༣༦. ཨུ་པཱ་ལི་དཱ་ར་ཀ་ཝ་ཏྠུ
༩༩. [ཨི་དཾ ཝ་ཏྠུ པཱ་ཙི. ༤༠༢ ཨཱ་ད་ཡོ] ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན རཱ་ཛ་ག་ཧེ ས་ཏྟ་ར་ས་ཝ་གྒི་ཡཱ དཱ་ར་ཀཱ ས་ཧཱ་ཡ་ཀཱ ཧོ་ནྟི. ཨུ་པཱ་ལི་དཱ་ར་ཀོ ཏེ་སཾ པཱ་མོ་ཀྑོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་པཱ་ལི་སྶ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཀེ་ན ནུ ཁོ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཨུ་པཱ་ལི ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན སུ་ཁ་ཉྩ ཛཱི་ཝེ་ཡྻ, ན ཙ ཀི་ལ་མེ་ཡྻཱ’’ཏི? ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་པཱ་ལི་སྶ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ས་ཙེ ཁོ ཨུ་པཱ་ལི ལེ་ཁཾ སི་ཀྑེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ ཁོ ཨུ་པཱ་ལི ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན སུ་ཁ་ཉྩ ཛཱི་ཝེ་ཡྻ, ན ཙ ཀི་ལ་མེ་ཡྻཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་པཱ་ལི་སྶ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ས་ཙེ ཁོ ཨུ་པཱ་ལི ལེ་ཁཾ སི་ཀྑི་སྶ་ཏི, ཨ་ངྒུ་ལི་ཡོ དུ་ཀྑཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི. ས་ཙེ ཁོ ཨུ་པཱ་ལི ག་ཎ་ནཾ སི་ཀྑེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ ཁོ ཨུ་པཱ་ལི ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན སུ་ཁ་ཉྩ ཛཱི་ཝེ་ཡྻ, ན ཙ ཀི་ལ་མེ་ཡྻཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་པཱ་ལི་སྶ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ས་ཙེ ཁོ ཨུ་པཱ་ལི ག་ཎ་ནཾ སི་ཀྑི་སྶ་ཏི, ཨུ་ར་སྶ དུ་ཀྑོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ས་ཙེ ཁོ ཨུ་པཱ་ལི རཱུ་པཾ སི་ཀྑེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ ཁོ ཨུ་པཱ་ལི ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན སུ་ཁ་ཉྩ ཛཱི་ཝེ་ཡྻ, ན ཙ ཀི་ལ་མེ་ཡྻཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་པཱ་ལི་སྶ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ས་ཙེ ཁོ ཨུ་པཱ་ལི རཱུ་པཾ སི་ཀྑི་སྶ་ཏི, ཨ་ཀྑཱི་ནི དུ་ཀྑཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི. ཨི་མེ ཁོ ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ སུ་ཁ་སཱི་ལཱ སུ་ཁ་ས་མཱ་ཙཱ་རཱ, སུ་བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་ཏེ་སུ ས་ཡ་ནེ་སུ ས་ཡ་ནྟི. ས་ཙེ ཁོ ཨུ་པཱ་ལི ས་མ་ཎེ་སུ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡེ་སུ པ་བྦ་ཛེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ ཁོ ཨུ་པཱ་ལི ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན སུ་ཁ་ཉྩ ཛཱི་ཝེ་ཡྻ, ན ཙ ཀི་ལ་མེ་ཡྻཱ’’ཏི.
