༡. མ་ཧཱ་ཁ་ནྡྷ་ཀོ
༡. བོ་དྷི་ཀ་ཐཱ
༡. [ཨུ་དཱ. ༡ ཨཱ་ད་ཡོ] ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་རུ་ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ན་ཛྫཱ ནེ་ར་ཉྫ་རཱ་ཡ ཏཱི་རེ བོ་དྷི་རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ པ་ཋ་མཱ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བོ་དྷི་རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཨེ་ཀ་པ་ལླ་ངྐེ་ན ནི་སཱི་དི ཝི་མུ་ཏྟི་སུ་ཁ་པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི [ཝི་མུ་ཏྟི་སུ་ཁཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི (ཀ.)]. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཋ་མཾ ཡཱ་མཾ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དཾ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཊི་ལོ་མཾ མ་ན་སཱ་ཀཱ་སི – ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ, ས་ངྑཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ, ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནཾ, ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཕ་སྶོ, ཕ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཝེ་ད་ནཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཏ་ཎྷཱ, ཏ་ཎྷཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ, ཨུ་པཱ་དཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ བྷ་ཝོ, བྷ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛཱ་ཏི, ཛཱ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི – ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ ཧོ་ཏི. ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ་ཏྭེ་ཝ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ས་ངྑཱ་ར་ནི་རོ་དྷོ, ས་ངྑཱ་ར་ནི་རོ་དྷཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནི་རོ་དྷོ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནི་རོ་དྷཱ ནཱ་མ་རཱུ་པ་ནི་རོ་དྷོ, ནཱ་མ་རཱུ་པ་ནི་རོ་དྷཱ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ནི་རོ་དྷོ, ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ནི་རོ་དྷཱ ཕ་སྶ་ནི་རོ་དྷོ, ཕ་སྶ་ནི་རོ་དྷཱ ཝེ་ད་ནཱ་ནི་རོ་དྷོ, ཝེ་ད་ནཱ་ནི་རོ་དྷཱ ཏ་ཎྷཱ་ནི་རོ་དྷོ, ཏ་ཎྷཱ་ནི་རོ་དྷཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ནི་རོ་དྷོ, ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ནི་རོ་དྷཱ བྷ་ཝ་ནི་རོ་དྷོ, བྷ་ཝ་ནི་རོ་དྷཱ ཛཱ་ཏི་ནི་རོ་དྷོ, ཛཱ་ཏི་ནི་རོ་དྷཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི – ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ནི་རོ་དྷོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏཱ་ཡཾ ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི –
‘‘ཡ་དཱ ཧ་ཝེ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི དྷ་མྨཱ;
ཨཱ་ཏཱ་པི་ནོ ཛྷཱ་ཡ་ཏོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ;
ཨ་ཐ་སྶ ཀ་ངྑཱ ཝ་པ་ཡ་ནྟི ས་བྦཱ;
ཡ་ཏོ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ས་ཧེ་ཏུ་དྷ་མྨ’’ནྟི.
༢. [ཨུ་དཱ. ༢] ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ར་ཏྟི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མཾ ཡཱ་མཾ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དཾ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཊི་ལོ་མཾ མ་ན་སཱ་ཀཱ་སི – ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ, ས་ངྑཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ…པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ ཧོ་ཏཱི…པེ… ནི་རོ་དྷོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏཱ་ཡཾ ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི –
‘‘ཡ་དཱ ཧ་ཝེ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི དྷ་མྨཱ;
ཨཱ་ཏཱ་པི་ནོ ཛྷཱ་ཡ་ཏོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ;
ཨ་ཐ་སྶ ཀ་ངྑཱ ཝ་པ་ཡ་ནྟི ས་བྦཱ;
ཡ་ཏོ ཁ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ཨ་ཝེ་དཱི’’ཏི.
༣. [ཨུ་དཱ. ༣] ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྪི་མཾ ཡཱ་མཾ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དཾ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཊི་ལོ་མཾ མ་ན་སཱ་ཀཱ་སི – ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ, ས་ངྑཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ…པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ ཧོ་ཏི…པེ… ནི་རོ་དྷོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏཱ་ཡཾ ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི –
‘‘ཡ་དཱ ཧ་ཝེ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི དྷ་མྨཱ;
ཨཱ་ཏཱ་པི་ནོ ཛྷཱ་ཡ་ཏོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ;
ཝི་དྷཱུ་པ་ཡཾ ཏི་ཊྛ་ཏི མཱ་ར་སེ་ནཾ;
སཱུ་རི་ཡོ་ཝ [སུ་རི་ཡོ་ཝ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.)] ཨོ་བྷཱ་ས་ཡ་མ་ནྟ་ལི་ཀྑ’’ནྟི.
བོ་དྷི་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༢. ཨ་ཛ་པཱ་ལ་ཀ་ཐཱ
༤. [ཨུ་དཱ. ༤] ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཏྟཱ་ཧ་སྶ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཏ་མྷཱ ས་མཱ་དྷི་མྷཱ ཝུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ བོ་དྷི་རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཱ ཡེ་ན ཨ་ཛ་པཱ་ལ་ནི་གྲོ་དྷོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་ཛ་པཱ་ལ་ནི་གྲོ་དྷ་མཱུ་ལེ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཨེ་ཀ་པ་ལླ་ངྐེ་ན ནི་སཱི་དི ཝི་མུ་ཏྟི་སུ་ཁ་པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཧུཾ་ཧུ་ངྐ་ཛཱ་ཏི་ཀོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ ཁོ སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནུ ཁོ, བྷོ གོ་ཏ་མ, བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཧོ་ཏི, ཀ་ཏ་མེ ཙ པ་ན བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀ་ར་ཎཱ [བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀཱ་ར་ཀཱ (ཀ.) བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀ་རཱ་ཎཱ (?)] དྷ་མྨཱ’’ཏི? ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏཱ་ཡཾ ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི –
[ནེ་ཏྟི. ༡༠༣] ཡོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བཱ་ཧི་ཏ་པཱ་པ་དྷ་མྨོ;
ནི་ཧུཾ་ཧུ་ངྐོ ནི་ཀྐ་སཱ་ཝོ ཡ་ཏ་ཏྟོ;
ཝེ་ད་ནྟ་གཱུ ཝུ་སི་ཏ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡོ;
དྷ་མྨེ་ན སོ བྲ་ཧྨ་ཝཱ་དཾ ཝ་དེ་ཡྻ;
ཡ་སྶུ་སྶ་དཱ ན་ཏྠི ཀུ་ཧི་ཉྩི ལོ་ཀེ’’ཏི.
ཨ་ཛ་པཱ་ལ་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༣. མུ་ཙ་ལི་ནྡ་ཀ་ཐཱ
༥. [ཨུ་དཱ. ༡༡] ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཏྟཱ་ཧ་སྶ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཏ་མྷཱ ས་མཱ་དྷི་མྷཱ ཝུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ཛ་པཱ་ལ་ནི་གྲོ་དྷ་མཱུ་ལཱ ཡེ་ན མུ་ཙ་ལི་ནྡོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ མུ་ཙ་ལི་ནྡ་མཱུ་ལེ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཨེ་ཀ་པ་ལླ་ངྐེ་ན ནི་སཱི་དི ཝི་མུ་ཏྟི་སུ་ཁ་པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན མ་ཧཱ ཨ་ཀཱ་ལ་མེ་གྷོ ཨུ་ད་པཱ་དི, ས་ཏྟཱ་ཧ་ཝ་དྡ་ལི་ཀཱ སཱི་ཏ་ཝཱ་ཏ་དུ་དྡི་ནཱི. ཨ་ཐ ཁོ མུ་ཙ་ལི་ནྡོ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ ས་ཀ་བྷ་ཝ་ནཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ཡཾ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུཾ བྷོ་གེ་ཧི པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི་མུ་དྡྷ་ནི མ་ཧ་ནྟཾ ཕ་ཎཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི – ‘‘མཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ སཱི་ཏཾ, མཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་ཎྷཾ, མཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཌཾ་ས་མ་ཀ་ས་ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པ་ས་རཱི་ས་པ་ས་མྥ་སྶོ’’ཏི […སི་རིཾ ས་པ… (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.)]. ཨ་ཐ ཁོ མུ་ཙ་ལི་ནྡོ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ ས་ཏྟཱ་ཧ་སྶ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཝི་དྡྷཾ ཝི་ག་ཏ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀཾ དེ་ཝཾ ཝི་དི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ཡཱ བྷོ་གེ ཝི་ནི་ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ ས་ཀ་ཝ་ཎྞཾ པ་ཊི་སཾ་ཧ་རི་ཏྭཱ མཱ་ཎ་ཝ་ཀ་ཝ་ཎྞཾ ཨ་བྷི་ནི་མྨི་ནི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པུ་ར་ཏོ ཨ་ཊྛཱ་སི པ་ཉྫ་ལི་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ན་མ་སྶ་མཱ་ནོ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏཱ་ཡཾ ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི –
[ཀ་ཐཱ. ༣༣༨ ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་པཱ་ལི༹་ཡ་མྤི]‘‘སུ་ཁོ ཝི་ཝེ་ཀོ ཏུ་ཊྛ་སྶ, སུ་ཏ་དྷ་མྨ་སྶ པ་སྶ་ཏོ;
ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫཾ སུ་ཁཾ ལོ་ཀེ, པཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་སུ སཾ་ཡ་མོ.
[ཀ་ཐཱ. ༣༣༨ ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་པཱ་ལི༹་ཡ་མྤི]‘‘སུ་ཁཱ ཝི་རཱ་ག་ཏཱ ལོ་ཀེ, ཀཱ་མཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མོ;
ཨ་སྨི་མཱ་ན་སྶ ཡོ ཝི་ན་ཡོ, ཨེ་ཏཾ ཝེ པ་ར་མཾ སུ་ཁ’’ནྟི.
