༨. ཝ་ཏྟ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀཾ

༡. ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་ཝ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ

༣༥༦. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ས་ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ་པི ཨཱ་རཱ་མཾ པ་ཝི་ས་ནྟི, ཚ་ཏྟ་པ་གྒ་ཧི་ཏཱ་པི ཨཱ་རཱ་མཾ པ་ཝི་ས་ནྟི, ཨོ་གུ་ཎྛི་ཏཱ་པི ཨཱ་རཱ་མཾ པ་ཝི་ས་ནྟི, སཱི་སེ་པི ཙཱི་ཝ་རཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་རཱ་མཾ པ་ཝི་ས་ནྟི, པཱ་ནཱི་ཡེ་ན་པི པཱ་དེ དྷོ་ཝ་ནྟི, ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་རེ་པི ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ ན ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ནྟི, ན་པི སེ་ནཱ་ས་ནཾ པུ་ཙྪ་ནྟི. ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ་པི ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ཝུ་ཊྛཾ ཝི་ཧཱ་རཾ གྷ་ཊི་ཀཾ ཨུ་གྒྷཱ་ཊེ་ཏྭཱ ཀ་ཝཱ་ཊཾ པ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ ས་ཧ་སཱ པཱ་ཝི་སི. ཏ་སྶ ཨུ་པ་རི་པི་ཊྛི་ཏོ [ཨུ་པ་རི་པི་ཊྛ་ཏོ (?)] ཨ་ཧི ཁ་ནྡྷེ པ་པ་ཏི. སོ བྷཱི་ཏོ ཝི་སྶ་ར་མ་ཀཱ་སི. བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་པ་དྷཱ་ཝི་ཏྭཱ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཀི་སྶ ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝི་སྶ་ར་མ་ཀཱ་སཱི’’ཏི? ཨ་ཐ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ས་ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ་པི ཨཱ་རཱ་མཾ པ་ཝི་སི་སྶ་ནྟི, ཚ་ཏྟ་པ་གྒ་ཧི་ཏཱ་པི ཨཱ་རཱ་མཾ པ་ཝི་སི་སྶ་ནྟི, ཨོ་གུ་ཎྛི་ཏཱ་པི ཨཱ་རཱ་མཾ པ་ཝི་སི་སྶ་ནྟི, སཱི་སེ་པི ཙཱི་ཝ་རཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་རཱ་མཾ པ་ཝི་སི་སྶ་ནྟི, པཱ་ནཱི་ཡེ་ན་པི པཱ་དེ དྷོ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་རེ་པི ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ ན ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་སྶ་ནྟི, ན་པི སེ་ནཱ་ས་ནཾ པུ་ཙྪི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི! ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ…པེ… ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ‘‘ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ས་ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ་པི ཨཱ་རཱ་མཾ པ་ཝི་ས་ནྟི, ཚ་ཏྟ་པ་གྒ་ཧི་ཏཱ་པི ཨཱ་རཱ་མཾ པ་ཝི་ས་ནྟི, ཨོ་གུ་ཎྛི་ཏཱ་པི ཨཱ་རཱ་མཾ པ་ཝི་ས་ནྟི, སཱི་སེ་པི ཙཱི་ཝ་རཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་རཱ་མཾ པ་ཝི་ས་ནྟི, པཱ་ནཱི་ཡེ་ནི་པི པཱ་དེ དྷོ་ཝ་ནྟི, ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་རེ་པི ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ ན ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ནྟི, ན་པི སེ་ནཱ་ས་ནཾ པུ་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི. ས་ཙྩཾ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ བྷི་ཀྑ་ཝེ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ས་ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ་པི ཨཱ་རཱ་མཾ པ་ཝི་སི་སྶ་ནྟི, ཚ་ཏྟ་པ་གྒ་ཧི་ཏཱ་པི ཨཱ་རཱ་མཾ པ་ཝི་སི་སྶ་ནྟི, ཨོ་གུ་ཎྛི་ཏཱ་པི ཨཱ་རཱ་མཾ པ་ཝི་སི་སྶ་ནྟི, སཱི་སེ་པི ཙཱི་ཝ་རཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་རཱ་མཾ པ་ཝི་སི་སྶ་ནྟི, པཱ་ནཱི་ཡེ་ན་པི པཱ་དེ དྷོ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་རེ་པི ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ ན ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་སྶ་ནྟི, ན་པི སེ་ནཱ་ས་ནཾ པུ་ཙྪི་སྶ་ནྟི, ནེ་ཏཾ བྷི་ཀྑ་ཝེ ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ…པེ… དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི –

༣༥༧. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝ་ཏྟཾ པ་ཉྙ་པེ་སྶཱ་མི ཡ་ཐཱ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་མྨཱ ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦཾ. ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ‘ཨི་དཱ་ནི ཨཱ་རཱ་མཾ པ་ཝི་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ ཨོ་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཚ་ཏྟཾ ཨ་པ་ནཱ་མེ་ཏྭཱ སཱི་སཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ སཱི་སེ ཙཱི་ཝ་རཾ [ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རཾ (ཀ.)] ཁ་ནྡྷེ ཀ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་ཏ་ར་མཱ་ནེ་ན ཨཱ་རཱ་མོ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦོ. ཨཱ་རཱ་མཾ པ་ཝི་ས་ནྟེ་ན ས་ལླ་ཀྑེ་ཏ་བྦཾ – ‘ཀ་ཏྠ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནྟཱི’ཏི? ཡ་ཏྠ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནྟི – ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སཱ་ལཱ་ཡ ཝཱ མ་ཎྜ་པེ ཝཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ཝཱ – ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ པ་ཏྟོ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ; ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ; པ་ཏི་རཱུ་པཾ ཨཱ་ས་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ; པཱ་ནཱི་ཡཾ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ, པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ – ‘ཀ་ཏ་མཾ པཱ་ནཱི་ཡཾ, ཀ་ཏ་མཾ པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ’ནྟི? ས་ཙེ པཱ་ནཱི་ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ ཧོ་ཏི, པཱ་ནཱི་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པཱ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ ཧོ་ཏི, པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པཱ་དཱ དྷོ་ཝི་ཏ་བྦཱ. པཱ་དེ དྷོ་ཝ་ནྟེ་ན ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་སི་ཉྩི་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན པཱ་དཱ དྷོ་ཝི་ཏ་བྦཱ. ཏེ་ནེ་ཝ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་སི་ཉྩི་ཏ་བྦཾ [ཡེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་སི་ཉྩི་ཏ་བྦཾ (སྱཱ.)] ན ཏེ་ནེ་ཝ ཧ་ཏྠེ་ན པཱ་དཱ དྷོ་ཝི་ཏ་བྦཱ. ཨུ་པཱ་ཧ་ན་པུ་ཉྪ་ན་ཙོ་ལ༹་ཀཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ པུ་ཉྪི་ཏ་བྦཱ. ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ པུ་ཉྪ་ནྟེ་ན པ་ཋ་མཾ སུ་ཀྑེ་ན ཙོ་ལ༹་ཀེ་ན པུ་ཉྪི་ཏ་བྦཱ, པ་ཙྪཱ ཨ་ལླེ་ན. ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ་པུ་ཉྪ་ན་ཙོ་ལ༹་ཀཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ [པཱི་ལེ༹་ཏྭཱ (སྱཱ.)] ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏ་བྦཾ.

‘‘ས་ཙེ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཝུ་ཌྜྷོ ཧོ་ཏི, ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ན་ཝ་ཀོ ཧོ་ཏི, ཨ་བྷི་ཝཱ་དཱ་པེ་ཏ་བྦོ. སེ་ནཱ་ས་ནཾ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ – ‘ཀ་ཏ་མཾ མེ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི’ཏི? ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝུ་ཊྛཾ ཝཱ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ཝུ་ཊྛཾ ཝཱ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ, གོ་ཙ་རོ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ, ཨ་གོ་ཙ་རོ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ, སེ་ཀྑ་ས་མྨ་ཏཱ་ནི [སེ་ཁ་ས་མྨ་ཏཱ་ནི (ཀ.)] ཀུ་ལཱ་ནི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཱ་ནི, ཝ་ཙྩ་ཊྛཱ་ནཾ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ, པ་སྶཱ་ཝ་ཊྛཱ་ནཾ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ, པཱ་ནཱི་ཡཾ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ, པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ, ཀ་ཏྟ་ར་ད་ཎྜོ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ, ས་ངྒྷ་སྶ ཀ་ཏི་ཀ་ས་ཎྛཱ་ནཾ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ – ‘ཀཾ ཀཱ་ལཾ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦཾ, ཀཾ ཀཱ་ལཾ ནི་ཀྑ་མི་ཏ་བྦ’ནྟི? ས་ཙེ ཝི་ཧཱ་རོ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ཝུ་ཊྛོ ཧོ་ཏི, ཀ་ཝཱ་ཊཾ ཨཱ་ཀོ་ཊེ་ཏྭཱ མུ་ཧུ་ཏྟཾ ཨཱ་ག་མེ་ཏྭཱ གྷ་ཊི་ཀཾ ཨུ་གྒྷཱ་ཊེ་ཏྭཱ ཀ་ཝཱ་ཊཾ པ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ བ་ཧི ཋི་ཏེ་ན ནི་ལློ་ཀེ་ཏ་བྦོ.

‘‘ས་ཙེ ཝི་ཧཱ་རོ ཨུ་ཀླཱ་པོ ཧོ་ཏི, མ་ཉྩེ ཝཱ མ་ཉྩོ ཨཱ་རོ་པི་ཏོ ཧོ་ཏི, པཱི་ཋེ ཝཱ པཱི་ཋཾ ཨཱ་རོ་པི་ཏཾ ཧོ་ཏི, སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཨུ་པ་རི པུ་ཉྫཱི་ཀ་ཏཾ [པུ་ཉྫ་ཀི་ཏཾ (ཀ.)] ཧོ་ཏི, ས་ཙེ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི, སོ་དྷེ་ཏ་བྦོ. [མ་ཧཱ་ཝ. ༦༦-༦༧ (ཐོ་ཀཾ ཝི་ས་དི་སཾ)] ཝི་ཧཱ་རཾ སོ་དྷེ་ནྟེ་ན པ་ཋ་མཾ བྷཱུ་མ་ཏྠ་ར་ཎཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ; མ་ཉྩ་པ་ཊི་པཱ་ད་ཀཱ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཱ; བྷི་སི་བི་བྦོ་ཧ་ནཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ; ནི་སཱི་ད་ན་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ; མ་ཉྩོ ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་པྤ་ཊི་གྷཾ་ས་ནྟེ་ན, ཨ་ས་ངྒྷ་ཊྚེ་ནྟེ་ན ཀ་ཝཱ་ཊ་པི་ཊྛཾ, ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ; པཱི་ཋཾ ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་པྤ་ཊི་གྷཾ་ས་ནྟེ་ན, ཨ་ས་ངྒྷ་ཊྚེ་ནྟེ་ན ཀ་ཝཱ་ཊ་པི་ཊྛཾ, ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ; ཁེ་ལ༹་མ་ལླ་ཀོ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ; ཨ་པ་སྶེ་ན་ཕ་ལ་ཀཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཝི་ཧཱ་རེ ས་ནྟཱ་ན་ཀཾ ཧོ་ཏི, ཨུ་ལློ་ཀཱ པ་ཋ་མཾ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏ་བྦཾ, ཨཱ་ལོ་ཀ་ས་ནྡྷི་ཀ་ཎྞ་བྷཱ་གཱ པ་མ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ གེ་རུ་ཀ་པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏཱ བྷི་ཏྟི ཀ་ཎྞ་ཀི་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཙོ་ལ༹་ཀཾ ཏེ་མེ་ཏྭཱ པཱི་ལེ༹་ཏྭཱ པ་མ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཀཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞ་ཀ་ཏཱ བྷཱུ་མི ཀ་ཎྞ་ཀི་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཙོ་ལ༹་ཀཾ ཏེ་མེ་ཏྭཱ པཱི་ལེ༹་ཏྭཱ པ་མ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨ་ཀ་ཏཱ ཧོ་ཏི བྷཱུ་མི, ཨུ་ད་ཀེ་ན པ་རི་པྥོ་སི་ཏྭཱ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ – མཱ ཝི་ཧཱ་རོ ར་ཛེ་ན ཨུ་ཧ་ཉྙཱི་ཏི [ཨཱུ་ཧ་ཉྙཱི་ཏི (སཱི. སྱཱ.)]. ས་ངྐཱ་རཾ ཝི་ཙི་ནི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཚ་ཌྜེ་ཏ་བྦཾ.

‘‘བྷཱུ་མ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ སོ་དྷེ་ཏྭཱ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ [ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ (སཱི. སྱཱ.), ཡ་ཐཱ་བྷཱ་གཾ (ཀ.)] པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ. མ་ཉྩ་པ་ཊི་པཱ་ད་ཀཱ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ པ་མ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ [ཡ་ཐཱ་བྷཱ་གཾ (སྱཱ. ཀ.)] ཋ་པེ་ཏ་བྦཱ. མ་ཉྩོ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ སོ་དྷེ་ཏྭཱ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་པྤ་ཊི་གྷཾ་ས་ནྟེ་ན, ཨ་ས་ངྒྷ་ཊྚེ་ནྟེ་ན ཀ་ཝཱ་ཊ་པི་ཊྛཾ, ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ [ཡ་ཐཱ་བྷཱ་གཾ (སྱཱ. ཀ.)] པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦོ. པཱི་ཋཾ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ སོ་དྷེ་ཏྭཱ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་པྤ་ཊི་གྷཾ་ས་ནྟེ་ན, ཨ་ས་ངྒྷ་ཊྚེ་ནྟེ་ན ཀ་ཝཱ་ཊ་པི་ཊྛཾ, ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ [ཡ་ཐཱ་བྷཱ་གཾ (སྱཱ. ཀ.)] པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ. བྷི་སི་བི་བྦོ་ཧ་ནཾ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ སོ་དྷེ་ཏྭཱ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་བྷཱ་གཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ. ནི་སཱི་ད་ན་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ སོ་དྷེ་ཏྭཱ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་བྷཱ་གཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཁེ་ལ༹་མ་ལླ་ཀོ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ པ་མ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་བྷཱ་གཾ ཋ་པེ་ཏ་བྦོ. ཨ་པ་སྶེ་ན་ཕ་ལ་ཀཾ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ པ་མ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་བྷཱ་གཾ ཋ་པེ་ཏ་བྦཾ. པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ. པ་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་པ་ནྟེ་ན ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཧེ་ཊྛཱ་མ་ཉྩཾ ཝཱ ཧེ་ཊྛཱ་པཱི་ཋཾ ཝཱ པ་རཱ་མ་སི་ཏྭཱ པ་ཏྟོ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ. ན ཙ ཨ་ན་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱ པ་ཏྟོ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ. ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པ་ནྟེ་ན ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཙཱི་ཝ་ར་ཝཾ་སཾ ཝཱ ཙཱི་ཝ་ར་ར་ཛྫུཾ ཝཱ པ་མ་ཛྫི་ཏྭཱ པཱ་ར་ཏོ ཨ་ནྟཾ ཨོ་ར་ཏོ བྷོ་གཾ ཀ་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ.

‘‘ས་ཙེ པུ་ར་ཏྠི་མཱ ས་ར་ཛཱ ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི, པུ་ར་ཏྠི་མཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ ཐ་ཀེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ པ་ཙྪི་མཱ ས་ར་ཛཱ ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི, པ་ཙྪི་མཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ ཐ་ཀེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨུ་ཏྟ་རཱ ས་ར་ཛཱ ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི, ཨུ་ཏྟ་རཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ ཐ་ཀེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ད་ཀྑི་ཎཱ ས་ར་ཛཱ ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི, ད་ཀྑི་ཎཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ ཐ་ཀེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ སཱི་ཏ་ཀཱ་ལོ ཧོ་ཏི, དི་ཝཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ ཝི་ཝ་རི་ཏ་བྦཱ, ར་ཏྟིཾ ཐ་ཀེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨུ་ཎྷ་ཀཱ་ལོ ཧོ་ཏི, དི་ཝཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ ཐ་ཀེ་ཏ་བྦཱ, ར་ཏྟིཾ ཝི་ཝ་རི་ཏ་བྦཱ.

‘‘ས་ཙེ པ་རི་ཝེ་ཎཾ ཨུ་ཀླཱ་པཾ ཧོ་ཏི, པ་རི་ཝེ་ཎཾ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཀོ་ཊྛ་ཀོ ཨུ་ཀླཱ་པོ ཧོ་ཏི, ཀོ་ཊྛ་ཀོ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སཱ་ལཱ ཨུ་ཀླཱ་པཱ ཧོ་ཏི, ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སཱ་ལཱ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨ་གྒི་སཱ་ལཱ ཨུ་ཀླཱ་པཱ ཧོ་ཏི, ཨ་གྒི་སཱ་ལཱ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི ཨུ་ཀླཱ་པཱ ཧོ་ཏི, ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ པཱ་ནཱི་ཡཾ ན ཧོ་ཏི, པཱ་ནཱི་ཡཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ན ཧོ་ཏི, པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨཱ་ཙ་མ་ན་ཀུ་མྦྷི་ཡཱ ཨུ་ད་ཀཾ ན ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཙ་མ་ན་ཀུ་མྦྷི་ཡཱ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་སི་ཉྩི་ཏ་བྦཾ. ཨི་དཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝ་ཏྟཾ ཡ་ཐཱ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་མྨཱ ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦ’’ནྟི.

༢. ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀ་ཝ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ

༣༥༨. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ དི་སྭཱ ནེ་ཝ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, ན པཱ་དོ་ད་ཀཾ པཱ་ད་པཱི་ཋཾ པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀཾ ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་པ་ནྟི, ན པ་ཙྩུ་གྒ་ནྟྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟི, ན པཱ་ནཱི་ཡེ་ན པུ་ཙྪ་ནྟི [ན པཱ་ནཱི་ཡེ་ན པུ་ཙྪ་ནྟི, ན པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ་ན པུ་ཙྪ་ནྟི (སྱཱ. ཀཾ.)], ན ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་རེ་པི ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ནྟི, ན སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ དི་སྭཱ ནེ་ཝ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་སྶ་ནྟི, ན པཱ་དོ་ད་ཀཾ པཱ་ད་པཱི་ཋཾ པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀཾ ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་པི་སྶ་ནྟི, ན པ་ཙྩུ་གྒ་ནྟྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་སྶ་ནྟི, ན པཱ་ནཱི་ཡེ་ན པུ་ཙྪི་སྶ་ནྟི, ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་རེ་པི ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ ན ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་སྶ་ནྟི, ན སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི! ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ…པེ… ས་ཙྩཾ ཀི་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ས་ཙྩཾ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི…པེ… ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ…པེ… དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི –

༣༥༩. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝ་ཏྟཾ པ་ཉྙ་པེ་སྶཱ་མི ཡ་ཐཱ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་མྨཱ ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦཾ. ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་རཾ དི་སྭཱ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ, པཱ་དོ་ད་ཀཾ པཱ་ད་པཱི་ཋཾ པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀཾ ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ, པ་ཙྩུ་གྒ་ནྟྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ, པཱ་ནཱི་ཡེ་ན པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ [པཱ་ནཱི་ཡེ་ན པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ, པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ་ན པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ (སྱཱ.)]. ས་ཙེ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི, ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ པུ་ཉྪི་ཏ་བྦཱ. ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ པུ་ཉྪ་ནྟེ་ན པ་ཋ་མཾ སུ་ཀྑེ་ན ཙོ་ལ༹་ཀེ་ན པུ་ཉྪི་ཏ་བྦཱ, པ་ཙྪཱ ཨ་ལླེ་ན. ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ་པུ་ཉྪ་ན་ཙོ་ལ༹་ཀཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ [དྷོ་ཝི་ཏྭཱ པཱི་ལེ༹་ཏྭཱ (སྱཱ.)] ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏ་བྦཾ.

‘‘ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་རོ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏ་བྦོ. སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ – ‘ཨེ་ཏཾ ཏེ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི’ཏི. ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝུ་ཊྛཾ ཝཱ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ཝུ་ཊྛཾ ཝཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. གོ་ཙ་རོ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦོ. ཨ་གོ་ཙ་རོ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦོ. སེ་ཀྑ་ས་མྨ་ཏཱ་ནི ཀུ་ལཱ་ནི ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཝ་ཙྩ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. པ་སྶཱ་ཝ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. པཱ་ནཱི་ཡཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ཀ་ཏྟ་ར་ད་ཎྜོ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦོ. ས་ངྒྷ་སྶ ཀ་ཏི་ཀ་ས་ཎྛཱ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ཨི་མཾ ཀཱ་ལཾ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦཾ, ཨི་མཾ ཀཱ་ལཾ ནི་ཀྑ་མི་ཏ་བྦ’ནྟི.

‘‘ས་ཙེ ན་ཝ་ཀོ ཧོ་ཏི, ནི་སི་ནྣ་ཀེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ཨ་ཏྲ པ་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་པཱ་ཧི, ཨ་ཏྲ ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པཱ་ཧི, ཨི་དཾ ཨཱ་ས་ནཾ ནི་སཱི་དཱ་ཧཱི’ཏི. པཱ་ནཱི་ཡཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ་པུ་ཉྪ་ན་ཙོ་ལ༹་ཀཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀོ བྷི་ཀྑུ ན་ཝ་ཀོ ཨ་བྷི་ཝཱ་དཱ་པེ་ཏ་བྦོ. སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ཨེ་ཏཾ ཏེ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི’ཏི. ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝུ་ཊྛཾ ཝཱ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ཝུ་ཊྛཾ ཝཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. གོ་ཙ་རོ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦོ. ཨ་གོ་ཙ་རོ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦོ. སེ་ཀྑ་ས་མྨ་ཏཱ་ནི ཀུ་ལཱ་ནི ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཝ་ཙྩ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. པ་སྶཱ་ཝ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. པཱ་ནཱི་ཡཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ཀ་ཏྟ་ར་ད་ཎྜོ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦོ. ས་ངྒྷ་སྶ ཀ་ཏི་ཀ་ས་ཎྛཱ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ཨི་མཾ ཀཱ་ལཾ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦཾ, ཨི་མཾ ཀཱ་ལཾ ནི་ཀྑ་མི་ཏ་བྦ’ནྟི. ཨི་དཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝ་ཏྟཾ ཡ་ཐཱ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་མྨཱ ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦ’’ནྟི.

༣. ག་མི་ཀ་ཝ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ

༣༦༠. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ག་མི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ དཱ་རུ་བྷ་ཎྜཾ མ་ཏྟི་ཀཱ་བྷ་ཎྜཾ ཨ་པྤ་ཊི་སཱ་མེ་ཏྭཱ དྭཱ་ར་ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ པ་ཀྐ་མ་ནྟི. དཱ་རུ་བྷ་ཎྜཾ མ་ཏྟི་ཀཱ་བྷ་ཎྜཾ ན་སྶ་ཏི. སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཨ་གུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ག་མི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ དཱ་རུ་བྷ་ཎྜཾ མ་ཏྟི་ཀཱ་བྷ་ཎྜཾ ཨ་པྤ་ཊི་སཱ་མེ་ཏྭཱ དྭཱ་ར་ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ པ་ཀྐ་མི་སྶ་ནྟི! དཱ་རུ་བྷ་ཎྜཾ མ་ཏྟི་ཀཱ་བྷ་ཎྜཾ ན་སྶ་ཏི. སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཨ་གུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ…པེ… ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ས་ཙྩཾ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི…པེ… ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ…པེ… དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི –

༣༦༡. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ག་མི་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝ་ཏྟཾ པ་ཉྙ་པེ་སྶཱ་མི ཡ་ཐཱ ག་མི་ཀེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་མྨཱ ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦཾ. ག་མི་ཀེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ དཱ་རུ་བྷ་ཎྜཾ མ་ཏྟི་ཀཱ་བྷ་ཎྜཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏྭཱ དྭཱ་ར་ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཾ ཐ་ཀེ་ཏྭཱ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཨཱ་པུ་ཙྪཱ པ་ཀྐ་མི་ཏ་བྦཾ [ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ (སྱཱ.)]. ས་ཙེ བྷི་ཀྑུ ན ཧོ་ཏི, སཱ་མ་ཎེ་རོ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ སཱ་མ་ཎེ་རོ ན ཧོ་ཏི, ཨཱ་རཱ་མི་ཀོ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ཨཱ་རཱ་མི་ཀོ ན ཧོ་ཏི, ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ན ཧོ་ཏི བྷི་ཀྑུ ཝཱ སཱ་མ་ཎེ་རོ ཝཱ ཨཱ་རཱ་མི་ཀོ ཝཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཝཱ, ཙ་ཏཱུ་སུ པཱ་སཱ་ཎེ་སུ མ་ཉྩཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ མ་ཉྩེ མ་ཉྩཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ པཱི་ཋེ པཱི་ཋཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཨུ་པ་རི པུ་ཉྫཾ ཀ་རི་ཏྭཱ དཱ་རུ་བྷ་ཎྜཾ མ་ཏྟི་ཀཱ་བྷ་ཎྜཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏྭཱ དྭཱ་ར་ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཾ ཐ་ཀེ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཝི་ཧཱ་རོ ཨོ་ཝ་སྶ་ཏི, ས་ཙེ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི, ཚཱ་དེ་ཏ་བྦོ, ཨུ་སྶུ་ཀཾ ཝཱ ཀཱ་ཏ་བྦཾ – ‘ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ཝི་ཧཱ་རོ ཚཱ་དི་ཡེ་ཐཱ’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩེ་ཏཾ ལ་བྷེ་ཐ, ཨི་ཙྩེ་ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ. ནོ ཙེ ལ་བྷེ་ཐ, ཡོ དེ་སོ ཨ་ནོ་ཝ་སྶ་ཀོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཙ་ཏཱུ་སུ པཱ་སཱ་ཎེ་སུ མ་ཉྩཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ མ་ཉྩེ མ་ཉྩཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ པཱི་ཋེ པཱི་ཋཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཨུ་པ་རི པུ་ཉྫཾ ཀ་རི་ཏྭཱ དཱ་རུ་བྷ་ཎྜཾ མ་ཏྟི་ཀཱ་བྷ་ཎྜཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏྭཱ དྭཱ་ར་ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཾ ཐ་ཀེ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ས་བྦོ ཝི་ཧཱ་རོ ཨོ་ཝ་སྶ་ཏི, ས་ཙེ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི, སེ་ནཱ་ས་ནཾ གཱ་མཾ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏ་བྦཾ, ཨུ་སྶུ་ཀཾ ཝཱ ཀཱ་ཏ་བྦཾ – ‘ཀི་ནྟི ནུ ཁོ སེ་ནཱ་ས་ནཾ གཱ་མཾ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཡེ་ཐཱ’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩེ་ཏཾ ལ་བྷེ་ཐ, ཨི་ཙྩེ་ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ. ནོ ཙེ ལ་བྷེ་ཐ, ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་སེ ཙ་ཏཱུ་སུ པཱ་སཱ་ཎེ་སུ མ་ཉྩཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ མ་ཉྩེ མ་ཉྩཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ པཱི་ཋེ པཱི་ཋཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཨུ་པ་རི པུ་ཉྫཾ ཀ་རི་ཏྭཱ དཱ་རུ་བྷ་ཎྜཾ མ་ཏྟི་ཀཱ་བྷ་ཎྜཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏྭཱ ཏི་ཎེ་ན ཝཱ པ་ཎྞེ་ན ཝཱ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མི་ཏ་བྦཾ – ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ཨ་ངྒཱ་ནི་པི སེ་སེ་ཡྻུ་ནྟི. ཨི་དཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ག་མི་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝ་ཏྟཾ ཡ་ཐཱ ག་མི་ཀེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་མྨཱ ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦ’’ནྟི.

༤. ཨ་ནུ་མོ་ད་ན་ཝ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ

༣༦༢. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ཏྟ་གྒེ ན ཨ་ནུ་མོ་ད་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ བྷ་ཏྟ་གྒེ ན ཨ་ནུ་མོ་དི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི! ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་སཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱ་ནཾ ཁི་ཡྻ་ནྟཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟཱ་ནཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷ་ཏྟ་གྒེ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏུ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཀེ་ན ནུ ཁོ བྷ་ཏྟ་གྒེ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏ་བྦ’’ནྟི? བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཐེ་རེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ བྷ་ཏྟ་གྒེ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏུ’’ནྟི.

ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ པཱུ་ག་སྶ ས་ངྒྷ་བྷ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ས་ངྒྷ་ཏྠེ་རོ ཧོ་ཏི. བྷི་ཀྑཱུ – ‘བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཾ ཐེ་རེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ བྷ་ཏྟ་གྒེ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏུ’ནྟི – ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་ཀཾ ཨོ་ཧཱ་ཡ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏེ མ་ནུ་སྶེ པ་ཊི་ས་མྨོ་དི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཨེ་ཀ་ཀོ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨེ་ཀ་ཀཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ. དི་སྭཱ་ན ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཙྩི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷ་ཏྟཾ ཨི་དྡྷཾ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨི་དྡྷཾ ཁོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ཏྟཾ ཨ་ཧོ་སི; ཨ་པི་ཙ མཾ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཀ་ཀཾ ཨོ་ཧཱ་ཡ པ་ཀྐ་ནྟཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷ་ཏྟ་གྒེ ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཐེ་རཱ་ནུ་ཐེ་རེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨཱ་ག་མེ་ཏུ’’ནྟི.

ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཐེ་རོ བྷ་ཏྟ་གྒེ ཝ་ཙྩི་ཏོ ཨཱ་ག་མེ་སི. སོ ཝ་ཙྩཾ ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ མུ་ཙྪི་ཏོ པ་པ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ག་ནྟུ’’ནྟི.

༥. བྷ་ཏྟ་གྒ་ཝ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ

༣༦༣. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ དུ་ནྣི་ཝ་ཏྠཱ དུ་པྤཱ་རུ་ཏཱ ཨ་ནཱ་ཀ་པྤ་ས་མྤ་ནྣཱ བྷ་ཏྟ་གྒཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ཝོ་ཀྐ་མྨ་པི ཐེ་རཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པུ་ར་ཏོ པུ་ར་ཏོ ག་ཙྪ་ནྟི, ཐེ་རེ་པི བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ནུ་པ་ཁ་ཛྫ ནི་སཱི་ད་ནྟི, ན་ཝེ་པི བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ས་ནེ་ན པ་ཊི་བཱ་ཧ་ནྟི, ས་ངྒྷཱ་ཊི་མྤི ཨོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ནི་སཱི་ད་ནྟི. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ དུ་ནྣི་ཝ་ཏྠཱ དུ་པྤཱ་རུ་ཏཱ ཨ་ནཱ་ཀ་པྤ་ས་མྤ་ནྣཱ བྷ་ཏྟ་གྒཾ ག་ཙྪི་སྶ་ནྟི, ཝོ་ཀྐ་མྨ་པི ཐེ་རཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པུ་ར་ཏོ པུ་ར་ཏོ ག་ཙྪི་སྶ་ནྟི, ཐེ་རེ་པི བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ནུ་པ་ཁ་ཛྫ ནི་སཱི་དི་སྶ་ནྟི, ན་ཝེ་པི བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ས་ནེ་ན་པི པ་ཊི་བཱ་ཧི་སྶ་ནྟི, ས་ངྒྷཱ་ཊི་མྤི ཨོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ནི་སཱི་དི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི! ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ…པེ… ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ དུ་ནྣི་ཝ་ཏྠཱ དུ་པྤཱ་རུ་ཏཱ ཨ་ནཱ་ཀ་པྤ་ས་མྤ་ནྣཱ བྷ་ཏྟ་གྒཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ཝོ་ཀྐ་མྨ་པི ཐེ་རཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པུ་ར་ཏོ པུ་ར་ཏོ ག་ཙྪ་ནྟི, ཐེ་རེ་པི བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ནུ་པ་ཁ་ཛྫ ནི་སཱི་ད་ནྟི, ན་ཝེ་པི བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ས་ནེ་ན པ་ཊི་བཱ་ཧ་ནྟི, ས་ངྒྷཱ་ཊི་མྤི ཨོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ནི་སཱི་ད་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི…པེ… ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ…པེ… དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི –

༣༦༤. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷ་ཏྟ་གྒ་ཝ་ཏྟཾ པ་ཉྙ་པེ་སྶཱ་མི ཡ་ཐཱ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷ་ཏྟ་གྒེ ས་མྨཱ ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨཱ་རཱ་མེ ཀཱ་ལོ ཨཱ་རོ་ཙི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཏི་མ་ཎྜ་ལཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ནྟེ་ན པ་རི་མ་ཎྜ་ལཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ས་གུ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཡོ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ག་ཎྛི་ཀཾ པ་ཊི་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་ཏ་ར་མཱ་ནེ་ན གཱ་མོ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦོ.

‘‘ན ཝོ་ཀྐ་མྨ ཐེ་རཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པུ་ར་ཏོ པུ་ར་ཏོ ག་ནྟ་བྦཾ. སུ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ་ན ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. སུ་སཾ་ཝུ་ཏེ་ན ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ཨོ་ཀྑི་ཏྟ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ན ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཀཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ན ཨུ་ཛྫ་གྒྷི་ཀཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ཨ་པྤ་ས་དྡེ་ན ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ན ཀཱ་ཡ་པྤ་ཙཱ་ལ་ཀཾ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ན བཱ་ཧུ་པྤ་ཙཱ་ལ་ཀཾ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ན སཱི་ས་པྤ་ཙཱ་ལ་ཀཾ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ན ཁ་མྦྷ་ཀ་ཏེ་ན ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ན ཨོ་གུ་ཎྛི་ཏེ་ན ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ན ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ.

‘‘སུ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ་ན ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ. སུ་སཾ་ཝུ་ཏེ་ན ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ. ཨོ་ཀྑི་ཏྟ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ. ན ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཀཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ ན ཨུ་ཛྫ་གྒྷི་ཀཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ, ཨ་པྤ་ས་དྡེ་ན ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦ. ན ཀཱ་ཡ་པྤ་ཙཱ་ལ་ཀཾ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ. ན བཱ་ཧུ་པྤ་ཙཱ་ལ་ཀཾ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ. ན སཱི་ས་པྤ་ཙཱ་ལ་ཀཾ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ. ན ཁ་མྦྷ་ཀ་ཏེ་ན ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ. ན ཨོ་གུ་ཎྛི་ཏེ་ན ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ. ན པ་ལླ་ཏྠི་ཀཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ. ན ཐེ་རེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ནུ་པ་ཁ་ཛྫ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ. ན ན་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ས་ནེ་ན པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏ་བྦཱ. ན ས་ངྒྷཱ་ཊིཾ ཨོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ.

‘‘ཨུ་ད་ཀེ དི་ཡྻ་མཱ་ནེ ཨུ་བྷོ་ཧི ཧ་ཏྠེ་ཧི པ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་པྤ་ཊི་གྷཾ་ས་ནྟེ་ན པ་ཏྟོ དྷོ་ཝི་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ཨུ་ད་ཀ་པྤ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀོ ཧོ་ཏི, ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀ་པྤ་ཊི་གྒ་ཧེ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་སི་ཉྩི་ཏ་བྦཾ – མཱ ཨུ་ད་ཀ་པྤ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀོ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཨོ་སི་ཉྩི [ཨོ་སི་ཉྩི་ཡྻཱི (ཀ.)], མཱ སཱ་མ་ནྟཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཨོ་སི་ཉྩིཾ་སུ [ཨོ་སི་ཉྩི་ཡྻིཾ་སུ (ཀ.)], མཱ ས་ངྒྷཱ་ཊི ཨུ་ད་ཀེ་ན ཨོ་སི་ཉྩཱི་ཏི. ས་ཙེ ཨུ་ད་ཀ་པྤ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀོ ན ཧོ་ཏི, ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ ཚ་མཱ་ཡ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་སི་ཉྩི་ཏ་བྦཾ – མཱ སཱ་མ་ནྟཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཨོ་སི་ཉྩིཾ་སུ, མཱ ས་ངྒྷཱ་ཊི ཨུ་ད་ཀེ་ན ཨོ་སི་ཉྩཱི་ཏི.

‘‘ཨོ་ད་ནེ དི་ཡྻ་མཱ་ནེ ཨུ་བྷོ་ཧི ཧ་ཏྠེ་ཧི པ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨོ་ད་ནོ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ, སཱུ་པ་སྶ ཨོ་ཀཱ་སོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ཧོ་ཏི ས་པྤི ཝཱ ཏེ་ལཾ ཝཱ ཨུ་ཏྟ་རི་བྷ་ངྒཾ ཝཱ, ཐེ་རེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘ས་བྦེ་སཾ ས་མ་ཀཾ ས་མྤཱ་དེ་ཧཱི’ཏི. ས་ཀྐ་ཙྩཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ. པ་ཏྟ་ས་ཉྙི་ནཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ. ས་མ་སཱུ་པ་ཀོ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ. ས་མ་ཏི་ཏྟི་ཀོ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ.

‘‘ན ཏཱ་ཝ ཐེ་རེ་ན བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ ཡཱ་ཝ ན ས་བྦེ་སཾ ཨོ་ད་ནོ ས་མྤ་ཏྟོ ཧོ་ཏི. ས་ཀྐ་ཙྩཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦོ. པ་ཏྟ་ས་ཉྙི་ནཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦོ. ས་པ་དཱ་ནཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦོ. ས་མ་སཱུ་པ་ཀོ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦོ. ན ཐཱུ་པ་ཀ་ཏོ ཨོ་མ་དྡི་ཏྭཱ པི་ཎྜི་པཱ་ཏོ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦོ. ན སཱུ་པཾ ཝཱ བྱ་ཉྫ་ནཾ ཝཱ ཨོ་ད་ནེ་ན པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏ་བྦཾ བྷི་ཡྻོ་ཀ་མྱ་ཏཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ. ན སཱུ་པཾ ཝཱ ཨོ་ད་ནཾ ཝཱ ཨ་གི་ལཱ་ནེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ན ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་ཉྙི་ནཱ པ་རེ་སཾ པ་ཏྟོ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦོ. ནཱ་ཏི་མ་ཧ་ནྟོ ཀ་བ་ལོ༹ ཀཱ་ཏ་བྦོ. པ་རི་མ་ཎྜ་ལོ ཨཱ་ལོ་པོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ན ཨ་ནཱ་ཧ་ཊེ ཀ་བ་ལེ༹ མུ་ཁ་དྭཱ་རཾ ཝི་ཝ་རི་ཏ་བྦཾ. ན བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནེ་ན ས་བྦོ ཧ་ཏྠོ མུ་ཁེ པ་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ. ན ས་ཀ་བ་ལེ༹་ན མུ་ཁེ་ན བྱཱ་ཧ་རི་ཏ་བྦཾ. ན པི་ཎྜུ་ཀྑེ་པ་ཀཾ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ན ཀ་བ་ལཱ༹་ཝ་ཙྪེ་ད་ཀཾ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ན ཨ་ཝ་ག་ཎྜ་ཀཱ་ར་ཀཾ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ན ཧ་ཏྠ་ནི་དྡྷུ་ན་ཀཾ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ན སི་ཏྠཱ་ཝ་ཀཱ་ར་ཀཾ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ན ཛི་ཝ྄ཧཱ་ནི་ཙྪཱ་ར་ཀཾ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ན ཙ་པུ་ཙ་པུ་ཀཱ་ར་ཀཾ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ན སུ་རུ་སུ་རུ་ཀཱ་ར་ཀཾ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ན ཧ་ཏྠ་ནི་ལླེ་ཧ་ཀཾ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ན པ་ཏྟ་ནི་ལླེ་ཧ་ཀཾ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ན ཨོ་ཊྛ་ནི་ལླེ་ཧ་ཀཾ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ.

‘‘ན སཱ་མི་སེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན པཱ་ནཱི་ཡ་ཐཱ་ལ་ཀོ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ. ན ཏཱ་ཝ ཐེ་རེ་ན ཨུ་ད་ཀཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ ཡཱ་ཝ ན ས་བྦེ་ཝ བྷུ་ཏྟཱ་ཝི་ནོ ཧོ་ནྟི. ཨུ་ད་ཀེ དི་ཡྻ་མཱ་ནེ ཨུ་བྷོ་ཧི ཧ་ཏྠེ་ཧི པ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་པྤ་ཊི་གྷཾ་ས་ནྟེ་ན པ་ཏྟོ དྷོ་ཝི་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ཨུ་ད་ཀ་པྤ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀོ ཧོ་ཏི, ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀ་པྤ་ཊི་གྒ་ཧེ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་སི་ཉྩི་ཏ་བྦཾ – མཱ ཨུ་ད་ཀ་པྤ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀོ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཨོ་སི་ཉྩི, མཱ སཱ་མ་ནྟཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཨོ་སི་ཉྩིཾ་སུ, མཱ ས་ངྒྷཱ་ཊི ཨུ་ད་ཀེ་ན ཨོ་སི་ཉྩཱི་ཏི. ས་ཙེ ཨུ་ད་ཀ་པྤ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀོ ན ཧོ་ཏི, ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ ཚ་མཱ་ཡ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་སི་ཉྩི་ཏ་བྦཾ – མཱ སཱ་མ་ནྟཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཨོ་སི་ཉྩིཾ་སུ, མཱ ས་ངྒྷཱ་ཊི ཨུ་ད་ཀེ་ན ཨོ་སི་ཉྩཱི་ཏི. ན ས་སི་ཏྠ་ཀཾ པ་ཏྟ་དྷོ་ཝ་ནཾ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ཚ་ཌྜེ་ཏ་བྦཾ.

