་ལི་ལེ་ཡྻ་ཀེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ར་ཀྑི་ཏ་ཝ་ན་ས་ཎྜེ བྷ་དྡ་སཱ་ལ་མཱུ་ལེ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ར་ཧོ་ག་ཏ་སྶ པ་ཊི་ས་ལླཱི་ན་སྶ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སོ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ པུ་བྦེ ཨཱ་ཀི་ཎྞོ ན ཕཱ་སུ ཝི་ཧཱ་སིཾ ཏེ་ཧི ཀོ་ས་མྦ་ཀེ་ཧི [ཀོ་ས་བྦྷི་ཀེ་ཧི (སྱཱ.)] བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་ར་ཀེ་ཧི ཀ་ལ་ཧ་ཀཱ་ར་ཀེ་ཧི ཝི་ཝཱ་ད་ཀཱ་ར་ཀེ་ཧི བྷ་སྶ་ཀཱ་ར་ཀེ་ཧི ས་ངྒྷེ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཀེ་ཧི. སོ་མྷི ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨེ་ཀོ ཨ་དུ་ཏི་ཡོ སུ་ཁཾ ཕཱ་སུ ཝི་ཧ་རཱ་མི ཨ་ཉྙ་ཏྲེ་ཝ ཏེ་ཧི ཀོ་ས་མྦ་ཀེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་ར་ཀེ་ཧི ཀ་ལ་ཧ་ཀཱ་ར་ཀེ་ཧི ཝི་ཝཱ་ད་ཀཱ་ར་ཀེ་ཧི བྷ་སྶ་ཀཱ་ར་ཀེ་ཧི ས་ངྒྷེ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཀེ་ཧཱི’’ཏི.
ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ་པི ཁོ ཧ་ཏྠི་ནཱ་གོ ཨཱ་ཀི་ཎྞོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཧ་ཏྠཱི་ཧི ཧ་ཏྠི་ནཱི་ཧི ཧ་ཏྠི་ཀ་ལ༹་བྷེ་ཧི ཧ་ཏྠི་ཙྪཱ་པེ་ཧི, ཚི་ནྣ་གྒཱ་ནི ཙེ་ཝ ཏི་ཎཱ་ནི ཁཱ་ད་ཏི, ཨོ་བྷ་གྒོ་བྷ་གྒ་ཉྩ་སྶ སཱ་ཁཱ་བྷ་ངྒཾ ཁཱ་ད་ནྟི, ཨཱ་ཝི་ལཱ་ནི ཙ པཱ་ནཱི་ཡཱ་ནི པི་ཝ་ཏི, ཨོ་གཱ་ཧཱ ཙ་སྶ ཨོ་ཏི་ཎྞ་སྶ ཧ་ཏྠི་ནི་ཡོ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་པ་ནི་གྷཾ་ས་ནྟི་ཡོ ག་ཙྪ་ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཏ་སྶ ཧ་ཏྠི་ནཱ་ག་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ ཨཱ་ཀི་ཎྞོ ཝི་ཧ་རཱ་མི ཧ་ཏྠཱི་ཧི ཧ་ཏྠི་ནཱི་ཧི ཧ་ཏྠི་ཀ་ལ༹་བྷེ་ཧི ཧ་ཏྠི་ཙྪཱ་པེ་ཧི, ཚི་ནྣ་གྒཱ་ནི ཙེ་ཝ ཏི་ཎཱ་ནི ཁཱ་དཱ་མི, ཨོ་བྷ་གྒོ་བྷ་གྒ་ཉྩ མེ སཱ་ཁཱ་བྷ་ངྒཾ ཁཱ་ད་ནྟི, ཨཱ་ཝི་ལཱ་ནི ཙ པཱ་ནཱི་ཡཱ་ནི པི་ཝཱ་མི, ཨོ་གཱ་ཧཱ ཙ མེ ཨོ་ཏི་ཎྞ་སྶ ཧ་ཏྠི་ནི་ཡོ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་པ་ནི་གྷཾ་ས་ནྟི་ཡོ ག་ཙྪ་ནྟི. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨེ་ཀོ་ཝ ག་ཎ་སྨཱ ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛོ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ སོ ཧ་ཏྠི་ནཱ་གོ ཡཱུ་ཐཱ ཨ་པ་ཀྐ་མྨ ཡེ་ན པཱ་ལི་ལེ་ཡྻ་ཀཾ ར་ཀྑི་ཏ་ཝ་ན་ས་ཎྜོ བྷ་དྡ་སཱ་ལ་མཱུ་ལཾ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ སོ་ཎྜཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་ནཱི་ཡཾ པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏི, ཨ་པྤ་ཧ་རི་ཏ་ཉྩ ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏ་སྶ ཧ་ཏྠི་ནཱ་ག་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ པུ་བྦེ ཨཱ་ཀི་ཎྞོ ན ཕཱ་སུ ཝི་ཧཱ་སིཾ ཧ་ཏྠཱི་ཧི ཧ་ཏྠི་ནཱི་ཧི ཧ་ཏྠི་ཀ་ལ༹་བྷེ་ཧི ཧ་ཏྠི་ཙྪཱ་པེ་ཧི, ཚི་ནྣ་གྒཱ་ནི ཙེ་ཝ ཏི་ཎཱ་ནི ཁཱ་དིཾ, ཨོ་བྷ་གྒོ་བྷ་གྒ་ཉྩ མེ སཱ་ཁཱ་བྷ་ངྒཾ ཁཱ་དིཾ་སུ, ཨཱ་ཝི་ལཱ་ནི ཙ པཱ་ནཱི་ཡཱ་ནི ཨ་པཱ་ཡིཾ ཨོ་གཱ་ཧཱ ཙ མེ ཨོ་ཏི་ཎྞ་སྶ [ཨོ་གཱ་ཧ་ཉྩ་སྶ ཨོ་ཏི་ཎྞ་སྶ (སྱཱ.), ཨོ་གཱ་ཧཱ ཙ་སྶ ཨུ་ཏྟི་ཎྞ་སྶ (སཱི.)] ཧ་ཏྠི་ནི་ཡོ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་པ་ནི་གྷཾ་ས་ནྟི་ཡོ ཨ་ག་མཾ་སུ. སོ་མྷི ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨེ་ཀོ ཨ་དུ་ཏི་ཡོ སུ་ཁཾ ཕཱ་སུ ཝི་ཧ་རཱ་མི ཨ་ཉྙ་ཏྲེ་ཝ ཧ་ཏྠཱི་ཧི ཧ་ཏྠི་ནཱི་ཧི ཧ་ཏྠི་ཀ་ལ༹་བྷེ་ཧི ཧ་ཏྠི་ཙྪཱ་པེ་ཧཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ པ་ཝི་ཝེ་ཀཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཙ ཧ་ཏྠི་ནཱ་ག་སྶ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་མ་ཉྙཱ་ཡ ཏཱ་ཡཾ ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི –
[ཨུ་དཱ. ༣༥] ‘‘ཨེ་ཏཾ [ཨེ་ཝཾ (ཀ.)] ནཱ་ག་སྶ ནཱ་གེ་ན, ཨཱི་སཱ་ད་ནྟ་སྶ ཧ་ཏྠི་ནོ;
ས་མེ་ཏི ཙི་ཏྟཾ ཙི་ཏྟེ་ན, ཡ་དེ་ཀོ ར་མ་ཏཱི ཝ་ནེ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པཱ་ལི་ལེ་ཡྻ་ཀེ ཡ་ཐཱ་བྷི་ར་ནྟཾ ཝི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠི ཏེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཡེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠི ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ ཀོ་ས་མྦ་ཀཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ – ‘‘ཨི་མེ ཁོ ཨ་ཡྻཱ ཀོ་ས་མྦ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ བ་ཧུ་ནོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ན་ཏྠ་སྶ ཀཱ་ར་ཀཱ. ཨི་མེ་ཧི ཨུ་བྦཱ་ལ༹ྷོ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཀྐ་ནྟོ. ཧ་ནྡ མ་ཡཾ ཨ་ཡྻེ ཀོ་ས་མྦ་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ ནེ་ཝ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཡྻཱ་མ, ན པ་ཙྩུ་ཊྛེ་ཡྻཱ་མ, ན ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་མྨཾ སཱ་མཱི་ཙི་ཀ་མྨཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་མ, ན ས་ཀྐ་རེ་ཡྻཱ་མ, ན ག་རུཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་མ, ན མཱ་ནེ་ཡྻཱ་མ, ན བྷ་ཛེ་ཡྻཱ་མ, ན པཱུ་ཛེ་ཡྻཱ་མ, ཨུ་པ་ག་ཏཱ་ན་མྤི པི་ཎྜ་ཀཾ ན ད་ཛྫེ་ཡྻཱ་མ – ཨེ་ཝཾ ཨི་མེ ཨ་མྷེ་ཧི ཨ་ས་ཀྐ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་ག་རུ་ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་མཱ་ནི་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་བྷ་ཛི་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་པཱུ་ཛི་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་ས་ཀྐཱ་ར་པ་ཀ་ཏཱ པ་ཀྐ་མི་སྶ་ནྟི ཝཱ ཝི་བྦྷ་མི་སྶ་ནྟི ཝཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝཱ པ་སཱ་དེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཀོ་ས་མྦ་ཀཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཀོ་ས་མྦ་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ ནེ་ཝ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་སུཾ, ན པ་ཙྩུ་ཊྛེ་སུཾ, ན ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་མྨཾ སཱ་མཱི་ཙི་ཀ་མྨཾ ཨ་ཀཾ་སུ, ན ས་ཀྐ་རིཾ་སུ, ན ག་རུཾ ཀ་རིཾ་སུ, ན མཱ་ནེ་སུཾ, ན བྷ་ཛེ་སུཾ ན པཱུ་ཛེ་སུཾ, ཨུ་པ་ག་ཏཱ་ན་མྤི པི་ཎྜ་ཀཾ ན ཨ་དཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ ཀོ་ས་མྦ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཀོ་ས་མྦ་ཀེ་ཧི ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་ཧི ཨ་ས་ཀྐ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་ག་རུ་ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་མཱ་ནི་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་བྷ་ཛི་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་པཱུ་ཛི་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་ས་ཀྐཱ་ར་པ་ཀ་ཏཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཧ་ནྡ མ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ག་ནྟྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ ཨི་མཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི.
པཱ་ལི་ལེ་ཡྻ་ཀ་ག་མ་ན་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.