མུ་ཙ་ལི་ནྡ་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༤. རཱ་ཛཱ་ཡ་ཏ་ན་ཀ་ཐཱ
༦. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཏྟཱ་ཧ་སྶ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཏ་མྷཱ ས་མཱ་དྷི་མྷཱ ཝུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ མུ་ཙ་ལི་ནྡ་མཱུ་ལཱ ཡེ་ན རཱ་ཛཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ་ཡ་ཏ་ན་མཱུ་ལེ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཨེ་ཀ་པ་ལླ་ངྐེ་ན ནི་སཱི་དི ཝི་མུ་ཏྟི་སུ་ཁ་པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཏ་པུ་སྶ [ཏ་པ་སྶུ (སཱི.)] བྷ་ལླི་ཀཱ ཝཱ་ཎི་ཛཱ ཨུ་ཀྐ་ལཱ ཏཾ དེ་སཾ ཨ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཏ་པུ་སྶ་བྷ་ལླི་ཀཱ་ནཾ ཝཱ་ཎི་ཛཱ་ནཾ ཉཱ་ཏི་སཱ་ལོ་ཧི་ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཏ་པུ་སྶ་བྷ་ལླི་ཀེ ཝཱ་ཎི་ཛེ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཡཾ, མཱ་རི་སཱ, བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛཱ་ཡ་ཏ་ན་མཱུ་ལེ ཝི་ཧ་ར་ཏི པ་ཋ་མཱ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ; ག་ཙྪ་ཐ ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ མ་ནྠེ་ན ཙ མ་དྷུ་པི་ཎྜི་ཀཱ་ཡ ཙ པ་ཏི་མཱ་ནེ་ཐ; ཏཾ ཝོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏ་པུ་སྶ་བྷ་ལླི་ཀཱ ཝཱ་ཎི་ཛཱ མ་ནྠ་ཉྩ མ་དྷུ་པི་ཎྜི་ཀ་ཉྩ ཨཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ ཏ་པུ་སྶ་བྷ་ལླི་ཀཱ ཝཱ་ཎི་ཛཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏུ ནོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ མ་ནྠ་ཉྩ མ་དྷུ་པི་ཎྜི་ཀ་ཉྩ, ཡཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་སྶ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ན ཁོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ ཧ་ཏྠེ་སུ པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟི. ཀི་མྷི ནུ ཁོ ཨ་ཧཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻཾ མ་ནྠ་ཉྩ མ་དྷུ་པི་ཎྜི་ཀ་ཉྩཱ’’ཏི? ཨ་ཐ ཁོ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་མ་ཉྙཱ་ཡ ཙ་ཏུ་དྡི་སཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ སེ་ལ་མ་ཡེ པ་ཏྟེ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་སུཾ – ‘‘ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏུ མ་ནྠ་ཉྩ མ་དྷུ་པི་ཎྜི་ཀ་ཉྩཱ’’ཏི. པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སི བྷ་ག་ཝཱ པ་ཙྩ་གྒྷེ སེ་ལ་མ་ཡེ པ་ཏྟེ མ་ནྠ་ཉྩ མ་དྷུ་པི་ཎྜི་ཀ་ཉྩ, པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི. ཨ་ཐ ཁོ ཏ་པུ་སྶ་བྷ་ལླི་ཀཱ ཝཱ་ཎི་ཛཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨོ་ནཱི་ཏ་པ་ཏྟ་པཱ་ཎིཾ ཝི་དི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ་སུ སི་ར་སཱ ནི་པ་ཏི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ (ཨོ་ནཱི་ཏ་པ་ཏྟ་པཱ་ཎིཾ ཝི་དི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ་སུ སི་ར་སཱ ནི་པ་ཏི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ) [( ) སཱི. སྱཱ. པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ ན་ཏྠི] ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨེ་ཏེ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪཱ་མ དྷ་མྨ་ཉྩ, ཨུ་པཱ་ས་ཀེ ནོ བྷ་ག་ཝཱ དྷཱ་རེ་ཏུ ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ པཱ་ཎུ་པེ་ཏེ ས་ར་ཎཾ ག་ཏེ’’ཏི. ཏེ ཙ ལོ་ཀེ པ་ཋ་མཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཨ་ཧེ་སུཾ དྭེ་ཝཱ་ཙི་ཀཱ.
རཱ་ཛཱ་ཡ་ཏ་ན་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༥. བྲ་ཧྨ་ཡཱ་ཙ་ན་ཀ་ཐཱ
༧. [ཨ་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ཡཱ་ཙ་ན་ཀ་ཐཱ དཱི. ནི. ༢.༦༤ ཨཱ་ད་ཡོ; མ. ནི. ༡.༢༨༡ ཨཱ་ད་ཡོ; མ. ནི. ༢.༣༣༦ ཨཱ་ད་ཡོ; སཾ. ནི. ༡.༡༧༢ ཨཱ་ད་ཡོ] ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཏྟཱ་ཧ་སྶ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཏ་མྷཱ ས་མཱ་དྷི་མྷཱ ཝུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ་ཡ་ཏ་ན་མཱུ་ལཱ ཡེ་ན ཨ་ཛ་པཱ་ལ་ནི་གྲོ་དྷོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཛ་པཱ་ལ་ནི་གྲོ་དྷ་མཱུ་ལེ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ར་ཧོ་ག་ཏ་སྶ པ་ཊི་ས་ལླཱི་ན་སྶ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སོ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘‘ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཁོ མྱཱ་ཡཾ དྷ་མྨོ ག་མྦྷཱི་རོ དུ་དྡ་སོ དུ་ར་ནུ་བོ་དྷོ ས་ནྟོ པ་ཎཱི་ཏོ ཨ་ཏ་ཀྐཱ་ཝ་ཙ་རོ ནི་པུ་ཎོ པ་ཎྜི་ཏ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡོ. ཨཱ་ལ་ཡ་རཱ་མཱ ཁོ པ་ནཱ་ཡཾ པ་ཛཱ ཨཱ་ལ་ཡ་ར་ཏཱ ཨཱ་ལ་ཡ་ས་མྨུ་དི་ཏཱ. ཨཱ་ལ་ཡ་རཱ་མཱ་ཡ ཁོ པ་ན པ་ཛཱ་ཡ ཨཱ་ལ་ཡ་ར་ཏཱ་ཡ ཨཱ་ལ་ཡ་ས་མྨུ་དི་ཏཱ་ཡ དུ་དྡ་སཾ ཨི་དཾ ཋཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ་པ་ཨ་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དོ; ཨི་ད་མྤི ཁོ ཋཱ་ནཾ སུ་དུ་དྡ་སཾ ཡ་དི་དཾ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ཐོ ས་བྦཱུ་པ་དྷི་པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒོ ཏ་ཎྷཱ་ཀྑ་ཡོ ཝི་རཱ་གོ ནི་རོ་དྷོ ནི་བྦཱ་ནཾ. ཨ་ཧ་ཉྩེ་ཝ ཁོ པ་ན དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཡྻཾ, པ་རེ ཙ མེ ན ཨཱ་ཛཱ་ནེ་ཡྻུཾ, སོ མ་མ་སྶ ཀི་ལ་མ་ཐོ, སཱ མ་མ་སྶ ཝི་ཧེ་སཱ’’ཏི. ཨ་པི་སྶུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨི་མཱ ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡཱ གཱ་ཐཱ་ཡོ པ་ཊི་བྷཾ་སུ པུ་བྦེ ཨ་སྶུ་ཏ་པུ་བྦཱ –
‘‘ཀི་ཙྪེ་ན མེ ཨ་དྷི་ག་ཏཾ, ཧ་ལཾ དཱ་ནི པ་ཀཱ་སི་ཏུཾ;
རཱ་ག་དོ་ས་པ་རེ་ཏེ་ཧི, ནཱ་ཡཾ དྷ་མྨོ སུ་ས་མྦུ་དྷོ.
‘‘པ་ཊི་སོ་ཏ་གཱ་མིཾ ནི་པུ་ཎཾ, ག་མྦྷཱི་རཾ དུ་དྡ་སཾ ཨ་ཎུཾ;
རཱ་ག་ར་ཏྟཱ ན ད་ཀྑ་ནྟི, ཏ་མོ་ཁ་ནྡྷེ་ན ཨཱ་ཝུ་ཊཱ [ཨཱ་ཝ་ཊཱ (སཱི.)]’’ཏི.
ཨི་ཏི་ཧ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏོ ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐ་ཏཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ན་མ་ཏི, ནོ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ.
༨. ཨ་ཐ ཁོ བྲ་ཧྨུ་ནོ ས་ཧ་མྤ་ཏི་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་མ་ཉྙཱ་ཡ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ན་སྶ་ཏི ཝ་ཏ བྷོ ལོ་ཀོ, ཝི་ན་སྶ་ཏི ཝ་ཏ བྷོ ལོ་ཀོ, ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐ་ཏཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ན་མ་ཏི [ན་མི་སྶ་ཏི (?)], ནོ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྲ་ཧྨཱ ས་ཧ་མྤ་ཏི – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ བ་ལ་ཝཱ པུ་རི་སོ ས་མི་ཉྫི་ཏཾ ཝཱ བཱ་ཧཾ པ་སཱ་རེ་ཡྻ, པ་སཱ་རི་ཏཾ ཝཱ བཱ་ཧཾ ས་མི་ཉྫེ་ཡྻ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ – བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པུ་ར་ཏོ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ བྲ་ཧྨཱ ས་ཧ་མྤ་ཏི ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎ་ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལཾ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ནི་ཧ་ནྟྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ན་ཉྫ་ལིཾ པ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘དེ་སེ་ཏུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ, དེ་སེ་ཏུ སུ་ག་ཏོ དྷ་མྨཾ. ས་ནྟི ས་ཏྟཱ ཨ་པྤ་ར་ཛ་ཀྑ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ, ཨ་སྶ་ཝ་ན་ཏཱ དྷ་མྨ་སྶ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཉྙཱ་ཏཱ་རོ’’ཏི. ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྲ་ཧྨཱ ས་ཧ་མྤ་ཏི, ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ་ན ཨ་ཐཱ་པ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི མ་ག་དྷེ་སུ པུ་བྦེ;
དྷ་མྨོ ཨ་སུ་དྡྷོ ས་མ་ལེ་ཧི ཙི་ནྟི་ཏོ;
ཨ་པཱ་པུ་རེ་ཏཾ [ཨ་ཝཱ་པུ་རེ་ཏཾ (སཱི.)] ཨ་མ་ཏ་སྶ དྭཱ་རཾ;
སུ་ཎ་ནྟུ དྷ་མྨཾ ཝི་མ་ལེ་ནཱ་ནུ་བུ་དྡྷཾ.
