༣. ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡོ
༡༩༦. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ག་གྒོ བྷི་ཀྑུ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀོ ཧོ་ཏི, ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏོ. ཏེ་ན ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀེ་ན ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏེ་ན བ་ཧུཾ ཨ་སྶཱ་མ་ཎ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙི་ཎྞཾ ཧོ་ཏི བྷཱ་སི་ཏ་པ་རི་ཀྐ་ནྟཾ. བྷི་ཀྑཱུ ག་གྒཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀེ་ན ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙི་ཎྞེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དེ་ནྟི – ‘‘ས་ར་ཏཱ་ཡ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ’’ཏི? སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཏི – ‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀོ ཨ་ཧོ་སིཾ ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏོ. ཏེ་ན མེ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀེ་ན ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏེ་ན བ་ཧུཾ ཨ་སྶཱ་མ་ཎ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙི་ཎྞཾ བྷཱ་སི་ཏ་པ་རི་ཀྐ་ནྟཾ. ནཱ་ཧཾ ཏཾ ས་རཱ་མི. མཱུ་ལ༹ྷེ་ན མེ ཨེ་ཏཾ ཀ་ཏ’’ནྟི. ཨེ་ཝ་མྤི ནཾ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ ཙོ་དེ་ནྟེ་ཝ – ‘‘ས་ར་ཏཱ་ཡ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ’’ཏི? ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ..པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ བྷི་ཀྑཱུ ག་གྒཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀེ་ན ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙི་ཎྞེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དེ་སྶ་ནྟི – ‘‘ས་ར་ཏཱ་ཡ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ’ཏི! སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཏི – ‘ཨ་ཧཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀོ ཨ་ཧོ་སིཾ ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏོ. ཏེ་ན མེ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀེ་ན ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏེ་ན བ་ཧུཾ ཨ་སྶཱ་མ་ཎ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙི་ཎྞཾ བྷཱ་སི་ཏ་པ་རི་ཀྐ་ནྟཾ. ནཱ་ཧཾ ཏཾ ས་རཱ་མི. མཱུ་ལ༹ྷེ་ན མེ ཨེ་ཏཾ ཀ་ཏ’ནྟི. ཨེ་ཝ་མྤི ནཾ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ ཙོ་དེ་ནྟེ་ཝ – ‘‘ས་ར་ཏཱ་ཡ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ’’ཏི? ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ…པེ… ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ས་ཙྩཾ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི…པེ… ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ…པེ… དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི –
‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྒྷོ ག་གྒ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡཾ དེ་ཏུ. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དཱ་ཏ་བྦོ – ‘‘ཏེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ག་གྒེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་ངྒྷཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ, ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ, ཝུ་ཌྜྷཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་དེ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ, ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ, ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ, ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀོ ཨ་ཧོ་སིཾ ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏོ. ཏེ་ན མེ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀེ་ན ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏེ་ན བ་ཧུཾ ཨ་སྶཱ་མ་ཎ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙི་ཎྞཾ བྷཱ་སི་ཏ་པ་རི་ཀྐ་ནྟཾ. མཾ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀེ་ན ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙི་ཎྞེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དེ་ནྟི – ‘ས་ར་ཏཱ་ཡ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ’ཏི? ཏྱཱ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི – ‘ཨ་ཧཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀོ ཨ་ཧོ་སིཾ ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏོ. ཏེ་ན མེ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀེ་ན ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏེ་ན བ་ཧུཾ ཨ་སྶཱ་མ་ཎ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙི་ཎྞཾ བྷཱ་སི་ཏ་པ་རི་ཀྐ་ནྟཾ. ནཱ་ཧཾ ཏཾ ས་རཱ་མི. མཱུ་ལ༹ྷེ་ན མེ ཨེ་ཏཾ ཀ་ཏ’ནྟི. ཨེ་ཝ་མྤི མཾ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ ཙོ་དེ་ནྟེ་ཝ – ‘ས་ར་ཏཱ་ཡ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ’ཏི? སོ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་མཱུ་ལ༹ྷོ ས་ངྒྷཾ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡཾ ཡཱ་ཙཱ་མཱི’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཡཱ་ཙི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཡཱ་ཙི་ཏ་བྦོ – ‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀོ ཨ་ཧོ་སིཾ ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏོ. ཏེ་ན མེ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀེ་ན ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏེ་ན བ་ཧུཾ ཨ་སྶཱ་མ་ཎ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙི་ཎྞཾ བྷཱ་སི་ཏ་པ་རི་ཀྐ་ནྟཾ. མཾ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀེ་ན ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙི་ཎྞེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དེ་ནྟི – ‘ས་ར་ཏཱ་ཡ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ’ཏི? ཏྱཱ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི – ‘ཨ་ཧཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀོ ཨ་ཧོ་སིཾ ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏོ. ཏེ་ན མེ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀེ་ན ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏེ་ན བ་ཧུཾ ཨ་སྶཱ་མ་ཎ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙི་ཎྞཾ བྷཱ་སི་ཏ་པ་རི་ཀྐ་ནྟཾ. ནཱ་ཧཾ ཏཾ ས་རཱ་མི མཱུ་ལ༹ྷེ་ན མེ ཨེ་ཏཾ ཀ་ཏ’ནྟི. ཨེ་ཝ་མྤི མཾ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ ཙོ་དེ་ནྟེ་ཝ – ‘ས་ར་ཏཱ་ཡ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ’ཏི? སོ་ཧཾ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷོ [སོ་ཧཾ བྷ་ནྟེ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷོ (ཀ.)] ཏ་ཏི་ཡ་མྤི, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷཾ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡཾ ཡཱ་ཙཱ་མཱི’ཏི. བྱ་ཏྟེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་ཊི་བ་ལེ་ན ས་ངྒྷོ ཉཱ་པེ་ཏ་བྦོ –
༡༩༧. ‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཨ་ཡཾ ག་གྒོ བྷི་ཀྑུ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀོ ཨ་ཧོ་སི ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏོ. ཏེ་ན ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀེ་ན ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏེ་ན བ་ཧུཾ ཨ་སྶཱ་མ་ཎ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙི་ཎྞཾ བྷཱ་སི་ཏ་པ་རི་ཀྐ་ནྟཾ. བྷི་ཀྑཱུ ག་གྒཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀེ་ན ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙི་ཎྞེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དེ་ནྟི – ‘ས་ར་ཏཱ་ཡ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ’ཏི? སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཏི – ‘ཨ་ཧཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀོ ཨ་ཧོ་སིཾ ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏོ. ཏེ་ན མེ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀེ་ན ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏེ་ན བ་ཧུཾ ཨ་སྶཱ་མ་ཎ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙི་ཎྞཾ བྷཱ་སི་ཏ་པ་རི་ཀྐ་ནྟཾ. ནཱ་ཧཾ ཏཾ ས་རཱ་མི, མཱུ་ལ༹ྷེ་ན མེ ཨེ་ཏཾ ཀ་ཏ’ནྟི. ཨེ་ཝ་མྤི ནཾ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ ཙོ་དེ་ནྟེ་ཝ – ‘ས་ར་ཏཱ་ཡ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ’ཏི? སོ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷོ ས་ངྒྷཾ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡཾ ཡཱ་ཙ་ཏི. ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ས་ངྒྷོ ག་གྒ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡཾ ད་དེ་ཡྻ. ཨེ་སཱ ཉ་ཏྟི.