‘‘ནི་ཝ་ཏྟ་ནྟེ་ན ན་ཝ་ཀེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦཾ. པ་ཙྪཱ ཐེ་རེ་ཧི སུ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ་ན ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. སུ་སཾ་ཝུ་ཏེ་ན ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ཨོ་ཀྑི་ཏྟ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ན ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཀཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ན ཨུ་ཛྫ་གྒྷི་ཀཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ཨ་པྤ་ས་དྡེ་ན ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ན ཀཱ་ཡ་པྤ་ཙཱ་ལ་ཀཾ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ན བཱ་ཧུ་པྤ་ཙཱ་ལ་ཀཾ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ན སཱི་ས་པྤ་ཙཱ་ལ་ཀཾ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ན ཁ་མྦྷ་ཀ་ཏེ་ན ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ན ཨོ་གུ་ཎྛི་ཏེ་ན ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ན ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ཨི་དཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷ་ཏྟ་གྒ་ཝ་ཏྟཾ ཡ་ཐཱ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷ་ཏྟ་གྒེ ས་མྨཱ ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦ’’ནྟི.

པ་ཋ་མ་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་རོ ནི་ཊྛི་ཏོ.

༦. པི་ཎྜ་ཙཱ་རི་ཀ་ཝ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ

༣༦༥. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན པི་ཎྜ་ཙཱ་རི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ དུ་ནྣི་ཝ་ཏྠཱ དུ་པྤཱ་རུ་ཏཱ ཨ་ནཱ་ཀ་པྤ་ས་མྤ་ནྣཱ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟི, ཨ་ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ་པི ནི་ཝེ་ས་ནཾ པ་ཝི་ས་ནྟི, ཨ་ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ་པི ནི་ཀྑ་མ་ནྟི, ཨ་ཏི་ས་ཧ་སཱ་པི པ་ཝི་ས་ནྟི, ཨ་ཏི་ས་ཧ་སཱ་པི ནི་ཀྑ་མ་ནྟི, ཨ་ཏི་དཱུ་རེ་པི ཏི་ཊྛ་ནྟི, ཨ་ཙྩཱ་ས་ནྣེ་པི ཏི་ཊྛ་ནྟི, ཨ་ཏི་ཙི་ར་མྤི ཏི་ཊྛ་ནྟི, ཨ་ཏི་ལ་ཧུ་མྤི ནི་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ་པི པི་ཎྜ་ཙཱ་རི་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ནི་ཝེ་ས་ནཾ པཱ་ཝི་སི. སོ ཙ དྭཱ་རཾ མ་ཉྙ་མཱ་ནོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཨོ་ཝ་ར་ཀཾ པཱ་ཝི་སི. ཏ་སྨི་མྤི ཨོ་ཝ་ར་ཀེ ཨི་ཏྠཱི ན་གྒཱ ཨུ་ཏྟཱ་ནཱ ནི་པ་ནྣཱ ཧོ་ཏི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ ཏཾ ཨི་ཏྠིཾ ན་གྒཾ ཨུ་ཏྟཱ་ནཾ ནི་པ་ནྣཾ. དི་སྭཱ་ན – ‘‘ན་ཡི་དཾ དྭཱ་རཾ, ཨོ་ཝ་ར་ཀཾ ཨི་ད’’ནྟི ཏ་མྷཱ ཨོ་ཝ་ར་ཀཱ ནི་ཀྑ་མི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ ཏ་སྶཱ ཨི་ཏྠི་ཡཱ སཱ་མི་ཀོ ཏཾ ཨི་ཏྠིཾ ན་གྒཾ ཨུ་ཏྟཱ་ནཾ ནི་པ་ནྣཾ. དི་སྭཱ་ན – ‘‘ཨི་མི་ནཱ མེ བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་ཛཱ་པ་ཏཱི དཱུ་སི་ཏཱ’’ཏི ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀོ་ཊེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ སཱ ཨི་ཏྠཱི ཏེ་ན ས་དྡེ་ན པ་ཊི་བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཏཾ པུ་རི་སཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀི་སྶ ཏྭཾ, ཨ་ཡྻ, ཨི་མཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་ཀོ་ཊེ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨི་མི་ནཱ་སི ཏྭཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱ དཱུ་སི་ཏཱ’’ཏི? ‘‘ནཱ་ཧཾ, ཨ་ཡྻ, ཨི་མི་ནཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱ དཱུ་སི་ཏཱ; ཨ་ཀཱ་ར་ཀོ སོ བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ མུ་ཉྩཱ་པེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་རཱ་མཾ ག་ནྟྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ པི་ཎྜ་ཙཱ་རི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ དུ་ནྣི་ཝ་ཏྠཱ དུ་པྤཱ་རུ་ཏཱ ཨ་ནཱ་ཀ་པྤ་ས་མྤ་ནྣཱ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་སྶ་ནྟི, ཨ་ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ་པི ནི་ཝེ་ས་ནཾ པ་ཝི་སི་སྶ་ནྟི, ཨ་ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ་པི ནི་ཀྑ་མི་སྶ་ནྟི, ཨ་ཏི་ས་ཧ་སཱ་པི པ་ཝི་སི་སྶ་ནྟི, ཨ་ཏི་ས་ཧ་སཱ་པི ནི་ཀྑ་མི་སྶ་ནྟི, ཨ་ཏི་དཱུ་རེ་པི ཏི་ཊྛི་སྶ་ནྟི, ཨ་ཙྩཱ་ས་ནྣེ་པི ཏི་ཊྛི་སྶ་ནྟི, ཨ་ཏི་ཙི་ར་མྤི ཏི་ཊྛི་སྶ་ནྟི, ཨ་ཏི་ལ་ཧུ་མྤི ནི་ཝ་ཏྟི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི! ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ…པེ… ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ས་ཙྩཾ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི…པེ… ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ…པེ… དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི –

༣༦༦. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པི་ཎྜ་ཙཱ་རི་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝ་ཏྟཾ པ་ཉྙཱ་པེ་སྶཱ་མི ཡ་ཐཱ པི་ཎྜ་ཙཱ་རི་ཀེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་མྨཱ ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦཾ. པི་ཎྜ་ཙཱ་རི་ཀེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ – ‘ཨི་དཱ་ནི གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཏི་མ་ཎྜ་ལཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ནྟེ་ན པ་རི་མ་ཎྜ་ལཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ས་གུ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཡོ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ག་ཎྛི་ཀཾ པ་ཊི་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་ཏ་ར་མཱ་ནེ་ན གཱ་མོ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦོ.

‘‘སུ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ་ན ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. སུ་སཾ་ཝུ་ཏེ་ན ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ཨོ་ཀྑི་ཏྟ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ན ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཀཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ན ཨུ་ཛྫ་གྒྷི་ཀཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ཨ་པྤ་ས་དྡེ་ན ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ན ཀཱ་ཡ་པྤ་ཙཱ་ལ་ཀཾ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ན བཱ་ཧུ་པྤ་ཙཱ་ལ་ཀཾ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ན སཱི་ས་པྤ་ཙཱ་ལ་ཀཾ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ན ཁ་མྦྷ་ཀ་ཏེ་ན ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ན ཨོ་གུ་ཎྛི་ཏེ་ན ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ན ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ.

‘‘ནི་ཝེ་ས་ནཾ པ་ཝི་ས་ནྟེ་ན ས་ལླ་ཀྑེ་ཏ་བྦཾ – ‘ཨི་མི་ནཱ པ་ཝི་སི་སྶཱ་མི, ཨི་མི་ནཱ ནི་ཀྑ་མི་སྶཱ་མཱི’ཏི. ནཱ་ཏི་ས་ཧ་སཱ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦཾ. ནཱ་ཏི་ས་ཧ་སཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏ་བྦཾ. ནཱ་ཏི་དཱུ་རེ ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ནཱ་ཙྩཱ་ས་ནྣེ ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ནཱ་ཏི་ཙི་རཾ ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ནཱ་ཏི་ལ་ཧུཾ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦཾ. ཋི་ཏ་ཀེ་ན ས་ལླ་ཀྑེ་ཏ་བྦཾ – ‘བྷི་ཀྑཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཝཱ ཨ་དཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཝཱ’ཏི. ས་ཙེ ཀ་མྨཾ ཝཱ ནི་ཀྑི་པ་ཏི, ཨཱ་ས་ནཱ ཝཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི, ཀ་ཊ་ཙྪུཾ ཝཱ པ་རཱ་མ་ས་ཏི, བྷཱ་ཛ་ནཾ ཝཱ པ་རཱ་མ་ས་ཏི, ཋ་པེ་ཏི [ཋཱ་པེ་ཏི (ཀ.)] ཝཱ – དཱ་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶཱ་ཏི [དཱ་ཏུ་ཀཱ་མི་ཡཱ་ཏི (སྱཱ.), དཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཝི་ཡཱ་ཏི (སཱི.)] ཋཱ་ཏ་བྦཾ. བྷི་ཀྑཱ་ཡ དི་ཡྻ་མཱ་ནཱ་ཡ ཝཱ་མེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ས་ངྒྷཱ་ཊིཾ ཨུ་ཙྩཱ་རེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན པ་ཏྟཾ པ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ ཨུ་བྷོ་ཧི ཧ་ཏྠེ་ཧི པ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཱ. ན ཙ བྷི་ཀྑཱ་དཱ་ཡི་ཀཱ་ཡ མུ་ཁཾ ཨུ་ལློ་ཀེ་ཏ་བྦཾ [ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཾ (སྱཱ.)]. ས་ལླ་ཀྑེ་ཏ་བྦཾ – ‘སཱུ་པཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཝཱ ཨ་དཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཝཱ’ཏི. ས་ཙེ ཀ་ཊ་ཙྪུཾ ཝཱ པ་རཱ་མ་ས་ཏི, བྷཱ་ཛ་ནཾ ཝཱ པ་རཱ་མ་ས་ཏི, ཋ་པེ་ཏི ཝཱ – དཱ་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶཱ་ཏི ཋཱ་ཏ་བྦཾ. བྷི་ཀྑཱ་ཡ དི་ནྣཱ་ཡ ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཡཱ པ་ཏྟཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་ཏ་ར་མཱ་ནེ་ན ནི་ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦཾ.

‘‘སུ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ་ན ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. སུ་སཾ་ཝུ་ཏེ་ན ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ཨོ་ཀྑི་ཏྟ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ན ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཀཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ན ཨུ་ཛྫ་གྒྷི་ཀཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ཨ་པྤ་ས་དྡེ་ན ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ན ཀཱ་ཡ་པྤ་ཙཱ་ལ་ཀཾ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ན བཱ་ཧུ་པྤ་ཙཱ་ལ་ཀཾ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ན སཱི་ས་པྤ་ཙཱ་ལ་ཀཾ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ན ཁ་མྦྷ་ཀ་ཏེ་ན ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ན ཨོ་གུ་ཎྛི་ཏེ་ན ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ན ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ཡོ པ་ཋ་མཾ གཱ་མ་ཏོ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ཏི, ཏེ་ན ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ, པཱ་དོ་ད་ཀཾ པཱ་ད་པཱི་ཋཾ པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀཾ ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ, ཨ་ཝ་ཀྐཱ་ར་པཱ་ཏི དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཱ, པཱ་ནཱི་ཡཾ པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཡོ པ་ཙྪཱ གཱ་མ་ཏོ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ཏི, ས་ཙེ ཧོ་ཏི བྷུ་ཏྟཱ་ཝ་སེ་སོ, ས་ཙེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི, བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ནོ ཙེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི, ཨ་པྤ་ཧ་རི་ཏེ ཝཱ ཚ་ཌྜེ་ཏ་བྦཾ, ཨ་པྤཱ་ཎ་ཀེ ཝཱ ཨུ་ད་ཀེ ཨོ་པི་ལཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཏེ་ན ཨཱ་ས་ནཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏ་བྦཾ, པཱ་དོ་ད་ཀཾ པཱ་ད་པཱི་ཋཾ པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏ་བྦཾ, ཨ་ཝ་ཀྐཱ་ར་པཱ་ཏི དྷོ་ཝི་ཏྭཱ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏ་བྦཱ, པཱ་ནཱི་ཡཾ པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏ་བྦཾ, བྷ་ཏྟ་གྒཾ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ. ཡོ པ་སྶ་ཏི པཱ་ནཱི་ཡ་གྷ་ཊཾ ཝཱ པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་གྷ་ཊཾ ཝཱ ཝ་ཙྩ་གྷ་ཊཾ ཝཱ རི་ཏྟཾ ཏུ་ཙྪཾ ཏེ་ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙ་སྶ ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་ས་ཡ྄ཧཾ, ཧ་ཏྠ་ཝི་ཀཱ་རེ་ན དུ་ཏི་ཡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠ་ཝི་ལ་ངྒྷ་ཀེ་ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཾ, ན ཙ ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཝཱ་ཙཱ བྷི་ནྡི་ཏ་བྦཱ. ཨི་དཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པི་ཎྜ་ཙཱ་རི་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝ་ཏྟཾ ཡ་ཐཱ པི་ཎྜ་ཙཱ་རི་ཀེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་མྨཱ ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦ’’ནྟི.

༧. ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀ་ཝ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ

༣༦༧. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ར་ཉྙེ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ཏེ ནེ་ཝ པཱ་ནཱི་ཡཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ནྟི, ན པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ནྟི, ན ཨ་གྒིཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ནྟི, ན ཨ་ར་ཎི་ས་ཧི་ཏཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ནྟི, ན ན་ཀྑ་ཏྟ་པ་དཱ་ནི ཛཱ་ན་ནྟི, ན དི་སཱ་བྷཱ་གཾ ཛཱ་ན་ནྟི. ཙོ་རཱ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨ་ཏྠི, བྷ་ནྟེ, པཱ་ནཱི་ཡ’’ནྟི? ‘‘ན་ཏྠཱ་ཝུ་སོ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཏྠི, བྷ་ནྟེ, པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ’’ནྟི? ‘‘ན་ཏྠཱ་ཝུ་སོ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཏྠི, བྷ་ནྟེ, ཨ་གྒཱི’’ཏི? ‘‘ན་ཏྠཱ་ཝུ་སོ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཏྠི, བྷ་ནྟེ, ཨ་ར་ཎི་ས་ཧི་ཏ’’ནྟི? ‘‘ན་ཏྠཱ་ཝུ་སོ’’ཏི. ( ) [(ཨ་ཏྠི བྷ་ནྟེ ན་ཀྑ་ཏྟ་པ་དཱ་ནཱི་ཏི, ན ཛཱ་ནཱ་མ ཨཱ་ཝུ་སོ་ཏི, ཨ་ཏྠི བྷ་ནྟེ དི་སཱ་བྷཱ་ག་ནྟི, ན ཛཱ་ནཱ་མ ཨཱ་ཝུ་སོ་ཏི.) སཱི. ཝི་མ་ཏི་ཊཱི་ཀཱ་ཡ པ་ན ས་མེ་ཏི] ‘‘ཀེ་ན་ཛྫ, བྷ་ནྟེ, ཡུ་ཏྟ’’ནྟི? ‘‘ན ཁོ མ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཛཱ་ནཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཀ་ཏ་མཱ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, དི་སཱ’’ཏི? ‘‘ན ཁོ མ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཛཱ་ནཱ་མཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ ཙོ་རཱ – ‘ནེ་ཝི་མེ་སཾ པཱ་ནཱི་ཡཾ ཨ་ཏྠི, ན པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཨ་ཏྠི, ན ཨ་གྒི ཨ་ཏྠི, ན ཨ་ར་ཎི་ས་ཧི་ཏཾ ཨ་ཏྠི, ན ན་ཀྑ་ཏྟ་པ་དཱ་ནི ཛཱ་ན་ནྟི, ན དི་སཱ་བྷཱ་གཾ ཛཱ་ན་ནྟི; ཙོ་རཱ ཨི་མེ, ན་ཡི་མེ བྷི་ཀྑཱུ’ཏི – ཨཱ་ཀོ་ཊེ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི –

༣༦༨. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝ་ཏྟཾ པ་ཉྙ་པེ་སྶཱ་མི ཡ་ཐཱ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་མྨཱ ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦཾ. ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཀཱ་ལ་སྶེ་ཝ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཏྟཾ ཐ་ཝི་ཀཱ་ཡ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨཾ་སེ ཨཱ་ལ་གྒེ་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ཁ་ནྡྷེ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ ཨཱ་རོ་ཧི་ཏྭཱ དཱ་རུ་བྷ་ཎྜཾ མ་ཏྟི་ཀཱ་བྷ་ཎྜཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏྭཱ དྭཱ་ར་ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཾ ཐ་ཀེ་ཏྭཱ སེ་ནཱ་ས་ནཱ ཨོ་ཏ་རི་ཏ་བྦཾ – ཨི་དཱ་ནི གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་སྶཱ་མཱི་ཏི. ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ ཨོ་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ཐ་ཝི་ཀཱ་ཡ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨཾ་སེ ཨཱ་ལ་གྒེ་ཏྭཱ ཏི་མ་ཎྜ་ལཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ནྟེ་ན པ་རི་མ་ཎྜ་ལཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ས་གུ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཡོ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ག་ཎྛི་ཀཾ པ་ཊི་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་ཏ་ར་མཱ་ནེ་ན གཱ་མོ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦོ. སུ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ་ན ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ…པེ… ན ཁ་མྦྷ་ཀ་ཏེ་ན ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ན ཨོ་གུ་ཎྛི་ཏེ་ན ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ན ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ.

‘‘ནི་ཝེ་ས་ནཾ པ་ཝི་ས་ནྟེ་ན ས་ལླ་ཀྑེ་ཏ་བྦཾ – ‘ཨི་མི་ནཱ པ་ཝི་སི་སྶཱ་མི, ཨི་མི་ནཱ ནི་ཀྑ་མི་སྶཱ་མཱི’ཏི. ནཱ་ཏི་ས་ཧ་སཱ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦཾ. ནཱ་ཏི་ས་ཧ་སཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏ་བྦཾ. ནཱ་ཏི་དཱུ་རེ ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ནཱ་ཙྩཱ་ས་ནྣེ ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ནཱ་ཏི་ཙི་རཾ ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ནཱ་ཏི་ལ་ཧུཾ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦཾ. ཋི་ཏ་ཀེ་ན ས་ལླ་ཀྑེ་ཏ་བྦཾ – ‘བྷི་ཀྑཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཝཱ ཨ་དཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཝཱ’ཏི. ས་ཙེ ཀ་མྨཾ ཝཱ ནི་ཀྑི་པ་ཏི, ཨཱ་ས་ནཱ ཝཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི, ཀ་ཊ་ཙྪུཾ ཝཱ པ་རཱ་མ་ས་ཏི, བྷཱ་ཛ་ནཾ ཝཱ པ་རཱ་མ་ས་ཏི, ཋ་པེ་ཏི ཝཱ – དཱ་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶཱ་ཏི ཋཱ་ཏ་བྦཾ. བྷི་ཀྑཱ་ཡ དི་ཡྻ་མཱ་ནཱ་ཡ ཝཱ་མེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ས་ངྒྷཱ་ཊིཾ ཨུ་ཙྩཱ་རེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན པ་ཏྟཾ པ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ ཨུ་བྷོ་ཧི ཧ་ཏྠེ་ཧི པ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཱ. ན ཙ བྷི་ཀྑཱ་དཱ་ཡི་ཀཱ་ཡ མུ་ཁཾ ཨུ་ལློ་ཀེ་ཏ་བྦཾ. ས་ལླ་ཀྑེ་ཏ་བྦཾ – ‘སཱུ་པཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཝཱ ཨ་དཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཝཱ’ཏི. ས་ཙེ ཀ་ཊ་ཙྪུ ཝཱ པ་རཱ་མ་ས་ཏི, བྷཱ་ཛ་ནཾ ཝཱ པ་རཱ་མ་ས་ཏི, ཋ་པེ་ཏི ཝཱ – དཱ་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶཱ་ཏི ཋཱ་ཏ་བྦཾ. བྷི་ཀྑཱ་ཡ དི་ནྣཱ་ཡ ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཡཱ པ་ཏྟཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་ཏ་ར་མཱ་ནེ་ན ནི་ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦཾ.