‘‘སེ་ལེ ཡ་ཐཱ པ་བྦ་ཏ་མུ་དྡྷ་ནི་ཊྛི་ཏོ;
ཡ་ཐཱ་པི པ་སྶེ ཛ་ན་ཏཾ ས་མ་ནྟ་ཏོ;
ཏ་ཐཱུ་པ་མཾ དྷ་མྨ་མ་ཡཾ སུ་མེ་དྷ;
པཱ་སཱ་ད་མཱ་རུ་ཡ྄ཧ ས་མ་ནྟ་ཙ་ཀྑུ;
སོ་ཀཱ་ཝ་ཏི་ཎྞཾ ཛ་ན་ཏ་མ་པེ་ཏ་སོ་ཀོ;
ཨ་ཝེ་ཀྑ་སྶུ ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏཾ.
‘‘ཨུ་ཊྛེ་ཧི ཝཱི་ར ཝི་ཛི་ཏ་ས་ངྒཱ་མ;
ས་ཏྠ་ཝཱ་ཧ ཨ་ཎ་ཎ [ཨ་ན་ཎ (ཀ.)] ཝི་ཙ་ར ལོ་ཀེ;
དེ་ས་སྶུ [དེ་སེ་ཏུ (ཀ.)] བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ;
ཨ་ཉྙཱ་ཏཱ་རོ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི.
[[ ] སཱི. སྱཱ. པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ ན་ཏྠི, མཱུ་ལ་པ་ཎྞཱ་ས་ཀེ་སུ པཱ་ས་རཱ་སི་སུ་ཏྠེ བྲ་ཧྨ་ཡཱ་ཙ་ནཱ ས་ཀིཾ ཡེ་ཝ ཨཱ་ག་ཏཱ] [ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ བྷ་ག་ཝཱ བྲ་ཧྨཱ་ནཾ ས་ཧ་མྤ་ཏིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘མ་ཡ྄ཧ་མྤི ཁོ, བྲ་ཧྨེ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཁོ མྱཱ་ཡཾ དྷ་མྨོ ག་མྦྷཱི་རོ དུ་དྡ་སོ དུ་ར་ནུ་བོ་དྷོ ས་ནྟོ པ་ཎཱི་ཏོ ཨ་ཏ་ཀྐཱ་ཝ་ཙ་རོ ནི་པུ་ཎོ པ་ཎྜི་ཏ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡོ. ཨཱ་ལ་ཡ་རཱ་མཱ ཁོ པ་ནཱ་ཡཾ པ་ཛཱ ཨཱ་ལ་ཡ་ར་ཏཱ ཨཱ་ལ་ཡ་ས་མྨུ་དི་ཏཱ. ཨཱ་ལ་ཡ་རཱ་མཱ་ཡ ཁོ པ་ན པ་ཛཱ་ཡ ཨཱ་ལ་ཡ་ར་ཏཱ་ཡ ཨཱ་ལ་ཡ་ས་མྨུ་དི་ཏཱ་ཡ དུ་དྡ་སཾ ཨི་དཾ ཋཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ་པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དོ; ཨི་ད་མྤི ཁོ ཋཱ་ནཾ སུ་དུ་དྡ་སཾ ཡ་དི་དཾ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ཐོ ས་བྦཱུ་པ་དྷི་པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒོ ཏ་ཎྷཱ་ཀྑ་ཡོ ཝི་རཱ་གོ ནི་རོ་དྷོ ནི་བྦཱ་ནཾ. ཨ་ཧ་ཉྩེ་ཝ ཁོ པ་ན དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཡྻཾ, པ་རེ ཙ མེ ན ཨཱ་ཛཱ་ནེ་ཡྻུཾ, སོ མ་མ་སྶ ཀི་ལ་མ་ཐོ, སཱ མ་མ་སྶ ཝི་ཧེ་སཱ’ཏི. ཨ་པི་སྶུ མཾ, བྲ་ཧྨེ, ཨི་མཱ ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡཱ གཱ་ཐཱ་ཡོ པ་ཊི་བྷཾ་སུ པུ་བྦེ ཨ་སྶུ་ཏ་པུ་བྦཱ –
‘ཀི་ཙྪེ་ན མེ ཨ་དྷི་ག་ཏཾ, ཧ་ལཾ དཱ་ནི པ་ཀཱ་སི་ཏུཾ;
རཱ་ག་དོ་ས་པ་རེ་ཏེ་ཧི, ནཱ་ཡཾ དྷ་མྨོ སུ་ས་མྦུ་དྷོ.
‘པ་ཊི་སོ་ཏ་གཱ་མིཾ ནི་པུ་ཎཾ, ག་མྦྷཱི་རཾ དུ་དྡ་སཾ ཨ་ཎུཾ;
རཱ་ག་ར་ཏྟཱ ན ད་ཀྑ་ནྟི, ཏ་མོ་ཁ་ནྡྷེ་ན ཨཱ་ཝུ་ཊཱ’ཏི.
ཨི་ཏི་ཧ མེ, བྲ་ཧྨེ, པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏོ ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐ་ཏཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ན་མ་ཏི ནོ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡཱ’’ཏི.
དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ བྲ་ཧྨཱ ས་ཧ་མྤ་ཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘དེ་སེ་ཏུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ, དེ་སེ་ཏུ སུ་ག་ཏོ དྷ་མྨཾ; ས་ནྟི ས་ཏྟཱ ཨ་པྤ་ར་ཛ་ཀྑ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ, ཨ་སྶ་ཝ་ན་ཏཱ དྷ་མྨ་སྶ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཉྙཱ་ཏཱ་རོ’’ཏི. ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྲ་ཧྨཱ ས་ཧ་མྤ་ཏི, ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ་ན ཨ་ཐཱ་པ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི མ་ག་དྷེ་སུ པུ་བྦེ;
དྷ་མྨོ ཨ་སུ་དྡྷོ ས་མ་ལེ་ཧི ཙི་ནྟི་ཏོ;
ཨ་པཱ་པུ་རེ་ཏཾ ཨ་མ་ཏ་སྶ དྭཱ་རཾ;
སུ་ཎ་ནྟུ དྷ་མྨཾ ཝི་མ་ལེ་ནཱ་ནུ་བུ་དྡྷཾ.
‘‘སེ་ལེ ཡ་ཐཱ པ་བྦ་ཏ་མུ་དྡྷ་ནི་ཊྛི་ཏོ;
ཡ་ཐཱ་པི པ་སྶེ ཛ་ན་ཏཾ ས་མ་ནྟ་ཏོ;
ཏ་ཐཱུ་པ་མཾ དྷ་མྨ་མ་ཡཾ སུ་མེ་དྷ;
པཱ་སཱ་ད་མཱ་རུ་ཡ྄ཧ ས་མ་ནྟ་ཙ་ཀྑུ;
སོ་ཀཱ་ཝ་ཏི་ཎྞཾ ཛ་ན་ཏ་མ་པེ་ཏ་སོ་ཀོ;
ཨ་ཝེ་ཀྑ་སྶུ ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏཾ.
‘‘ཨུ་ཊྛེ་ཧི ཝཱི་ར ཝི་ཛི་ཏ་ས་ངྒཱ་མ;
ས་ཏྠ་ཝཱ་ཧ ཨ་ཎ་ཎ ཝི་ཙ་ར ལོ་ཀེ;
དེ་ས་སྶུ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ;
ཨ་ཉྙཱ་ཏཱ་རོ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི.
དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྲ་ཧྨཱ་ནཾ ས་ཧ་མྤ་ཏིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘མ་ཡ྄ཧ་མྤི ཁོ, བྲ་ཧྨེ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཁོ མྱཱ་ཡཾ དྷ་མྨོ ག་མྦྷཱི་རོ དུ་དྡ་སོ དུ་ར་ནུ་བོ་དྷོ ས་ནྟོ པ་ཎཱི་ཏོ ཨ་ཏ་ཀྐཱ་ཝ་ཙ་རོ ནི་པུ་ཎོ པ་ཎྜི་ཏ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡོ. ཨཱ་ལ་ཡ་རཱ་མཱ ཁོ པ་ནཱ་ཡཾ པ་ཛཱ ཨཱ་ལ་ཡ་ར་ཏཱ ཨཱ་ལ་ཡ་ས་མྨུ་དི་ཏཱ. ཨཱ་ལ་ཡ་རཱ་མཱ་ཡ ཁོ པ་ན པ་ཛཱ་ཡ ཨཱ་ལ་ཡ་ར་ཏཱ་ཡ ཨཱ་ལ་ཡ་ས་མྨུ་དི་ཏཱ་ཡ དུ་དྡ་སཾ ཨི་དཾ ཋཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ་པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དོ; ཨི་ད་མྤི ཁོ ཋཱ་ནཾ སུ་དུ་དྡ་སཾ ཡ་དི་དཾ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ཐོ ས་བྦཱུ་པ་དྷི་པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒོ ཏ་ཎྷཱ་ཀྑ་ཡོ ཝི་རཱ་གོ ནི་རོ་དྷོ ནི་བྦཱ་ནཾ. ཨ་ཧ་ཉྩེ་ཝ ཁོ པ་ན དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཡྻཾ, པ་རེ ཙ མེ ན ཨཱ་ཛཱ་ནེ་ཡྻུཾ, སོ མ་མ་སྶ ཀི་ལ་མ་ཐོ, སཱ མ་མ་སྶ ཝི་ཧེ་སཱ’ཏི. ཨ་པི་སྶུ མཾ, བྲ་ཧྨེ, ཨི་མཱ ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡཱ གཱ་ཐཱ་ཡོ པ་ཊི་བྷཾ་སུ པུ་བྦེ ཨ་སྶུ་ཏ་པུ་བྦཱ –
‘ཀི་ཙྪེ་ན མེ ཨ་དྷི་ག་ཏཾ, ཧ་ལཾ དཱ་ནི པ་ཀཱ་སི་ཏུཾ;
རཱ་ག་དོ་ས་པ་རེ་ཏེ་ཧི, ནཱ་ཡཾ དྷ་མྨོ སུ་ས་མྦུ་དྷོ.