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཨ་ཡཾ ག་གྒོ བྷི་ཀྑུ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀོ ཨ་ཧོ་སི ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏོ. ཏེ་ན ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀེ་ན ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏེ་ན བ་ཧུཾ ཨ་སྶཱ་མ་ཎ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙི་ཎྞཾ བྷཱ་སི་ཏ་པ་རི་ཀྐ་ནྟཾ. བྷི་ཀྑཱུ ག་གྒཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀེ་ན ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙི་ཎྞེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དེ་ནྟི – ‘ས་ར་ཏཱ་ཡ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ’ཏི? སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཏི – ‘ཨ་ཧཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀོ ཨ་ཧོ་སིཾ ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏོ. ཏེ་ན མེ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀེ་ན ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏེ་ན བ་ཧུཾ ཨ་སྶཱ་མ་ཎ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙི་ཎྞཾ བྷཱ་སི་ཏ་པ་རི་ཀྐ་ནྟཾ. ནཱ་ཧཾ ཏཾ ས་རཱ་མི མཱུ་ལ༹ྷེ་ན མེ ཨེ་ཏཾ ཀ་ཏ’ནྟི. ཨེ་ཝ་མྤི ནཾ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ ཙོ་དེ་ནྟེ་ཝ – ‘ས་ར་ཏཱ་ཡ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ’ཏི? སོ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷོ ས་ངྒྷཾ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡཾ ཡཱ་ཙ་ཏི. ས་ངྒྷོ ག་གྒ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡཾ དེ་ཏི. ཡ་སྶཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཁ་མ་ཏི ག་གྒ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡ་སྶ དཱ་ནཾ, སོ ཏུ་ཎྷ་སྶ; ཡ་སྶ ན་ཀྑ་མ་ཏི, སོ བྷཱ་སེ་ཡྻ.
‘‘དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝ་དཱ་མི…པེ… ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝ་དཱ་མི…པེ….
‘‘དི་ནྣོ ས་ངྒྷེ་ན ག་གྒ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡོ. ཁ་མ་ཏི ས་ངྒྷ་སྶ, ཏ་སྨཱ ཏུ་ཎྷཱི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ དྷཱ་ར་ཡཱ་མཱི’’ཏི.
༡༩༨. ‘‘ཏཱི་ཎི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷ་མྨི་ཀཱ་ནི ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡ་སྶ དཱ་ནཱ་ནི, ཏཱི་ཎི དྷ་མྨི་ཀཱ་ནི. ཀ་མྨཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཨ་དྷ་མྨི་ཀཱ་ནི ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡ་སྶ དཱ་ནཱ་ནི?
‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཏ་མེ་ནཾ ཙོ་དེ་ཏི ས་ངྒྷོ ཝཱ, ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཝཱ, ཨེ་ཀ་པུ་གྒ་ལོ ཝཱ – ‘ས་ར་ཏཱ་ཡ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ’ཏི? སོ ས་ར་མཱ་ནོ་ཝ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཏི – ‘ན ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་རཱ་མི ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ’ཏི. ཏ་སྶ ས་ངྒྷོ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡཾ དེ་ཏི. ཨ་དྷ་མྨི་ཀཾ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡ་སྶ དཱ་ནཾ.
‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཏ་མེ་ནཾ ཙོ་དེ་ཏི ས་ངྒྷོ ཝཱ, ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཝཱ, ཨེ་ཀ་པུ་གྒ་ལོ ཝཱ – ‘ས་ར་ཏཱ་ཡ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ’ཏི? སོ ས་ར་མཱ་ནོ་ཝ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཏི – ‘ས་རཱ་མི ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཡ་ཐཱ་སུ་པི་ན་ནྟེ་ནཱ’ཏི. ཏ་སྶ ས་ངྒྷོ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡཾ དེ་ཏི. ཨ་དྷ་མྨི་ཀཾ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡ་སྶ དཱ་ནཾ.
‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཏ་མེ་ནཾ ཙོ་དེ་ཏི ས་ངྒྷོ ཝཱ, ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཝཱ, ཨེ་ཀ་པུ་གྒ་ལོ ཝཱ – ‘ས་ར་ཏཱ་ཡ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ’ཏི? སོ ཨ་ནུ་མྨ་ཏྟ་ཀོ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ་ལ་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི – ‘ཨ་ཧ་མྤི ཁོ ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་མི. ཏུ་མྷེ་པི ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ཐ. མ་ཡ྄ཧ་མྤི ཨེ་ཏཾ ཀ་པྤ་ཏི. ཏུ་མྷཱ་ཀ་མྤེ་ཏཾ ཀ་པྤ་ཏཱི’ཏི. ཏ་སྶ ས་ངྒྷོ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡཾ དེ་ཏི. ཨ་དྷ་མྨི་ཀཾ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡ་སྶ དཱ་ནཾ. ཨི་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཨ་དྷ་མྨི་ཀཱ་ནི ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡ་སྶ དཱ་ནཱ་ནི.
༡༩༩. ‘‘ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི དྷ་མྨི་ཀཱ་ནི ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡ་སྶ དཱ་ནཱ་ནི?
‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀོ ཧོ་ཏི ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏོ. ཏེ་ན ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀེ་ན ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏེ་ན བ་ཧུཾ ཨ་སྶཱ་མ་ཎ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙི་ཎྞཾ ཧོ་ཏི བྷཱ་སི་ཏ་པ་རི་ཀྐ་ནྟཾ. ཏ་མེ་ནཾ ཙོ་དེ་ཏི ས་ངྒྷོ ཝཱ, ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཝཱ, ཨེ་ཀ་པུ་གྒ་ལོ ཝཱ – ‘ས་ར་ཏཱ་ཡ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ’ཏི? སོ ཨ་སྶ་ར་མཱ་ནོ་ཝ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཏི – ‘ན ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་རཱ་མི ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ’ཏི. ཏ་སྶ ས་ངྒྷོ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡཾ དེ་ཏི. དྷ་མྨི་ཀཾ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡ་སྶ དཱ་ནཾ.
‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀོ ཧོ་ཏི ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏོ. ཏེ་ན ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀེ་ན ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏེ་ན བ་ཧུཾ ཨ་སྶཱ་མ་ཎ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙི་ཎྞཾ ཧོ་ཏི བྷཱ་སི་ཏ་པ་རི་ཀྐ་ནྟཾ. ཏ་མེ་ནཾ ཙོ་དེ་ཏི ས་ངྒྷོ ཝཱ, ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཝཱ, ཨེ་ཀ་པུ་གྒ་ལོ ཝཱ – ‘ས་ར་ཏཱ་ཡ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ’ཏི? སོ ཨ་སྶ་ར་མཱ་ནོ་ཝ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཏི – ‘ས་རཱ་མི ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཡ་ཐཱ སུ་པི་ན་ནྟེ་ནཱ’ཏི. ཏ་སྶ ས་ངྒྷོ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡཾ དེ་ཏི. དྷ་མྨི་ཀཾ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡ་སྶ དཱ་ནཾ.
‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀོ ཧོ་ཏི ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏོ. ཏེ་ན ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀེ་ན ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏེ་ན བ་ཧུཾ ཨ་སྶཱ་མ་ཎ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙི་ཎྞཾ ཧོ་ཏི བྷཱ་སི་ཏ་པ་རི་ཀྐ་ནྟཾ. ཏ་མེ་ནཾ ཙོ་དེ་ཏི ས་ངྒྷོ ཝཱ, ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཝཱ, ཨེ་ཀ་པུ་གྒ་ལོ ཝཱ – ‘ས་ར་ཏཱ་ཡ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ’ཏི? སོ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀོ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ་ལ་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི – ‘ཨ་ཧ་མྤི ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་མི. ཏུ་མྷེ་པི ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ཐ. མ་ཡ྄ཧ་མྤི ཨེ་ཏཾ ཀ་པྤ་ཏི. ཏུ་མྷཱ་ཀ་མྤེ་ཏཾ ཀ་པྤ་ཏཱི’ཏི. ཏ་སྶ ས་ངྒྷོ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡཾ དེ་ཏི. དྷ་མྨི་ཀཾ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡ་སྶ དཱ་ནཾ. ‘‘ཨི་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི དྷ་མྨི་ཀཱ་ནི ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡ་སྶ དཱ་ནཱ་ནཱི’’ཏི.