‘‘སུ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ་ན ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ…པེ… ན ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. གཱ་མ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ ཐ་ཝི་ཀཱ་ཡ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨཾ་སེ ཨཱ་ལ་གྒེ་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ས་ངྒྷ་རི་ཏྭཱ སཱི་སེ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ ཨཱ་རོ་ཧི་ཏྭཱ ག་ནྟ་བྦཾ.

‘‘ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ པཱ་ནཱི་ཡཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཾ, པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཾ, ཨ་གྒི ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦོ, ཨ་ར་ཎི་ས་ཧི་ཏཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཾ, ཀ་ཏྟ་ར་ད་ཎྜོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦོ, ན་ཀྑ་ཏྟ་པ་དཱ་ནི ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི – ས་ཀ་ལཱ་ནི ཝཱ ཨེ་ཀ་དེ་སཱ་ནི ཝཱ, དི་སཱ་ཀུ་ས་ལེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཨི་དཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝ་ཏྟཾ ཡ་ཐཱ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་མྨཱ ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦ’’ནྟི.

༨. སེ་ནཱ་ས་ན་ཝ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ

༣༦༩. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་སེ ཙཱི་ཝ་ར་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཊི་ཝཱ་ཏེ ཨ་ངྒ་ཎེ [པ་ངྒ་ཎེ (སཱི. སྱཱ.)] སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་པྥོ་ཊེ་སུཾ. བྷི་ཀྑཱུ ར་ཛེ་ན ཨོ་ཀི་རིཾ་སུ. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཊི་ཝཱ་ཏེ ཨ་ངྒ་ཎེ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་པྥོ་ཊེ་སྶ་ནྟི! བྷི་ཀྑཱུ ར་ཛེ་ན ཨོ་ཀི་རིཾ་སཱུ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ…པེ… ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཊི་ཝཱ་ཏེ ཨ་ངྒ་ཎེ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་པྥོ་ཊེ་ནྟི, བྷི་ཀྑཱུ ར་ཛེ་ན ཨོ་ཀི་རིཾ་སཱུ’’ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི…པེ… ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ…པེ… དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི –

༣༧༠. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སེ་ནཱ་ས་ན་ཝ་ཏྟཾ པ་ཉྙ་པེ་སྶཱ་མི ཡ་ཐཱ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི སེ་ནཱ་ས་ནེ ས་མྨཱ ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦཾ. ཡ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ས་ཙེ སོ ཝི་ཧཱ་རོ ཨུ་ཀླཱ་པོ ཧོ་ཏི, ས་ཙེ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི, སོ་དྷེ་ཏ་བྦོ. [མ་ཧཱ་ཝ. ༦༦, ༦༧; ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༥༧] ཝི་ཧཱ་རཾ སོ་དྷེ་ནྟེ་ན པ་ཋ་མཾ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ; ནི་སཱི་ད་ན་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ; བྷི་སི་བི་བྦོ་ཧ་ནཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ; མ་ཉྩོ ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་པྤ་ཊི་གྷཾ་ས་ནྟེ་ན, ཨ་ས་ངྒྷ་ཊྚེ་ནྟེ་ན ཀ་ཝཱ་ཊ་པི་ཊྛཾ, ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ; པཱི་ཋཾ ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་པྤ་ཊི་གྷཾ་ས་ནྟེ་ན, ཨ་ས་ངྒྷ་ཊྚེ་ནྟེ་ན ཀ་ཝཱ་ཊ་པི་ཊྛཾ, ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ; མ་ཉྩ་པ་ཊི་པཱ་ད་ཀཱ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཱ; ཁེ་ལ༹་མ་ལླ་ཀོ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ; ཨ་པ་སྶེ་ན་ཕ་ལ་ཀཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ; བྷུ་མྨ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཝི་ཧཱ་རེ ས་ནྟཱ་ན་ཀཾ ཧོ་ཏི, ཨུ་ལློ་ཀཱ པ་ཋ་མཾ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏ་བྦཾ, ཨཱ་ལོ་ཀ་ས་ནྡྷི་ཀ་ཎྞ་བྷཱ་གཱ པ་མ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ གེ་རུ་ཀ་པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏཱ བྷི་ཏྟི ཀ་ཎྞ་ཀི་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཙོ་ལ༹་ཀཾ ཏེ་མེ་ཏྭཱ པཱི་ལེ༹་ཏྭཱ པ་མ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཀཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞ་ཀ་ཏཱ བྷཱུ་མི ཀ་ཎྞ་ཀི་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཙོ་ལ༹་ཀཾ ཏེ་མེ་ཏྭཱ པཱི་ལེ༹་ཏྭཱ པ་མ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨ་ཀ་ཏཱ ཧོ་ཏི བྷཱུ་མི, ཨུ་ད་ཀེ་ན པ་རི་པྥོ་སི་ཏྭཱ པ་རི་ཕོ་སི་ཏྭཱ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ – མཱ ཝི་ཧཱ་རོ ར་ཛེ་ན ཨུ་ཧ་ཉྙཱི་ཏི. ས་ངྐཱ་རཾ ཝི་ཙི་ནི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཚ་ཌྜེ་ཏ་བྦཾ.

‘‘ན བྷི་ཀྑུ་སཱ་མ་ནྟཱ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་པྥོ་ཊེ་ཏ་བྦཾ. ན ཝི་ཧཱ་ར་སཱ་མ་ནྟཱ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་པྥོ་ཊེ་ཏ་བྦཾ. ན པཱ་ནཱི་ཡ་སཱ་མ་ནྟཱ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་པྥོ་ཊེ་ཏ་བྦཾ. ན པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་སཱ་མ་ནྟཱ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་པྥོ་ཊེ་ཏ་བྦཾ. ན པ་ཊི་ཝཱ་ཏེ ཨ་ངྒ་ཎེ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་པྥོ་ཊེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་དྷོ་ཝཱ་ཏེ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་པྥོ་ཊེ་ཏ་བྦཾ.

‘‘བྷུ་མྨ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ སོ་དྷེ་ཏྭཱ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ. མ་ཉྩ་པ་ཊི་པཱ་ད་ཀཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ པ་མ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏ་བྦཱ. མ་ཉྩོ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ སོ་དྷེ་ཏྭཱ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་པྤ་ཊི་གྷཾ་ས་ནྟེ་ན, ཨ་ས་ངྒྷ་ཊྚེ་ནྟེ་ན ཀ་ཝཱ་ཊ་པི་ཊྛཾ, ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦོ. པཱི་ཋཾ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ སོ་དྷེ་ཏྭཱ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་པྤ་ཊི་གྷཾ་ས་ནྟེ་ན, ཨ་ས་ངྒྷ་ཊྚེ་ནྟེ་ན ཀ་ཝཱ་ཊ་པི་ཊྛཾ, ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ. བྷི་སི་བི་བྦོ་ཧ་ནཾ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ སོ་དྷེ་ཏྭཱ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ. ནི་སཱི་ད་ན་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ སོ་དྷེ་ཏྭཱ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཁེ་ལ༹་མ་ལླ་ཀོ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ པ་མ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏ་བྦོ. ཨ་པ་སྶེ་ན་ཕ་ལ་ཀཾ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ པ་མ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏ་བྦཾ. པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ. པ་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་པ་ནྟེ་ན ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཧེ་ཊྛཱ་མ་ཉྩཾ ཝཱ ཧེ་ཊྛཱ་པཱི་ཋཾ ཝཱ པ་རཱ་མ་སི་ཏྭཱ པ་ཏྟོ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ. ན ཙ ཨ་ན་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱ པ་ཏྟོ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ. ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པ་ནྟེ་ན ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཙཱི་ཝ་ར་ཝཾ་སཾ ཝཱ ཙཱི་ཝ་ར་ར་ཛྫུ ཝཱ པ་མ་ཛྫི་ཏྭཱ པཱ་ར་ཏོ ཨ་ནྟཾ ཨོ་ར་ཏོ བྷོ་གཾ ཀ་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ.

‘‘ས་ཙེ པུ་ར་ཏྠི་མཱ ས་ར་ཛཱ ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི, པུ་ར་ཏྠི་མཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ ཐ་ཀེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ པ་ཙྪི་མཱ ས་ར་ཛཱ ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི, པ་ཙྪི་མཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ ཐ་ཀེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨུ་ཏྟ་རཱ ས་ར་ཛཱ ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི ཨུ་ཏྟ་རཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ ཐ་ཀེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ད་ཀྑི་ཎཱ ས་ར་ཛཱ ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི, ད་ཀྑི་ཎཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ ཐ་ཀེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ སཱི་ཏ་ཀཱ་ལོ ཧོ་ཏི, དི་ཝཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ ཝི་ཝ་རི་ཏ་བྦཱ, ར་ཏྟིཾ ཐ་ཀེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨུ་ཎྷ་ཀཱ་ལོ ཧོ་ཏི, དི་ཝཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ ཐ་ཀེ་ཏ་བྦཱ, ར་ཏྟིཾ ཝི་ཝ་རི་ཏ་བྦཱ.

‘‘ས་ཙེ པ་རི་ཝེ་ཎཾ ཨུ་ཀླཱ་པཾ ཧོ་ཏི, པ་རི་ཝེ་ཎཾ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཀོ་ཊྛ་ཀོ ཨུ་ཀླཱ་པོ ཧོ་ཏི, ཀོ་ཊྛ་ཀོ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སཱ་ལཱ ཨུ་ཀླཱ་པཱ ཧོ་ཏི, ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སཱ་ལཱ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨ་གྒི་སཱ་ལཱ ཨུ་ཀླཱ་པཱ ཧོ་ཏི, ཨ་གྒི་སཱ་ལཱ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི ཨུ་ཀླཱ་པཱ ཧོ་ཏི, ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ པཱ་ནཱི་ཡཾ ན ཧོ་ཏི, པཱ་ནཱི་ཡཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ན ཧོ་ཏི, པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨཱ་ཙ་མ་ན་ཀུ་མྦྷི་ཡཱ ཨུ་ད་ཀཾ ན ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཙ་མ་ན་ཀུ་མྦྷི་ཡཱ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་སི་ཉྩི་ཏ་བྦཾ.

‘‘ས་ཙེ ཝུ་ཌྜྷེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རེ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ན ཝུ་ཌྜྷཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ ཨུ་དྡེ་སོ དཱ་ཏ་བྦོ, ན པ་རི་པུ་ཙྪཱ དཱ་ཏ་བྦཱ, ན ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཀཱ་ཏ་བྦོ, ན དྷ་མྨོ བྷཱ་སི་ཏ་བྦོ, ན པ་དཱི་པོ ཀཱ་ཏ་བྦོ, ན པ་དཱི་པོ ཝི་ཛ྄ཛྷཱ་པེ་ཏ་བྦོ, ན ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ ཝི་ཝ་རི་ཏ་བྦཱ, ན ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ ཐ་ཀེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཝུ་ཌྜྷེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཙ་ངྐ་མེ ཙ་ངྐ་མ་ཏི, ཡེ་ན ཝུ་ཌྜྷོ ཏེ་ན པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦཾ, ན ཙ ཝུ་ཌྜྷོ ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཀ་ཎྞེ་ན གྷ་ཊྚེ་ཏ་བྦོ. ཨི་དཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སེ་ནཱ་ས་ན་ཝ་ཏྟཾ ཡ་ཐཱ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི སེ་ནཱ་ས་ནེ ས་མྨཱ ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦ’’ནྟི.

༩. ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་ཝ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ

༣༧༡. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཛ་ནྟཱ་གྷ་རེ ཐེ་རེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ནི་ཝཱ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་ནཱ་ད་རི་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ པ་ཧཱུ་ཏཾ ཀ་ཊྛཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཨ་གྒིཾ ད་ཏྭཱ དྭཱ་རཾ ཐ་ཀེ་ཏྭཱ དྭཱ་རེ ནི་སཱི་ད་ནྟི. བྷི་ཀྑཱུ [ཐེ་རཱ ཙ བྷི་ཀྑཱུ (སྱཱ. ཀཾ.)] ཨུ་ཎྷཱ་བྷི་ཏ་ཏྟཱ དྭཱ་རཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནཱ མུ་ཙྪི་ཏཱ པ་པ་ཏ་ནྟི. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཛ་ནྟཱ་གྷ་རེ ཐེ་རེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ནི་ཝཱ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་ནཱ་ད་རི་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ པ་ཧཱུ་ཏཾ ཀ་ཊྛཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཨ་གྒིཾ ད་ཏྭཱ དྭཱ་རཾ ཐ་ཀེ་ཏྭཱ དྭཱ་རེ ནི་སཱི་དི་སྶ་ནྟི! བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ཎྷཱ་བྷི་ཏ་ཏྟཱ དྭཱ་རཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནཱ མུ་ཙྪི་ཏཱ པ་པ་ཏ་ནྟཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ…པེ… ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཛ་ནྟཱ་གྷ་རེ ཐེ་རེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ནི་ཝཱ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་ནཱ་ད་རི་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ པ་ཧཱུ་ཏཾ ཀ་ཊྛཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཨ་གྒིཾ ད་ཏྭཱ དྭཱ་རཾ ཐ་ཀེ་ཏྭཱ དྭཱ་རེ ནི་སཱི་ད་ནྟི; བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ཎྷཱ་བྷི་ཏ་ཏྟཱ དྭཱ་རཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནཱ མུ་ཙྪི་ཏཱ པ་པ་ཏ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི…པེ… ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ…པེ… དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛ་ནྟཱ་གྷ་རེ ཐེ་རེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ནི་ཝཱ་རི་ཡ་མཱ་ནེ་ན ཨ་ནཱ་ད་རི་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ པ་ཧཱུ་ཏཾ ཀ་ཊྛཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཨ་གྒི དཱ་ཏ་བྦོ. ཡོ ད་དེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྭཱ་རཾ ཐ་ཀེ་ཏྭཱ དྭཱ་རེ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ. ཡོ ནི་སཱི་དེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ.

༣༧༢. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་ཝ་ཏྟཾ པ་ཉྙ་པེ་སྶཱ་མི ཡ་ཐཱ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཛ་ནྟཱ་གྷ་རེ ས་མྨཱ ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦཾ. ཡོ པ་ཋ་མཾ ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཾ ག་ཙྪ་ཏི, ས་ཙེ ཚཱ་རི་ཀཱ ཨུ་སྶ་ནྣཱ ཧོ་ཏི, ཚཱ་རི་ཀཱ ཚ་ཌྜེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཾ ཨུ་ཀླཱ་པཾ ཧོ་ཏི, ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཾ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ པ་རི་བྷ་ཎྜཾ ཨུ་ཀླཱ་པཾ ཧོ་ཏི, པ་རི་བྷ་ཎྜཾ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ པ་རི་ཝེ་ཎཾ ཨུ་ཀླཱ་པཾ ཧོ་ཏི, པ་རི་ཝེ་ཎཾ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཀོ་ཊྛ་ཀོ ཨུ་ཀླཱ་པོ ཧོ་ཏི, ཀོ་ཊྛ་ཀོ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་སཱ་ལཱ ཨུ་ཀླཱ་པཱ ཧོ་ཏི, ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་སཱ་ལཱ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ.

‘‘ཙུ་ཎྞཾ ས་ནྣེ་ཏ་བྦཾ, མ་ཏྟི་ཀཱ ཏེ་མེ་ཏ་བྦཱ, ཨུ་ད་ཀ་དོ་ཎི་ཀཱ་ཡ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་སི་ཉྩི་ཏ་བྦཾ. ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཾ པ་ཝི་ས་ནྟེ་ན མ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ མུ་ཁཾ མ་ཀྑེ་ཏྭཱ པུ་ར་ཏོ ཙ པ་ཙྪ་ཏོ ཙ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦཾ. ན ཐེ་རེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ནུ་པ་ཁ་ཛྫ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ. ན ན་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ས་ནེ་ན པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི, ཛ་ནྟཱ་གྷ་རེ ཐེ་རཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཱ ནི་ཀྑ་མ་ནྟེ་ན ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་པཱི་ཋཾ ཨཱ་དཱ་ཡ པུ་ར་ཏོ ཙ པ་ཙྪ་ཏོ ཙ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི, ཨུ་ད་ཀེ་པི ཐེ་རཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ན ཐེ་རཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པུ་ར་ཏོ་པི ན་ཧཱ་ཡི་ཏ་བྦཾ, ན ཨུ་པ་རི་ཏོ་པི ན་ཧཱ་ཡི་ཏ་བྦཾ. ན་ཧཱ་ཏེ་ན ཨུ་ཏྟ་ར་ནྟེ་ན ཨོ་ཏ་ར་ནྟཱ་ནཾ མ་གྒོ དཱ་ཏ་བྦོ. ཡོ པ་ཙྪཱ ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཱ ནི་ཀྑ་མ་ཏི, ས་ཙེ ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཾ ཙི་ཀྑ་ལླཾ ཧོ་ཏི, དྷོ་ཝི་ཏ་བྦཾ. མ་ཏྟི་ཀཱ་དོ་ཎི་ཀཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་པཱི་ཋཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏྭཱ ཨ་གྒིཾ ཝི་ཛ྄ཛྷཱ་པེ་ཏྭཱ དྭཱ་རཾ ཐ་ཀེ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མི་ཏ་བྦཾ. ཨི་དཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་ཝ་ཏྟཾ ཡ་ཐཱ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཛ་ནྟཱ་གྷ་རེ ས་མྨཱ ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦ’’ནྟི.

༡༠. ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི་ཝ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ

༣༧༣. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཝ་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ ན ཨི་ཙྪ་ཏི ཨཱ་ཙ་མེ་ཏུཾ – ཀོ ཨི་མཾ ཝ་ས་ལཾ དུ་གྒ་ནྡྷཾ ཨཱ་མ་སི་སྶ་ཏཱི་ཏི [ཨཱ་ཙ་མི་སྶ་ཏཱི་ཏི (ཀ.)]. ཏ་སྶ ཝ་ཙྩ་མ་གྒེ ཀི་མི ས་ཎྛཱ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ‘‘ཀིཾ པ་ན ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝ་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ ན ཨཱ་ཙ་མེ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝ་མཱ་ཝུ་སོ’’ཏི. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ ཝ་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ ན ཨཱ་ཙ་མེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི! ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ…པེ… ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, ཝ་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ ན ཨཱ་ཙ་མེ་སཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི…པེ… ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ…པེ… དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ཏི ཨུ་ད་ཀེ ནཱ་ཙ་མེ་ཏ་བྦཾ. ཡོ ནཱ་ཙ་མེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.

ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི་ཡཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཌྜྷཾ ཝ་ཙྩཾ ཀ་རོ་ནྟི. ན་ཝ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝ་ཙྩི་ཏཱ ཨཱ་ག་མེ་ནྟི. ཏེ ཝ་ཙྩཾ ས་ནྡྷཱ་རེ་ནྟཱ མུ་ཙྪི་ཏཱ པ་པ་ཏ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ…པེ… ས་ཙྩཾ ཀི་ར བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ས་ཙྩཾ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི…པེ… ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི་ཡཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཌྜྷཾ ཝ་ཙྩོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ཡོ ཀ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ག་ཏ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཝ་ཙྩཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི.

ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཏི་ས་ཧ་སཱ་པི ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊིཾ པ་ཝི་ས་ནྟི, ཨུ་བྦྷ་ཛི་ཏྭཱ་པི [ཨུ་བྦྷུ་ཛྫི་ཏྭཱ་པི (སཱི.), ཨུ་བྦྷུ་ཛི་ཏྭཱ (སྱཱ.)] པ་ཝི་ས་ནྟི, ནི་ཏྠུ་ན་ནྟཱ་པི ཝ་ཙྩཾ ཀ་རོ་ནྟི, ད་ནྟ་ཀ་ཊྛཾ ཁཱ་ད་ནྟཱ་པི ཝ་ཙྩཾ ཀ་རོ་ནྟི, བ་ཧི་དྡྷཱ་པི ཝ་ཙྩ་དོ་ཎི་ཀཱ་ཡ ཝ་ཙྩཾ ཀ་རོ་ནྟི, བ་ཧི་དྡྷཱ་པི པ་སྶཱ་ཝ་དོ་ཎི་ཀཱ་ཡ པ་སྶཱ་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟི, པ་སྶཱ་ཝ་དོ་ཎི་ཀཱ་ཡ་པི ཁེ་ལ༹ཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཕ་རུ་སེ་ན་པི ཀ་ཊྛེ་ན ཨ་ཝ་ལེ་ཁ་ནྟི, ཨ་ཝ་ལེ་ཁ་ན་ཀ་ཊྛ་མྤི ཝ་ཙྩ་ཀཱུ་པ་མྷི པཱ་ཏེ་ནྟི, ཨ་ཏི་ས་ཧ་སཱ་པི ནི་ཀྑ་མ་ནྟི, ཨུ་བྦྷ་ཛི་ཏྭཱ་པི ནི་ཀྑ་མ་ནྟི, ཙ་པུ་ཙ་པུ་ཀཱ་ར་ཀ་མྤི ཨཱ་ཙ་མེ་ནྟི, ཨཱ་ཙ་མ་ན་ས་རཱ་ཝ་ཀེ་པི ཨུ་ད་ཀཾ སེ་སེ་ནྟི. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཏི་ས་ཧ་སཱ་པི ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊིཾ པ་ཝི་སི་སྶ་ནྟི, ཨུ་བྦྷ་ཛི་ཏྭཱ་པི པ་ཝི་སི་སྶ་ནྟི, ནི་ཏྠུ་ན་ནྟཱ་པི ཝ་ཙྩཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟི, ད་ནྟ་ཀ་ཊྛཾ ཁཱ་ད་ནྟཱ་པི ཝ་ཙྩཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟི, བ་ཧི་དྡྷཱ་པི ཝ་ཙྩ་དོ་ཎི་ཀཱ་ཡ ཝ་ཙྩཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟི, བ་ཧི་དྡྷཱ་པི པ་སྶཱ་ཝ་དོ་ཎི་ཀཱ་ཡ པ་སྶཱ་ཝཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟི, པ་སྶཱ་ཝ་དོ་ཎི་ཀཱ་ཡ་པི ཁེ་ལ༹ཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟི, ཕ་རུ་སེ་ན་པི ཀ་ཊྛེ་ན ཨ་ཝ་ལེ་ཁི་སྶ་ནྟི, ཨ་ཝ་ལེ་ཁ་ན་ཀ་ཊྛ་མྤི ཝ་ཙྩ་ཀཱུ་པ་མྷི པཱ་ཏེ་སྶ་ནྟི, ཨ་ཏི་ས་ཧ་སཱ་པི ནི་ཀྑ་མི་སྶ་ནྟི, ཨུ་བྦྷ་ཛི་ཏྭཱ་པི ནི་ཀྑ་མི་སྶ་ནྟི, ཙ་པུ་ཙ་པུ་ཀཱ་ར་ཀ་མྤི ཨཱ་ཙ་མེ་སྶ་ནྟི, ཨཱ་ཙ་མ་ན་ས་རཱ་ཝ་ཀེ་པི ཨུ་ད་ཀཾ སེ་སེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི! ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ…པེ… ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ས་ཙྩཾ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི…པེ… ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ…པེ… དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི –

༣༧༤. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི་ཝ་ཏྟཾ པ་ཉྙ་པེ་སྶཱ་མི ཡ་ཐཱ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི་ཡཱ ས་མྨཱ ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦཾ. ཡོ ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊིཾ ག་ཙྪ་ཏི ཏེ་ན བ་ཧི ཋི་ཏེ་ན [བ་ཧི ཋི་ཏེ་ན (སཱི. ཀ.)] ཨུ་ཀྐཱ་སི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ནྟོ ནི་སི་ནྣེ་ན་པི ཨུ་ཀྐཱ་སི་ཏ་བྦཾ. ཙཱི་ཝ་ར་ཝཾ་སེ ཝཱ ཙཱི་ཝ་ར་ར་ཛྫུ་ཡཱ ཝཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་ཏ་ར་མཱ་ནེ་ན ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊཱི པ་ཝི་སི་ཏ་བྦཱ. ནཱ་ཏི་ས་ཧ་སཱ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦཱ. ན ཨུ་བྦྷ་ཛི་ཏྭཱ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦཱ. ཝ་ཙྩ་པཱ་དུ་ཀཱ་ཡ ཋི་ཏེ་ན ཨུ་བྦྷ་ཛི་ཏ་བྦཾ. ན ནི་ཏྠུ་ན་ནྟེ་ན ཝ་ཙྩོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ན ད་ནྟ་ཀ་ཊྛཾ ཁཱ་ད་ནྟེ་ན ཝ་ཙྩོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ན བ་ཧི་དྡྷཱ ཝ་ཙྩ་དོ་ཎི་ཀཱ་ཡ ཝ་ཙྩོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ན བ་ཧི་དྡྷཱ པ་སྶཱ་ཝ་དོ་ཎི་ཀཱ་ཡ པ་སྶཱ་ཝོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ན པ་སྶཱ་ཝ་དོ་ཎི་ཀཱ་ཡ ཁེ་ལོ༹ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ན ཕ་རུ་སེ་ན ཀ་ཊྛེ་ན ཨ་ཝ་ལེ་ཁི་ཏ་བྦཾ. ན ཨ་ཝ་ལེ་ཁ་ན་ཀ་ཊྛཾ ཝ་ཙྩ་ཀཱུ་པ་མྷི པཱ་ཏེ་ཏ་བྦཾ. ཝ་ཙྩ་པཱ་དུ་ཀཱ་ཡ ཋི་ཏེ་ན པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏ་བྦཾ. ནཱ་ཏི་ས་ཧ་སཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏ་བྦཾ. ན ཨུ་བྦྷ་ཛི་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏ་བྦཾ. ཨཱ་ཙ་མ་ན་པཱ་དུ་ཀཱ་ཡ ཋི་ཏེ་ན ཨུ་བྦྷ་ཛི་ཏ་བྦཾ. ན ཙ་པུ་ཙ་པུ་ཀཱ་ར་ཀཾ ཨཱ་ཙ་མེ་ཏ་བྦཾ. ན ཨཱ་ཙ་མ་ན་ས་རཱ་ཝ་ཀེ ཨུ་ད་ཀཾ སེ་སེ་ཏ་བྦཾ. ཨཱ་ཙ་མ་ན་པཱ་དུ་ཀཱ་ཡ ཋི་ཏེ་ན པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏ་བྦཾ.

‘‘ས་ཙེ ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི ཨུ་ཧ་ཏཱ [ཨཱུ་ཧ་ཏཱ (སཱི. སྱཱ.)] ཧོ་ཏི, དྷོ་ཝི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨ་ཝ་ལེ་ཁ་ན་པི་དྷ་རོ པཱུ་རོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཝ་ལེ་ཁ་ན་ཀ་ཊྛཾ ཚ་ཌྜེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི ཨུ་ཀླཱ་པཱ ཧོ་ཏི, ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ པ་རི་བྷ་ཎྜཾ ཨུ་ཀླཱ་པཾ ཧོ་ཏི, པ་རི་བྷ་ཎྜཾ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ པ་རི་ཝེ་ཎཾ ཨུ་ཀླཱ་པཾ ཧོ་ཏི, པ་རི་ཝེ་ཎཾ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཀོ་ཊྛ་ཀོ ཨུ་ཀླཱ་པོ ཧོ་ཏི, ཀོ་ཊྛ་ཀོ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ཨཱ་ཙ་མ་ན་ཀུ་མྦྷི་ཡཱ ཨུ་ད་ཀཾ ན ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཙ་མ་ན་ཀུ་མྦྷི་ཡཱ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་སི་ཉྩི་ཏ་བྦཾ. ཨི་དཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི་ཝ་ཏྟཾ ཡ་ཐཱ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི་ཡཱ ས་མྨཱ ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦ’’ནྟི.

༡༡. ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཝ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ

༣༧༥. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀཱ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་སུ ན ས་མྨཱ ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀཱ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་སུ ན ས་མྨཱ ཝ་ཏྟི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི! ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ…པེ… ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀཱ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་སུ ན ས་མྨཱ ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀཱ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་སུ ན ས་མྨཱ ཝ་ཏྟི་སྶ་ནྟི! ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ…པེ… དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི –

༣༧༦. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་སུ ཝ་ཏྟཾ པ་ཉྙ་པེ་སྶཱ་མི ཡ་ཐཱ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་ཧི ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་སུ ས་མྨཱ ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦཾ. [མ་ཧཱ་ཝ. ༦༦] ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་མྷི ས་མྨཱ ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ས་མྨཱ་ཝ་ཏྟ་ནཱ –

‘‘ཀཱ་ལ་སྶེ་ཝ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ ཨོ་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ད་ནྟ་ཀ་ཊྛཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, མུ་ཁོ་ད་ཀཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཡཱ་གུ ཧོ་ཏི, བྷཱ་ཛ་ནཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཡཱ་གུ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་ཏ་བྦཱ. ཡཱ་གུཾ པཱི་ཏ་སྶ ཨུ་ད་ཀཾ ད་ཏྭཱ བྷཱ་ཛ་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་པྤ་ཊི་གྷཾ་ས་ནྟེ་ན དྷོ་ཝི་ཏྭཱ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏ་བྦཾ. ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་མྷི ཝུ་ཊྛི་ཏེ ཨཱ་ས་ནཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ སོ དེ་སོ ཨུ་ཀླཱ་པོ ཧོ་ཏི, སོ དེ་སོ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦོ.

‘‘ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ནི་ཝཱ་ས་ནཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, པ་ཊི་ནི་ཝཱ་ས་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, ས་གུ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཡོ དཱ་ཏ་བྦཱ, དྷོ་ཝི་ཏྭཱ པ་ཏྟོ སོ་ད་ཀོ [ས་ཨུ་ད་ཀོ (ཀ.)] དཱ་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ པ་ཙྪཱ་ས་མ་ཎཾ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི, ཏི་མ་ཎྜ་ལཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ནྟེ་ན པ་རི་མ་ཎྜ་ལཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ས་གུ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཡོ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ག་ཎྛི་ཀཾ པ་ཊི་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ པ་ཙྪཱ་ས་མ་ཎེ་ན ཧོ་ཏ་བྦཾ. ནཱ་ཏི་དཱུ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ, ནཱ་ཙྩཱ་ས་ནྣེ ག་ནྟ་བྦཾ, པ་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ན ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ བྷ་ཎ་མཱ་ན་སྶ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཀ་ཐཱ ཨོ་པཱ་ཏེ་ཏ་བྦཱ. ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཨཱ་པ་ཏྟི་སཱ་མ་ནྟཱ བྷ་ཎ་མཱ་ནོ ནི་ཝཱ་རེ་ཏ་བྦོ.

‘‘ནི་ཝ་ཏྟ་ནྟེ་ན པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ, པཱ་དོ་ད་ཀཾ པཱ་ད་པཱི་ཋཾ པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀཾ ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ, པ་ཙྩུ་གྒ་ནྟྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ, པ་ཊི་ནི་ཝཱ་ས་ནཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, ནི་ཝཱ་ས་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཙཱི་ཝ་རཾ སི་ནྣཾ ཧོ་ཏི, མུ་ཧུ་ཏྟཾ ཨུ་ཎྷེ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏ་བྦཾ, ན ཙ ཨུ་ཎྷེ ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ད་ཧི་ཏ་བྦཾ. ཙཱི་ཝ་རཾ ས་ངྒྷ་རི་ཏ་བྦཾ. ཙཱི་ཝ་རཾ ས་ངྒྷ་ར་ནྟེ་ན ཙ་ཏུ་ར་ངྒུ་ལཾ ཀ་ཎྞཾ ཨུ་སྶཱ་རེ་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ས་ངྒྷ་རི་ཏ་བྦཾ – མཱ མ་ཛ྄ཛྷེ བྷ་ངྒོ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི. ཨོ་བྷོ་གེ ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ.

‘‘ས་ཙེ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཙ བྷུ་ཉྫི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཨུ་ད་ཀཾ ད་ཏྭཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་ཏ་བྦོ. ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ པཱ་ནཱི་ཡེ་ན པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ. བྷུ་ཏྟཱ་ཝི་སྶ ཨུ་ད་ཀཾ ད་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་པྤ་ཊི་གྷཾ་ས་ནྟེ་ན དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཝོ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ མུ་ཧུ་ཏྟཾ ཨུ་ཎྷེ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏ་བྦོ. ན ཙ ཨུ་ཎྷེ པ་ཏྟོ ནི་ད་ཧི་ཏ་བྦོ. པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ. པ་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་པ་ནྟེ་ན ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཧེ་ཊྛཱ་མ་ཉྩཾ ཝཱ ཧེ་ཊྛཱ་པཱི་ཋཾ ཝཱ པ་རཱ་མ་སི་ཏྭཱ པ་ཏྟོ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ. ན ཙ ཨ་ན་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱ པ་ཏྟོ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ. ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པ་ནྟེ་ན ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཙཱི་ཝ་ར་ཝཾ་སཾ ཝཱ ཙཱི་ཝ་ར་ར་ཛྫུཾ ཝཱ པ་མ་ཛྫི་ཏྭཱ པཱ་ར་ཏོ ཨ་ནྟཾ ཨོ་ར་ཏོ བྷོ་གཾ ཀ་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ. ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་མྷི ཝུ་ཊྛི་ཏེ ཨཱ་ས་ནཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏ་བྦཾ, པཱ་དོ་ད་ཀཾ པཱ་ད་པཱི་ཋཾ པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ སོ དེ་སོ ཨུ་ཀླཱ་པོ ཧོ་ཏི, སོ དེ་སོ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦོ.

‘‘ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ན་ཧཱ་ཡི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ན་ཧཱ་ནཾ པ་ཊི་ཡཱ་དེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ སཱི་ཏེ་ན ཨ་ཏྠོ ཧོ་ཏི, སཱི་ཏཾ པ་ཊི་ཡཱ་དེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨུ་ཎྷེ་ན ཨ་ཏྠོ ཧོ་ཏི, ཨུ་ཎྷཾ པ་ཊི་ཡཱ་དེ་ཏ་བྦཾ.

‘‘ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཙུ་ཎྞཾ ས་ནྣེ་ཏ་བྦཾ, མ་ཏྟི་ཀཱ ཏེ་མེ་ཏ་བྦཱ, ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་པཱི་ཋཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ པི་ཊྛི་ཏོ པི་ཊྛི་ཏོ ག་ནྟྭཱ ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་པཱི་ཋཾ ད་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ, ཙུ་ཎྞཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, མ་ཏྟི་ཀཱ དཱ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི, ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦཾ. ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཾ པ་ཝི་ས་ནྟེ་ན མ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ མུ་ཁཾ མ་ཀྑེ་ཏྭཱ པུ་ར་ཏོ ཙ པ་ཙྪ་ཏོ ཙ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦཾ. ན ཐེ་རེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ནུ་པ་ཁ་ཛྫ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ. ན ན་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ས་ནེ་ན པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏ་བྦཱ. ཛ་ནྟཱ་གྷ་རེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཱ ནི་ཀྑ་མ་ནྟེ་ན ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་པཱི་ཋཾ ཨཱ་དཱ་ཡ པུ་ར་ཏོ ཙ པ་ཙྪ་ཏོ ཙ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏ་བྦཾ.

‘‘ཨུ་ད་ཀེ་པི ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ན་ཧཱ་ཏེ་ན པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ག་ཏྟཾ ཝོ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ག་ཏྟ་ཏོ ཨུ་ད་ཀཾ པ་མ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ, ནི་ཝཱ་ས་ནཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, ས་ངྒྷཱ་ཊི དཱ་ཏ་བྦཱ, ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་པཱི་ཋཾ ཨཱ་དཱ་ཡ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ, པཱ་དོ་ད་ཀཾ པཱ་ད་པཱི་ཋཾ པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀཾ ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ. ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ པཱ་ནཱི་ཡེ་ན པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ཨུ་དྡི་སཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཨུ་དྡི་སི་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ པ་རི་པུ་ཙྪི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, པ་རི་པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ.

‘‘ཡ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ས་ཙེ སོ ཝི་ཧཱ་རོ ཨུ་ཀླཱ་པོ ཧོ་ཏི, ས་ཙེ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི, སོ་དྷེ་ཏ་བྦོ. ཝི་ཧཱ་རཾ སོ་དྷེ་ནྟེ་ན པ་ཋ་མཾ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ; ནི་སཱི་ད་ན་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ; བྷི་སི་བི་བྦོ་ཧ་ནཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ; མ་ཉྩོ ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་པྤ་ཊི་གྷཾ་ས་ནྟེ་ན, ཨ་ས་ངྒྷ་ཊྚེ་ནྟེ་ན ཀ་ཝཱ་ཊ་པི་ཊྛཾ, ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ; པཱི་ཋཾ ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་པྤ་ཊི་གྷཾ་ས་ནྟེ་ན, ཨ་ས་ངྒྷ་ཊྚེ་ནྟེ་ན ཀ་ཝཱ་ཊ་པི་ཊྛཾ, ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ; མ་ཉྩ་པ་ཊི་པཱ་ད་ཀཱ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཱ; ཁེ་ལ༹་མ་ལླ་ཀོ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ; ཨ་པ་སྶེ་ན་ཕ་ལ་ཀཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ; བྷཱུ་མ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཝི་ཧཱ་རེ ས་ནྟཱ་ན་ཀཾ ཧོ་ཏི, ཨུ་ལློ་ཀཱ པ་ཋ་མཾ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏ་བྦཾ, ཨཱ་ལོ་ཀ་ས་ནྡྷི་ཀ་ཎྞ་བྷཱ་གཱ པ་མ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ གེ་རུ་ཀ་པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏཱ བྷི་ཏྟི ཀ་ཎྞ་ཀི་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཙོ་ལ༹་ཀཾ ཏེ་མེ་ཏྭཱ པཱི་ལེ༹་ཏྭཱ པ་མ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཀཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞ་ཀ་ཏཱ བྷཱུ་མི ཀ་ཎྞ་ཀི་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཙོ་ལ༹་ཀཾ ཏེ་མེ་ཏྭཱ པཱི་ལེ༹་ཏྭཱ པ་མ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨ་ཀ་ཏཱ ཧོ་ཏི བྷཱུ་མི, ཨུ་ད་ཀེ་ན པ་རི་པྥོ་སི་ཏྭཱ པ་རི་ཕོ་སི་ཏྭཱ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ – མཱ ཝི་ཧཱ་རོ ར་ཛེ་ན ཨུ་ཧ་ཉྙཱི་ཏི. ས་ངྐཱ་རཾ ཝི་ཙི་ནི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཚ་ཌྜེ་ཏ་བྦཾ.

‘‘བྷཱུ་མ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ སོ་དྷེ་ཏྭཱ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ. མ་ཉྩ་པ་ཊི་པཱ་ད་ཀཱ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ པ་མ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏ་བྦཱ. མ་ཉྩོ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ སོ་དྷེ་ཏྭཱ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་པྤ་ཊི་གྷཾ་ས་ནྟེ་ན, ཨ་ས་ངྒྷ་ཊྚེ་ནྟེ་ན ཀ་ཝཱ་ཊ་པི་ཊྛཾ, ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦོ. པཱི་ཋཾ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ སོ་དྷེ་ཏྭཱ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་པྤ་ཊི་གྷཾ་ས་ནྟེ་ན, ཨ་ས་ངྒྷ་ཊྚེ་ནྟེ་ན ཀ་ཝཱ་ཊ་པི་ཊྛཾ, ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ. བྷི་སི་བི་བྦོ་ཧ་ནཾ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ སོ་དྷེ་ཏྭཱ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ. ནི་སཱི་ད་ན་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ སོ་དྷེ་ཏྭཱ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཁེ་ལ༹་མ་ལླ་ཀོ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ པ་མ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏ་བྦོ. ཨ་པ་སྶེ་ན་ཕ་ལ་ཀཾ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ པ་མ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏ་བྦཾ. པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ. པ་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་པ་ནྟེ་ན ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཧེ་ཊྛཱ་མ་ཉྩཾ ཝཱ ཧེ་ཊྛཱ་པཱི་ཋཾ ཝཱ པ་རཱ་མ་སི་ཏྭཱ པ་ཏྟོ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ. ན ཙ ཨ་ན་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱ པ་ཏྟོ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ. ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པ་ནྟེ་ན ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཙཱི་ཝ་ར་ཝཾ་སཾ ཝཱ ཙཱི་ཝ་ར་ར་ཛྫུཾ ཝཱ པ་མ་ཛྫི་ཏྭཱ པཱ་ར་ཏོ ཨ་ནྟཾ ཨོ་ར་ཏོ བྷོ་གཾ ཀ་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ.