‘པ་ཊི་སོ་ཏ་གཱ་མིཾ ནི་པུ་ཎཾ, ག་མྦྷཱི་རཾ དུ་དྡ་སཾ ཨ་ཎུཾ;
རཱ་ག་ར་ཏྟཱ ན ད་ཀྑ་ནྟི, ཏ་མོ་ཁ་ནྡྷེ་ན ཨཱ་ཝུ་ཊཱ’ཏི.
ཨི་ཏི་ཧ མེ, བྲ་ཧྨེ, པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏོ ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐ་ཏཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ན་མ་ཏི, ནོ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡཱ’’ཏི.
ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ བྲ་ཧྨཱ ས་ཧ་མྤ་ཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘དེ་སེ་ཏུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ, དེ་སེ་ཏུ སུ་ག་ཏོ དྷ་མྨཾ. ས་ནྟི ས་ཏྟཱ ཨ་པྤ་ར་ཛ་ཀྑ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ, ཨ་སྶ་ཝ་ན་ཏཱ དྷ་མྨ་སྶ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཉྙཱ་ཏཱ་རོ’’ཏི. ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྲ་ཧྨཱ ས་ཧ་མྤ་ཏི, ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ་ན ཨ་ཐཱ་པ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི མ་ག་དྷེ་སུ པུ་བྦེ;
དྷ་མྨོ ཨ་སུ་དྡྷོ ས་མ་ལེ་ཧི ཙི་ནྟི་ཏོ;
ཨ་པཱ་པུ་རེ་ཏཾ ཨ་མ་ཏ་སྶ དྭཱ་རཾ;
སུ་ཎ་ནྟུ དྷ་མྨཾ ཝི་མ་ལེ་ནཱ་ནུ་བུ་དྡྷཾ.
‘‘སེ་ལེ ཡ་ཐཱ པ་བྦ་ཏ་མུ་དྡྷ་ནི་ཊྛི་ཏོ;
ཡ་ཐཱ་པི པ་སྶེ ཛ་ན་ཏཾ ས་མ་ནྟ་ཏོ;
ཏ་ཐཱུ་པ་མཾ དྷ་མྨ་མ་ཡཾ སུ་མེ་དྷ;
པཱ་སཱ་ད་མཱ་རུ་ཡ྄ཧ ས་མ་ནྟ་ཙ་ཀྑུ;
སོ་ཀཱ་ཝ་ཏི་ཎྞཾ ཛ་ན་ཏ་མ་པེ་ཏ་སོ་ཀོ;
ཨ་ཝེ་ཀྑ་སྶུ ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏཾ.
‘‘ཨུ་ཊྛེ་ཧི ཝཱི་ར ཝི་ཛི་ཏ་ས་ངྒཱ་མ;
ས་ཏྠ་ཝཱ་ཧ ཨ་ཎ་ཎ ཝི་ཙ་ར ལོ་ཀེ;
དེ་ས་སྶུ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ;
ཨ་ཉྙཱ་ཏཱ་རོ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི.
༩. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྲ་ཧྨུ་ནོ ཙ ཨ་ཛ྄ཛྷེ་ས་ནཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ས་ཏྟེ་སུ ཙ ཀཱ་རུ་ཉྙ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ བུ་དྡྷ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ལོ་ཀཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་སི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བུ་དྡྷ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ལོ་ཀཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ས་ཏྟེ ཨ་པྤ་ར་ཛ་ཀྑེ མ་ཧཱ་ར་ཛ་ཀྑེ ཏི་ཀྑི་ནྡྲི་ཡེ མུ་དི་ནྡྲི་ཡེ སྭཱ་ཀཱ་རེ དྭཱ་ཀཱ་རེ སུ་ཝི་ཉྙཱ་པ་ཡེ དུ་ཝི་ཉྙཱ་པ་ཡེ, ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ པ་ར་ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫ་བྷ་ཡ་ད་སྶཱ་ཝི་ནེ [ད་སྶཱ་ཝི་ནོ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.)] ཝི་ཧ་ར་ནྟེ, ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ ན པ་ར་ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫ་བྷ་ཡ་ད་སྶཱ་ཝི་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཨུ་པྤ་ལི་ནི་ཡཾ ཝཱ པ་དུ་མི་ནི་ཡཾ ཝཱ པུ་ཎྜ་རཱི་ཀི་ནི་ཡཾ ཝཱ ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩཱ་ནི ཨུ་པྤ་ལཱ་ནི ཝཱ པ་དུ་མཱ་ནི ཝཱ པུ་ཎྜ་རཱི་ཀཱ་ནི ཝཱ ཨུ་ད་ཀེ ཛཱ་ཏཱ་ནི ཨུ་ད་ཀེ སཾ་ཝ་ཌྜྷཱ་ནི ཨུ་ད་ཀཱ་ནུ་གྒ་ཏཱ་ནི ཨ་ནྟོ ནི་མུ་གྒ་པོ་སཱི་ནི, ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩཱ་ནི ཨུ་པྤ་ལཱ་ནི ཝཱ པ་དུ་མཱ་ནི ཝཱ པུ་ཎྜ་རཱི་ཀཱ་ནི ཝཱ ཨུ་ད་ཀེ ཛཱ་ཏཱ་ནི ཨུ་ད་ཀེ སཾ་ཝ་ཌྜྷཱ་ནི ས་མོ་ད་ཀཾ ཋི་ཏཱ་ནི, ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩཱ་ནི ཨུ་པྤ་ལཱ་ནི ཝཱ པ་དུ་མཱ་ནི ཝཱ པུ་ཎྜ་རཱི་ཀཱ་ནི ཝཱ ཨུ་ད་ཀེ ཛཱ་ཏཱ་ནི ཨུ་ད་ཀེ སཾ་ཝ་ཌྜྷཱ་ནི ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་ཙྩུ་གྒ་མྨ ཋི་ཏཱ་ནི [ཏི་ཊྛ་ནྟི (སཱི. སྱཱ.)] ཨ་ནུ་པ་ལི་ཏྟཱ་ནི ཨུ་ད་ཀེ་ན, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ བུ་དྡྷ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ལོ་ཀཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཨ་དྡ་ས ས་ཏྟེ ཨ་པྤ་ར་ཛ་ཀྑེ མ་ཧཱ་ར་ཛ་ཀྑེ ཏི་ཀྑི་ནྡྲི་ཡེ མུ་དི་ནྡྲི་ཡེ སྭཱ་ཀཱ་རེ དྭཱ་ཀཱ་རེ སུ་ཝི་ཉྙཱ་པ་ཡེ དུ་ཝི་ཉྙཱ་པ་ཡེ, ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ པ་ར་ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫ་བྷ་ཡ་ད་སྶཱ་ཝི་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ, ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ ན པ་ར་ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫ་བྷ་ཡ་ད་སྶཱ་ཝི་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ; དི་སྭཱ་ན བྲ་ཧྨཱ་ནཾ ས་ཧ་མྤ་ཏིཾ གཱ་ཐཱ་ཡ པ་ཙྩ་བྷཱ་སི –
‘‘ཨ་པཱ་རུ་ཏཱ ཏེ་སཾ ཨ་མ་ཏ་སྶ དྭཱ་རཱ;
ཡེ སོ་ཏ་ཝ་ནྟོ པ་མུ་ཉྩ་ནྟུ ས་དྡྷཾ;
ཝི་ཧིཾ་ས་ས་ཉྙཱི པ་གུ་ཎཾ ན བྷཱ་སིཾ;
དྷ་མྨཾ པ་ཎཱི་ཏཾ མ་ནུ་ཛེ་སུ བྲ་ཧྨེ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ བྲ་ཧྨཱ ས་ཧ་མྤ་ཏི ‘‘ཀ་ཏཱ་ཝ་ཀཱ་སོ ཁོ་མྷི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡཱ’’ཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི.
