༣. ཏ་ཏི་ཡ་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་རོ

ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཀ་ཐཱ

༣༤༤. ཨ་ཐ ཁོ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཏ་ད་ཧུ་པོ་ས་ཐེ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ས་ལཱ་ཀཾ གཱ་ཧེ་སི – ‘‘མ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྩ ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཡཱ་ཙི་མྷཱ – ‘བྷ་ག་ཝཱ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨ་པྤི་ཙྪ་སྶ…པེ… ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷ་སྶ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི. ཨི་མཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, པ་ཉྩ ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་ཡ…པེ… ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑཱུ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀཱ ཨ་སྶུ; ཡོ གཱ་མ་ནྟཾ ཨོ་ས་རེ་ཡྻ, ཝ་ཛྫཾ ནཾ ཕུ་སེ་ཡྻ…པེ… ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ མ་ཙྪ་མཾ་སཾ ན ཁཱ་དེ་ཡྻུཾ; ཡོ མ་ཙྪ་མཾ་སཾ ཁཱ་དེ་ཡྻ, ཝ་ཛྫཾ ནཾ ཕུ་སེ་ཡྻཱ’ཏི. ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ ཝ་ཏྠཱུ་ནི ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ནཱ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏེ མ་ཡཾ ཨི་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཝ་ཏྠཱུ་ཧི ས་མཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཏྟཱ་མ. ཡ་སྶཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཁ་མ་ནྟི, སོ ས་ལཱ་ཀཾ ག་ཎྷཱ་ཏཱུ’’ཏི.

ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཝེ་སཱ་ལི་ཀཱ ཝ་ཛྫི་པུ་ཏྟ་ཀཱ པ་ཉྩ་མ་ཏྟཱ་ནི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཱ་ནི ན་ཝ་ཀཱ ཙེ་ཝ ཧོ་ནྟི ཨ་པྤ་ཀ་ཏ་ཉྙུ་ནོ ཙ. ཏེ – ‘ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ, ཨ་ཡཾ ཝི་ན་ཡོ, ཨི་དཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ན’ནྟི – ས་ལཱ་ཀཾ ག་ཎྷིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ས་ངྒྷཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཉྩ་མ་ཏྟཱ་ནི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཱ་ནི ཨཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན ག་ཡཱ་སཱི་སཾ ཏེ་ན པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ཐ ཁོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘དེ་ཝ་ད་ཏྟོ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཉྩ་མ་ཏྟཱ་ནི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཱ་ནི ཨཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན ག་ཡཱ་སཱི་སཾ ཏེ་ན པ་ཀྐ་ནྟོ’’ཏི. ‘‘ན ཧི ནཱ་མ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟཱ, ཏེ་སུ ན་ཝ་ཀེ་སུ བྷི་ཀྑཱུ་སུ ཀཱ་རུ་ཉྙ་མྤི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི? ག་ཙྪ་ཐ ཏུ་མྷེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟཱ, པུ་རཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ན་ཡ་བྱ་ས་ནཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཡེ་ན ག་ཡཱ་སཱི་སཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ.

ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ རོ་ད་མཱ་ནོ ཋི་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀི་སྶ ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, རོ་ད་སཱི’’ཏི? ‘‘ཡེ་པི ཏེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཱ ཏེ་པི དེ་ཝ་ད་ཏྟ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ག་ཙྪ་ནྟི དེ་ཝ་ད་ཏྟ་སྶ དྷ་མྨཾ རོ་ཙེ་ནྟཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑུ, ཨ་ན་ཝ་ཀཱ་སོ, ཡཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཱ དེ་ཝ་ད་ཏྟ་སྶ དྷ་མྨཾ རོ་ཙེ་ཡྻུཾ, ཨ་པི ཙ ཏེ ག་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི [བྷི་ཀྑུ་ས་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ་ཏི (སཱི. སྱཱ.), བྷི་ཀྑཱུ ས་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ (ཀ.)].

༣༤༥. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན དེ་ཝ་ད་ཏྟོ མ་ཧ་ཏི་ཡཱ པ་རི་སཱ་ཡ པ་རི་ཝུ་ཏྟོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནེ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟེ. དི་སྭཱ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘པ་སྶ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ཝ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ མ་ཡཱ དྷ་མྨོ, ཡེ་པི ཏེ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཱ ཏེ་པི མ་མ ས་ནྟི་ཀེ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི. མ་མ དྷ་མྨཾ རོ་ཙེ་ནྟཱ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀོ དེ་ཝ་ད་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘མཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ དེ་ཝ་ད་ཏྟ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནེ ཝི་སྶ་སི. པཱ་པི་ཙྪཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཱ, པཱ་པི་ཀཱ་ནཾ ཨི་ཙྪཱ་ནཾ ཝ་སཾ ག་ཏཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ལཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ. སྭཱ་ག་ཏཾ ཏེ་སཾ ཡ་ཏོ མེ དྷ་མྨཾ རོ་ཙེ་ནྟཱི’’ཏི.

ཨ་ཐ ཁོ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཌྜྷཱ་ས་ནེ་ན ནི་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨེ་ཧཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨི་དྷ ནི་སཱི་དཱ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་ལཾ ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཨཱ་ས་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨཱ་ཡ་སྨཱ་པི ཁོ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཨཱ་ས་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ ཁོ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ བ་ཧུ་དེ་ཝ ར་ཏྟིཾ བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་ཏྭཱ ས་མཱ་ད་པེ་ཏྭཱ ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཧཾ་སེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨ་ཛ྄ཛྷེ་སི – ‘‘ཝི་ག་ཏ་ཐི་ན་མི་དྡྷོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ. པ་ཊི་བྷཱ་ཏུ ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷ་མྨཱི ཀ་ཐཱ, པི་ཊྛི མེ ཨཱ་གི་ལཱ་ཡ་ཏི, ཏ་མ་ཧཾ ཨཱ་ཡ་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ དེ་ཝ་ད་ཏྟ་སྶ པ་ཙྩ་སྶོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཙ་ཏུ་གྒུ་ཎཾ ས་ངྒྷཱ་ཊིཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ན པ་སྶེ་ན སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་སི. ཏ་སྶ ཀི་ལ་མ་ནྟ་སྶ མུ་ཊྛ་སྶ་ཏི་སྶ ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ན་སྶ མུ་ཧུ་ཏྟ་ཀེ་ནེ་ཝ ནི་དྡཱ ཨོ་ཀྐ་མི.

ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨཱ་དེ་ས་ནཱ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཱ་ནུ་སཱ་ས་ནི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ཨོ་ཝ་དི ཨ་ནུ་སཱ་སི. ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཨི་དྡྷི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཱ་ནུ་སཱ་ས་ནི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ཨོ་ཝ་དི ཨ་ནུ་སཱ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟེ་ན ཨཱ་དེ་ས་ནཱ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཱ་ནུ་སཱ་ས་ནི་ཡཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ཙ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནེ་ན ཨི་དྡྷི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཱ་ནུ་སཱ་ས་ནི་ཡཱ ཨོ་ཝ་དི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཝི་ར་ཛཾ ཝཱི་ཏ་མ་ལཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་ད་པཱ་དི – ཡཾ ཀི་ཉྩི ས་མུ་ད་ཡ་དྷ་མྨཾ, ས་བྦཾ ཏཾ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ་ནྟི.

ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ག་ཙྪཱ་མ མ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ. ཡོ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་མྨཾ རོ་ཙེ་སི སོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱུ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཱ ཏཱ་ནི པ་ཉྩ་བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཱ་ནི ཨཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀོ དེ་ཝ་ད་ཏྟཾ ཨུ་ཊྛཱ་པེ་སི – ‘‘ཨུ་ཊྛེ་ཧི, ཨཱ་ཝུ་སོ དེ་ཝ་ད་ཏྟ, ནཱི་ཏཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནེ་ཧི. ན་ནུ ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ དེ་ཝ་ད་ཏྟ, མ་ཡཱ ཝུ་ཏྟོ – ‘མཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ དེ་ཝ་ད་ཏྟ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནེ ཝི་སྶཱ་སི. པཱ་པི་ཙྪཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཱ, པཱ་པི་ཀཱ་ནཾ ཨི་ཙྪཱ་ནཾ ཝ་སཾ ག་ཏཱ’’’ཏི? ཨ་ཐ ཁོ དེ་ཝ་ད་ཏྟ་སྶ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨུ་ཎྷཾ ལོ་ཧི་ཏཾ མུ་ཁ་ཏོ ཨུ་གྒ་ཉྪི.

ཨ་ཐ ཁོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི་སུཾ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ, བྷེ་ད་ཀཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ པུ་ན ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫེ་ཡྻུ’’ནྟི. ‘‘ཨ་ལཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ. མཱ ཏེ རུ་ཙྩི བྷེ་ད་ཀཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པུ་ན ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ. ཏེ་ན ཧི ཏྭཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷེ་ད་ཀཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ དེ་སཱ་པེ་ཧི. ཀ་ཐཾ པ་ན ཏེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, དེ་ཝ་ད་ཏྟོ པ་ཊི་པ་ཛྫཱི’’ཏི? ‘‘ཡ་ཐེ་ཝ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ བ་ཧུ་དེ་ཝ ར་ཏྟིཾ བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་ཏྭཱ ས་མཱ་ད་པེ་ཏྭཱ ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཧཾ་སེ་ཏྭཱ མཾ ཨ་ཛ྄ཛྷེ་ས་ཏི – ‘ཝི་ག་ཏ་ཐི་ན་མི་དྡྷོ ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ; པ་ཊི་བྷཱ་ཏུ ཏཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷ་མྨཱི ཀ་ཐཱ, པི་ཊྛི མེ ཨཱ་གི་ལཱ་ཡ་ཏི, ཏ་མ་ཧཾ ཨཱ་ཡ་མི་སྶཱ་མཱི’ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷ་ནྟེ, དེ་ཝ་ད་ཏྟོ པ་ཊི་པ་ཛྫཱི’’ཏི.

༣༤༦. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ར་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ མ་ཧཱ་ས་ར་སཱི. ཏཾ ནཱ་གཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་རིཾ་སུ. ཏེ ཏཾ ས་ར་སིཾ ཨོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ, སོ་ཎྜཱ་ཡ བྷི་ས་མུ་ལཱ༹་ལཾ ཨ་བྦུ་ཧི་ཏྭཱ, སུ་ཝི་ཀྑཱ་ལི་ཏཾ ཝི་ཀྑཱ་ལེ་ཏྭཱ, ཨ་ཀ་དྡ་མཾ ས་ངྑཱ་དི་ཏྭཱ, ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ནྟི. ཏེ་སཾ ཏཾ ཝ་ཎྞཱ་ཡ ཙེ་ཝ ཧོ་ཏི, བ་ལཱ་ཡ ཙ. ན ཙ ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ མ་ར་ཎཾ ཝཱ ནི་ག་ཙྪ་ནྟི, མ་ར་ཎ་མ་ཏྟཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ. ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ནཱ་གཱ་ནཾ ཨ་ནུ་སི་ཀྑ་མཱ་ནཱ ཏ་རུ་ཎཱ བྷི་ངྐ་ཙྪཱ་པཱ. ཏེ ཏཾ ས་ར་སིཾ ཨོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ, སོ་ཎྜཱ་ཡ བྷི་ས་མུ་ལཱ༹་ལཾ ཨ་བྦུ་ཧི་ཏྭཱ, ན སུ་ཝི་ཀྑཱ་ལི་ཏཾ ཝི་ཀྑཱ་ལེ་ཏྭཱ, ས་ཀ་དྡ་མཾ ས་ངྑཱ་དི་ཏྭཱ, ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ནྟི. ཏེ་སཾ ཏཾ ནེ་ཝ ཝ་ཎྞཱ་ཡ ཧོ་ཏི, ན བ་ལཱ་ཡ. ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ན་ཉྩ མ་ར་ཎཾ ཝཱ ནི་ག་ཙྪ་ནྟི, མ་ར་ཎ་མ་ཏྟཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝ་ད་ཏྟོ མ་མཱ་ནུ་ཀྲུ་བྦཾ [མ་མཱ་ནུ་ཀུ་བྦཾ (སཱི. སྱཱ.)] ཀ་པ་ཎོ མ་རི་སྶ་ཏཱི་ཏི.

‘‘མ་ཧཱ་ཝ་རཱ་ཧ་སྶ མ་ཧིཾ ཝི་ཀྲུ་བྦ་ཏོ [ཝི་ཀུ་བྦ་ཏོ (སཱི. སྱཱ.)], བྷི་སཾ གྷ་སཱ་ན་སྶ [གྷ་ས་མཱ་ན་སྶ (ཀ.)] ན་དཱི་སུ ཛ་གྒ་ཏོ;

བྷི་ངྐོ་ཝ པ་ངྐཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཀྑ་ཡི་ཏྭཱ, མ་མཱ་ནུ་ཀྲུ་བྦཾ ཀ་པ་ཎོ མ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.

