༦. པི་ཎྜ་ཙཱ་རི་ཀ་ཝ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ

༣༦༥. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན པི་ཎྜ་ཙཱ་རི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ དུ་ནྣི་ཝ་ཏྠཱ དུ་པྤཱ་རུ་ཏཱ ཨ་ནཱ་ཀ་པྤ་ས་མྤ་ནྣཱ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟི, ཨ་ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ་པི ནི་ཝེ་ས་ནཾ པ་ཝི་ས་ནྟི, ཨ་ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ་པི ནི་ཀྑ་མ་ནྟི, ཨ་ཏི་ས་ཧ་སཱ་པི པ་ཝི་ས་ནྟི, ཨ་ཏི་ས་ཧ་སཱ་པི ནི་ཀྑ་མ་ནྟི, ཨ་ཏི་དཱུ་རེ་པི ཏི་ཊྛ་ནྟི, ཨ་ཙྩཱ་ས་ནྣེ་པི ཏི་ཊྛ་ནྟི, ཨ་ཏི་ཙི་ར་མྤི ཏི་ཊྛ་ནྟི, ཨ་ཏི་ལ་ཧུ་མྤི ནི་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ་པི པི་ཎྜ་ཙཱ་རི་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ནི་ཝེ་ས་ནཾ པཱ་ཝི་སི. སོ ཙ དྭཱ་རཾ མ་ཉྙ་མཱ་ནོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཨོ་ཝ་ར་ཀཾ པཱ་ཝི་སི. ཏ་སྨི་མྤི ཨོ་ཝ་ར་ཀེ ཨི་ཏྠཱི ན་གྒཱ ཨུ་ཏྟཱ་ནཱ ནི་པ་ནྣཱ ཧོ་ཏི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ ཏཾ ཨི་ཏྠིཾ ན་གྒཾ ཨུ་ཏྟཱ་ནཾ ནི་པ་ནྣཾ. དི་སྭཱ་ན – ‘‘ན་ཡི་དཾ དྭཱ་རཾ, ཨོ་ཝ་ར་ཀཾ ཨི་ད’’ནྟི ཏ་མྷཱ ཨོ་ཝ་ར་ཀཱ ནི་ཀྑ་མི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ ཏ་སྶཱ ཨི་ཏྠི་ཡཱ སཱ་མི་ཀོ ཏཾ ཨི་ཏྠིཾ ན་གྒཾ ཨུ་ཏྟཱ་ནཾ ནི་པ་ནྣཾ. དི་སྭཱ་ན – ‘‘ཨི་མི་ནཱ མེ བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་ཛཱ་པ་ཏཱི དཱུ་སི་ཏཱ’’ཏི ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀོ་ཊེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ སཱ ཨི་ཏྠཱི ཏེ་ན ས་དྡེ་ན པ་ཊི་བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཏཾ པུ་རི་སཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀི་སྶ ཏྭཾ, ཨ་ཡྻ, ཨི་མཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་ཀོ་ཊེ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨི་མི་ནཱ་སི ཏྭཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱ དཱུ་སི་ཏཱ’’ཏི? ‘‘ནཱ་ཧཾ, ཨ་ཡྻ, ཨི་མི་ནཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱ དཱུ་སི་ཏཱ; ཨ་ཀཱ་ར་ཀོ སོ བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ མུ་ཉྩཱ་པེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་རཱ་མཾ ག་ནྟྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ པི་ཎྜ་ཙཱ་རི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ དུ་ནྣི་ཝ་ཏྠཱ དུ་པྤཱ་རུ་ཏཱ ཨ་ནཱ་ཀ་པྤ་ས་མྤ་ནྣཱ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་སྶ་ནྟི, ཨ་ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ་པི ནི་ཝེ་ས་ནཾ པ་ཝི་སི་སྶ་ནྟི, ཨ་ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ་པི ནི་ཀྑ་མི་སྶ་ནྟི, ཨ་ཏི་ས་ཧ་སཱ་པི པ་ཝི་སི་སྶ་ནྟི, ཨ་ཏི་ས་ཧ་སཱ་པི ནི་ཀྑ་མི་སྶ་ནྟི, ཨ་ཏི་དཱུ་རེ་པི ཏི་ཊྛི་སྶ་ནྟི, ཨ་ཙྩཱ་ས་ནྣེ་པི ཏི་ཊྛི་སྶ་ནྟི, ཨ་ཏི་ཙི་ར་མྤི ཏི་ཊྛི་སྶ་ནྟི, ཨ་ཏི་ལ་ཧུ་མྤི ནི་ཝ་ཏྟི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི! ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ…པེ… ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ས་ཙྩཾ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི…པེ… ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ…པེ… དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི –

༣༦༦. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པི་ཎྜ་ཙཱ་རི་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝ་ཏྟཾ པ་ཉྙཱ་པེ་སྶཱ་མི ཡ་ཐཱ པི་ཎྜ་ཙཱ་རི་ཀེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་མྨཱ ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦཾ. པི་ཎྜ་ཙཱ་རི་ཀེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ – ‘ཨི་དཱ་ནི གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཏི་མ་ཎྜ་ལཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ནྟེ་ན པ་རི་མ་ཎྜ་ལཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ས་གུ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཡོ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ག་ཎྛི་ཀཾ པ་ཊི་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་ཏ་ར་མཱ་ནེ་ན གཱ་མོ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦོ.