བྲ་ཧྨ་ཡཱ་ཙ་ན་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༦. པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡ་ཀ་ཐཱ
༡༠. [མ. ནི. ༡.༢༨༤ ཨཱ་ད་ཡོ; མ. ནི. ༢.༣༣༩ ཨཱ་ད་ཡོ] ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཀ་སྶ ནུ ཁོ ཨ་ཧཾ པ་ཋ་མཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཡྻཾ? ཀོ ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ ཁི་པྤ་མེ་ཝ ཨཱ་ཛཱ་ནི་སྶ་ཏཱི’’ཏི? ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ ཁོ ཨཱ་ལཱ༹་རོ ཀཱ་ལཱ་མོ པ་ཎྜི་ཏོ བྱ་ཏྟོ མེ་དྷཱ་ཝཱི དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ར་ཛ་ཀྑ་ཛཱ་ཏི་ཀོ; ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨཱ་ལཱ༹་ར་སྶ ཀཱ་ལཱ་མ་སྶ པ་ཋ་མཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཡྻཾ, སོ ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ ཁི་པྤ་མེ་ཝ ཨཱ་ཛཱ་ནི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི – ‘‘ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ལཱ༹་རོ ཀཱ་ལཱ་མོ’’ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ་པི ཁོ ཉཱ་ཎཾ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘‘ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ ཨཱ་ལཱ༹་རོ ཀཱ་ལཱ་མོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘མ་ཧཱ་ཛཱ་ནི་ཡོ ཁོ ཨཱ་ལཱ༹་རོ ཀཱ་ལཱ་མོ; ས་ཙེ ཧི སོ ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ སུ་ཎེ་ཡྻ, ཁི་པྤ་མེ་ཝ ཨཱ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཀ་སྶ ནུ ཁོ ཨ་ཧཾ པ་ཋ་མཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཡྻཾ? ཀོ ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ ཁི་པྤ་མེ་ཝ ཨཱ་ཛཱ་ནི་སྶ་ཏཱི’’ཏི? ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ ཁོ ཨུ་ད་ཀོ [ཨུ་དྡ་ཀོ (སཱི. སྱཱ.)] རཱ་མ་པུ་ཏྟོ པ་ཎྜི་ཏོ བྱ་ཏྟོ མེ་དྷཱ་ཝཱི དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ར་ཛ་ཀྑ་ཛཱ་ཏི་ཀོ; ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨུ་ད་ཀ་སྶ རཱ་མ་པུ་ཏྟ་སྶ པ་ཋ་མཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཡྻཾ, སོ ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ ཁི་པྤ་མེ་ཝ ཨཱ་ཛཱ་ནི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི – ‘‘ཨ་བྷི་དོ་ས་ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་ད་ཀོ རཱ་མ་པུ་ཏྟོ’’ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ་པི ཁོ ཉཱ་ཎཾ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘‘ཨ་བྷི་དོ་ས་ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ ཨུ་ད་ཀོ རཱ་མ་པུ་ཏྟོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘མ་ཧཱ་ཛཱ་ནི་ཡོ ཁོ ཨུ་ད་ཀོ རཱ་མ་པུ་ཏྟོ; ས་ཙེ ཧི སོ ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ སུ་ཎེ་ཡྻ, ཁི་པྤ་མེ་ཝ ཨཱ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ’’ཏི
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཀ་སྶ ནུ ཁོ ཨ་ཧཾ པ་ཋ་མཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཡྻཾ? ཀོ ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ ཁི་པྤ་མེ་ཝ ཨཱ་ཛཱ་ནི་སྶ་ཏཱི’’ཏི? ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘བ་ཧུ་ཀཱ་རཱ ཁོ མེ པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ, ཡེ མཾ པ་དྷཱ་ན་པ་ཧི་ཏ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧིཾ་སུ; ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་ཋ་མཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཀ་ཧཾ ནུ ཁོ ཨེ་ཏ་ར་ཧི པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’’ཏི? ཨ་དྡ་སཱ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡེ བྷི་ཀྑཱུ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ ཨི་སི་པ་ཏ་ནེ མི་ག་དཱ་ཡེ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་རུ་ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཡ་ཐཱ་བྷི་ར་ནྟཾ ཝི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡེ་ན བཱ་རཱ་ཎ་སཱི ཏེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐཱ་མི.
༡༡. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ ཨུ་པ་ཀོ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་ནྟ་རཱ ཙ ག་ཡཾ ཨ་ནྟ་རཱ ཙ བོ་དྷིཾ ཨ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཾ, དི་སྭཱ་ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཝི་པྤ་ས་ནྣཱ་ནི ཁོ ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི, པ་རི་སུ་དྡྷོ ཚ་ཝི་ཝ་ཎྞོ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏོ. ཀཾ་སི ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨུ་དྡི་སྶ པ་བྦ་ཛི་ཏོ? ཀོ ཝཱ ཏེ ས་ཏྠཱ? ཀ་སྶ ཝཱ ཏྭཾ དྷ་མྨཾ རོ་ཙེ་སཱི’’ཏི? ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་པ་ཀཾ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཾ གཱ་ཐཱ་ཧི ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སི –
[དྷ. པ. ༣༥༣; ཀ་ཐཱ. ༤༠༥] ‘‘ས་བྦཱ་བྷི་བྷཱུ ས་བྦ་ཝི་དཱུ་ཧ་མ་སྨི,
ས་བྦེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཨ་ནཱུ་པ་ལི་ཏྟོ;
ས་བྦ་ཉྫ་ཧོ ཏ་ཎྷཱ་ཀྑ་ཡེ ཝི་མུ་ཏྟོ,
ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ཀ་མུ་དྡི་སེ་ཡྻཾ.
[མི. པ. ༤.༥.༡༡ མི་ལི་ནྡ་པ་ཉྷེ་པི; ཀ་ཐཱ. ༤༠༥] ‘‘ན མེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨ་ཏྠི, ས་དི་སོ མེ ན ཝི་ཛྫ་ཏི;
ས་དེ་ཝ་ཀ་སྨིཾ ལོ་ཀ་སྨིཾ, ན་ཏྠི མེ པ་ཊི་པུ་གྒ་ལོ.
[ཀ་ཐཱ. ༤༠༥ ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་པཱ་ལི༹་ཡ་མྤི] ‘‘ཨ་ཧ་ཉྷི ཨ་ར་ཧཱ ལོ་ཀེ, ཨ་ཧཾ ས་ཏྠཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ;
ཨེ་ཀོ་མྷི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ, སཱི་ཏི་བྷཱུ་ཏོ་སྨི ནི་བྦུ་ཏོ.
[ཀ་ཐཱ. ༤༠༥ ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་པཱ་ལི༹་ཡ་མྤི]‘‘དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏུཾ, ག་ཙྪཱ་མི ཀཱ་སི་ནཾ པུ་རཾ;
ཨ་ནྡྷཱི་བྷཱུ་ཏ་སྨིཾ ལོ་ཀ་སྨིཾ, ཨཱ་ཧ་ཉྪཾ [ཨཱ་ཧ་ཉྙིཾ (ཀ.)] ཨ་མ་ཏ་དུ་ནྡུ་བྷི’’ནྟི.
ཡ་ཐཱ ཁོ ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་སི, ཨ་ར་ཧ་སི ཨ་ན་ནྟ་ཛི་ནོ་ཏི.
[ཀ་ཐཱ. ༤༠༥ ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་པཱ་ལི༹་ཡ་མྤི] ‘‘མཱ་དི་སཱ ཝེ ཛི་ནཱ ཧོ་ནྟི, ཡེ པ་ཏྟཱ ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡཾ;
ཛི་ཏཱ མེ པཱ་པ་ཀཱ དྷ་མྨཱ, ཏ་སྨཱ་ཧ་མུ་པ་ཀ [ཏ་སྨཱ་ཧ་མུ་པ་ཀཱ (སཱི.)] ཛི་ནོ’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨུ་པ་ཀོ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀོ ཧུ་པེ་ཡྻ་པཱ་ཝུ་སོ་ཏི [ཧུ་ཝེ་ཡྻ་པཱ་ཝུ་སོ (སཱི.) ཧུ་ཝེ་ཡྻཱ་ཝུ་སོ (སྱཱ.)] ཝ་ཏྭཱ སཱི་སཾ ཨོ་ཀ་མྤེ་ཏྭཱ ཨུ་མྨ་གྒཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི.
༡༢. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཡེ་ན བཱ་རཱ་ཎ་སཱི ཨི་སི་པ་ཏ་ནཾ མི་ག་དཱ་ཡོ, ཡེ་ན པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཨ་དྡ་སཾ་སུ ཁོ པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ; དི་སྭཱ་ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཀ་ཏི་ཀཾ [ཨི་དཾ པ་དཾ ཀེ་སུ་ཙི ན་ཏྠི] ས་ཎྛ་པེ་སུཾ – ‘‘ཨ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, བཱ་ཧུ་ལླི་ཀོ པ་དྷཱ་ན་ཝི་བྦྷ་ནྟོ ཨཱ་ཝ་ཏྟོ བཱ་ཧུ་ལླཱ་ཡ. སོ ནེ་ཝ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏ་བྦོ, ན པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཏ་བྦོ, ནཱ་སྶ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ; ཨ་པི ཙ ཁོ ཨཱ་ས་ནཾ ཋ་པེ་ཏ་བྦཾ, ས་ཙེ སོ ཨཱ་ཀ་ངྑི་སྶ་ཏི ནི་སཱི་དི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡེ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ [ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཏེ (སཱི. སྱཱ.)] པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ནཱ་ས་ཀྑིཾ་སུ ས་ཀཱ་ཡ ཀ་ཏི་ཀཱ་ཡ ས་ཎྛཱ་ཏུཾ. ཨ་ས་ཎྛ་ཧ་ནྟཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་ཙྩུ་གྒ་ནྟྭཱ ཨེ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སི, ཨེ་ཀོ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་སི, ཨེ་ཀོ པཱ་དོ་ད་ཀཾ, ཨེ་ཀོ པཱ་ད་པཱི་ཋཾ, ཨེ་ཀོ པཱ་ད་ཀ་ཋ་ལི་ཀཾ ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་པི. ནི་སཱི་དི བྷ་ག་ཝཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ; ནི་ས་ཛྫ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པཱ་དེ པ་ཀྑཱ་ལེ་སི. ཨ་པི་སྶུ [ཨ་པི ཙ ཁོ (པཱ་ས་རཱ་སི་སུ་ཏྠ)] བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ནཱ་མེ་ན ཙ ཨཱ་ཝུ་སོ་ཝཱ་དེ་ན ཙ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ནཱ་མེ་ན ཙ ཨཱ་ཝུ་སོ་ཝཱ་དེ་ན ཙ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ཐ [ས་མུ་དཱ་ཙ་རི་ཏྠ (སཱི. སྱཱ.)]. ཨ་ར་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ, ཨོ་ད་ཧ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སོ་ཏཾ, ཨ་མ་ཏ་མ་དྷི་ག་ཏཾ, ཨ་ཧ་མ་ནུ་སཱ་སཱ་མི, ཨ་ཧཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མི. ཡ་ཐཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནཱ [ཡ་ཐཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནཱ (སྱཱ.)] ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ – ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ནྟི ཏ་ད་ནུ་ཏྟ་རཾ – བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ཐཱ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཏཱ་ཡ་པི ཁོ ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ གོ་ཏ་མ, ཨི་རི་ཡཱ་ཡ [ཙ་རི་ཡཱ་ཡ (སྱཱ.)], ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ, ཏཱ་ཡ དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རི་ཀཱ་ཡ ནེ་ཝ་ཛ྄ཛྷ་གཱ ཨུ་ཏྟ་རི མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ [ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཾ (སྱཱ. ཀ.)] ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སཾ, ཀིཾ པ་ན ཏྭཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི, བཱ་ཧུ་ལླི་ཀོ པ་དྷཱ་ན་ཝི་བྦྷ་ནྟོ ཨཱ་ཝ་ཏྟོ བཱ་ཧུ་ལླཱ་ཡ, ཨ་དྷི་ག་མི་སྶ་སི ཨུ་ཏྟ་རི མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་ས’’ནྟི? ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ བཱ་ཧུ་ལླི་ཀོ, ན པ་དྷཱ་ན་ཝི་བྦྷ་ནྟོ, ན ཨཱ་ཝ་ཏྟོ བཱ་ཧུ་ལླཱ་ཡ; ཨ་ར་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ. ཨོ་ད་ཧ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སོ་ཏཾ, ཨ་མ་ཏ་མ་དྷི་ག་ཏཾ, ཨ་ཧ་མ་ནུ་སཱ་སཱ་མི, ཨ་ཧཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མི. ཡ་ཐཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ – ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ནྟི ཏ་ད་ནུ་ཏྟ་རཾ – བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ དི་ཊྛེ་ཝ་དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ཐཱ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ…པེ…. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ…པེ…. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཏཱ་ཡ་པི ཁོ ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ གོ་ཏ་མ, ཨི་རི་ཡཱ་ཡ, ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ, ཏཱ་ཡ དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རི་ཀཱ་ཡ ནེ་ཝ་ཛ྄ཛྷ་གཱ ཨུ་ཏྟ་རི མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སཾ, ཀིཾ པ་ན ཏྭཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི, བཱ་ཧུ་ལླི་ཀོ པ་དྷཱ་ན་ཝི་བྦྷ་ནྟོ ཨཱ་ཝ་ཏྟོ བཱ་ཧུ་ལླཱ་ཡ, ཨ་དྷི་ག་མི་སྶ་སི ཨུ་ཏྟ་རི མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་ས’’ནྟི? ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་ཐ མེ ནོ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ཏོ པུ་བྦེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པ་བྷཱ་ཝི་ཏ་མེ་ཏ’’ནྟི [བྷཱ་སི་ཏ་མེ་ཏ་ནྟི (སཱི. སྱཱ. ཀ.) ཊཱི་ཀཱ་ཡོ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཱ]? ‘‘ནོ་ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ཨ་ར་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ, ཨོ་ད་ཧ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སོ་ཏཾ, ཨ་མ་ཏ་མ་དྷི་ག་ཏཾ, ཨ་ཧ་མ་ནུ་སཱ་སཱ་མི, ཨ་ཧཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མི. ཡ་ཐཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ – ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ནྟི ཏ་ད་ནུ་ཏྟ་རཾ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ དི་ཊྛེ་ཝ་དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ཐཱ་ཏི. ཨ་ས་ཀྑི ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡེ བྷི་ཀྑཱུ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏུཾ. ཨ་ཐ ཁོ པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ སུ་སྶཱུ་སིཾ་སུ, སོ་ཏཾ ཨོ་ད་ཧིཾ་སུ, ཨ་ཉྙཱ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་སུཾ.
༡༣. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི –
‘‘[སཾ. ནི. ༥.༡༠༨༡ ཨཱ་ད་ཡོ] དྭེ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནྟཱ པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ན ན སེ་ཝི་ཏ་བྦཱ. ཀ་ཏ་མེ དྭེ [ཨི་དཾ པ་ད་དྭ་ཡཾ སཱི. སྱཱ. པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ ན་ཏྠི]? ཡོ ཙཱ་ཡཾ ཀཱ་མེ་སུ ཀཱ་མ་སུ་ཁ་ལླི་ཀཱ་ནུ་ཡོ་གོ ཧཱི་ནོ ག་མྨོ པོ་ཐུ་ཛྫ་ནི་ཀོ ཨ་ན་རི་ཡོ ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏོ, ཡོ ཙཱ་ཡཾ ཨ་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐཱ་ནུ་ཡོ་གོ དུ་ཀྑོ ཨ་ན་རི་ཡོ ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏོ. ཨེ་ཏེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་བྷོ ཨ་ནྟེ ཨ་ནུ་པ་ག་མྨ, མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷཱ, ཙ་ཀྑུ་ཀ་ར་ཎཱི ཉཱ་ཎ་ཀ་ར་ཎཱི ཨུ་པ་ས་མཱ་ཡ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཀ་ཏ་མཱ ཙ སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷཱ, ཙ་ཀྑུ་ཀ་ར་ཎཱི ཉཱ་ཎ་ཀ་ར་ཎཱི ཨུ་པ་ས་མཱ་ཡ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི? ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ས་མྨཱ་དི་ཊྛི, ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ, ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ, ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ, ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ, ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ, ས་མྨཱ་ས་ཏི, ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི. ཨ་ཡཾ ཁོ སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷཱ, ཙ་ཀྑུ་ཀ་ར་ཎཱི ཉཱ་ཎ་ཀ་ར་ཎཱི ཨུ་པ་ས་མཱ་ཡ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
༡༤. ‘‘ཨི་དཾ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཀྑཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ. ཛཱ་ཏི་པི དུ་ཀྑཱ, ཛ་རཱ་པི དུ་ཀྑཱ, བྱཱ་དྷི་པི དུ་ཀྑོ, མ་ར་ཎ་མྤི དུ་ཀྑཾ, ཨ་པྤི་ཡེ་ཧི ས་མྤ་ཡོ་གོ དུ་ཀྑོ, པི་ཡེ་ཧི ཝི་པྤ་ཡོ་གོ དུ་ཀྑོ, ཡ་མྤི་ཙྪཾ ན ལ་བྷ་ཏི ཏ་མྤི དུ་ཀྑཾ. སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན, པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ [པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཁ་ནྡྷཱ་པི (ཀ)] དུ་ཀྑཱ. ‘‘ཨི་དཾ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡཾ [ཨེ་ཏྠ ‘‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩ་ནྟི ཨཱ་དཱི་སུ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོ་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་ནྟི ལི་ངྒ་ཝི་པ་ལླཱ་སོ ཏ་ཏོ’’ཏི པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་མ་གྒ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒ་ཊཱི་ཀཱ་ཡཾ པ་ན ཨུ་པྤཱ་དོ བྷ་ཡ་ནྟི་པཱ་ཋ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ ‘‘ས་ཏི་པི དྭི་ནྣཾ པ་དཱ་ནཾ ས་མཱ་ནཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝེ ལི་ངྒ་བྷེ་དོ ག་ཧི་ཏོ, ཡ་ཐཱ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་སུ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩ’’ནྟི ས་ཀ་ལི་ངྒི་ཀ་པཱ་ཋོ ‘‘དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩ’’ནྟི པཱ་ལི༹་ཡཱ ས་མེ་ཏི.] ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ – ཡཱ་ཡཾ ཏ་ཎྷཱ པོ་ནོ་བྦྷ་ཝི་ཀཱ [པོ་ནོ་བྷ་ཝི་ཀཱ (ཀ.)] ན་ནྡཱི་རཱ་ག་ས་ཧ་ག་ཏཱ [ན་ནྡི་རཱ་ག་ས་ཧ་ག་ཏཱ (སཱི. སྱཱ.)] ཏ་ཏྲ་ཏ་ཏྲཱ་བྷི་ན་ནྡི་ནཱི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ, བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ, ཝི་བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ.
‘‘ཨི་དཾ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ – ཡོ ཏ་སྶཱ ཡེ་ཝ ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷོ, ཙཱ་གོ, པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒོ, མུ་ཏྟི, ཨ་ནཱ་ལ་ཡོ. ‘‘ཨི་དཾ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ – ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ས་མྨཱ་དི་ཊྛི, ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ, ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ, ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ, ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ, ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ, ས་མྨཱ་ས་ཏི, ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི.
༡༥. ‘‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩ་ནྟི མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་བྦེ ཨ་ན་ནུ་སྶུ་ཏེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཉཱ་ཎཾ ཨུ་ད་པཱ་དི, པ་ཉྙཱ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཝི་ཛྫཱ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཨཱ་ལོ་ཀོ ཨུ་ད་པཱ་དི. ཏཾ ཁོ པ་ནི་དཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ པ་རི་ཉྙེ་ཡྻ་ནྟི མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་བྦེ ཨ་ན་ནུ་སྶུ་ཏེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཉཱ་ཎཾ ཨུ་ད་པཱ་དི, པ་ཉྙཱ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཝི་ཛྫཱ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཨཱ་ལོ་ཀོ ཨུ་ད་པཱ་དི. ཏཾ ཁོ པ་ནི་དཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ པ་རི་ཉྙཱ་ཏ་ནྟི མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་བྦེ ཨ་ན་ནུ་སྶུ་ཏེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཉཱ་ཎཾ ཨུ་ད་པཱ་དི, པ་ཉྙཱ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཝི་ཛྫཱ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཨཱ་ལོ་ཀོ ཨུ་ད་པཱ་དི.
‘‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩ་ནྟི མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་བྦེ ཨ་ན་ནུ་སྶུ་ཏེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཉཱ་ཎཾ ཨུ་ད་པཱ་དི, པ་ཉྙཱ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཝི་ཛྫཱ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཨཱ་ལོ་ཀོ ཨུ་ད་པཱ་དི. ཏཾ ཁོ པ་ནི་དཾ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ནྟི མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་བྦེ ཨ་ན་ནུ་སྶུ་ཏེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཉཱ་ཎཾ ཨུ་ད་པཱ་དི, པ་ཉྙཱ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཝི་ཛྫཱ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཨཱ་ལོ་ཀོ ཨུ་ད་པཱ་དི. ཏཾ ཁོ པ་ནི་དཾ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ པ་ཧཱི་ན་ནྟི མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་བྦེ ཨ་ན་ནུ་སྶུ་ཏེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཉཱ་ཎཾ ཨུ་ད་པཱ་དི, པ་ཉྙཱ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཝི་ཛྫཱ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཨཱ་ལོ་ཀོ ཨུ་ད་པཱ་དི.