༣༤༧. [ཨ. ནི. ༨.༡༦] ‘‘ཨ་ཊྛ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ དཱུ་ཏེ་ཡྻཾ ག་ནྟུ་མ་ར་ཧ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཨ་ཊྛ་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སོ་ཏཱ ཙ ཧོ་ཏི, སཱ་ཝེ་ཏཱ ཙ, ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏཱ ཙ, དྷཱ་རེ་ཏཱ ཙ, ཝི་ཉྙཱ་ཏཱ ཙ, ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏཱ ཙ, ཀུ་ས་ལོ ཙ ས་ཧི་ཏཱ་ས་ཧི་ཏ་སྶ, ནོ ཙ ཀ་ལ་ཧ་ཀཱ་ར་ཀོ – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛ་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ དཱུ་ཏེ་ཡྻཾ ག་ནྟུ་མ་ར་ཧ་ཏི.

[ཨ. ནི. ༨.༡༦] ‘‘ཨ་ཊྛ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ དཱུ་ཏེ་ཡྻཾ ག་ནྟུ་མ་ར་ཧ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཨ་ཊྛ་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟོ སོ་ཏཱ ཙ ཧོ་ཏི, སཱ་ཝེ་ཏཱ ཙ, ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏཱ ཙ, དྷཱ་རེ་ཏཱ ཙ, ཝི་ཉྙཱ་ཏཱ ཙ, ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏཱ ཙ, ཀུ་ས་ལོ ཙ ས་ཧི་ཏཱ་ས་ཧི་ཏ་སྶ, ནོ ཙ ཀ་ལ་ཧ་ཀཱ་ར་ཀོ – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛ་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ དཱུ་ཏེ་ཡྻཾ ག་ནྟུ་མ་ར་ཧ་ཏཱི་ཏི.

[ཨ. ནི. ༨.༡༦] ‘‘ཡོ ཝེ ན བྱ་ཐ་ཏི [བྱཱ་དྷ་ཏི (སཱི. སྱཱ.)] པ་ཏྭཱ, པ་རི་སཾ ཨུ་གྒ་ཝཱ་དི་ནིཾ;

ན ཙ ཧཱ་པེ་ཏི ཝ་ཙ་ནཾ, ན ཙ ཚཱ་དེ་ཏི སཱ་ས་ནཾ.

‘‘ཨ་ས་ནྡི་དྡྷོ ཙ ཨ་ཀྑཱ་ཏི [ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ (ཀ.)], པུ་ཙྪི་ཏོ ཙ ན ཀུ་པྤ་ཏི;

ས ཝེ ཏཱ་དི་ས་ཀོ བྷི་ཀྑུ, དཱུ་ཏེ་ཡྻཾ ག་ནྟུ་མ་ར་ཧ་ཏཱི’’ཏི.

༣༤༨. [ཨ. ནི. ༨.༧] ‘‘ཨ་ཊྛ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ས་དྡྷ་མྨེ་ཧི ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣ་ཙི་ཏྟོ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ ནེ་ར་ཡི་ཀོ ཀ་པྤ་ཊྛོ ཨ་ཏེ་ཀི་ཙྪོ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཨ་ཊྛ་ཧི? ལཱ་བྷེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣ་ཙི་ཏྟོ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ ནེ་ར་ཡི་ཀོ ཀ་པྤ་ཊྛོ ཨ་ཏེ་ཀི་ཙྪོ; ཨ་ལཱ་བྷེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ཡ་སེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ཨ་ཡ་སེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ས་ཀྐཱ་རེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ཨ་ས་ཀྐཱ་རེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… པཱ་པི་ཙྪ་ཏཱ་ཡ, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… པཱ་པ་མི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣ་ཙི་ཏྟོ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ ནེ་ར་ཡི་ཀོ ཀ་པྤ་ཊྛོ ཨ་ཏེ་ཀི་ཙྪོ – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛ་ཧི ཨ་ས་དྡྷ་མྨེ་ཧི ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣ་ཙི་ཏྟོ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ ནེ་ར་ཡི་ཀོ ཀ་པྤ་ཊྛོ ཨ་ཏེ་ཀི་ཙྪོ.

༣༤༩. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ལཱ་བྷཾ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ, ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ལཱ་བྷཾ…པེ… ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཡ་སཾ… ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ཡ་སཾ… ཨུ་པྤ་ནྣཾ ས་ཀྐཱ་རཾ… ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ས་ཀྐཱ་རཾ… ཨུ་པྤ་ནྣཾ པཱ་པི་ཙྪ་ཏཾ… ཨུ་པྤ་ནྣཾ པཱ་པ་མི་ཏྟ་ཏཾ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ. ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཏྠ་ཝ་སཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ལཱ་བྷཾ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ, ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ལཱ་བྷཾ…པེ… ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཡ་སཾ… ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ཡ་སཾ… ཨུ་པྤ་ནྣཾ ས་ཀྐཱ་རཾ… ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ས་ཀྐཱ་རཾ… ཨུ་པྤ་ནྣཾ པཱ་པི་ཙྪ་ཏཾ… ཨུ་པྤ་ནྣཾ པཱ་པ་མི་ཏྟ་ཏཾ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ? ཡཾ ཧི་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པྤ་ནྣཾ ལཱ་བྷཾ ཨ་ན་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ ཨཱ་ས་ཝཱ ཝི་གྷཱ་ཏ་པ་རི་ལཱ༹་ཧཱ, ཨུ་པྤ་ནྣཾ ལཱ་བྷཾ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨེ་ཝཾ་ས་ཏེ ཨཱ་ས་ཝཱ ཝི་གྷཱ་ཏ་པ་རི་ལཱ༹་ཧཱ ན ཧོ་ནྟི. ཡཾ ཧི་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ལཱ་བྷཾ…པེ… ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཡ་སཾ… ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ཡ་སཾ… ཨུ་པྤ་ནྣཾ ས་ཀྐཱ་རཾ… ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ས་ཀྐཱ་རཾ… ཨུ་པྤ་ནྣཾ པཱ་པི་ཙྪ་ཏཾ… ཨུ་པྤ་ནྣཾ པཱ་པ་མི་ཏྟ་ཏཾ ཨ་ན་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ ཨཱ་ས་ཝཱ ཝི་གྷཱ་ཏ་པ་རི་ལཱ༹་ཧཱ, ཨུ་པྤ་ནྣཾ པཱ་པ་མི་ཏྟ་ཏཾ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨེ་ཝཾ་ས་ཏེ ཨཱ་ས་ཝཱ ཝི་གྷཱ་ཏ་པ་རི་ལཱ༹་ཧཱ ན ཧོ་ནྟི. ཨི་དཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏྠ་ཝ་སཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ལཱ་བྷཾ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ, ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ལཱ་བྷཾ…པེ… ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཡ་སཾ… ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ཡ་སཾ… ཨུ་པྤ་ནྣཾ ས་ཀྐཱ་རཾ… ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ས་ཀྐཱ་རཾ… ཨུ་པྤ་ནྣཾ པཱ་པི་ཙྪ་ཏཾ… ཨུ་པྤ་ནྣཾ པཱ་པ་མི་ཏྟ་ཏཾ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པྤ་ནྣཾ ལཱ་བྷཾ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མ, ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ལཱ་བྷཾ…པེ… ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཡ་སཾ… ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ཡ་སཾ… ཨུ་པྤ་ནྣཾ ས་ཀྐཱ་རཾ… ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ས་ཀྐཱ་རཾ… ཨུ་པྤ་ནྣཾ པཱ་པི་ཙྪ་ཏཾ… ཨུ་པྤ་ནྣཾ པཱ་པ་མི་ཏྟ་ཏཾ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མཱ་ཏི; ཨེ་ཝ་ཉྷི ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སི་ཀྑི་ཏ་བྦ་ནྟི.

