༨. སེ་ནཱ་ས་ན་ཝ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ
༣༦༩. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་སེ ཙཱི་ཝ་ར་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཊི་ཝཱ་ཏེ ཨ་ངྒ་ཎེ [པ་ངྒ་ཎེ (སཱི. སྱཱ.)] སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་པྥོ་ཊེ་སུཾ. བྷི་ཀྑཱུ ར་ཛེ་ན ཨོ་ཀི་རིཾ་སུ. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཊི་ཝཱ་ཏེ ཨ་ངྒ་ཎེ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་པྥོ་ཊེ་སྶ་ནྟི! བྷི་ཀྑཱུ ར་ཛེ་ན ཨོ་ཀི་རིཾ་སཱུ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ…པེ… ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཊི་ཝཱ་ཏེ ཨ་ངྒ་ཎེ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་པྥོ་ཊེ་ནྟི, བྷི་ཀྑཱུ ར་ཛེ་ན ཨོ་ཀི་རིཾ་སཱུ’’ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི…པེ… ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ…པེ… དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི –
༣༧༠. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སེ་ནཱ་ས་ན་ཝ་ཏྟཾ པ་ཉྙ་པེ་སྶཱ་མི ཡ་ཐཱ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི སེ་ནཱ་ས་ནེ ས་མྨཱ ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦཾ. ཡ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ས་ཙེ སོ ཝི་ཧཱ་རོ ཨུ་ཀླཱ་པོ ཧོ་ཏི, ས་ཙེ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི, སོ་དྷེ་ཏ་བྦོ. [མ་ཧཱ་ཝ. ༦༦, ༦༧; ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༥༧] ཝི་ཧཱ་རཾ སོ་དྷེ་ནྟེ་ན པ་ཋ་མཾ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ; ནི་སཱི་ད་ན་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ; བྷི་སི་བི་བྦོ་ཧ་ནཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ; མ་ཉྩོ ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་པྤ་ཊི་གྷཾ་ས་ནྟེ་ན, ཨ་ས་ངྒྷ་ཊྚེ་ནྟེ་ན ཀ་ཝཱ་ཊ་པི་ཊྛཾ, ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ; པཱི་ཋཾ ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་པྤ་ཊི་གྷཾ་ས་ནྟེ་ན, ཨ་ས་ངྒྷ་ཊྚེ་ནྟེ་ན ཀ་ཝཱ་ཊ་པི་ཊྛཾ, ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ; མ་ཉྩ་པ་ཊི་པཱ་ད་ཀཱ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཱ; ཁེ་ལ༹་མ་ལླ་ཀོ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ; ཨ་པ་སྶེ་ན་ཕ་ལ་ཀཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ; བྷུ་མྨ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཝི་ཧཱ་རེ ས་ནྟཱ་ན་ཀཾ ཧོ་ཏི, ཨུ་ལློ་ཀཱ པ་ཋ་མཾ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏ་བྦཾ, ཨཱ་ལོ་ཀ་ས་ནྡྷི་ཀ་ཎྞ་བྷཱ་གཱ པ་མ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ གེ་རུ་ཀ་པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏཱ བྷི་ཏྟི ཀ་ཎྞ་ཀི་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཙོ་ལ༹་ཀཾ ཏེ་མེ་ཏྭཱ པཱི་ལེ༹་ཏྭཱ པ་མ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཀཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞ་ཀ་ཏཱ བྷཱུ་མི ཀ་ཎྞ་ཀི་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཙོ་ལ༹་ཀཾ ཏེ་མེ་ཏྭཱ པཱི་ལེ༹་ཏྭཱ པ་མ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨ་ཀ་ཏཱ ཧོ་ཏི བྷཱུ་མི, ཨུ་ད་ཀེ་ན པ་རི་པྥོ་སི་ཏྭཱ པ་རི་ཕོ་སི་ཏྭཱ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ – མཱ ཝི་ཧཱ་རོ ར་ཛེ་ན ཨུ་ཧ་ཉྙཱི་ཏི. ས་ངྐཱ་རཾ ཝི་ཙི་ནི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཚ་ཌྜེ་ཏ་བྦཾ.
‘‘ན བྷི་ཀྑུ་སཱ་མ་ནྟཱ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་པྥོ་ཊེ་ཏ་བྦཾ. ན ཝི་ཧཱ་ར་སཱ་མ་ནྟཱ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་པྥོ་ཊེ་ཏ་བྦཾ. ན པཱ་ནཱི་ཡ་སཱ་མ་ནྟཱ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་པྥོ་ཊེ་ཏ་བྦཾ. ན པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་སཱ་མ་ནྟཱ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་པྥོ་ཊེ་ཏ་བྦཾ. ན པ་ཊི་ཝཱ་ཏེ ཨ་ངྒ་ཎེ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་པྥོ་ཊེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་དྷོ་ཝཱ་ཏེ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་པྥོ་ཊེ་ཏ་བྦཾ.