‘‘ས་ཙེ པུ་ར་ཏྠི་མཱ ས་ར་ཛཱ ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི, པུ་ར་ཏྠི་མཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ ཐ་ཀེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ པ་ཙྪི་མཱ ས་ར་ཛཱ ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི, པ་ཙྪི་མཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ ཐ་ཀེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨུ་ཏྟ་རཱ ས་ར་ཛཱ ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི, ཨུ་ཏྟ་རཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ ཐ་ཀེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ད་ཀྑི་ཎཱ ས་ར་ཛཱ ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི, ད་ཀྑི་ཎཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ ཐ་ཀེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ སཱི་ཏ་ཀཱ་ལོ ཧོ་ཏི, དི་ཝཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ ཝི་ཝ་རི་ཏ་བྦཱ, ར་ཏྟིཾ ཐ་ཀེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨུ་ཎྷ་ཀཱ་ལོ ཧོ་ཏི, དི་ཝཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ ཐ་ཀེ་ཏ་བྦཱ, ར་ཏྟིཾ ཝི་ཝ་རི་ཏ་བྦཱ.

‘‘ས་ཙེ པ་རི་ཝེ་ཎཾ ཨུ་ཀླཱ་པཾ ཧོ་ཏི, པ་རི་ཝེ་ཎཾ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཀོ་ཊྛ་ཀོ ཨུ་ཀླཱ་པོ ཧོ་ཏི, ཀོ་ཊྛ་ཀོ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སཱ་ལཱ ཨུ་ཀླཱ་པཱ ཧོ་ཏི, ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སཱ་ལཱ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨ་གྒི་སཱ་ལཱ ཨུ་ཀླཱ་པཱ ཧོ་ཏི, ཨ་གྒི་སཱ་ལཱ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི ཨུ་ཀླཱ་པཱ ཧོ་ཏི, ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ པཱ་ནཱི་ཡཾ ན ཧོ་ཏི, པཱ་ནཱི་ཡཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ན ཧོ་ཏི, པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨཱ་ཙ་མ་ན་ཀུ་མྦྷི་ཡཱ ཨུ་ད་ཀཾ ན ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཙ་མ་ན་ཀུ་མྦྷི་ཡཱ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་སི་ཉྩི་ཏ་བྦཾ.

‘‘ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཧོ་ཏི, ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་ན ཝཱུ་པ་ཀཱ་སེ་ཏ་བྦོ, ཝཱུ་པ་ཀཱ་སཱ་པེ་ཏ་བྦོ, དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ ཝཱ་སྶ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི, ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་ན ཝི་ནོ་དེ་ཏ་བྦཾ, ཝི་ནོ་དཱ་པེ་ཏ་བྦཾ, དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ ཝཱ་སྶ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ དི་ཊྛི་ག་ཏཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི, ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་ན ཝི་ཝེ་ཙེ་ཏ་བྦཾ, ཝི་ཝེ་ཙཱ་པེ་ཏ་བྦཾ, དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ ཝཱ་སྶ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ག་རུ་དྷ་མྨཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི པ་རི་ཝཱ་སཱ་ར་ཧོ, ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་ན ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ – ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ས་ངྒྷོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ པ་རི་ཝཱ་སཾ ད་དེ་ཡྻཱ་ཏི. ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ མཱུ་ལཱ་ཡ་པ་ཊི་ཀ་སྶ་ནཱ་ར་ཧོ ཧོ་ཏི, ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་ན ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ – ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ས་ངྒྷོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ མཱུ་ལཱ་ཡ པ་ཊི་ཀ་སྶེ་ཡྻཱ་ཏི. ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ མཱ་ན་ཏྟཱ་ར་ཧོ ཧོ་ཏི, ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་ན ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ – ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ས་ངྒྷོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ མཱ་ན་ཏྟཾ ད་དེ་ཡྻཱ་ཏི. ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཨ་བྦྷཱ་ནཱ་ར་ཧོ ཧོ་ཏི, ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་ན ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ – ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ས་ངྒྷོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཨ་བྦྷེ་ཡྻཱ་ཏི. ས་ཙེ ས་ངྒྷོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཛྫ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ ནི་ཡ་སྶཾ ཝཱ པ་བྦཱ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ པ་ཊི་སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱ ཨུ་ཀྑེ་པ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ, ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་ན ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ – ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ས་ངྒྷོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཀ་མྨཾ ན ཀ་རེ་ཡྻ, ལ་ཧུ་ཀཱ་ཡ ཝཱ པ་རི་ཎཱ་མེ་ཡྻཱ་ཏི. ཀ་ཏཾ ཝཱ པ་ན་སྶ ཧོ་ཏི ས་ངྒྷེ་ན ཀ་མྨཾ, ཏ་ཛྫ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ ནི་ཡ་སྶཾ ཝཱ པ་བྦཱ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ པ་ཊི་སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱ ཨུ་ཀྑེ་པ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ, ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་ན ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ – ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ས་མྨཱ ཝ་ཏྟེ་ཡྻ, ལོ་མཾ པཱ་ཏེ་ཡྻ, ནེ་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ཏྟེ་ཡྻ, ས་ངྒྷོ ཏཾ ཀ་མྨཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཡྻཱ་ཏི.

‘‘ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ དྷོ་ཝི་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི, ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་ན དྷོ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཝཱ ཀཱ་ཏ་བྦཾ – ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ དྷོ་ཝི་ཡེ་ཐཱ་ཏི. ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི, ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་ན ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཝཱ ཀཱ་ཏ་བྦཾ – ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ ཀ་རི་ཡེ་ཐཱ་ཏི. ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ར་ཛ་ནཱ པ་ཙི་ཏ་བྦཱ ཧོ་ཏི, ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་ན པ་ཙི་ཏ་བྦཱ, ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཝཱ ཀཱ་ཏ་བྦཾ – ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ར་ཛ་ནཾ པ་ཙི་ཡེ་ཐཱ་ཏི. ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ ར་ཛི་ཏ་བྦཾ [ར་ཛེ་ཏ་བྦཾ (སྱཱ.)] ཧོ་ཏི, ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་ན ར་ཛི་ཏ་བྦཾ, ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཝཱ ཀཱ་ཏ་བྦཾ – ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ ར་ཛི་ཡེ་ཐཱ་ཏི. ཙཱི་ཝ་རཾ ར་ཛ་ནྟེ་ན [ར་ཛེ་ནྟེ་ན (སྱཱ.)] སཱ་དྷུ་ཀཾ ས་མྤ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀཾ ས་མྤ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀཾ ར་ཛི་ཏ་བྦཾ, ན ཙ ཨ་ཙྪི་ནྣེ ཐེ་ཝེ པ་ཀྐ་མི་ཏ་བྦཾ.

‘‘ན ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ པ་ཏྟོ དཱ་ཏ་བྦོ, ན ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ པ་ཏྟོ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ; ན ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, ན ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ; ན ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ པ་རི་ཀྑཱ་རོ དཱ་ཏ་བྦོ, ན ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ པ་རི་ཀྑཱ་རོ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ; ན ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཀེ་སཱ ཚེ་དེ་ཏ་བྦཱ [ཚེ་ཏྟ་བྦཱ (སཱི.), ཚེ་དི་ཏ་བྦཱ (ཀ.)], ན ཨེ་ཀ་ཙྩེ་ན ཀེ་སཱ ཚེ་དཱ་པེ་ཏ་བྦཱ; ན ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ན ཨེ་ཀ་ཙྩེ་ན པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏ་བྦཾ; ན ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩོ [ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩཾ (ཀ.)] ཀཱ་ཏ་བྦོ, ན ཨེ་ཀ་ཙྩེ་ན ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩོ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏ་བྦོ; ན ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ པ་ཙྪཱ་ས་མ་ཎེ་ན ཧོ་ཏ་བྦཾ, ན ཨེ་ཀ་ཙྩོ པ་ཙྪཱ་ས་མ་ཎོ ཨཱ་དཱ་ཏ་བྦོ; ན ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ ནཱི་ཧ་རི་ཏ་བྦོ, ན ཨེ་ཀ་ཙྩེ་ན པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ ནཱི་ཧ་རཱ་པེ་ཏ་བྦོ; ན ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ གཱ་མོ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦོ; ན སུ་སཱ་ནཾ ག་ནྟ་བྦཾ; ན དི་སཱ པ་ཀྐ་མི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ གི་ལཱ་ནོ ཧོ་ཏི, ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏ་བྦོ, ཝུ་ཊྛཱ་ན་མ་སྶ ཨཱ་ག་མེ་ཏ་བྦཾ. ཨི་དཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་སུ ཝ་ཏྟཾ ཡ་ཐཱ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་ཧི ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་སུ ས་མྨཱ ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦ’’ནྟི.

༡༢. ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་ཝ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ

༣༧༧. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་སུ ན ས་མྨཱ ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་སུ ན ས་མྨཱ ཝ་ཏྟི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི! ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ…པེ… ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་སུ ན ས་མྨཱ ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི…པེ… ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ…པེ… དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི –

༣༧༨. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ་ནཾ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་སུ ཝ་ཏྟཾ པ་ཉྙ་པེ་སྶཱ་མི ཡ་ཐཱ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ཧི ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་སུ ས་མྨཱ ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦཾ. [མ་ཧཱ་ཝ. ༦༧] ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་མྷི ས་མྨཱ ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ས་མྨཱ་ཝ་ཏྟ་ནཱ –

‘‘ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀོ ས་ངྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ ཨ་ནུ་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ ཨུ་དྡེ་སེ་ན པ་རི་པུ་ཙྪཱ་ཡ ཨོ་ཝཱ་དེ་ན ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནི་ཡཱ. ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ པ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་སྶ པ་ཏྟོ ན ཧོ་ཏི, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ན ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་སྶ པ་ཏྟོ དཱ་ཏ་བྦོ, ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཝཱ ཀཱ་ཏ་བྦཾ – ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་སྶ པ་ཏྟོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཡེ་ཐཱ་ཏི. ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ ཧོ་ཏི, ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ ན ཧོ་ཏི, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ན ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཝཱ ཀཱ་ཏ་བྦཾ – ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཡེ་ཐཱ་ཏི. ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ པ་རི་ཀྑཱ་རོ ཧོ་ཏི, ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་སྶ པ་རི་ཀྑཱ་རོ ན ཧོ་ཏི, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ན ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་སྶ པ་རི་ཀྑཱ་རོ དཱ་ཏ་བྦོ, ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཝཱ ཀཱ་ཏ་བྦཾ – ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་སྶ པ་རི་ཀྑཱ་རོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཡེ་ཐཱ་ཏི.

‘‘ས་ཙེ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀོ གི་ལཱ་ནོ ཧོ་ཏི, ཀཱ་ལ་སྶེ་ཝ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ད་ནྟ་ཀ་ཊྛཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, མུ་ཁོ་ད་ཀཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཡཱ་གུ ཧོ་ཏི, བྷཱ་ཛ་ནཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཡཱ་གུ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་ཏ་བྦཱ. ཡཱ་གུཾ པཱི་ཏ་སྶ ཨུ་ད་ཀཾ ད་ཏྭཱ བྷཱ་ཛ་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་པྤ་ཊི་གྷཾ་ས་ནྟེ་ན དྷོ་ཝི་ཏྭཱ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏ་བྦཾ. ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་མྷི ཝུ་ཊྛི་ཏེ ཨཱ་ས་ནཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ སོ དེ་སོ ཨུ་ཀླཱ་པོ ཧོ་ཏི, སོ དེ་སོ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦོ.

‘‘ས་ཙེ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀོ གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ནི་ཝཱ་ས་ནཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, པ་ཊི་ནི་ཝཱ་ས་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, ས་གུ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཡོ དཱ་ཏ་བྦཱ, དྷོ་ཝི་ཏྭཱ པ་ཏྟོ སོ་ད་ཀོ དཱ་ཏ་བྦོ.

‘‘ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནི་ཝ་ཏྟི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ, པཱ་དོ་ད་ཀཾ པཱ་ད་པཱི་ཋཾ པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀཾ ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ, པ་ཙྩུ་གྒ་ནྟྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ, པ་ཊི་ནི་ཝཱ་ས་ནཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, ནི་ཝཱ་ས་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཙཱི་ཝ་རཾ སི་ནྣཾ ཧོ་ཏི, མུ་ཧུ་ཏྟཾ ཨུ་ཎྷེ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏ་བྦཾ, ན ཙ ཨུ་ཎྷེ ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ད་ཧི་ཏ་བྦཾ. ཙཱི་ཝ་རཾ ས་ངྒྷ་རི་ཏ་བྦཾ. ཙཱི་ཝ་རཾ ས་ངྒྷ་ར་ནྟེ་ན ཙ་ཏུ་ར་ངྒུ་ལཾ ཀ་ཎྞཾ ཨུ་སྶཱ་རེ་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ས་ངྒྷ་རི་ཏ་བྦཾ – མཱ མ་ཛ྄ཛྷེ བྷ་ངྒོ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི. ཨོ་བྷོ་གེ ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ.

‘‘ས་ཙེ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ ཧོ་ཏི, ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀོ ཙ བྷུ་ཉྫི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཨུ་ད་ཀཾ ད་ཏྭཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་ཏ་བྦོ. ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀོ པཱ་ནཱི་ཡེ་ན པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ. བྷུ་ཏྟཱ་ཝི་སྶ ཨུ་ད་ཀཾ ད་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་པྤ་ཊི་གྷཾ་ས་ནྟེ་ན དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཝོ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ མུ་ཧུ་ཏྟཾ ཨུ་ཎྷེ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏ་བྦོ, ན ཙ ཨུ་ཎྷེ པ་ཏྟོ ནི་ད་ཧི་ཏ་བྦོ. པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ. པ་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་པ་ནྟེ་ན ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཧེ་ཊྛཱ་མ་ཉྩཾ ཝཱ ཧེ་ཊྛཱ་པཱི་ཋཾ ཝཱ པ་རཱ་མ་སི་ཏྭཱ པ་ཏྟོ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ. ན ཙ ཨ་ན་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱ པ་ཏྟོ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ. ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པ་ནྟེ་ན ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཙཱི་ཝ་ར་ཝཾ་སཾ ཝཱ ཙཱི་ཝ་ར་ར་ཛྫུཾ ཝཱ པ་མ་ཛྫི་ཏྭཱ པཱ་ར་ཏོ ཨ་ནྟཾ ཨོ་ར་ཏོ བྷོ་གཾ ཀ་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ. ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་མྷི ཝུ་ཊྛི་ཏེ ཨཱ་ས་ནཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏ་བྦཾ, པཱ་དོ་ད་ཀཾ པཱ་ད་པཱི་ཋཾ པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ སོ དེ་སོ ཨུ་ཀླཱ་པོ ཧོ་ཏི, སོ དེ་སོ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦོ.

‘‘ས་ཙེ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀོ ན་ཧཱ་ཡི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ན་ཧཱ་ནཾ པ་ཊི་ཡཱ་དེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ སཱི་ཏེ་ན ཨ་ཏྠོ ཧོ་ཏི, སཱི་ཏཾ པ་ཊི་ཡཱ་དེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨུ་ཎྷེ་ན ཨ་ཏྠོ ཧོ་ཏི, ཨུ་ཎྷཾ པ་ཊི་ཡཱ་དེ་ཏ་བྦཾ.

‘‘ས་ཙེ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀོ ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཙུ་ཎྞཾ ས་ནྣེ་ཏ་བྦཾ, མ་ཏྟི་ཀཱ ཏེ་མེ་ཏ་བྦཱ, ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་པཱི་ཋཾ ཨཱ་དཱ་ཡ [ཨཱ་དཱ་ཡ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་སྶ པི་ཊྛི་ཏོ པི་ཊྛི་ཏོ (ཀ.)] ག་ནྟྭཱ ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་པཱི་ཋཾ ད་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ, ཙུ་ཎྞཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, མ་ཏྟི་ཀཱ དཱ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦཾ. ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཾ པ་ཝི་ས་ནྟེ་ན མ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ མུ་ཁཾ མ་ཀྑེ་ཏྭཱ པུ་ར་ཏོ ཙ པ་ཙྪ་ཏོ ཙ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦཾ. ན ཐེ་རེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ནུ་པ་ཁ་ཛྫ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ, ན ན་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ས་ནེ་ན པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏ་བྦཱ. ཛ་ནྟཱ་གྷ་རེ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་སྶ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཱ ནི་ཀྑ་མ་ནྟེ་ན ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་པཱི་ཋཾ ཨཱ་དཱ་ཡ པུ་ར་ཏོ ཙ པ་ཙྪ་ཏོ ཙ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏ་བྦཾ.

‘‘ཨུ་ད་ཀེ་པི ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་སྶ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ན་ཧཱ་ཏེ་ན པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ག་ཏྟཾ ཝོ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་སྶ ག་ཏྟ་ཏོ ཨུ་ད་ཀཾ པ་མ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ, ནི་ཝཱ་ས་ནཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, ས་ངྒྷཱ་ཊི དཱ་ཏ་བྦཱ, ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་པཱི་ཋཾ ཨཱ་དཱ་ཡ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ, པཱ་དོ་ད་ཀཾ པཱ་ད་པཱི་ཋཾ པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀཾ ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ. ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀོ པཱ་ནཱི་ཡེ་ན པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ.

‘‘ཡ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀོ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ས་ཙེ སོ ཝི་ཧཱ་རོ ཨུ་ཀླཱ་པོ ཧོ་ཏི, ས་ཙེ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི, སོ་དྷེ་ཏ་བྦོ. ཝི་ཧཱ་རཾ སོ་དྷེ་ནྟེ་ན པ་ཋ་མཾ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ…པེ… ས་ཙེ ཨཱ་ཙ་མ་ན་ཀུ་མྦྷི་ཡཱ ཨུ་ད་ཀཾ ན ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཙ་མ་ན་ཀུ་མྦྷི་ཡཱ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་སི་ཉྩི་ཏ་བྦཾ.

‘‘ས་ཙེ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་སྶ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཧོ་ཏི, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ན ཝཱུ་པ་ཀཱ་སེ་ཏ་བྦོ, ཝཱུ་པ་ཀཱ་སཱ་པེ་ཏ་བྦོ, དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ ཝཱ་སྶ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་སྶ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ན ཝི་ནོ་དེ་ཏ་བྦཾ, ཝི་ནོ་དཱ་པེ་ཏ་བྦཾ, དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ ཝཱ་སྶ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་སྶ དི་ཊྛི་ག་ཏཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ན ཝི་ཝེ་ཙེ་ཏ་བྦཾ, ཝི་ཝེ་ཙཱ་པེ་ཏ་བྦཾ, དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ ཝཱ་སྶ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀོ ག་རུ་དྷ་མྨཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི པ་རི་ཝཱ་སཱ་ར་ཧོ, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ན ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ – ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ས་ངྒྷོ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་སྶ པ་རི་ཝཱ་སཾ ད་དེ་ཡྻཱ་ཏི. ས་ཙེ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀོ མཱུ་ལཱ་ཡ་པ་ཊི་ཀ་སྶ་ནཱ་ར་ཧོ ཧོ་ཏི, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ན ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ – ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ས་ངྒྷོ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀཾ མཱུ་ལཱ་ཡ པ་ཊི་ཀ་སྶེ་ཡྻཱ་ཏི. ས་ཙེ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀོ མཱ་ན་ཏྟཱ་ར་ཧོ ཧོ་ཏི, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ན ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ – ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ས་ངྒྷོ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་སྶ མཱ་ན་ཏྟཾ ད་དེ་ཡྻཱ་ཏི. ས་ཙེ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀོ ཨ་བྦྷཱ་ནཱ་ར་ཧོ ཧོ་ཏི, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ན ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ – ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ས་ངྒྷོ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀཾ ཨ་བྦྷེ་ཡྻཱ་ཏི. ས་ཙེ ས་ངྒྷོ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་སྶ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཛྫ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ ནི་ཡ་སྶཾ ཝཱ པ་བྦཱ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ པ་ཊི་སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱ ཨུ་ཀྑེ་པ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ན ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ – ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ས་ངྒྷོ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་སྶ ཀ་མྨཾ ན ཀ་རེ་ཡྻ, ལ་ཧུ་ཀཱ་ཡ ཝཱ པ་རི་ཎཱ་མེ་ཡྻཱ་ཏི. ཀ་ཏཾ ཝཱ པ་ན་སྶ ཧོ་ཏི ས་ངྒྷེ་ན ཀ་མྨཾ, ཏ་ཛྫ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ ནི་ཡ་སྶཾ ཝཱ པ་བྦཱ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ པ་ཊི་སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱ, ཨུ་ཀྑེ་པ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ན ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ – ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀོ ས་མྨཱ ཝ་ཏྟེ་ཡྻ ལོ་མཾ པཱ་ཏེ་ཡྻ, ནེ་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ཏྟེ་ཡྻ, ས་ངྒྷོ ཏཾ ཀ་མྨཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཡྻཱ་ཏི.