༣༥༠. ‘‘ཏཱི་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ས་དྡྷ་མྨེ་ཧི ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣ་ཙི་ཏྟོ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ ནེ་ར་ཡི་ཀོ ཀ་པྤ་ཊྛོ ཨ་ཏེ་ཀི་ཙྪོ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི? པཱ་པི་ཙྪ་ཏཱ, པཱ་པ་མི་ཏྟ་ཏཱ, ཨོ་ར་མ་ཏྟ་ཀེ་ན ཝི་སེ་སཱ་དྷི་ག་མེ་ན ཨ་ནྟ་རཱ ཝོ་སཱ་ནཾ ཨཱ་པཱ་དི – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཧི ཨ་ས་དྡྷ་མྨེ་ཧི ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣ་ཙི་ཏྟོ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ ནེ་ར་ཡི་ཀོ ཀ་པྤ་ཊྛོ ཨ་ཏེ་ཀི་ཙྪོ་ཏི.

‘‘མཱ ཛཱ་ཏུ ཀོ་ཙི ལོ་ཀ་སྨིཾ, པཱ་པི་ཙྪོ ཨུ་ད་པ་ཛྫ་ཐ;

ཏ་ད་མི་ནཱ་པི ཛཱ་ནཱ་ཐ, པཱ་པི་ཙྪཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་ག་ཏི.

‘‘པ་ཎྜི་ཏོ་ཏི ས་མ་ཉྙཱ་ཏོ, བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟོ་ཏི ས་མྨ་ཏོ;

ཛ་ལཾ་ཝ ཡ་ས་སཱ ཨ་ཊྛཱ, དེ་ཝ་ད་ཏྟོ་ཏི མེ སུ་ཏཾ.

‘‘སོ པ་མཱ་དཾ ཨ་ནུ་ཙི་ཎྞོ, ཨཱ་ས་ཛྫ ནཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ;

ཨ་ཝཱི་ཙི་ནི་ར་ཡཾ པ་ཏྟོ, ཙ་ཏུ་དྭཱ་རཾ བྷ་ཡཱ་ན་ཀཾ.

‘‘ཨ་དུ་ཊྛ་སྶ ཧི ཡོ དུ་བྦྷེ, པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཨ་ཀྲུ་བྦ་ཏོ;

ཏ་མེ་ཝ པཱ་པཾ ཕུ་ས་ཏི, དུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟཾ ཨ་ནཱ་ད་རཾ.

‘‘ས་མུ་དྡཾ ཝི་ས་ཀུ་མྦྷེ་ན, ཡོ མ་ཉྙེ་ཡྻ པ་དཱུ་སི་ཏུཾ [པ་དུ་སྶི་ཏུཾ (ཀ.)];

ན སོ ཏེ་ན པ་དཱུ་སེ་ཡྻ, བྷེ་སྨཱ ཧི ཨུ་ད་དྷཱི མ་ཧཱ.

‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ, ཡོ ཝཱ་དེ་ནུ་པ་ཧིཾ་ས་ཏི;

ས་མ་གྒ་ཏཾ [ས་མྨཱ་ག་ཏཾ (སཱི.), ས་མ་ག་ཏཾ (སྱཱ.)] ས་ནྟ་ཙི་ཏྟཾ, ཝཱ་དོ ཏ་མྷི ན རཱུ་ཧ་ཏི.

‘‘ཏཱ་དི་སཾ མི་ཏྟཾ ཀྲུ་བྦེ་ཐ [ཀུ་བྦེ་ཐ (སཱི. སྱཱ.)], ཏ་ཉྩ སེ་ཝེ་ཐ པ་ཎྜི་ཏོ;

ཡ་སྶ མ་གྒཱ་ནུ་གོ བྷི་ཀྑུ, ཁ་ཡཾ དུ་ཀྑ་སྶ པཱ་པུ་ཎེ’’ཏི.

ཨུ་པཱ་ལི་པ་ཉྷཱ

༣༥༡. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པཱ་ལི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པཱ་ལི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ས་ངྒྷ་རཱ་ཛི ས་ངྒྷ་རཱ་ཛཱི་ཏི, བྷ་ནྟེ, ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷ་རཱ་ཛི ཧོ་ཏི, ནོ ཙ ས་ངྒྷ་བྷེ་དོ? ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙ པ་ན ས་ངྒྷ་རཱ་ཛི ཙེ་ཝ ཧོ་ཏི ས་ངྒྷ་བྷེ་དོ ཙཱ’’ཏི?