‘‘བྷུ་མྨ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ སོ་དྷེ་ཏྭཱ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ. མ་ཉྩ་པ་ཊི་པཱ་ད་ཀཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ པ་མ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏ་བྦཱ. མ་ཉྩོ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ སོ་དྷེ་ཏྭཱ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་པྤ་ཊི་གྷཾ་ས་ནྟེ་ན, ཨ་ས་ངྒྷ་ཊྚེ་ནྟེ་ན ཀ་ཝཱ་ཊ་པི་ཊྛཾ, ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦོ. པཱི་ཋཾ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ སོ་དྷེ་ཏྭཱ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་པྤ་ཊི་གྷཾ་ས་ནྟེ་ན, ཨ་ས་ངྒྷ་ཊྚེ་ནྟེ་ན ཀ་ཝཱ་ཊ་པི་ཊྛཾ, ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ. བྷི་སི་བི་བྦོ་ཧ་ནཾ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ སོ་དྷེ་ཏྭཱ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ. ནི་སཱི་ད་ན་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ སོ་དྷེ་ཏྭཱ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཁེ་ལ༹་མ་ལླ་ཀོ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ པ་མ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏ་བྦོ. ཨ་པ་སྶེ་ན་ཕ་ལ་ཀཾ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ པ་མ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏ་བྦཾ. པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ. པ་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་པ་ནྟེ་ན ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཧེ་ཊྛཱ་མ་ཉྩཾ ཝཱ ཧེ་ཊྛཱ་པཱི་ཋཾ ཝཱ པ་རཱ་མ་སི་ཏྭཱ པ་ཏྟོ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ. ན ཙ ཨ་ན་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱ པ་ཏྟོ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ. ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པ་ནྟེ་ན ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཙཱི་ཝ་ར་ཝཾ་སཾ ཝཱ ཙཱི་ཝ་ར་ར་ཛྫུ ཝཱ པ་མ་ཛྫི་ཏྭཱ པཱ་ར་ཏོ ཨ་ནྟཾ ཨོ་ར་ཏོ བྷོ་གཾ ཀ་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ.
‘‘ས་ཙེ པུ་ར་ཏྠི་མཱ ས་ར་ཛཱ ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི, པུ་ར་ཏྠི་མཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ ཐ་ཀེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ པ་ཙྪི་མཱ ས་ར་ཛཱ ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི, པ་ཙྪི་མཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ ཐ་ཀེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨུ་ཏྟ་རཱ ས་ར་ཛཱ ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི ཨུ་ཏྟ་རཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ ཐ་ཀེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ད་ཀྑི་ཎཱ ས་ར་ཛཱ ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི, ད་ཀྑི་ཎཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ ཐ་ཀེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ སཱི་ཏ་ཀཱ་ལོ ཧོ་ཏི, དི་ཝཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ ཝི་ཝ་རི་ཏ་བྦཱ, ར་ཏྟིཾ ཐ་ཀེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨུ་ཎྷ་ཀཱ་ལོ ཧོ་ཏི, དི་ཝཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ ཐ་ཀེ་ཏ་བྦཱ, ར་ཏྟིཾ ཝི་ཝ་རི་ཏ་བྦཱ.
‘‘ས་ཙེ པ་རི་ཝེ་ཎཾ ཨུ་ཀླཱ་པཾ ཧོ་ཏི, པ་རི་ཝེ་ཎཾ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཀོ་ཊྛ་ཀོ ཨུ་ཀླཱ་པོ ཧོ་ཏི, ཀོ་ཊྛ་ཀོ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སཱ་ལཱ ཨུ་ཀླཱ་པཱ ཧོ་ཏི, ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སཱ་ལཱ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨ་གྒི་སཱ་ལཱ ཨུ་ཀླཱ་པཱ ཧོ་ཏི, ཨ་གྒི་སཱ་ལཱ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི ཨུ་ཀླཱ་པཱ ཧོ་ཏི, ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ པཱ་ནཱི་ཡཾ ན ཧོ་ཏི, པཱ་ནཱི་ཡཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ན ཧོ་ཏི, པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨཱ་ཙ་མ་ན་ཀུ་མྦྷི་ཡཱ ཨུ་ད་ཀཾ ན ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཙ་མ་ན་ཀུ་མྦྷི་ཡཱ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་སི་ཉྩི་ཏ་བྦཾ.
‘‘ས་ཙེ ཝུ་ཌྜྷེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རེ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ན ཝུ་ཌྜྷཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ ཨུ་དྡེ་སོ དཱ་ཏ་བྦོ, ན པ་རི་པུ་ཙྪཱ དཱ་ཏ་བྦཱ, ན ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཀཱ་ཏ་བྦོ, ན དྷ་མྨོ བྷཱ་སི་ཏ་བྦོ, ན པ་དཱི་པོ ཀཱ་ཏ་བྦོ, ན པ་དཱི་པོ ཝི་ཛ྄ཛྷཱ་པེ་ཏ་བྦོ, ན ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ ཝི་ཝ་རི་ཏ་བྦཱ, ན ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ ཐ་ཀེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཝུ་ཌྜྷེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཙ་ངྐ་མེ ཙ་ངྐ་མ་ཏི, ཡེ་ན ཝུ་ཌྜྷོ ཏེ་ན པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦཾ, ན ཙ ཝུ་ཌྜྷོ ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཀ་ཎྞེ་ན གྷ་ཊྚེ་ཏ་བྦོ. ཨི་དཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སེ་ནཱ་ས་ན་ཝ་ཏྟཾ ཡ་ཐཱ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི སེ་ནཱ་ས་ནེ ས་མྨཱ ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦ’’ནྟི.