༡༤. སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་པ་བྦ་ཛྫཱ་ཀ་ཐཱ
༦༠. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་ཉྩ་ཡོ [ས་ཉྫ་ཡོ (སཱི. སྱཱ.)] པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ རཱ་ཛ་ག་ཧེ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི མ་ཧ་ཏི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་པ་རི་སཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ཡྻེ་ཧི པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་ས་ཏེ་ཧི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཱ ས་ཉྩ་ཡེ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀེ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ནྟི. ཏེ་ཧི ཀ་ཏི་ཀཱ ཀ་ཏཱ ཧོ་ཏི – ཡོ པ་ཋ་མཾ ཨ་མ་ཏཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི, སོ ཨི་ཏ་ར་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏཱུ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་སྶ་ཛི པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི པཱ་སཱ་དི་ཀེ་ན ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟེ་ན པ་ཊི་ཀྐ་ནྟེ་ན ཨཱ་ལོ་ཀི་ཏེ་ན ཝི་ལོ་ཀི་ཏེ་ན ས་མི་ཉྫི་ཏེ་ན པ་སཱ་རི་ཏེ་ན, ཨོ་ཀྑི་ཏྟ་ཙ་ཀྑུ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ས་མྤ་ནྣོ. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨ་སྶ་ཛིཾ རཱ་ཛ་ག་ཧེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟཾ པཱ་སཱ་དི་ཀེ་ན ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟེ་ན པ་ཊི་ཀྐ་ནྟེ་ན ཨཱ་ལོ་ཀི་ཏེ་ན ཝི་ལོ་ཀི་ཏེ་ན ས་མི་ཉྫི་ཏེ་ན པ་སཱ་རི་ཏེ་ན ཨོ་ཀྑི་ཏྟ་ཙ་ཀྑུཾ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ས་མྤ་ནྣཾ. དི་སྭཱ་ན་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཡེ ཝ་ཏ ལོ་ཀེ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཝཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཾ ཝཱ ས་མཱ་པ་ནྣཱ, ཨ་ཡཾ ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨི་མཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པུ་ཙྪེ་ཡྻཾ – ‘ཀཾ་སི ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨུ་དྡི་སྶ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ཀོ ཝཱ ཏེ ས་ཏྠཱ, ཀ་སྶ ཝཱ ཏྭཾ དྷ་མྨཾ རོ་ཙེ་སཱི’’’ཏི? ཨ་ཐ ཁོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཀཱ་ལོ ཁོ ཨི་མཾ བྷི་ཀྑུཾ པུ་ཙྪི་ཏུཾ, ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རཾ པ་ཝི་ཊྛོ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ཏི. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨི་མཾ བྷི་ཀྑུཾ པི་ཊྛི་ཏོ པི་ཊྛི་ཏོ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷེ་ཡྻཾ, ཨ་ཏྠི་ཀེ་ཧི ཨུ་པ་ཉྙཱ་ཏཾ མ་གྒ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་སྶ་ཛི རཱ་ཛ་ག་ཧེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཡ པ་ཊི་ཀྐ་མི. ཨ་ཐ ཁོ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ་པི པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་སྶ་ཛི ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ཨ་སྶ་ཛི་ནཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི, ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ ཁོ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨ་སྶ་ཛིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཝི་པྤ་ས་ནྣཱ་ནི ཁོ ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི, པ་རི་སུ་དྡྷོ ཚ་ཝི་ཝ་ཎྞོ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏོ. ཀཾ་སི ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨུ་དྡི་སྶ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ཀོ ཝཱ ཏེ ས་ཏྠཱ, ཀ་སྶ ཝཱ ཏྭཾ དྷ་མྨཾ རོ་ཙེ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་ཏྠཱ་ཝུ་སོ, མ་ཧཱ་ས་མ་ཎོ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟོ ས་ཀྱ་ཀུ་ལཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ཏཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་དྡི་སྶ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, སོ ཙ མེ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཏྠཱ, ཏ་སྶ ཙཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་མྨཾ རོ་ཙེ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཀིཾ་ཝཱ་དཱི པ་ནཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ས་ཏྠཱ, ཀི་མ་ཀྑཱ་ཡཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ན་ཝོ ཨ་ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ཨ་དྷུ་ནཱ་ག་ཏོ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཾ, ན ཏཱ་ཧཾ ས་ཀྐོ་མི ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏུཾ, ཨ་པི ཙ ཏེ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཝ་ཀྑཱ་མཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨ་སྶ་ཛིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཧོ་ཏུ, ཨཱ་ཝུ་སོ –
‘‘ཨ་པྤཾ ཝཱ བ་ཧུཾ ཝཱ བྷཱ་ས་སྶུ, ཨ་ཏྠཾ་ཡེ་ཝ མེ བྲཱུ་ཧི;
ཨ་ཏྠེ་ནེ་ཝ མེ ཨ་ཏྠོ, ཀིཾ ཀཱ་ཧ་སི བྱ་ཉྫ་ནཾ བ་ཧུ’’ནྟི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་སྶ་ཛི སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་སྶ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ཨ་བྷཱ་སི –
[ཨ་པ. ༡.༡.༢༨༦ ཐེ་རཱ་པ་དཱ་ནེ་པི] ‘‘ཡེ དྷ་མྨཱ ཧེ་ཏུ་པྤ་བྷ་ཝཱ, ཏེ་སཾ ཧེ་ཏུཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ཧ;
ཏེ་ས་ཉྩ ཡོ ནི་རོ་དྷོ, ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི མ་ཧཱ་ས་མ་ཎོ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་སྶ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡཾ སུ་ཏྭཱ ཝི་ར་ཛཾ ཝཱི་ཏ་མ་ལཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘‘ཡཾ ཀི་ཉྩི ས་མུ་ད་ཡ་དྷ་མྨཾ, ས་བྦཾ ཏཾ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ’’ནྟི.
[ཨ་པ. ༡.༡.༢༨༩ ཐེ་རཱ་པ་དཱ་ནེ་པི] ཨེ་སེ་ཝ དྷ་མྨོ ཡ་དི ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ, པ་ཙྩ་བྱ་ཏྠ པ་ད་མ་སོ་ཀཾ;
ཨ་དི་ཊྛཾ ཨ་བྦྷ་ཏཱི་ཏཾ, བ་ཧུ་ཀེ་ཧི ཀ་པྤ་ན་ཧུ་ཏེ་ཧཱི་ཏི.
༦༡. ཨ་ཐ ཁོ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཡེ་ན མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ, དི་སྭཱ་ན སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཝི་པྤ་ས་ནྣཱ་ནི ཁོ ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི, པ་རི་སུ་དྡྷོ ཚ་ཝི་ཝ་ཎྞོ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏོ. ཀ་ཙྩི ནུ ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་མ་ཏཾ ཨ་དྷི་ག་ཏོ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མཱ་ཝུ་སོ, ཨ་མ་ཏཾ ཨ་དྷི་ག་ཏོ’’ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ་ཀ་ཐཾ པ་ན ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་མ་ཏཾ ཨ་དྷི་ག་ཏོ’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་དྡ་སཾ ཨ་སྶ་ཛིཾ བྷི་ཀྑུཾ རཱ་ཛ་ག་ཧེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟཾ པཱ་སཱ་དི་ཀེ་ན ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟེ་ན པ་ཊི་ཀྐ་ནྟེ་ན ཨཱ་ལོ་ཀི་ཏེ་ན ཝི་ལོ་ཀི་ཏེ་ན ས་མི་ཉྫི་ཏེ་ན པ་སཱ་རི་ཏེ་ན ཨོ་ཀྑི་ཏྟ་ཙ་ཀྑུཾ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ས་མྤ་ནྣཾ. དི་སྭཱ་ན མེ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཡེ ཝ་ཏ ལོ་ཀེ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཝཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཾ ཝཱ ས་མཱ་པ་ནྣཱ, ཨ་ཡཾ ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨི་མཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པུ་ཙྪེ་ཡྻཾ – ཀཾ་སི ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨུ་དྡི་སྶ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ཀོ ཝཱ ཏེ ས་ཏྠཱ, ཀ་སྶ ཝཱ ཏྭཾ དྷ་མྨཾ རོ་ཙེ་སཱི’’’ཏི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཀཱ་ལོ ཁོ ཨི་མཾ བྷི་ཀྑུཾ པུ་ཙྪི་ཏུཾ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རཾ པ་ཝི་ཊྛོ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ཏི, ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨི་མཾ བྷི་ཀྑུཾ པི་ཊྛི་ཏོ པི་ཊྛི་ཏོ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷེ་ཡྻཾ ཨ་ཏྠི་ཀེ་ཧི ཨུ་པ་ཉྙཱ་ཏཾ མ་གྒ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་སྶ་ཛི བྷི་ཀྑུ རཱ་ཛ་ག་ཧེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཡ པ་ཊི་ཀྐ་མི. ཨ་ཐ ཁྭཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཡེ་ན ཨ་སྶ་ཛི བྷི་ཀྑུ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་སྶ་ཛི་ནཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དིཾ, ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སིཾ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་སྶ་ཛིཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཾ – ‘‘ཝི་པྤ་ས་ནྣཱ་ནི ཁོ ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི, པ་རི་སུ་དྡྷོ ཚ་ཝི་ཝ་ཎྞོ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏོ. ‘ཀཾ་སི ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨུ་དྡི་སྶ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ཀོ ཝཱ ཏེ ས་ཏྠཱ, ཀ་སྶ ཝཱ ཏྭཾ དྷ་མྨཾ རོ་ཙེ་སཱི’’’ཏི? ‘ཨ་ཏྠཱ་ཝུ་སོ, མ་ཧཱ་ས་མ་ཎོ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟོ ས་ཀྱ་ཀུ་ལཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ཏཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་དྡི་སྶ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, སོ ཙ མེ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཏྠཱ, ཏ་སྶ ཙཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་མྨཾ རོ་ཙེ་མཱི’ཏི. ‘ཀིཾ་ཝཱ་དཱི པ་ནཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ས་ཏྠཱ ཀི་མ་ཀྑཱ་ཡཱི’ཏི. ‘ཨ་ཧཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ན་ཝོ ཨ་ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཨ་དྷུ་ནཱ་ག་ཏོ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཾ, ན ཏཱ་ཧཾ ས་ཀྐོ་མི ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏུཾ, ཨ་པི ཙ ཏེ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཝ་ཀྑཱ་མཱི’’’ཏི. ཨ་ཐ ཁྭཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་སྶ་ཛིཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཾ – ‘‘ཧོ་ཏུ, ཨཱ་ཝུ་སོ,
ཨ་པྤཾ ཝཱ བ་ཧུཾ ཝཱ བྷཱ་ས་སྶུ, ཨ་ཏྠཾ་ཡེ་ཝ མེ བྲཱུ་ཧི;
ཨ་ཏྠེ་ནེ་ཝ མེ ཨ་ཏྠོ, ཀིཾ ཀཱ་ཧ་སི བྱ་ཉྫ་ནཾ བ་ཧུ’’ནྟི.
ཨ་ཐ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་སྶ་ཛི བྷི་ཀྑུ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ཨ་བྷཱ་སི –
‘‘ཡེ དྷ་མྨཱ ཧེ་ཏུ་པྤ་བྷ་ཝཱ, ཏེ་སཾ ཧེ་ཏུཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ཧ;
ཏེ་ས་ཉྩ ཡོ ནི་རོ་དྷོ, ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི མ་ཧཱ་ས་མ་ཎོ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ མོ་གྒ་ལླཱ་ན་སྶ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་སྶ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡཾ སུ་ཏྭཱ ཝི་ར་ཛཾ ཝཱི་ཏ་མ་ལཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་ད་པཱ་དི – ཡཾ ཀི་ཉྩི ས་མུ་ད་ཡ་དྷ་མྨཾ, ས་བྦཾ ཏཾ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ་ནྟི.
ཨེ་སེ་ཝ དྷ་མྨོ ཡ་དི ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ, པ་ཙྩ་བྱ་ཏྠ པ་ད་མ་སོ་ཀཾ;
ཨ་དི་ཊྛཾ ཨ་བྦྷ་ཏཱི་ཏཾ, བ་ཧུ་ཀེ་ཧི ཀ་པྤ་ན་ཧུ་ཏེ་ཧཱི་ཏི.