‘‘ཨེ་ཀ་ཏོ, ཨུ་པཱ་ལི, ཨེ་ཀོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཀ་ཏོ དྭེ, ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝེ་ཏི, ས་ལཱ་ཀཾ གཱ་ཧེ་ཏི – ‘ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ, ཨ་ཡཾ ཝི་ན་ཡོ, ཨི་དཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ, ཨི་མཾ ག་ཎྷ་ཐ, ཨི་མཾ རོ་ཙེ་ཐཱ’ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི ཁོ, ཨུ་པཱ་ལི, ས་ངྒྷ་རཱ་ཛི ཧོ་ཏི, ནོ ཙ ས་ངྒྷ་བྷེ་དོ. ཨེ་ཀ་ཏོ, ཨུ་པཱ་ལི, དྭེ ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཀ་ཏོ དྭེ, པ་ཉྩ་མོ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝེ་ཏི, ས་ལཱ་ཀཾ གཱ་ཧེ་ཏི – ‘ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ, ཨ་ཡཾ ཝི་ན་ཡོ, ཨི་དཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ, ཨི་མཾ ག་ཎྷ་ཐ, ཨི་མཾ རོ་ཙེ་ཐཱ’ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི ཁོ, ཨུ་པཱ་ལི, ས་ངྒྷ་རཱ་ཛི ཧོ་ཏི, ནོ ཙ ས་ངྒྷ་བྷེ་དོ. ཨེ་ཀ་ཏོ, ཨུ་པཱ་ལི, དྭེ ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཀ་ཏོ ཏ་ཡོ, ཚ་ཊྛོ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝེ་ཏི, ས་ལཱ་ཀཾ གཱ་ཧེ་ཏི – ‘ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ, ཨ་ཡཾ ཝི་ན་ཡོ, ཨི་དཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ, ཨི་མཾ ག་ཎྷ་ཐ, ཨི་མཾ རོ་ཙེ་ཐཱ’ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི ཁོ, ཨུ་པཱ་ལི, ས་ངྒྷ་རཱ་ཛི ཧོ་ཏི, ནོ ཙ ས་ངྒྷ་བྷེ་དོ. ཨེ་ཀ་ཏོ, ཨུ་པཱ་ལི, ཏ་ཡོ ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཀ་ཏོ ཏ་ཡོ, ས་ཏྟ་མོ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝེ་ཏི, ས་ལཱ་ཀཾ གཱ་ཧེ་ཏི – ‘ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ, ཨ་ཡཾ ཝི་ན་ཡོ, ཨི་དཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ, ཨི་མཾ ག་ཎྷ་ཐ, ཨི་མཾ རོ་ཙེ་ཐཱ’ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི ཁོ, ཨུ་པཱ་ལི, ས་ངྒྷ་རཱ་ཛི ཧོ་ཏི, ནོ ཙ ས་ངྒྷ་བྷེ་དོ. ཨེ་ཀ་ཏོ, ཨུ་པཱ་ལི, ཏ་ཡོ ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཀ་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རོ, ཨ་ཊྛ་མོ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝེ་ཏི, ས་ལཱ་ཀཾ གཱ་ཧེ་ཏི – ‘ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ, ཨ་ཡཾ ཝི་ན་ཡོ, ཨི་དཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ, ཨི་མཾ ག་ཎྷ་ཐ, ཨི་མཾ རོ་ཙེ་ཐཱ’ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི ཁོ, ཨུ་པཱ་ལི, ས་ངྒྷ་རཱ་ཛི ཧོ་ཏི, ནོ ཙ ས་ངྒྷ་བྷེ་དོ. ཨེ་ཀ་ཏོ, ཨུ་པཱ་ལི, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཀ་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རོ, ན་ཝ་མོ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝེ་ཏི, ས་ལཱ་ཀཾ གཱ་ཧེ་ཏི – ‘ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ, ཨ་ཡཾ ཝི་ན་ཡོ, ཨི་དཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ, ཨི་མཾ ག་ཎྷ་ཐ, ཨི་མཾ རོ་ཙེ་ཐཱ’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཨུ་པཱ་ལི, ས་ངྒྷ་རཱ་ཛི ཙེ་ཝ ཧོ་ཏི ས་ངྒྷ་བྷེ་དོ ཙ. ན་ཝ་ནྣཾ ཝཱ, ཨུ་པཱ་ལི, ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ན་ཝ་ནྣཾ ཝཱ ས་ངྒྷ་རཱ་ཛི ཙེ་ཝ ཧོ་ཏི ས་ངྒྷ་བྷེ་དོ ཙ. ན ཁོ, ཨུ་པཱ་ལི, བྷི་ཀྑུ་ནཱི ས་ངྒྷཾ བྷི་ནྡ་ཏི, ཨ་པི ཙ བྷེ་དཱ་ཡ པ་ར་ཀྐ་མ་ཏི, ན སི་ཀྑ་མཱ་ནཱ ས་ངྒྷཾ བྷི་ནྡ་ཏི…པེ… ན སཱ་མ་ཎེ་རོ ས་ངྒྷཾ བྷི་ནྡ་ཏི, ན སཱ་མ་ཎེ་རཱི ས་ངྒྷཾ བྷི་ནྡ་ཏི, ན ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ས་ངྒྷཾ བྷི་ནྡ་ཏི, ན ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ས་ངྒྷཾ བྷི་ནྡ་ཏི, ཨ་པི ཙ བྷེ་དཱ་ཡ པ་ར་ཀྐ་མ་ཏི. བྷི་ཀྑུ ཁོ, ཨུ་པཱ་ལི, པ་ཀ་ཏ་ཏྟོ, ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀོ, ས་མཱ་ན་སཱི་མཱ་ཡཾ ཋི་ཏོ, ས་ངྒྷཾ བྷི་ནྡ་ཏཱི’’ཏི.

༣༥༢. [ཨ. ནི. ༡༠.༣༧] ‘‘ས་ངྒྷ་བྷེ་དོ ས་ངྒྷ་བྷེ་དོ་ཏི, བྷ་ནྟེ, ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ བྷི་ནྣོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི?

‘‘ཨི་དྷུ་པཱ་ལི, བྷི་ཀྑཱུ ཨ་དྷ་མྨཾ དྷ་མྨོ་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, དྷ་མྨཾ ཨ་དྷ་མྨོ་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, ཨ་ཝི་ན་ཡཾ ཝི་ན་ཡོ་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, ཝི་ན་ཡཾ ཨ་ཝི་ན་ཡོ་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, ཨ་བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་ལ་པི་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན བྷཱ་སི་ཏཾ ལ་པི་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, བྷཱ་སི་ཏཾ ལ་པི་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་ལ་པི་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, ཨ་ནཱ་ཙི་ཎྞཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨཱ་ཙི་ཎྞཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, ཨཱ་ཙི་ཎྞཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་ནཱ་ཙི་ཎྞཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, ཨ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, ལ་ཧུ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ག་རུ་ཀཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, ག་རུ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ལ་ཧུ་ཀཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, སཱ་ཝ་སེ་སཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་ན་ཝ་སེ་སཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, ཨ་ན་ཝ་སེ་སཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ སཱ་ཝ་སེ་སཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, དུ་ཊྛུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་དུ་ཊྛུ་ལཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, ཨ་དུ་ཊྛུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ དུ་ཊྛུ་ལླཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ནྟི. ཏེ ཨི་མེ་ཧི ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཧི ཝ་ཏྠཱུ་ཧི ཨ་པ་ཀ་སྶ་ནྟི, ཨ་ཝ་པ་ཀ་སྶ་ནྟི, ཨཱ་ཝེ་ནིཾ [ཨཱ་ཝེ་ཎི (སཱི.), ཨཱ་ཝེ་ཎི་ཀཾ (སྱཱ.)] ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཨཱ་ཝེ་ནིཾ པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཨཱ་ཝེ་ནིཾ ས་ངྒྷ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཁོ, ཨུ་པཱ་ལི, ས་ངྒྷོ བྷི་ནྣོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.