ཨ་སྶོ་སི ཁོ ཨུ་པཱ་ལི་དཱ་ར་ཀོ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཨི་མཾ ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་པཱ་ལི་དཱ་ར་ཀོ ཡེ་ན ཏེ དཱ་ར་ཀཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏེ དཱ་ར་ཀེ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་ཐ མ་ཡཾ, ཨ་ཡྻཱ, ས་མ་ཎེ་སུ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡེ་སུ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ས་ཙེ ཁོ ཏྭཾ, ཨ་ཡྻ, པ་བྦ་ཛི་སྶ་སི, ཨེ་ཝཾ མ་ཡ་མྤི པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ དཱ་ར་ཀཱ ཨེ་ཀ་མེ་ཀ་སྶ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཐ མཾ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ནཱ་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ་སཾ དཱ་ར་ཀཱ་ནཾ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ – ‘‘ས་བྦེ་པི་མེ དཱ་ར་ཀཱ ས་མཱ་ན་ཙྪ་ནྡཱ ཀ་ལྱཱ་ཎཱ་དྷི་པྤཱ་ཡཱ’’ཏི – ཨ་ནུ་ཛཱ་ནིཾ་སུ. ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛྫཾ ཡཱ་ཙིཾ་སུ. ཏེ བྷི་ཀྑཱུ པ་བྦཱ་ཛེ་སུཾ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་སུཾ. ཏེ ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཡ རོ་ད་ནྟི – ‘‘ཡཱ་གུཾ དེ་ཐ, བྷ་ཏྟཾ དེ་ཐ, ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ དེ་ཐཱ’’ཏི. བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཨཱ་ག་མེ་ཐ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཡཱ་ཝ ར་ཏྟི ཝི་བྷཱ་ཡ་ཏི. ས་ཙེ ཡཱ་གུ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི པི་ཝི་སྶ་ཐ, ས་ཙེ བྷ་ཏྟཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི བྷུ་ཉྫི་སྶ་ཐ, ས་ཙེ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཁཱ་དི་སྶ་ཐ; ནོ ཙེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཡཱ་གུ ཝཱ བྷ་ཏྟཾ ཝཱ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ཝཱ, པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫི་སྶ་ཐཱ’’ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ རོ་ད་ནྟི་ཡེ་ཝ ‘‘ཡཱ་གུཾ དེ་ཐ, བྷ་ཏྟཾ དེ་ཐ, ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ དེ་ཐཱ’’ཏི; སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཨུ་ཧ་ད་ནྟི་པི ཨུ་མྨི་ཧ་ནྟི་པི.
ཨ་སྶོ་སི ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཡ དཱ་ར་ཀ་ས་དྡཾ. སུ་ཏྭཱ་ན ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ སོ, ཨཱ་ན་ནྡ, དཱ་ར་ཀ་ས་དྡོ’’ཏི? ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི…པེ… ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ ཛཱ་ནཾ ཨཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ ཛཱ་ནཾ ཨཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་སྶ་ནྟི. ཨཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཀྑ་མོ ཧོ་ཏི སཱི་ཏ་སྶ ཨུ་ཎྷ་སྶ ཛི་གྷ་ཙྪཱ་ཡ པི་པཱ་སཱ་ཡ ཌཾ་ས་མ་ཀ་ས་ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པ་ས་རཱི་ས་པ་ས་མྥ་སྶཱ་ནཾ དུ་རུ་ཏྟཱ་ནཾ དུ་རཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཝ་ཙ་ན་པ་ཐཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ སཱ་རཱི་རི་ཀཱ་ནཾ ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ དུ་ཀྑཱ་ནཾ ཏི་བྦཱ་ནཾ ཁ་རཱ་ནཾ ཀ་ཊུ་ཀཱ་ནཾ ཨ་སཱ་ཏཱ་ནཾ ཨ་མ་ནཱ་པཱ་ནཾ པཱ་ཎ་ཧ་རཱ་ནཾ ཨ་ན་དྷི་ཝཱ་ས་ཀ་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི. ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶོ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ཁ་མོ ཧོ་ཏི སཱི་ཏ་སྶ ཨུ་ཎྷ་སྶ ཛི་གྷ་ཙྪཱ་ཡ པི་པཱ་སཱ་ཡ ཌཾ་ས་མ་ཀ་ས་ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པ་ས་རཱི་ས་པ་ས་མྥ་སྶཱ་ནཾ དུ་རུ་ཏྟཱ་ནཾ དུ་རཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཝ་ཙ་ན་པ་ཐཱ་ནཾ, ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ སཱ་རཱི་རི་ཀཱ་ནཾ ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ དུ་ཀྑཱ་ནཾ ཏི་བྦཱ་ནཾ ཁ་རཱ་ནཾ ཀ་ཊུ་ཀཱ་ནཾ ཨ་སཱ་ཏཱ་ནཾ ཨ་མ་ནཱ་པཱ་ནཾ པཱ་ཎ་ཧ་རཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ཀ་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི. ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ, པ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ བྷི་ཡྻོ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ…པེ… ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ…པེ… དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛཱ་ནཾ ཨཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶོ པུ་གྒ་ལོ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏ་བྦོ. ཡོ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཡྻ, ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨོ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ’’ཏི.
ཨུ་པཱ་ལི་དཱ་ར་ཀ་ཝ་ཏྠུ ནི་ཊྛི་ཏཾ.