༦༢. ཨ་ཐ ཁོ མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘ག་ཙྪཱ་མ མ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ, སོ ནོ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཏྠཱ’’ཏི. ‘‘ཨི་མཱ་ནི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ཡྻཱ་ནི པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་ས་ཏཱ་ནི ཨ་མྷེ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་མྷེ ས་མྤ་སྶ་ནྟཱ ཨི་དྷ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ཏེ་པི ཏཱ་ཝ ཨ་པ་ལོ་ཀེ་མ [ཨ་པ་ལོ་ཀཱ་མ (ཀ)]. ཡ་ཐཱ ཏེ མ་ཉྙི་སྶ་ནྟི, ཏ་ཐཱ ཏེ ཀ་རི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཱ ཡེ་ན ཏེ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏེ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀེ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ག་ཙྪཱ་མ མ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ, སོ ནོ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཏྠཱ’’ཏི. ‘‘མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟེ ནི་སྶཱ་ཡ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟེ ས་མྤ་སྶ་ནྟཱ ཨི་དྷ ཝི་ཧ་རཱ་མ, ས་ཙེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ མ་ཧཱ་ས་མ་ཎེ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རི་སྶ་ནྟི, ས་བྦེ་ཝ མ་ཡཾ མ་ཧཱ་ས་མ་ཎེ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཱ ཡེ་ན ས་ཉྩ་ཡོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ས་ཉྩ་ཡཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ག་ཙྪཱ་མ མ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ, སོ ནོ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཏྠཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ལཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, མཱ ཨ་ག་མི་ཏྠ, ས་བྦེ་ཝ ཏ་ཡོ ཨི་མཾ ག་ཎཾ པ་རི་ཧ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ…པེ… ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཱ ས་ཉྩ་ཡཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ག་ཙྪཱ་མ མ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ, སོ ནོ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཏྠཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ལཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, མཱ ཨ་ག་མི་ཏྠ, ས་བྦེ་ཝ ཏ་ཡོ ཨི་མཾ ག་ཎཾ པ་རི་ཧ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཱ ཏཱ་ནི ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ཡྻཱ་ནི པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་ས་ཏཱ་ནི ཨཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ. ས་ཉྩ་ཡ་སྶ པ་ན པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་སྶ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨུ་ཎྷཾ ལོ་ཧི་ཏཾ མུ་ཁ་ཏོ ཨུ་གྒ་ཉྪི.
ཨ་དྡ་སཱ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ [བྷ་ག་ཝཱ་ཏེ (ཀ)] སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནེ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟེ, དི་སྭཱ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨེ་ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྭེ ས་ཧཱ་ཡ་ཀཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ཀོ་ལི་ཏོ ཨུ་པ་ཏི་སྶོ ཙ. ཨེ་ཏཾ མེ སཱ་ཝ་ཀ་ཡུ་གཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨ་གྒཾ བྷ་དྡ་ཡུ་ག’’ནྟི.
ག་མྦྷཱི་རེ ཉཱ་ཎ་ཝི་ས་ཡེ, ཨ་ནུ་ཏྟ་རེ ཨུ་པ་དྷི་ས་ངྑ་ཡེ;
ཝི་མུ་ཏྟེ ཨ་པྤ་ཏྟེ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནཾ, ཨ་ཐ ནེ ས་ཏྠཱ བྱཱ་ཀཱ་སི.
ཨེ་ཏེ དྭེ ས་ཧཱ་ཡ་ཀཱ, ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི ཀོ་ལི་ཏོ ཨུ་པ་ཏི་སྶོ ཙ;
ཨེ་ཏཾ མེ སཱ་ཝ་ཀ་ཡུ་གཾ, བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨ་གྒཾ བྷ་དྡ་ཡུ་ག་ནྟི.
ཨ་ཐ ཁོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ
བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ་སུ སི་ར་སཱ ནི་པ་ཏི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ལ་བྷེ་ཡྻཱ་མ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛྫཾ, ལ་བྷེ་ཡྻཱ་མ ཨུ་པ་ས་མྤ་ད’’ནྟི. ‘‘ཨེ་ཐ བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ – ‘‘སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ དྷ་མྨོ, ཙ་ར་ཐ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡཱ’’ཏི. སཱ་ཝ ཏེ་སཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ ཨ་ཧོ་སི.
ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏཱ་ནཾ པ་བྦ་ཛྫཱ
༦༣. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏཱ མཱ་ག་དྷི་ཀཱ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ཨ་པུ་ཏྟ་ཀ་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ, ཝེ་དྷ་བྱཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ, ཀུ་ལུ་པ་ཙྪེ་དཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ, ཨི་དཱ་ནི ཨ་ནེ་ན ཛ་ཊི་ལ་ས་ཧ་སྶཾ པ་བྦཱ་ཛི་ཏཾ, ཨི་མཱ་ནི ཙ ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ཡྻཱ་ནི པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་ས་ཏཱ་ནི ས་ཉྩ་ཡཱ་ནི [ས་ཉྫེ་ཡྻཱ་ནི (སཱི.), ས་ཉྫ་ཡཱ་ནི (སྱཱ.)] པ་བྦཱ་ཛི་ཏཱ་ནི. ཨི་མེ ཙ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏཱ མཱ་ག་དྷི་ཀཱ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ས་མ་ཎེ གོ་ཏ་མེ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ནྟཱི་ཏི. ཨ་པི་སྶུ བྷི་ཀྑཱུ དི་སྭཱ ཨི་མཱ་ཡ གཱ་ཐཱ་ཡ ཙོ་དེ་ནྟི –
‘‘ཨཱ་ག་ཏོ ཁོ མ་ཧཱ་ས་མ་ཎོ, མཱ་ག་དྷཱ་ནཾ གི་རི་བྦ་ཛཾ;
ས་བྦེ ས་ཉྩ་ཡེ ནེ་ཏྭཱ་ན [ས་ཉྫེ་ཡྻ་ཀེ ནེ་ཏྭཱ (སཱི.)], ཀཾ་སུ དཱ་ནི ན་ཡི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.
ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་སཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱ་ནཾ ཁི་ཡྻ་ནྟཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟཱ་ནཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ…པེ… ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སོ ས་དྡོ ཙི་རཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ས་ཏྟཱ་ཧ་མེ་ཝ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ས་ཏྟཱ་ཧ་སྶ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི་སྶ་ཏི. ཏེ་ན ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཏུ་མྷེ ཨི་མཱ་ཡ གཱ་ཐཱ་ཡ ཙོ་དེ་ནྟི –
‘‘ཨཱ་ག་ཏོ ཁོ མ་ཧཱ་ས་མ་ཎོ, མཱ་ག་དྷཱ་ནཾ གི་རི་བྦ་ཛཾ;
ས་བྦེ ས་ཉྩ་ཡེ ནེ་ཏྭཱ་ན, ཀཾ་སུ དཱ་ནི ན་ཡི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.
ཏེ ཏུ་མྷེ ཨི་མཱ་ཡ གཱ་ཐཱ་ཡ པ་ཊི་ཙོ་དེ་ཐ –
‘‘ན་ཡ་ནྟི ཝེ མ་ཧཱ་ཝཱི་རཱ, ས་དྡྷ་མྨེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ;
དྷ་མྨེ་ན ན་ཡ་མཱ་ནཱ་ནཾ [ནཱི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནཾ (ཀ.)], ཀཱ ཨུ་སཱུ་ཡཱ [ཨུ་སྶུ་ཡཱ (ཀ.)] ཝི་ཛཱ་ན་ཏ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན མ་ནུ་སྶཱ བྷི་ཀྑཱུ དི་སྭཱ ཨི་མཱ་ཡ གཱ་ཐཱ་ཡ ཙོ་དེ་ནྟི –
‘‘ཨཱ་ག་ཏོ ཁོ མ་ཧཱ་ས་མ་ཎོ, མཱ་ག་དྷཱ་ནཾ གི་རི་བྦ་ཛཾ;
ས་བྦེ ས་ཉྩ་ཡེ ནེ་ཏྭཱ་ན, ཀཾ་སུ དཱ་ནི ན་ཡི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.
བྷི་ཀྑཱུ ཏེ མ་ནུ་སྶེ ཨི་མཱ་ཡ གཱ་ཐཱ་ཡ པ་ཊི་ཙོ་དེ་ནྟི –
‘‘ན་ཡ་ནྟི ཝེ མ་ཧཱ་ཝཱི་རཱ, ས་དྡྷ་མྨེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ;
དྷ་མྨེ་ན ན་ཡ་མཱ་ནཱ་ནཾ, ཀཱ ཨུ་སཱུ་ཡཱ ཝི་ཛཱ་ན་ཏ’’ནྟི.
མ་ནུ་སྶཱ དྷ་མྨེ་ན ཀི་ར ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ ནེ་ནྟི ནོ ཨ་དྷ་མྨེ་ནཱ་ཏི ས་ཏྟཱ་ཧ་མེ་ཝ སོ ས་དྡོ ཨ་ཧོ་སི, ས་ཏྟཱ་ཧ་སྶ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི.
སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་པ་བྦ་ཛྫཱ་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཙ་ཏུ་ཏྠ་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་རོ ནི་ཊྛི་ཏོ.