༣༥༣. [ཨ. ནི. ༡༠.༣༧] ‘‘ས་ངྒྷ་སཱ་མ་གྒཱི ས་ངྒྷ་སཱ་མ་གྒཱི་ཏི, བྷ་ནྟེ, ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ ས་མ་གྒོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷུ་པཱ་ལི, བྷི་ཀྑཱུ ཨ་དྷ་མྨཾ ཨ་དྷ་མྨོ་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, དྷ་མྨཾ དྷ་མྨོ་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, ཨ་ཝི་ན་ཡཾ ཨ་ཝི་ན་ཡོ་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, ཝི་ན་ཡཾ ཝི་ན་ཡོ་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, ཨ་བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་ལ་པི་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་ལ་པི་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, བྷཱ་སི་ཏཾ ལ་པི་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན བྷཱ་སི་ཏཾ ལ་པི་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, ཨ་ནཱ་ཙི་ཎྞཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་ནཱ་ཙི་ཎྞཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, ཨཱ་ཙི་ཎྞཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨཱ་ཙི་ཎྞཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, ཨ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, ལ་ཧུ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ལ་ཧུ་ཀཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, ག་རུ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ག་རུ་ཀཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, སཱ་ཝ་སེ་སཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ སཱ་ཝ་སེ་སཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, ཨ་ན་ཝ་སེ་སཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་ན་ཝ་སེ་སཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, དུ་ཊྛུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ དུ་ཊྛུ་ལླཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, ཨ་དུ་ཊྛུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་དུ་ཊྛུ་ལླཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ནྟི. ཏེ ཨི་མེ་ཧི ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཧི ཝ་ཏྠཱུ་ཧི ན ཨ་པ་ཀ་སྶ་ནྟི, ན ཨ་ཝ་པ་ཀ་སྶ་ནྟི, ན ཨཱ་ཝེ་ནིཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རོ་ནྟི, ན ཨཱ་ཝེ་ནིཾ པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ཀ་རོ་ནྟི, ན ཨཱ་ཝེ་ནིཾ ས་ངྒྷ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཁོ, ཨུ་པཱ་ལི, ས་ངྒྷོ ས་མ་གྒོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.

༣༥༤. ‘‘ས་མ་གྒཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཀིཾ སོ པ་ས་ཝ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ས་མ་གྒཾ ཁོ, ཨུ་པཱ་ལི, ས་ངྒྷཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཀ་པྤ་ཊྛི་ཀཾ ཀི་བྦི་སཾ པ་ས་ཝ་ཏི, ཀ་པྤཾ ནི་ར་ཡ་མྷི པ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི.

[ཨི་ཏི་ཝུ. ༡༨; ཨ. ནི. ༡༠.༣༩] ‘‘ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ ནེ་ར་ཡི་ཀོ, ཀ་པྤ་ཊྛོ ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཀོ;

ཝ་གྒ་ར་ཏོ ཨ་དྷ་མྨ་ཊྛོ, ཡོ་ག་ཀྑེ་མཱ པ་དྷཾ་ས་ཏི;

ས་ངྒྷཾ ས་མ་གྒཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ, ཀ་པྤཾ ནི་ར་ཡ་མྷི པ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘བྷི་ནྣཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷཾ ས་མ་གྒཾ ཀ་ཏྭཱ ཀིཾ སོ པ་ས་ཝ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘བྷི་ནྣཾ ཁོ, ཨུ་པཱ་ལི, ས་ངྒྷཾ ས་མ་གྒཾ ཀ་ཏྭཱ བྲ་ཧྨཾ པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝ་ཏི, ཀ་པྤཾ ས་གྒ་མྷི མོ་ད་ཏཱི’’ཏི.

[ཨི་ཏྟི་ཝུ. ༡༨; ཨ. ནི. ༡༠.༤༠] ‘‘སུ་ཁཱ ས་ངྒྷ་སྶ སཱ་མ་གྒཱི, ས་མ་གྒཱ་ན་ཉྩ ཨ་ནུ་གྒ་ཧོ;

ས་མ་གྒ་ར་ཏོ དྷ་མྨ་ཊྛོ, ཡོ་ག་ཀྑེ་མཱ ན དྷཾ་ས་ཏི;

ས་ངྒྷཾ ས་མ་གྒཾ ཀ་ཏྭཱ་ན, ཀ་པྤཾ ས་གྒ་མྷི མོ་ད་ཏཱི’’ཏི.

༣༥༥. [པ་རི. ༤༥༩] ‘‘སི་ཡཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཀོ ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ, ནེ་ར་ཡི་ཀོ, ཀ་པྤ་ཊྛོ, ཨ་ཏེ་ཀི་ཙྪོ’’ཏི? ‘‘སི་ཡཱ, ཨུ་པཱ་ལི, ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཀོ ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ, ནེ་ར་ཡི་ཀོ, ཀ་པྤ་ཊྛོ, ཨ་ཏེ་ཀི་ཙྪོ’’ཏི.

[པ་རི. ༤༥༩] ‘‘སི་ཡཱ [སི་ཡཱ ནུ ཁོ (སྱཱ. ཀཾ.)] པ་ན, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཀོ ན ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ, ན ནེ་ར་ཡི་ཀོ, ན ཀ་པྤ་ཊྛོ, ན ཨ་ཏེ་ཀི་ཙྪོ’’ཏི? ‘‘སི་ཡཱ, ཨུ་པཱ་ལི, ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཀོ ན ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ, ན ནེ་ར་ཡི་ཀོ, ན ཀ་པྤ་ཊྛོ, ན ཨ་ཏེ་ཀི་ཙྪོ’’ཏི.