‘‘ས་ཙེ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ དྷོ་ཝི་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ན ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ཨེ་ཝཾ དྷོ་ཝེ་ཡྻཱ་སཱི་ཏི, ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཝཱ ཀཱ་ཏ་བྦཾ – ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ དྷོ་ཝི་ཡེ་ཐཱ་ཏི. ས་ཙེ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ན ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ཨེ་ཝཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་སཱི་ཏི, ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཝཱ ཀཱ་ཏ་བྦཾ – ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ ཀ་རི་ཡེ་ཐཱ་ཏི. ས་ཙེ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་སྶ ར་ཛ་ནཾ པ་ཙི་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ན ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ཨེ་ཝཾ པ་ཙེ་ཡྻཱ་སཱི་ཏི, ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཝཱ ཀཱ་ཏ་བྦཾ – ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་སྶ ར་ཛ་ནཾ པ་ཙི་ཡེ་ཐཱ་ཏི. ས་ཙེ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ ར་ཛི་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ན ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ཨེ་ཝཾ ར་ཛེ་ཡྻཱ་སཱི་ཏི, ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཝཱ ཀཱ་ཏ་བྦཾ – ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ ར་ཛི་ཡེ་ཐཱ་ཏི. ཙཱི་ཝ་རཾ ར་ཛ་ནྟེ་ན སཱ་དྷུ་ཀཾ ས་མྤ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀཾ ས་མྤ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀཾ ར་ཛི་ཏ་བྦཾ, ན ཙ ཨ་ཙྪི་ནྣེ ཐེ་ཝེ པ་ཀྐ་མི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀོ གི་ལཱ་ནོ ཧོ་ཏི, ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏ་བྦོ, ཝུ་ཊྛཱ་ན་མ་སྶ ཨཱ་ག་མེ་ཏ་བྦཾ. ཨི་དཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ་ནཾ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་སུ ཝ་ཏྟཾ ཡ་ཐཱ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ཧི ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་སུ ས་མྨཱ ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦ’’ནྟི.

དུ་ཏི་ཡ་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་རོ ནི་ཊྛི་ཏོ.

༡༣. ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ

༣༧༩. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་སུ ན ས་མྨཱ ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་སུ ན ས་མྨཱ ཝ་ཏྟི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི! ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ…པེ… ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་སུ ན ས་མྨཱ ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི…པེ… ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ…པེ… དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི –

༣༨༠. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་སུ ཝ་ཏྟཾ པ་ཉྙ་པེ་སྶཱ་མི ཡ་ཐཱ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་ཧི ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་སུ ས་མྨཱ ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦཾ. [མ་ཧཱ་ཝ. ༧༨] ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་མྷི ས་མྨཱ ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ས་མྨཱ་ཝ་ཏྟ་ནཱ –

‘‘ཀཱ་ལ་སྶེ་ཝ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ ཨོ་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ད་ནྟ་ཀ་ཊྛཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, མུ་ཁོ་ད་ཀཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཡཱ་གུ ཧོ་ཏི, བྷཱ་ཛ་ནཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཡཱ་གུ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་ཏ་བྦཱ. ཡཱ་གུཾ པཱི་ཏ་སྶ ཨུ་ད་ཀཾ ད་ཏྭཱ བྷཱ་ཛ་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་པྤ་ཊི་གྷཾ་ས་ནྟེ་ན དྷོ་ཝི་ཏྭཱ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏ་བྦཾ. ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་མྷི ཝུ་ཊྛི་ཏེ ཨཱ་ས་ནཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ སོ དེ་སོ ཨུ་ཀླཱ་པོ ཧོ་ཏི, སོ དེ་སོ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦོ.

‘‘ས་ཙེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ནི་ཝཱ་ས་ནཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, པ་ཊི་ནི་ཝཱ་ས་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, ས་གུ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཡོ དཱ་ཏ་བྦཱ, དྷོ་ཝི་ཏྭཱ པ་ཏྟོ སོ་ད་ཀོ དཱ་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ པ་ཙྪཱ་ས་མ་ཎཾ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི, ཏི་མ་ཎྜ་ལཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ནྟེ་ན པ་རི་མ་ཎྜ་ལཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ས་གུ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཡོ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ག་ཎྛི་ཀཾ པ་ཊི་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ པ་ཙྪཱ་ས་མ་ཎེ་ན ཧོ་ཏ་བྦཾ. ནཱ་ཏི་དཱུ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ, ནཱ་ཙྩཱ་ས་ནྣེ ག་ནྟ་བྦཾ, པ་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ན ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ བྷ་ཎ་མཱ་ན་སྶ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཀ་ཐཱ ཨོ་པཱ་ཏེ་ཏ་བྦཱ. ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨཱ་པ་ཏྟི་སཱ་མ་ནྟཱ བྷ་ཎ་མཱ་ནོ ནི་ཝཱ་རེ་ཏ་བྦོ.

‘‘ནི་ཝ་ཏྟ་ནྟེ་ན པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ, པཱ་དོ་ད་ཀཾ པཱ་ད་པཱི་ཋཾ པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀཾ ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ, པ་ཙྩུ་གྒ་ནྟྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ, པ་ཊི་ནི་ཝཱ་ས་ནཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, ནི་ཝཱ་ས་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཙཱི་ཝ་རཾ སི་ནྣཾ ཧོ་ཏི, མུ་ཧུ་ཏྟཾ ཨུ་ཎྷེ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏ་བྦཾ, ན ཙ ཨུ་ཎྷེ ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ད་ཧི་ཏ་བྦཾ. ཙཱི་ཝ་རཾ ས་ངྒྷ་རི་ཏ་བྦཾ. ཙཱི་ཝ་རཾ ས་ངྒྷ་ར་ནྟེ་ན ཙ་ཏུ་ར་ངྒུ་ལཾ ཀ་ཎྞཾ ཨུ་སྶཱ་རེ་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ས་ངྒྷ་རི་ཏ་བྦཾ – མཱ མ་ཛ྄ཛྷེ བྷ་ངྒོ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི. ཨོ་བྷོ་གེ ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ.

‘‘ས་ཙེ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཙ བྷུ་ཉྫི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཨུ་ད་ཀཾ ད་ཏྭཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་ཏ་བྦོ. ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ པཱ་ནཱི་ཡེ་ན པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ. བྷུ་ཏྟཱ་ཝི་སྶ ཨུ་ད་ཀཾ ད་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་པྤ་ཊི་གྷཾ་ས་ནྟེ་ན དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཝོ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ མུ་ཧུ་ཏྟཾ ཨུ་ཎྷེ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏ་བྦོ, ན ཙ ཨུ་ཎྷེ པ་ཏྟོ ནི་ད་ཧི་ཏ་བྦོ. པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ. པ་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་པ་ནྟེ་ན ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཧེ་ཊྛཱ་མ་ཉྩཾ ཝཱ ཧེ་ཊྛཱ་པཱི་ཋཾ ཝཱ པ་རཱ་མ་སི་ཏྭཱ པ་ཏྟོ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ. ན ཙ ཨ་ན་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱ པ་ཏྟོ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ. ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པ་ནྟེ་ན ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཙཱི་ཝ་ར་ཝཾ་སཾ ཝཱ ཙཱི་ཝ་ར་ར་ཛྫུཾ ཝཱ པ་མ་ཛི་ཏྭཱ པཱ་ར་ཏོ ཨ་ནྟཾ ཨོ་ར་ཏོ བྷོ་གཾ ཀ་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ. ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་མྷི ཝུ་ཊྛི་ཏེ ཨཱ་ས་ནཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏ་བྦཾ, པཱ་དོ་ད་ཀཾ པཱ་ད་པཱི་ཋཾ པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ སོ དེ་སོ ཨུ་ཀླཱ་པོ ཧོ་ཏི, སོ དེ་སོ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦོ.

‘‘ས་ཙེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ན་ཧཱ་ཡི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ན་ཧཱ་ནཾ པ་ཊི་ཡཱ་དེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ སཱི་ཏེ་ན ཨ་ཏྠོ ཧོ་ཏི, སཱི་ཏཾ པ་ཊི་ཡཱ་དེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨུ་ཎྷེ་ན ཨ་ཏྠོ ཧོ་ཏི, ཨུ་ཎྷཾ པ་ཊི་ཡཱ་དེ་ཏ་བྦཾ.

‘‘ས་ཙེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཙུ་ཎྞཾ ས་ནྣེ་ཏ་བྦཾ, མ་ཏྟི་ཀཱ ཏེ་མེ་ཏ་བྦཱ, ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་པཱི་ཋཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ པི་ཊྛི་ཏོ པི་ཊྛི་ཏོ ག་ནྟྭཱ ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་པཱི་ཋཾ ད་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ, ཙུ་ཎྞཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, མ་ཏྟི་ཀཱ དཱ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི, ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦཾ. ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཾ པ་ཝི་ས་ནྟེ་ན མ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ མུ་ཁཾ མ་ཀྑེ་ཏྭཱ པུ་ར་ཏོ ཙ པ་ཙྪ་ཏོ ཙ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦཾ. ན ཐེ་རེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ནུ་པ་ཁ་ཛྫ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ. ན ན་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ས་ནེ་ན པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏ་བྦཱ. ཛ་ནྟཱ་གྷ་རེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཱ ནི་ཀྑ་མ་ནྟེ་ན ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་པཱི་ཋཾ ཨཱ་དཱ་ཡ པུ་ར་ཏོ ཙ པ་ཙྪ་ཏོ ཙ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏ་བྦཾ.

‘‘ཨུ་ད་ཀེ་པི ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ན་ཧཱ་ཏེ་ན པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ག་ཏྟཾ ཝོ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ག་ཏྟ་ཏོ ཨུ་ད་ཀཾ པ་མ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ, ནི་ཝཱ་ས་ནཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, ས་ངྒྷཱ་ཊི དཱ་ཏ་བྦཱ, ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་པཱི་ཋཾ ཨཱ་དཱ་ཡ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ, པཱ་དོ་ད་ཀཾ པཱ་ད་པཱི་ཋཾ པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀཾ ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ. ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ པཱ་ནཱི་ཡེ་ན པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ཨུ་དྡི་སཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཨུ་དྡི་སི་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ པ་རི་པུ་ཙྪི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, པ་རི་པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ.

‘‘ཡ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ས་ཙེ སོ ཝི་ཧཱ་རོ ཨུ་ཀླཱ་པོ ཧོ་ཏི, ས་ཙེ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི, སོ་དྷེ་ཏ་བྦོ. ཝི་ཧཱ་རཾ སོ་དྷེ་ནྟེ་ན པ་ཋ་མཾ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ; ནི་སཱི་ད་ན་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ; བྷི་སི་བི་བྦོ་ཧ་ནཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ; མ་ཉྩོ ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་པྤ་ཊི་གྷཾ་ས་ནྟེ་ན ཨ་ས་ངྒྷ་ཊྚེ་ནྟེ་ན ཀ་ཝཱ་ཊ་པི་ཊྛཾ, ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ; པཱི་ཋཾ ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་པྤ་ཊི་གྷཾ་ས་ནྟེ་ན, ཨ་ས་ངྒྷ་ཊྚེ་ནྟེ་ན ཀ་ཝཱ་ཊ་པི་ཊྛཾ, ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ; མ་ཉྩ་པ་ཊི་པཱ་ད་ཀཱ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཱ; ཁེ་ལ༹་མ་ལླ་ཀོ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ; ཨ་པ་སྶེ་ན་ཕ་ལ་ཀཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ; བྷཱུ་མ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཝི་ཧཱ་རེ ས་ནྟཱ་ན་ཀཾ ཧོ་ཏི, ཨུ་ལློ་ཀཱ པ་ཋ་མཾ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏ་བྦཾ, ཨཱ་ལོ་ཀ་ས་ནྡྷི་ཀ་ཎྞ་བྷཱ་གཱ པ་མ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ གེ་རུ་ཀ་པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏཱ བྷི་ཏྟི ཀ་ཎྞ་ཀི་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཙོ་ལ༹་ཀཾ ཏེ་མེ་ཏྭཱ པཱི་ལེ༹་ཏྭཱ པ་མ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཀཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞ་ཀ་ཏཱ བྷཱུ་མི ཀ་ཎྞ་ཀི་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཙོ་ལ༹་ཀཾ ཏེ་མེ་ཏྭཱ པཱི་ལེ༹་ཏྭཱ པ་མ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨ་ཀ་ཏཱ ཧོ་ཏི བྷཱུ་མི, ཨུ་ད་ཀེ་ན པ་རི་པྥོ་སི་ཏྭཱ པ་རི་ཕོ་སི་ཏྭཱ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ – མཱ ཝི་ཧཱ་རོ ར་ཛེ་ན ཨུ་ཧ་ཉྙཱི་ཏི. ས་ངྐཱ་རཾ ཝི་ཙི་ནི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཚ་ཌྜེ་ཏ་བྦཾ.

‘‘བྷཱུ་མ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ སོ་དྷེ་ཏྭཱ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ. མ་ཉྩ་པ་ཊི་པཱ་ད་ཀཱ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ པ་མ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏ་བྦཱ. མ་ཉྩོ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ སོ་དྷེ་ཏྭཱ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་པྤ་ཊི་གྷཾ་ས་ནྟེ་ན, ཨ་ས་ངྒྷ་ཊྚེ་ནྟེ་ན ཀ་ཝཱ་ཊ་པི་ཊྛཾ, ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦོ. པཱི་ཋཾ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ སོ་དྷེ་ཏྭཱ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་པྤ་ཊི་གྷཾ་ས་ནྟེ་ན, ཨ་ས་ངྒྷ་ཊྚེ་ནྟེ་ན ཀ་ཝཱ་ཊ་པི་ཊྛཾ, ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ. བྷི་སི་བི་བྦོ་ཧ་ནཾ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ སོ་དྷེ་ཏྭཱ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ. ནི་སཱི་ད་ན་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ སོ་དྷེ་ཏྭཱ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཁེ་ལ༹་མ་ལླ་ཀོ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ པ་མ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏ་བྦོ. ཨ་པ་སྶེ་ན་ཕ་ལ་ཀཾ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ པ་མ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏ་བྦཾ. པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ. པ་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་པ་ནྟེ་ན ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཧེ་ཊྛཱ་མ་ཉྩཾ ཝཱ ཧེ་ཊྛཱ་པཱི་ཋཾ ཝཱ པ་རཱ་མ་སི་ཏྭཱ པ་ཏྟོ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ. ན ཙ ཨ་ན་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱ པ་ཏྟོ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ. ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པ་ནྟེ་ན ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཙཱི་ཝ་ར་ཝཾ་སཾ ཝཱ ཙཱི་ཝ་ར་ར་ཛྫུཾ ཝཱ པ་མ་ཛྫི་ཏྭཱ པཱ་ར་ཏོ ཨ་ནྟཾ ཨོ་ར་ཏོ བྷོ་གཾ ཀ་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ.

‘‘ས་ཙེ པུ་ར་ཏྠི་མཱ ས་ར་ཛཱ ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི, པུ་ར་ཏྠི་མཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ ཐ་ཀེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ པ་ཙྪི་མཱ ས་ར་ཛཱ ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི, པ་ཙྪི་མཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ ཐ་ཀེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨུ་ཏྟ་རཱ ས་ར་ཛཱ ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི, ཨུ་ཏྟ་རཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ ཐ་ཀེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ད་ཀྑི་ཎཱ ས་ར་ཛཱ ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི, ད་ཀྑི་ཎཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ ཐ་ཀེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ སཱི་ཏ་ཀཱ་ལོ ཧོ་ཏི, དི་ཝཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ ཝི་ཝ་རི་ཏ་བྦཱ, ར་ཏྟིཾ ཐ་ཀེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨུ་ཎྷ་ཀཱ་ལོ ཧོ་ཏི, དི་ཝཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ ཐ་ཀེ་ཏ་བྦཱ, ར་ཏྟིཾ ཝི་ཝ་རི་ཏ་བྦཱ.

‘‘ས་ཙེ པ་རི་ཝེ་ཎཾ ཨུ་ཀླཱ་པཾ ཧོ་ཏི, པ་རི་ཝེ་ཎཾ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཀོ་ཊྛ་ཀོ ཨུ་ཀླཱ་པོ ཧོ་ཏི, ཀོ་ཊྛ་ཀོ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སཱ་ལཱ ཨུ་ཀླཱ་པཱ ཧོ་ཏི, ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སཱ་ལཱ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨ་གྒི་སཱ་ལཱ ཨུ་ཀླཱ་པཱ ཧོ་ཏི, ཨ་གྒི་སཱ་ལཱ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི ཨུ་ཀླཱ་པཱ ཧོ་ཏི, ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ པཱ་ནཱི་ཡཾ ན ཧོ་ཏི, པཱ་ནཱི་ཡཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ན ཧོ་ཏི, པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨཱ་ཙ་མ་ན་ཀུ་མྦྷི་ཡཱ ཨུ་ད་ཀཾ ན ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཙ་མ་ན་ཀུ་མྦྷི་ཡཱ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་སི་ཉྩི་ཏ་བྦཾ.

‘‘ས་ཙེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཧོ་ཏི, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་ན ཝཱུ་པ་ཀཱ་སེ་ཏ་བྦཱ, ཝཱུ་པ་ཀཱ་སཱ་པེ་ཏ་བྦཱ, དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ ཝཱ་སྶ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་ན ཝི་ནོ་དེ་ཏ་བྦཾ, ཝི་ནོ་དཱ་པེ་ཏ་བྦཾ, དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ ཝཱ་སྶ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ དི་ཊྛི་ག་ཏཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་ན ཝི་ཝེ་ཙེ་ཏ་བྦཾ, ཝི་ཝེ་ཙཱ་པེ་ཏ་བྦཾ, དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ ཝཱ་སྶ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ག་རུ་དྷ་མྨཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི, པ་རི་ཝཱ་སཱ་ར་ཧོ, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་ན ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ – ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ས་ངྒྷོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ པ་རི་ཝཱ་སཾ ད་དེ་ཡྻཱ་ཏི. ས་ཙེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ མཱུ་ལཱ་ཡ་པ་ཊི་ཀ་སྶ་ནཱ་ར་ཧོ ཧོ་ཏི, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་ན ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ – ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ས་ངྒྷོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ མཱུ་ལཱ་ཡ པ་ཊི་ཀ་སྶེ་ཡྻཱ་ཏི. ས་ཙེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ མཱ་ན་ཏྟཱ་ར་ཧོ ཧོ་ཏི, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་ན ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ – ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ས་ངྒྷོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ མཱ་ན་ཏྟཾ ད་དེ་ཡྻཱ་ཏི. ས་ཙེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨ་བྦྷཱ་ནཱ་ར་ཧོ ཧོ་ཏི, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་ན ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ – ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ས་ངྒྷོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་བྦྷེ་ཡྻཱ་ཏི. ས་ཙེ ས་ངྒྷོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཛྫ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ ནི་ཡ་སྶཾ ཝཱ པ་བྦཱ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ པ་ཊི་སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱ ཨུ་ཀྑེ་པ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་ན ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ – ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ས་ངྒྷོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཀ་མྨཾ ན ཀ་རེ་ཡྻ, ལ་ཧུ་ཀཱ་ཡ ཝཱ པ་རི་ཎཱ་མེ་ཡྻཱ་ཏི. ཀ་ཏཾ ཝཱ པ་ན་སྶ ཧོ་ཏི ས་ངྒྷེ་ན ཀ་མྨཾ, ཏ་ཛྫ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ ནི་ཡ་སྶཾ ཝཱ པ་བྦཱ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ པ་ཊི་སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱ ཨུ་ཀྑེ་པ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་ན ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ – ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ས་མྨཱ ཝ་ཏྟེ་ཡྻ, ལོ་མཾ པཱ་ཏེ་ཡྻ, ནེ་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ཏྟེ་ཡྻ, ས་ངྒྷོ ཏཾ ཀ་མྨཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཡྻཱ་ཏི.