‘‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩ་ནྟི མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་བྦེ ཨ་ན་ནུ་སྶུ་ཏེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཉཱ་ཎཾ ཨུ་ད་པཱ་དི, པ་ཉྙཱ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཝི་ཛྫཱ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཨཱ་ལོ་ཀོ ཨུ་ད་པཱ་དི. ཏཾ ཁོ པ་ནི་དཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ ས་ཙྪི་ཀཱ་ཏ་བྦ་ནྟི མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་བྦེ ཨ་ན་ནུ་སྶུ་ཏེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཉཱ་ཎཾ ཨུ་ད་པཱ་དི, པ་ཉྙཱ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཝི་ཛྫཱ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཨཱ་ལོ་ཀོ ཨུ་ད་པཱ་དི. ཏཾ ཁོ པ་ནི་དཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ ས་ཙྪི་ཀ་ཏ་ནྟི མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་བྦེ ཨ་ན་ནུ་སྶུ་ཏེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཉཱ་ཎཾ ཨུ་ད་པཱ་དི, པ་ཉྙཱ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཝི་ཛྫཱ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཨཱ་ལོ་ཀོ ཨུ་ད་པཱ་དི.
‘‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩ་ནྟི མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་བྦེ ཨ་ན་ནུ་སྶུ་ཏེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཉཱ་ཎཾ ཨུ་ད་པཱ་དི, པ་ཉྙཱ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཝི་ཛྫཱ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཨཱ་ལོ་ཀོ ཨུ་ད་པཱ་དི. ཏཾ ཁོ པ་ནི་དཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦ་ནྟི མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་བྦེ ཨ་ན་ནུ་སྶུ་ཏེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཉཱ་ཎཾ ཨུ་ད་པཱ་དི, པ་ཉྙཱ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཝི་ཛྫཱ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཨཱ་ལོ་ཀོ ཨུ་ད་པཱ་དི. ཏཾ ཁོ པ་ནི་དཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ བྷཱ་ཝི་ཏ་ནྟི མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་བྦེ ཨ་ན་ནུ་སྶུ་ཏེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཉཱ་ཎཾ ཨུ་ད་པཱ་དི, པ་ཉྙཱ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཝི་ཛྫཱ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཨཱ་ལོ་ཀོ ཨུ་ད་པཱ་དི.
༡༦. ‘‘ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝ་ཉྩ མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩེ་སུ ཨེ་ཝཾ ཏི་པ་རི་ཝ་ཊྚཾ དྭཱ་ད་སཱ་ཀཱ་རཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ ན སུ་ཝི་སུ་དྡྷཾ ཨ་ཧོ་སི, ནེ་ཝ ཏཱ་ཝཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ས་མཱ་ར་ཀེ ས་བྲ་ཧྨ་ཀེ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པ་ཛཱ་ཡ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ་ཏི པ་ཙྩ་ཉྙཱ་སིཾ. ཡ་ཏོ ཙ ཁོ མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩེ་སུ ཨེ་ཝཾ ཏི་པ་རི་ཝ་ཊྚཾ དྭཱ་ད་སཱ་ཀཱ་རཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ སུ་ཝི་སུ་དྡྷཾ ཨ་ཧོ་སི, ཨ་ཐཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ས་མཱ་ར་ཀེ ས་བྲ་ཧྨ་ཀེ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པ་ཛཱ་ཡ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ་ཏི [ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ (སཱི. སྱཱ.)] པ་ཙྩ་ཉྙཱ་སིཾ. ཉཱ་ཎ་ཉྩ པ་ན མེ ད་སྶ་ནཾ ཨུ་ད་པཱ་དི – ཨ་ཀུ་པྤཱ མེ ཝི་མུ་ཏྟི, ཨ་ཡ་མ་ནྟི་མཱ ཛཱ་ཏི, ན་ཏྠི དཱ་ནི པུ་ན་བྦྷ་ཝོ’’ཏི. ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡུ་ནྟི [ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ…པེ… ཨ་བྷི་ན་ནྡུ་ནྟི་ཝཱ་ཀྱཾ སཱི. སྱཱ. པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ ན་ཏྠི].
ཨི་མ་སྨི་ཉྩ པ་ན ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎ་སྨིཾ བྷ་ཉྙ་མཱ་ནེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཀོ་ཎྜ་ཉྙ་སྶ ཝི་ར་ཛཾ ཝཱི་ཏ་མ་ལཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘‘ཡཾ ཀི་ཉྩི ས་མུ་ད་ཡ་དྷ་མྨཾ ས་བྦཾ ཏཾ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ’’ནྟི.
༡༧. པ་ཝ་ཏྟི་ཏེ ཙ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐེ, བྷུ་མྨཱ དེ་ཝཱ ས་དྡ་མ་ནུ་སྶཱ་ཝེ་སུཾ – ‘‘ཨེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཨི་སི་པ་ཏ་ནེ མི་ག་དཱ་ཡེ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ, ཨ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ས་མ་ཎེ་ན ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ཝཱ དེ་ཝེ་ན ཝཱ མཱ་རེ་ན ཝཱ བྲ་ཧྨུ་ནཱ ཝཱ ཀེ་ན་ཙི ཝཱ ལོ་ཀ་སྨི’’ནྟི. བྷུ་མྨཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ དེ་ཝཱ ས་དྡ་མ་ནུ་སྶཱ་ཝེ་སུཾ…པེ… ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ དེ་ཝཱ…པེ… ཡཱ་མཱ དེ་ཝཱ…པེ… ཏུ་སི་ཏཱ དེ་ཝཱ…པེ… ནི་མྨཱ་ན་ར་ཏཱི དེ་ཝཱ…པེ… པ་ར་ནི་མྨི་ཏ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི དེ་ཝཱ…པེ… བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ དེ་ཝཱ ས་དྡ་མ་ནུ་སྶཱ་ཝེ་སུཾ – ‘‘ཨེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཨི་སི་པ་ཏ་ནེ མི་ག་དཱ་ཡེ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ས་མ་ཎེ་ན ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ཝཱ དེ་ཝེ་ན ཝཱ མཱ་རེ་ན ཝཱ བྲ་ཧྨུ་ནཱ ཝཱ ཀེ་ན་ཙི ཝཱ ལོ་ཀ་སྨི’’ནྟི. ཨི་ཏི་ཧ, ཏེ་ན ཁ་ཎེ་ན, ཏེ་ན ལ་ཡེ་ན [ཏེ་ན ལ་ཡེ་ནཱ་ཏི པ་ད་དྭ་ཡཾ སཱི. སྱཱ. པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ ན་ཏྠི] ཏེ་ན མུ་ཧུ་ཏྟེ་ན ཡཱ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཙྪི. ཨ་ཡ་ཉྩ ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ སཾ་ཀ་མྤི ས་མྤ་ཀ་མྤི ས་མྤ་ཝེ་དྷི; ཨ་པྤ་མཱ་ཎོ ཙ ཨུ་ལཱ༹་རོ ཨོ་བྷཱ་སོ ལོ་ཀེ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི, ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ དེ་ཝཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི – ‘‘ཨ་ཉྙཱ་སི ཝ་ཏ, བྷོ ཀོ་ཎྜ་ཉྙོ, ཨ་ཉྙཱ་སི ཝ་ཏ བྷོ ཀོ་ཎྜ་ཉྙོ’’ཏི. ཨི་ཏི ཧི་དཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཀོ་ཎྜ་ཉྙ་སྶ ‘ཨ་ཉྙཱ་སི་ཀོ་ཎྜ་ཉྙོ’ ཏྭེ་ཝ ནཱ་མཾ ཨ་ཧོ་སི.
༡༨. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ཉྙཱ་སི་ཀོ་ཎྜ་ཉྙོ དི་ཊྛ་དྷ་མྨོ པ་ཏྟ་དྷ་མྨོ ཝི་དི་ཏ་དྷ་མྨོ པ་རི་ཡོ་གཱ་ལ༹ྷ་དྷ་མྨོ ཏི་ཎྞ་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪོ ཝི་ག་ཏ་ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐོ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་པྤ་ཏྟོ ཨ་པ་ར་པྤ་ཙྩ་ཡོ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ལ་བྷེ་ཡྻཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛྫཾ, ལ་བྷེ་ཡྻཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ད’’ནྟི. ‘‘ཨེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ – ‘‘སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ དྷ་མྨོ, ཙ་ར བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡཱ’’ཏི. སཱ་ཝ ཏ་སྶ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ ཨ་ཧོ་སི.
༡༩. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ད་ཝ་སེ་སེ བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ཨོ་ཝ་དི ཨ་ནུ་སཱ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཙ ཝ་པྤ་སྶ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཙ བྷ་དྡི་ཡ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ཨོ་ཝ་དི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཝི་ར་ཛཾ ཝཱི་ཏ་མ་ལཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་ད་པཱ་དི – ཡཾ ཀི་ཉྩི ས་མུ་ད་ཡ་དྷ་མྨཾ, ས་བྦཾ ཏཾ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ་ནྟི.