‘‘ཀ་ཏ་མོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཀོ ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ, ནེ་ར་ཡི་ཀོ, ཀ་པྤ་ཊྛོ, ཨ་ཏེ་ཀི་ཙྪོ’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷུ་པཱ་ལི, བྷི་ཀྑུ ཨ་དྷ་མྨཾ དྷ་མྨོ་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ཏ་སྨིཾ ཨ་དྷ་མྨ་དི་ཊྛི, བྷེ་དེ ཨ་དྷ་མྨ་དི་ཊྛི, ཝི་ནི་དྷཱ་ཡ དི་ཊྛིཾ, ཝི་ནི་དྷཱ་ཡ ཁ་ནྟིཾ, ཝི་ནི་དྷཱ་ཡ རུ་ཙིཾ, ཝི་ནི་དྷཱ་ཡ བྷཱ་ཝཾ, ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝེ་ཏི, ས་ལཱ་ཀཾ གཱ་ཧེ་ཏི – ‘ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ, ཨ་ཡཾ ཝི་ན་ཡོ, ཨི་དཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ, ཨི་མཾ ག་ཎྷ་ཐ, ཨི་མཾ རོ་ཙེ་ཐཱ’ཏི. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, ཨུ་པཱ་ལི, ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཀོ ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ, ནེ་ར་ཡི་ཀོ, ཀ་པྤ་ཊྛོ, ཨ་ཏེ་ཀི་ཙྪོ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨུ་པཱ་ལི, བྷི་ཀྑུ ཨ་དྷ་མྨཾ དྷ་མྨོ་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ཏ་སྨིཾ ཨ་དྷ་མྨ་དི་ཊྛི, བྷེ་དེ དྷ་མྨ་དི་ཊྛི, ཝི་ནི་དྷཱ་ཡ དི་ཊྛིཾ, ཝི་ནི་དྷཱ་ཡ ཁ་ནྟིཾ, ཝི་ནི་དྷཱ་ཡ རུ་ཙིཾ, ཝི་ནི་དྷཱ་ཡ བྷཱ་ཝཾ, ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝེ་ཏི, ས་ལཱ་ཀཾ གཱ་ཧེ་ཏི – ‘ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ, ཨ་ཡཾ ཝི་ན་ཡོ, ཨི་དཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ, ཨི་མཾ ག་ཎྷ་ཐ, ཨི་མཾ རོ་ཙེ་ཐཱ’ཏི. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, ཨུ་པཱ་ལི, ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཀོ ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ, ནེ་ར་ཡི་ཀོ, ཀ་པྤ་ཊྛོ, ཨ་ཏེ་ཀི་ཙྪོ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨུ་པཱ་ལི, བྷི་ཀྑུ ཨ་དྷ་མྨཾ དྷ་མྨོ་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ཏ་སྨིཾ ཨ་དྷ་མྨ་དི་ཊྛི, བྷེ་དེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ, ཝི་ནི་དྷཱ་ཡ དི་ཊྛིཾ, ཝི་ནི་དྷཱ་ཡ ཁ་ནྟིཾ, ཝི་ནི་དྷཱ་ཡ རུ་ཙིཾ, ཝི་ནི་དྷཱ་ཡ བྷཱ་ཝཾ, ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝེ་ཏི, ས་ལཱ་ཀཾ གཱ་ཧེ་ཏི – ‘ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ, ཨ་ཡཾ ཝི་ན་ཡོ, ཨི་དཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ, ཨི་མཾ ག་ཎྷ་ཐ, ཨི་མཾ རོ་ཙེ་ཐཱ’ཏི. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, ཨུ་པཱ་ལི, ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཀོ ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ, ནེ་ར་ཡི་ཀོ, ཀ་པྤ་ཊྛོ, ཨ་ཏེ་ཀི་ཙྪོ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨུ་པཱ་ལི, བྷི་ཀྑུ ཨ་དྷ་མྨཾ དྷ་མྨོ་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ཏ་སྨིཾ དྷ་མྨ་དི་ཊྛི, བྷེ་དེ ཨ་དྷ་མྨ་དི་ཊྛི…པེ… (ཏ་སྨིཾ དྷ་མྨ་དི་ཊྛི བྷེ་དེ དྷ་མྨ་དི་ཊྛི) [( ) སྱཱ་མ་པོ་ཏྠ་ཀེ ན་ཏྠི, ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ་ཡ ས་མེ་ཏི]. ཏ་སྨིཾ དྷ་མྨ་དི་ཊྛི བྷེ་དེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ. ཏ་སྨིཾ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ བྷེ་དེ ཨ་དྷ་མྨ་དི་ཊྛི. ཏ་སྨིཾ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ བྷེ་དེ དྷ་མྨ་དི་ཊྛི. ཏ་སྨིཾ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ བྷེ་དེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ ཝི་ནི་དྷཱ་ཡ དི་ཊྛིཾ, ཝི་ནི་དྷཱ་ཡ ཁ་ནྟིཾ, ཝི་ནི་དྷཱ་ཡ རུ་ཙིཾ, ཝི་ནི་དྷཱ་ཡ བྷཱ་ཝཾ, ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝེ་ཏི, ས་ལཱ་ཀཾ གཱ་ཧེ་ཏི – ‘ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ, ཨ་ཡཾ ཝི་ན་ཡོ, ཨི་དཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ, ཨི་མཾ ག་ཎྷ་ཐ, ཨི་མཾ རོ་ཙེ་ཐཱ’ཏི. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, ཨུ་པཱ་ལི, ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཀོ ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ, ནེ་ར་ཡི་ཀོ, ཀ་པྤ་ཊྛོ, ཨ་ཏེ་ཀི་ཙྪོ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨུ་པཱ་ལི, བྷི་ཀྑུ དྷ་མྨཾ ཨ་དྷ་མྨོ་ཏི དཱི་པེ་ཏི…པེ… ཨ་ཝི་ན་ཡཾ ཝི་ན་ཡོ་ཏི དཱི་པེ་ཏི… ཝི་ན་ཡཾ ཨ་ཝི་ན་ཡོ་ཏི དཱི་པེ་ཏི… ཨ་བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་ལ་པི་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན བྷཱ་སི་ཏཾ ལ་པི་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏི… བྷཱ་སི་ཏཾ ལ་པི་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་ལ་པི་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏི… ཨ་ནཱ་ཙི་ཎྞཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨཱ་ཙི་ཎྞཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏི… ཨཱ་ཙི་ཎྞཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་ནཱ་ཙི་ཎྞཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏི… ཨ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏི… པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏི… ཨ་ནཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི… ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི… ལ་ཧུ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ག་རུ་ཀཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི… ག་རུ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ལ་ཧུ་ཀཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི… སཱ་ཝ་སེ་སཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་ན་ཝ་སེ་སཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི… ཨ་ན་ཝ་སེ་སཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ སཱ་ཝ་སེ་སཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི… དུ་ཊྛུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་དུ་ཊྛུ་ལླཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི… ཨ་དུ་ཊྛུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ དུ་ཊྛུ་ལླཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི… ཏ་སྨིཾ ཨ་དྷ་མྨ་དི་ཊྛི, བྷེ་དེ ཨ་དྷ་མྨ་དི་ཊྛི…པེ… ཏ་སྨིཾ ཨ་དྷ་མྨ་དི་ཊྛི, བྷེ་དེ དྷ་མྨ་དི་ཊྛི … ཏ་སྨིཾ ཨ་དྷ་མྨ་དི་ཊྛི, བྷེ་དེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ… ཏ་སྨིཾ དྷ་མྨ་དི་ཊྛི, བྷེ་དེ ཨ་དྷ་མྨ་དི་ཊྛི… (ཏ་སྨིཾ དྷ་མྨ་དི་ཊྛི, བྷེ་དེ དྷ་མྨ་དི་ཊྛི) [( ) སྱཱ་མ་པོ་ཏྠ་ཀེ ན་ཏྠི] … ཏ་སྨིཾ དྷ་མྨ་དི་ཊྛི, བྷེ་དེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ… ཏ་སྨིཾ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ, བྷེ་དེ ཨ་དྷ་མྨ་དི་ཊྛི… ཏ་སྨིཾ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ, བྷེ་དེ དྷ་མྨ་དི་ཊྛི… ཏ་སྨིཾ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ, བྷེ་དེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ, ཝི་ནི་དྷཱ་ཡ དི་ཊྛིཾ, ཝི་ནི་དྷཱ་ཡ ཁ་ནྟིཾ, ཝི་ནི་དྷཱ་ཡ རུ་ཙིཾ, ཝི་ནི་དྷཱ་ཡ བྷཱ་ཝཾ, ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝེ་ཏི, ས་ལཱ་ཀཾ གཱ་ཧེ་ཏི – ‘ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ, ཨ་ཡཾ ཝི་ན་ཡོ, ཨི་དཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ, ཨི་མཾ ག་ཎྷ་ཐ, ཨི་མཾ རོ་ཙེ་ཐཱ’ཏི. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, ཨུ་པཱ་ལི, ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཀོ ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ, ནེ་ར་ཡི་ཀོ, ཀ་པྤ་ཊྛོ, ཨ་ཏེ་ཀི་ཙྪོ’’ཏི.