‘‘ནི་ཝེ་ས་ནཾ པ་ཝི་ས་ནྟེ་ན ས་ལླ་ཀྑེ་ཏ་བྦཾ – ‘ཨི་མི་ནཱ པ་ཝི་སི་སྶཱ་མི, ཨི་མི་ནཱ ནི་ཀྑ་མི་སྶཱ་མཱི’ཏི. ནཱ་ཏི་ས་ཧ་སཱ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦཾ. ནཱ་ཏི་ས་ཧ་སཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏ་བྦཾ. ནཱ་ཏི་དཱུ་རེ ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ནཱ་ཙྩཱ་ས་ནྣེ ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ནཱ་ཏི་ཙི་རཾ ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ནཱ་ཏི་ལ་ཧུཾ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦཾ. ཋི་ཏ་ཀེ་ན ས་ལླ་ཀྑེ་ཏ་བྦཾ – ‘བྷི་ཀྑཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཝཱ ཨ་དཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཝཱ’ཏི. ས་ཙེ ཀ་མྨཾ ཝཱ ནི་ཀྑི་པ་ཏི, ཨཱ་ས་ནཱ ཝཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི, ཀ་ཊ་ཙྪུཾ ཝཱ པ་རཱ་མ་ས་ཏི, བྷཱ་ཛ་ནཾ ཝཱ པ་རཱ་མ་ས་ཏི, ཋ་པེ་ཏི [ཋཱ་པེ་ཏི (ཀ.)] ཝཱ – དཱ་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶཱ་ཏི [དཱ་ཏུ་ཀཱ་མི་ཡཱ་ཏི (སྱཱ.), དཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཝི་ཡཱ་ཏི (སཱི.)] ཋཱ་ཏ་བྦཾ. བྷི་ཀྑཱ་ཡ དི་ཡྻ་མཱ་ནཱ་ཡ ཝཱ་མེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ས་ངྒྷཱ་ཊིཾ ཨུ་ཙྩཱ་རེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན པ་ཏྟཾ པ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ ཨུ་བྷོ་ཧི ཧ་ཏྠེ་ཧི པ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཱ. ན ཙ བྷི་ཀྑཱ་དཱ་ཡི་ཀཱ་ཡ མུ་ཁཾ ཨུ་ལློ་ཀེ་ཏ་བྦཾ [ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཾ (སྱཱ.)]. ས་ལླ་ཀྑེ་ཏ་བྦཾ – ‘སཱུ་པཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཝཱ ཨ་དཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཝཱ’ཏི. ས་ཙེ ཀ་ཊ་ཙྪུཾ ཝཱ པ་རཱ་མ་ས་ཏི, བྷཱ་ཛ་ནཾ ཝཱ པ་རཱ་མ་ས་ཏི, ཋ་པེ་ཏི ཝཱ – དཱ་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶཱ་ཏི ཋཱ་ཏ་བྦཾ. བྷི་ཀྑཱ་ཡ དི་ནྣཱ་ཡ ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཡཱ པ་ཏྟཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་ཏ་ར་མཱ་ནེ་ན ནི་ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦཾ.

‘‘སུ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ་ན ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. སུ་སཾ་ཝུ་ཏེ་ན ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ཨོ་ཀྑི་ཏྟ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ན ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཀཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ན ཨུ་ཛྫ་གྒྷི་ཀཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ཨ་པྤ་ས་དྡེ་ན ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ན ཀཱ་ཡ་པྤ་ཙཱ་ལ་ཀཾ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ན བཱ་ཧུ་པྤ་ཙཱ་ལ་ཀཾ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ན སཱི་ས་པྤ་ཙཱ་ལ་ཀཾ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ན ཁ་མྦྷ་ཀ་ཏེ་ན ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ན ཨོ་གུ་ཎྛི་ཏེ་ན ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ན ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. ཡོ པ་ཋ་མཾ གཱ་མ་ཏོ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ཏི, ཏེ་ན ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ, པཱ་དོ་ད་ཀཾ པཱ་ད་པཱི་ཋཾ པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀཾ ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ, ཨ་ཝ་ཀྐཱ་ར་པཱ་ཏི དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཱ, པཱ་ནཱི་ཡཾ པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཡོ པ་ཙྪཱ གཱ་མ་ཏོ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ཏི, ས་ཙེ ཧོ་ཏི བྷུ་ཏྟཱ་ཝ་སེ་སོ, ས་ཙེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི, བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ནོ ཙེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི, ཨ་པྤ་ཧ་རི་ཏེ ཝཱ ཚ་ཌྜེ་ཏ་བྦཾ, ཨ་པྤཱ་ཎ་ཀེ ཝཱ ཨུ་ད་ཀེ ཨོ་པི་ལཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཏེ་ན ཨཱ་ས་ནཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏ་བྦཾ, པཱ་དོ་ད་ཀཾ པཱ་ད་པཱི་ཋཾ པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏ་བྦཾ, ཨ་ཝ་ཀྐཱ་ར་པཱ་ཏི དྷོ་ཝི་ཏྭཱ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏ་བྦཱ, པཱ་ནཱི་ཡཾ པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏ་བྦཾ, བྷ་ཏྟ་གྒཾ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ. ཡོ པ་སྶ་ཏི པཱ་ནཱི་ཡ་གྷ་ཊཾ ཝཱ པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་གྷ་ཊཾ ཝཱ ཝ་ཙྩ་གྷ་ཊཾ ཝཱ རི་ཏྟཾ ཏུ་ཙྪཾ ཏེ་ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙ་སྶ ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་ས་ཡ྄ཧཾ, ཧ་ཏྠ་ཝི་ཀཱ་རེ་ན དུ་ཏི་ཡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠ་ཝི་ལ་ངྒྷ་ཀེ་ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཾ, ན ཙ ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཝཱ་ཙཱ བྷི་ནྡི་ཏ་བྦཱ. ཨི་དཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པི་ཎྜ་ཙཱ་རི་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝ་ཏྟཾ ཡ་ཐཱ པི་ཎྜ་ཙཱ་རི་ཀེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་མྨཱ ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦ’’ནྟི.