ཏེ དི་ཊྛ་དྷ་མྨཱ པ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ ཝི་དི་ཏ་དྷ་མྨཱ པ་རི་ཡོ་གཱ་ལ༹ྷ་དྷ་མྨཱ ཏི་ཎྞ་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཝི་ག་ཏ་ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་པྤ་ཏྟཱ ཨ་པ་ར་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ལ་བྷེ་ཡྻཱ་མ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛྫཾ, ལ་བྷེ་ཡྻཱ་མ ཨུ་པ་ས་མྤ་ད’’ནྟི. ‘‘ཨེ་ཐ བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ – ‘‘སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ དྷ་མྨོ, ཙ་ར་ཐ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡཱ’’ཏི. སཱ་ཝ ཏེ་སཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ ཨ་ཧོ་སི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ད་ཝ་སེ་སེ བྷི་ཀྑཱུ ནཱི་ཧཱ་ར་བྷ་ཏྟོ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ཨོ་ཝ་དི ཨ་ནུ་སཱ་སི. ཡཾ ཏ་ཡོ བྷི་ཀྑཱུ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟི, ཏེ་ན ཚ་བྦ་གྒོ ཡཱ་པེ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཙ མ་ཧཱ་ནཱ་མ་སྶ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཙ ཨ་སྶ་ཛི་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ཨོ་ཝ་དི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཝི་ར་ཛཾ ཝཱི་ཏ་མ་ལཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་ད་པཱ་དི – ཡཾ ཀི་ཉྩི ས་མུ་ད་ཡ་དྷ་མྨཾ, ས་བྦཾ ཏཾ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ་ནྟི. ཏེ དི་ཊྛ་དྷ་མྨཱ པ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ ཝི་དི་ཏ་དྷ་མྨཱ པ་རི་ཡོ་གཱ་ལ༹ྷ་དྷ་མྨཱ ཏི་ཎྞ་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཝི་ག་ཏ་ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་པྤ་ཏྟཱ ཨ་པ་ར་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ལ་བྷེ་ཡྻཱ་མ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛྫཾ, ལ་བྷེ་ཡྻཱ་མ ཨུ་པ་ས་མྤ་ད’’ནྟི. ‘‘ཨེ་ཐ བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ – ‘‘སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ དྷ་མྨོ, ཙ་ར་ཐ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡཱ’’ཏི. སཱ་ཝ ཏེ་སཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ ཨ་ཧོ་སི.
༢༠. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི –
[སཾ. ནི. ༣.༥༩ ཨཱ་ད་ཡོ] ‘‘རཱུ་པཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ན་ཏྟཱ. རཱུ་པ་ཉྩ ཧི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏྟཱ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, ན་ཡི་དཾ རཱུ་པཾ ཨཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ, ལ་བྦྷེ་ཐ ཙ རཱུ་པེ – ‘ཨེ་ཝཾ མེ རཱུ་པཾ ཧོ་ཏུ, ཨེ་ཝཾ མེ རཱུ་པཾ མཱ ཨ་ཧོ་སཱི’ཏི. ཡ་སྨཱ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཾ ཨ་ན་ཏྟཱ, ཏ་སྨཱ རཱུ་པཾ ཨཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ན ཙ ལ་བྦྷ་ཏི རཱུ་པེ – ‘ཨེ་ཝཾ མེ རཱུ་པཾ ཧོ་ཏུ, ཨེ་ཝཾ མེ རཱུ་པཾ མཱ ཨ་ཧོ་སཱི’ཏི. ཝེ་ད་ནཱ, ཨ་ན་ཏྟཱ. ཝེ་ད་ནཱ ཙ ཧི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏྟཱ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, ན་ཡི་དཾ ཝེ་ད་ནཱ ཨཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ, ལ་བྦྷེ་ཐ ཙ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ – ‘ཨེ་ཝཾ མེ ཝེ་ད་ནཱ ཧོ་ཏུ, ཨེ་ཝཾ མེ ཝེ་ད་ནཱ མཱ ཨ་ཧོ་སཱི’ཏི. ཡ་སྨཱ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ན་ཏྟཱ, ཏ་སྨཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ན ཙ ལ་བྦྷ་ཏི ཝེ་ད་ནཱ་ཡ – ‘ཨེ་ཝཾ མེ ཝེ་ད་ནཱ ཧོ་ཏུ, ཨེ་ཝཾ མེ ཝེ་ད་ནཱ མཱ ཨ་ཧོ་སཱི’ཏི. ས་ཉྙཱ, ཨ་ན་ཏྟཱ. ས་ཉྙཱ ཙ ཧི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏྟཱ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, ན་ཡི་དཾ ས་ཉྙཱ ཨཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ, ལ་བྦྷེ་ཐ ཙ ས་ཉྙཱ་ཡ – ‘ཨེ་ཝཾ མེ ས་ཉྙཱ ཧོ་ཏུ, ཨེ་ཝཾ མེ ས་ཉྙཱ མཱ ཨ་ཧོ་སཱི’ཏི. ཡ་སྨཱ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཉྙཱ ཨ་ན་ཏྟཱ, ཏ་སྨཱ ས་ཉྙཱ ཨཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ན ཙ ལ་བྦྷ་ཏི ས་ཉྙཱ་ཡ – ‘ཨེ་ཝཾ མེ ས་ཉྙཱ ཧོ་ཏུ, ཨེ་ཝཾ མེ ས་ཉྙཱ མཱ ཨ་ཧོ་སཱི’ཏི. ས་ངྑཱ་རཱ, ཨ་ན་ཏྟཱ. ས་ངྑཱ་རཱ ཙ ཧི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏྟཱ ཨ་བྷ་ཝི་སྶཾ་སུ, ན་ཡི་དཾ [ན་ཡི་མེ (ཀ.)] ས་ངྑཱ་རཱ ཨཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻུཾ, ལ་བྦྷེ་ཐ ཙ ས་ངྑཱ་རེ་སུ – ‘ཨེ་ཝཾ མེ ས་ངྑཱ་རཱ ཧོ་ནྟུ, ཨེ་ཝཾ མེ ས་ངྑཱ་རཱ མཱ ཨ་ཧེ་སུ’ནྟི. ཡ་སྨཱ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ན་ཏྟཱ, ཏ་སྨཱ ས་ངྑཱ་རཱ ཨཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ན ཙ ལ་བྦྷ་ཏི ས་ངྑཱ་རེ་སུ – ‘ཨེ་ཝཾ མེ ས་ངྑཱ་རཱ ཧོ་ནྟུ, ཨེ་ཝཾ མེ ས་ངྑཱ་རཱ མཱ ཨ་ཧེ་སུ’ནྟི. ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཨ་ན་ཏྟཱ. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩ ཧི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏྟཱ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, ན་ཡི་དཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ, ལ་བྦྷེ་ཐ ཙ ཝི་ཉྙཱ་ཎེ – ‘ཨེ་ཝཾ མེ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཧོ་ཏུ, ཨེ་ཝཾ མེ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ མཱ ཨ་ཧོ་སཱི’ཏི. ཡ་སྨཱ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ན་ཏྟཱ, ཏ་སྨཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ན ཙ ལ་བྦྷ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎེ – ‘ཨེ་ཝཾ མེ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཧོ་ཏུ, ཨེ་ཝཾ མེ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ མཱ ཨ་ཧོ་སཱི’ཏི.
༢༡. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ་ཏི? ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ. ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ་ཏི? དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ. ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ་ཏི? ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ. ཝེ་ད་ནཱ ནི་ཙྩཱ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝཱ་ཏི? ཨ་ནི་ཙྩཱ, བྷ་ནྟེ. ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ་ཏི? དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ. ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ་ཏི? ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ. ས་ཉྙཱ ནི་ཙྩཱ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝཱ་ཏི? ཨ་ནི་ཙྩཱ, བྷ་ནྟེ. ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ་ཏི? དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ. ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ་ཏི? ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ. ས་ངྑཱ་རཱ ནི་ཙྩཱ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝཱ་ཏི? ཨ་ནི་ཙྩཱ, བྷ་ནྟེ. ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ, དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ་ཏི? དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ. ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ་ཏི? ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ. ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ་ཏི? ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ. ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ, དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ་ཏི? དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ. ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ་ཏི? ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ.
༢༢. ‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཾ ཀི་ཉྩི རཱུ་པཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཝཱ སུ་ཁུ་མཾ ཝཱ ཧཱི་ནཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏཾ ཝཱ ཡཾ དཱུ་རེ [ཡཾ དཱུ་རེ ཝཱ (སྱཱ.)] ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ, ས་བྦཾ རཱུ་པཾ – ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ་ཏི – ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཡཱ ཀཱ་ཙི ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ ཝཱ སུ་ཁུ་མཱ ཝཱ ཧཱི་ནཱ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏཱ ཝཱ ཡཱ དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ, ས་བྦཱ ཝེ་ད་ནཱ – ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ་ཏི – ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཡཱ ཀཱ་ཙི ས་ཉྙཱ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ ཝཱ སུ་ཁུ་མཱ ཝཱ ཧཱི་ནཱ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏཱ ཝཱ ཡཱ དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ, ས་བྦཱ ས་ཉྙཱ – ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ་ཏི – ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཡེ ཀེ་ཙི ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ ཝཱ སུ་ཁུ་མཱ ཝཱ ཧཱི་ནཱ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏཱ ཝཱ ཡེ དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ, ས་བྦེ ས་ངྑཱ་རཱ – ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ་ཏི – ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཡཾ ཀི་ཉྩི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཝཱ སུ་ཁུ་མཾ ཝཱ ཧཱི་ནཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏཾ ཝཱ ཡཾ དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ, ས་བྦཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ – ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ་ཏི – ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ ད་ཊྛ་བྦཾ.
༢༣. ‘‘ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ རཱུ་པ་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ཝེ་ད་ནཱ་ཡ་པི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ས་ཉྙཱ་ཡ་པི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ས་ངྑཱ་རེ་སུ་པི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི; ནི་བྦི་ནྡཾ ཝི་ར་ཛྫ་ཏི; ཝི་རཱ་གཱ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི; ཝི་མུ་ཏྟ་སྨིཾ ཝི་མུ་ཏྟ་མི་ཏི ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི, ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི.
༢༤. ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡུ་ནྟི [ཨ་བྷི་ན་ནྡུཾ (སྱཱ.)]. ཨི་མ་སྨི་ཉྩ པ་ན ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎ་སྨིཾ བྷ་ཉྙ་མཱ་ནེ པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཱ་ནི ཝི་མུ་ཙྩིཾ་སུ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ ལོ་ཀེ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཧོ་ནྟི.