‘‘ཀ་ཏ་མོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཀོ ན ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ, ན ནེ་ར་ཡི་ཀོ, ན ཀ་པྤ་ཊྛོ, ན ཨ་ཏེ་ཀི་ཙྪོ’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷུ་པཱ་ལི, བྷི་ཀྑུ ཨ་དྷ་མྨཾ དྷ་མྨོ་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ཏ་སྨིཾ དྷ་མྨ་དི་ཊྛི, བྷེ་དེ དྷ་མྨ་དི་ཊྛི, ཨ་ཝི་ནི་དྷཱ་ཡ དི་ཊྛིཾ, ཨ་ཝི་ནི་དྷཱ་ཡ ཁ་ནྟིཾ, ཨ་ཝི་ནི་དྷཱ་ཡ རུ་ཙིཾ, ཨ་ཝི་ནི་དྷཱ་ཡ བྷཱ་ཝཾ, ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝེ་ཏི, ས་ལཱ་ཀཾ གཱ་ཧེ་ཏི – ‘ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ, ཨ་ཡཾ ཝི་ན་ཡོ, ཨི་དཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ, ཨི་མཾ ག་ཎྷ་ཐ, ཨི་མཾ རོ་ཙེ་ཐཱ’ཏི. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, ཨུ་པཱ་ལི, ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཀོ ན ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ, ན ནེ་ར་ཡི་ཀོ, ན ཀ་པྤ་ཊྛོ, ན ཨ་ཏེ་ཀི་ཙྪོ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨུ་པཱ་ལི, བྷི་ཀྑུ དྷ་མྨཾ ཨ་དྷ་མྨོ་ཏི དཱི་པེ་ཏི…པེ… དུ་ཊྛུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་དུ་ཊྛུ་ལླཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ཏ་སྨིཾ དྷ་མྨ་དི་ཊྛི, བྷེ་དེ དྷ་མྨ་དི་ཊྛི, ཨ་ཝི་ནི་དྷཱ་ཡ དི་ཊྛིཾ, ཨ་ཝི་ནི་དྷཱ་ཡ ཁ་ནྟིཾ, ཨ་ཝི་ནི་དྷཱ་ཡ རུ་ཙིཾ, ཨ་ཝི་ནི་དྷཱ་ཡ བྷཱ་ཝཾ, ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝེ་ཏི, ས་ལཱ་ཀཾ གཱ་ཧེ་ཏི – ‘ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ, ཨ་ཡཾ ཝི་ན་ཡོ, ཨི་དཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ, ཨི་མཾ ག་ཎྷ་ཐ, ཨི་མཾ རོ་ཙེ་ཐཱ’ཏི. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, ཨུ་པཱ་ལི, ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཀོ ན ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ, ན ནེ་ར་ཡི་ཀོ, ན ཀ་པྤ་ཊྛོ, ན ཨ་ཏེ་ཀི་ཙྪོ’’ཏི.

ཏ་ཏི་ཡ་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་རོ ནི་ཊྛི་ཏོ.

ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀོ ས་ཏྟ་མོ.

ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –

ཨ་ནུ་པི་ཡེ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏཱ, སུ་ཁུ་མཱ་ལོ ན ཨི་ཙྪ་ཏི;

ཀ་སཱ ཝ་པཱ ཨ་བྷི ནི་ནྣེ, ནི་དྡྷཱ ལཱ་ཝེ ཙ ཨུ་བྦ་ཧེ.

པུ་ཉྫ་མ་དྡ་པ་ལཱ་ལ་ཉྩ, བྷུ་ས་ཨོ་ཕུ་ཎ་ནཱི་ཧ་རེ;

ཨཱ་ཡ་ཏི་མྤི ན ཁཱི་ཡ་ནྟི, པི་ཏ་རོ ཙ པི་ཏཱ་མ་ཧཱ.

བྷ་དྡི་ཡོ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ ཙ, ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་གུ ཀི་མི་ལོ;

ས་ཀྱ་མཱ་ནོ ཙ ཀོ་ས་མྦིཾ, པ་རི་ཧཱ་ཡི ཀ་ཀུ་དྷེ་ན ཙ.

པ་ཀཱ་སེ་སི པི་ཏུ་ནོ ཙ, པུ་རི་སེ སི་ལཾ ནཱ་ལཱ༹་གི་རིཾ;

ཏི་ཀ་པ་ཉྩ་ག་རུ་ཀོ ཁོ, བྷི་ནྡི ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡེ་ན ཙ;

ཏ་ཡོ ཨ་ཊྛ པུ་ན ཏཱི་ཎི, རཱ་ཛི བྷེ་དཱ སི་ཡཱ ནུ ཁོ་ཏི.

ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.