‘‘ས་ཙེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ དྷོ་ཝི་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་ན དྷོ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཝཱ ཀཱ་ཏ་བྦཾ – ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ དྷོ་ཝི་ཡེ་ཐཱ་ཏི. ས་ཙེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་ན ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཝཱ ཀཱ་ཏ་བྦཾ – ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ ཀ་རི་ཡེ་ཐཱ་ཏི. ས་ཙེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ར་ཛ་ནཾ པ་ཙི་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་ན པ་ཙི་ཏ་བྦཾ, ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཝཱ ཀཱ་ཏ་བྦཾ – ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ར་ཛ་ནཾ པ་ཙི་ཡེ་ཐཱ་ཏི. ས་ཙེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ ར་ཛི་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་ན ར་ཛི་ཏ་བྦཾ, ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཝཱ ཀཱ་ཏ་བྦཾ – ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ ར་ཛི་ཡེ་ཐཱ་ཏི. ཙཱི་ཝ་རཾ ར་ཛ་ནྟེ་ན སཱ་དྷུ་ཀཾ ས་མྤ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀཾ ས་མྤ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀཾ ར་ཛི་ཏ་བྦཾ, ན ཙ ཨ་ཙྪི་ནྣེ ཐེ་ཝེ པ་ཀྐ་མི་ཏ་བྦཾ.

‘‘ན ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ པ་ཏྟོ དཱ་ཏ་བྦོ, ན ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ པ་ཏྟོ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ; ན ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, ན ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ; ན ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ པ་རི་ཀྑཱ་རོ དཱ་ཏ་བྦོ, ན ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ པ་རི་ཀྑཱ་རོ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ; ན ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཀེ་སཱ ཚེ་དི་ཏ་བྦཱ, ན ཨེ་ཀ་ཙྩེ་ན ཀེ་སཱ ཚེ་དཱ་པེ་ཏ་བྦཱ; ན ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ན ཨེ་ཀ་ཙྩེ་ན པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏ་བྦཾ; ན ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩོ ཀཱ་ཏ་བྦོ, ན ཨེ་ཀ་ཙྩེ་ན ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩོ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏ་བྦོ; ན ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ པ་ཙྪཱ་ས་མ་ཎེ་ན ཧོ་ཏ་བྦཾ, ན ཨེ་ཀ་ཙྩོ པ་ཙྪཱ་ས་མ་ཎོ ཨཱ་དཱ་ཏ་བྦོ; ན ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ ནཱི་ཧ་རི་ཏ་བྦོ, ན ཨེ་ཀ་ཙྩེ་ན པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ ནཱི་ཧ་རཱ་པེ་ཏ་བྦོ; ན ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ གཱ་མོ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦོ; ན སུ་སཱ་ནཾ ག་ནྟ་བྦཾ; ན དི་སཱ པ་ཀྐ་མི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ གི་ལཱ་ནོ ཧོ་ཏི, ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏ་བྦོ, ཝུ་ཊྛཱ་ན་མ་སྶ ཨཱ་ག་མེ་ཏ་བྦཾ. ཨི་དཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་སུ ཝ་ཏྟཾ ཡ་ཐཱ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་ཧི ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་སུ ས་མྨཱ ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦ’’ནྟི.

༡༤. ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་ཝ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ

༣༨༡. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་སུ ན ས་མྨཱ ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་སུ ན ས་མྨཱ ཝ་ཏྟི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི! ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཊི་པུ་ཙྪི – ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་སུ ན ས་མྨཱ ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི…པེ… ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ…པེ… དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི –

༣༨༢. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་སུ ཝ་ཏྟཾ པ་ཉྙ་པེ་སྶཱ་མི ཡ་ཐཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ཧི ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་སུ ས་མྨཱ ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦཾ. [མ་ཧཱ་ཝ. ༧༩] ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་མྷི ས་མྨཱ ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ས་མྨཱ་ཝ་ཏྟ་ནཱ –

‘‘ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ ས་ངྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ ཨ་ནུ་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ ཨུ་དྡེ་སེ་ན པ་རི་པུ་ཙྪཱ་ཡ ཨོ་ཝཱ་དེ་ན ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནི་ཡཱ. ས་ཙེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ པ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ པ་ཏྟོ ན ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ པ་ཏྟོ དཱ་ཏ་བྦོ, ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཝཱ ཀཱ་ཏ་བྦཾ – ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ པ་ཏྟོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཡེ་ཐཱ་ཏི. ས་ཙེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ ན ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཝཱ ཀཱ་ཏ་བྦཾ – ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཡེ་ཐཱ་ཏི. ས་ཙེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ པ་རི་ཀྑཱ་རོ ཧོ་ཏི, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ པ་རི་ཀྑཱ་རོ ན ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ པ་རི་ཀྑཱ་རོ དཱ་ཏ་བྦོ, ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཝཱ ཀཱ་ཏ་བྦཾ – ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ པ་རི་ཀྑཱ་རོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཡེ་ཐཱ་ཏི.

‘‘ས་ཙེ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ གི་ལཱ་ནོ ཧོ་ཏི, ཀཱ་ལ་སྶེ་ཝ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ད་ནྟ་ཀ་ཊྛཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, མུ་ཁོ་ད་ཀཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཡཱ་གུ ཧོ་ཏི, བྷཱ་ཛ་ནཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཡཱ་གུ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་ཏ་བྦཱ. ཡཱ་གུཾ པཱི་ཏ་སྶ ཨུ་ད་ཀཾ ད་ཏྭཱ བྷཱ་ཛ་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་པྤ་ཊི་གྷཾ་ས་ནྟེ་ན དྷོ་ཝི་ཏྭཱ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་མྷི ཝུ་ཊྛི་ཏེ ཨཱ་ས་ནཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ སོ དེ་སོ ཨུ་ཀླཱ་པོ ཧོ་ཏི, སོ དེ་སོ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦོ.

‘‘ས་ཙེ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ནི་ཝཱ་ས་ནཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, པ་ཊི་ནི་ཝཱ་ས་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, ས་གུ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཡོ དཱ་ཏ་བྦཱ, དྷོ་ཝི་ཏྭཱ པ་ཏྟོ སོ་ད་ཀོ དཱ་ཏ་བྦོ.

‘‘ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནི་ཝ་ཏྟི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ, པཱ་དོ་ད་ཀཾ པཱ་ད་པཱི་ཋཾ པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀཾ ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ, པ་ཙྩུ་གྒ་ནྟྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ, པ་ཊི་ནི་ཝཱ་ས་ནཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, ནི་ཝཱ་ས་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཙཱི་ཝ་རཾ སི་ནྣཾ ཧོ་ཏི, མུ་ཧུ་ཏྟཾ ཨུ་ཎྷེ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏ་བྦཾ, ན ཙ ཨུ་ཎྷེ ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ད་ཧི་ཏ་བྦཾ. ཙཱི་ཝ་རཾ ས་ངྒྷ་རི་ཏ་བྦཾ. ཙཱི་ཝ་རཾ ས་ངྒྷ་ར་ནྟེ་ན ཙ་ཏུ་ར་ངྒུ་ལཾ ཀ་ཎྞཾ ཨུ་སྶཱ་རེ་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ས་ངྒྷ་རི་ཏ་བྦཾ – མཱ མ་ཛ྄ཛྷེ བྷ་ངྒོ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི. ཨོ་བྷོ་གེ ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ.

‘‘ས་ཙེ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ ཙ བྷུ་ཉྫི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཨུ་ད་ཀཾ ད་ཏྭཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་ཏ་བྦོ. ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ པཱ་ནཱི་ཡེ་ན པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ. བྷུ་ཏྟཱ་ཝི་སྶ ཨུ་ད་ཀཾ ད་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་པྤ་ཊི་གྷཾ་ས་ནྟེ་ན དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཝོ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ མུ་ཧུ་ཏྟཾ ཨུ་ཎྷེ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏ་བྦོ, ན ཙ ཨུ་ཎྷེ པ་ཏྟོ ནི་ད་ཧི་ཏ་བྦོ. པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ. པ་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་པ་ནྟེ་ན…པེ… ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པ་ནྟེ་ན…པེ… པཱ་ར་ཏོ ཨ་ནྟཾ ཨོ་ར་ཏོ བྷོ་གཾ ཀ་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་མྷི ཨུ་ཊྛི་ཏེ ཨཱ་ས་ནཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏ་བྦཾ, པཱ་དོ་ད་ཀཾ པཱ་ད་པཱི་ཋཾ པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ སོ དེ་སོ ཨུ་ཀླཱ་པོ ཧོ་ཏི, སོ དེ་སོ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦོ.

‘‘ས་ཙེ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ ན་ཧཱ་ཡི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ན་ཧཱ་ནཾ པ་ཊི་ཡཱ་དེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ སཱི་ཏེ་ན ཨ་ཏྠོ ཧོ་ཏི, སཱི་ཏཾ པ་ཊི་ཡཱ་དེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨུ་ཎྷེ་ན ཨ་ཏྠོ ཧོ་ཏི, ཨུ་ཎྷཾ པ་ཊི་ཡཱ་དེ་ཏ་བྦཾ.

‘‘ས་ཙེ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཙུ་ཎྞཾ ས་ནྣེ་ཏ་བྦཾ, མ་ཏྟི་ཀཱ ཏེ་མེ་ཏ་བྦཱ, ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་པཱི་ཋཾ ཨཱ་དཱ་ཡ [ཨཱ་དཱ་ཡ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ པི་ཊྛི་ཏོ པི་ཊྛི་ཏོ (ཀ.)] ག་ནྟྭཱ ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་པཱི་ཋཾ ད་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ, ཙུ་ཎྞཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, མ་ཏྟི་ཀཱ དཱ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦཾ. ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཾ པ་ཝི་ས་ནྟེ་ན མ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ མུ་ཁཾ མ་ཀྑེ་ཏྭཱ པུ་ར་ཏོ ཙ པ་ཙྪ་ཏོ ཙ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦཾ. ན ཐེ་རེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ནུ་པ་ཁ་ཛྫ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ. ན ན་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ས་ནེ་ན པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏ་བྦཱ. ཛ་ནྟཱ་གྷ་རེ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཱ ནི་ཀྑ་མ་ནྟེ་ན ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་པཱི་ཋཾ ཨཱ་དཱ་ཡ པུ་ར་ཏོ ཙ པ་ཙྪ་ཏོ ཙ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏ་བྦཾ.

‘‘ཨུ་ད་ཀེ་པི ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ན་ཧཱ་ཏེ་ན པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ག་ཏྟཾ ཝོ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ ག་ཏྟ་ཏོ ཨུ་ད་ཀཾ པ་མ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ, ནི་ཝཱ་ས་ནཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, ས་ངྒྷཱ་ཊི དཱ་ཏ་བྦཱ, ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་པཱི་ཋཾ ཨཱ་དཱ་ཡ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ, པཱ་དོ་ད་ཀཾ པཱ་ད་པཱི་ཋཾ པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀཾ ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ པཱ་ནཱི་ཡེ་ན པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ.

‘‘ཡ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ས་ཙེ སོ ཝི་ཧཱ་རོ ཨུ་ཀླཱ་པོ ཧོ་ཏི, ས་ཙེ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི, སོ་དྷེ་ཏ་བྦོ. ཝི་ཧཱ་རཾ སོ་དྷེ་ནྟེ་ན པ་ཋ་མཾ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ…པེ… ཨཱ་ཙ་མ་ན་ཀུ་མྦྷི་ཡཱ ཨུ་ད་ཀཾ ན ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཙ་མ་ན་ཀུ་མྦྷི་ཡཱ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་སི་ཉྩི་ཏ་བྦཾ.

‘‘ས་ཙེ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝཱུ་པ་ཀཱ་སེ་ཏ་བྦོ, ཝཱུ་པ་ཀཱ་སཱ་པེ་ཏ་བྦོ, དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ ཝཱ་སྶ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝི་ནོ་དེ་ཏ་བྦཾ, ཝི་ནོ་དཱ་པེ་ཏ་བྦཾ, དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ ཝཱ་སྶ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ དི་ཊྛི་ག་ཏཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝི་ཝེ་ཙེ་ཏ་བྦཾ, ཝི་ཝེ་ཙཱ་པེ་ཏ་བྦཾ, དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ ཝཱ་སྶ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ ག་རུ་དྷ་མྨཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི, པ་རི་ཝཱ་སཱ་ར་ཧོ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ – ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ས་ངྒྷོ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ པ་རི་ཝཱ་སཾ ད་དེ་ཡྻཱ་ཏི. ས་ཙེ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ མཱུ་ལཱ་ཡ་པ་ཊི་ཀ་སྶ་ནཱ་ར་ཧོ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ – ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ས་ངྒྷོ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཾ མཱུ་ལཱ་ཡ པ་ཊི་ཀ་སྶེ་ཡྻཱ་ཏི. ས་ཙེ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ མཱ་ན་ཏྟཱ་ར་ཧོ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ – ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ས་ངྒྷོ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ མཱ་ན་ཏྟཾ ད་དེ་ཡྻཱ་ཏི. ས་ཙེ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ ཨ་བྦྷཱ་ནཱ་ར་ཧོ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ – ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ས་ངྒྷོ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཾ ཨ་བྦྷེ་ཡྻཱ་ཏི. ས་ཙེ ས་ངྒྷོ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཛྫ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ ནི་ཡ་སྶཾ ཝཱ པ་བྦཱ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ པ་ཊི་སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱ ཨུ་ཀྑེ་པ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ – ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ས་ངྒྷོ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ ཀ་མྨཾ ན ཀ་རེ་ཡྻ, ལ་ཧུ་ཀཱ་ཡ ཝཱ པ་རི་ཎཱ་མེ་ཡྻཱ་ཏི. ཀ་ཏཾ ཝཱ པ་ན་སྶ ཧོ་ཏི, ས་ངྒྷེ་ན ཀ་མྨཾ, ཏ་ཛྫ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ ནི་ཡ་སྶཾ ཝཱ པ་བྦཱ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ པ་ཊི་སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱ ཨུ་ཀྑེ་པ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ – ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ ས་མྨཱ ཝ་ཏྟེ་ཡྻ, ལོ་མཾ པཱ་ཏེ་ཡྻ, ནེ་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ཏྟེ་ཡྻ, ས་ངྒྷོ ཏཾ ཀ་མྨཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཡྻཱ་ཏི.

‘‘ས་ཙེ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ དྷོ་ཝི་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ཨེ་ཝཾ དྷོ་ཝེ་ཡྻཱ་སཱི་ཏི, ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཝཱ ཀཱ་ཏ་བྦཾ – ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ དྷོ་ཝི་ཡེ་ཐཱ་ཏི. ས་ཙེ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ཨེ་ཝཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་སཱི་ཏི, ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཝཱ ཀཱ་ཏ་བྦཾ – ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ ཀ་རི་ཡེ་ཐཱ་ཏི. ས་ཙེ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ ར་ཛ་ནཾ པ་ཙི་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ཨེ་ཝཾ པ་ཙེ་ཡྻཱ་སཱི་ཏི, ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཝཱ ཀཱ་ཏ་བྦཾ – ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ ར་ཛ་ནཾ པ་ཙི་ཡེ་ཐཱ་ཏི. ས་ཙེ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ ར་ཛི་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ཨེ་ཝཾ ར་ཛེ་ཡྻཱ་སཱི་ཏི, ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཝཱ ཀཱ་ཏ་བྦཾ – ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ ར་ཛི་ཡེ་ཐཱ་ཏི. ཙཱི་ཝ་རཾ ར་ཛ་ནྟེ་ན སཱ་དྷུ་ཀཾ ས་མྤ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀཾ ས་མྤ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀཾ ར་ཛི་ཏ་བྦཾ. ན ཙ ཨ་ཙྪི་ནྣེ ཐེ་ཝེ པ་ཀྐ་མི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ གི་ལཱ་ནོ ཧོ་ཏི, ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏ་བྦོ, ཝུ་ཊྛཱ་ན་མ་སྶ ཨཱ་ག་མེ་ཏ་བྦཾ. ཨི་དཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་སུ ཝ་ཏྟཾ ཡ་ཐཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ཧི ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་སུ ས་མྨཱ ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦ’’ནྟི.

ཝ་ཏྟ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀོ ཨ་ཊྛ་མོ.

ཨི་མ་མྷི ཁ་ནྡྷ་ཀེ ཝ་ཏྠཱུ ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི, ཝ་ཏྟཱ ཙུ་དྡ་ས.

ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –

ས་ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ ཚ་ཏྟཱ ཙ, ཨོ་གུ་ཎྛི སཱི་སཾ པཱ་ནཱི་ཡཾ;

ནཱ་བྷི་ཝཱ་དེ ན པུ་ཙྪ་ནྟི, ཨ་ཧི ཨུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི པེ་ས་ལཱ.

ཨོ་མུ་ཉྩི ཚ་ཏྟཾ ཁ་ནྡྷེ ཙ, ཨ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཊི་ཀྐ་མཾ;

པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པཱ, པ་ཏི་རཱུ་པ་ཉྩ པུ་ཙྪི་ཏཱ.

ཨཱ་སི་ཉྩེ་ཡྻ དྷོ་ཝི་ཏེ་ན, སུ་ཀྑེ་ན་ལླེ་ནུ་པཱ་ཧ་ནཱ;

ཝུ་ཌྜྷོ ན་ཝ་ཀོ པུ་ཙྪེ་ཡྻ, ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝུ་ཊྛ་ཉྩ གོ་ཙ་རཱ.

སེ་ཀྑཱ ཝ་ཙྩཱ པཱ་ནཱི པ་རི, ཀ་ཏྟ་རཾ ཀ་ཏི་ཀཾ ཏ་ཏོ;

ཀཱ་ལཾ མུ་ཧུ་ཏྟཾ ཨུ་ཀླཱ་པོ, བྷཱུ་མ་ཏྠ་ར་ཎཾ ནཱི་ཧ་རེ.

པ་ཊི་པཱ་དོ བྷི་སི་བི་བྦོ, མ་ཉྩ་པཱི་ཋ་ཉྩ མ་ལླ་ཀཾ;

ཨ་པ་སྶེ་ནུ་ལློ་ཀ་ཀ་ཎྞཱ, གེ་རུ་ཀཱ ཀཱ་ལ༹ ཨ་ཀ་ཏཱ.

ས་ངྐཱ་ར་ཉྩ བྷཱུ་མ་ཏྠ་ར་ཎཾ, པ་ཊི་པཱ་ད་ཀཾ མ་ཉྩ་པཱི་ཋཾ;

བྷི་སི ནི་སཱི་ད་ན་མྤི, མ་ལླ་ཀཾ ཨ་པ་སྶེ་ན ཙ.

པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ བྷཱུ་མི ཙ, པཱ་ར་ནྟཾ ཨོ་ར་ཏོ བྷོ་གཾ;

པུ་ར་ཏྠི་མཱ པ་ཙྪི་མཱ ཙ, ཨུ་ཏྟ་རཱ ཨ་ཐ ད་ཀྑི་ཎཱ.

སཱི་ཏུ་ཎྷེ ཙ དི་ཝཱ་ར་ཏྟིཾ, པ་རི་ཝེ་ཎ་ཉྩ ཀོ་ཊྛ་ཀོ;

ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་གྒི སཱ་ལཱ ཙ, ཝ་ཏྟཾ ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊཱི་སུ ཙ.

པཱ་ནཱི པ་རི་བྷོ་ཛ་ནི་ཡཱ, ཀུ་མྦྷི ཨཱ་ཙ་མ་ནེ་སུ ཙ;

ཨ་ནོ་པ་མེ་ན པ་ཉྙ་ཏྟཾ, ཝ་ཏྟཾ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ་ཧི་མེ [ཝེ (ཀ. ཨེ་ཝ་མུ་པ་རི་པི)].

ནེ་ཝཱ་ས་ནཾ ན ཨུ་ད་ཀཾ, ན པ་ཙྩུ ན ཙ པཱ་ནི་ཡཾ;

ནཱ་བྷི་ཝཱ་དེ ན་པ་ཉྙ་པེ, ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཙ པེ་ས་ལཱ.

ཝུ་ཌྜྷཱ་ས་ན་ཉྩ ཨུ་ད་ཀཾ, པ་ཙྩུ་གྒ་ནྟྭཱ ཙ པཱ་ནི་ཡཾ;

ཨུ་པཱ་ཧ་ནེ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ, ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ ཙ པ་ཉྙ་པེ.