༨. ཝི་བྷ་ཏྟི་ཧཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ
༣༣. ཡེ་ན ཡེ་ན སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་ས་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨཱ་ཝ་ཊྚ་ཧཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒེ་ན ཨཱ་ཝ་ཊྚེ་ཏ་བྦཱ པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ད་ཡོ ཝི་བྷ་ཏྟཱ, སོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་ས་བྷཱུ་ཏོ ཨཱ་ཝ་ཊྚ་ཧཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒོ པ་རི་པུ་ཎྞོ, ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ཝི་བྷ་ཏྟི་ཧཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ཝི་བྷ་ཏྟི་ཧཱ་རོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠཱཏི ཏེ་སུ ནི་དྡི་ཊྛེ་སུ སོ་ལ༹་ས་སུ དེ་ས་ནཱ་ཧཱ་རཱ་དཱི་སུ ཀ་ཏ་མོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ ཝི་བྷ་ཏྟི་ཧཱ་རོ ཝི་བྷ་ཏྟི་ཧཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒོ ནཱ་མཱ་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ‘‘དྷ་མྨ་ཉྩ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ བྷཱུ་མི་ཉྩཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནི་དྡེ་ས་སྶ ཨི་དཱ་ནི མ་ཡཱ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ‘‘དྭེ སུ་ཏྟཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀོ ཝི་ཏྠཱ་ར་བྷཱུ་ཏོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ ཝི་བྷ་ཏྟི་ཧཱ་རོ ཝི་བྷ་ཏྟི་ཧཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒོ ནཱ་མཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ.
‘‘ཡེ་སུ སུ་ཏྟེ་སུ ཝུ་ཏྟཱ དྷ་མྨ་པ་ད་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་མི་ཡོ ཨི་མི་ནཱ ཝི་བྷ་ཏྟི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟཱ, ཏཱ་ནི སུ་ཏྟཱ་ནི ཀི་ཏྟ་ཀཱ་ནཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཏཱ་ནི སུ་ཏྟཱ་ནི པ་ཋ་མཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘དྭེ སུ་ཏྟཱ་ནི ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡ་ཉྩ ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡ་ཉྩཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡནྟི པུ་ཉྙ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཝཱ་ས་ནཱ ནཱ་མ, ཝཱ་ས་ནཱ་ཡ བྷཱ་གོ ཀོ་ཊྛཱ་སོ ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གོ, ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གེ ཝཱ་ཙ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ནི་ཡུ་ཏྟཾ སུ་ཏྟ་ནྟི ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡཾ, ཀ་ཏ་མཾ ཏཾ? ཡ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཏཱི་ཎི པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དེ་སི་ཏཱ་ནི, ཏཾ སུ་ཏྟཾ ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡཾ. ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡནྟི ལོ་བྷ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་ནཾ ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷ་ནཾ པ་དཱ་ལ་ནཾ ནི་བྦེ་དྷོ, ནི་བྦེ་དྷ་སྶ བྷཱ་གོ ཀོ་ཊྛཱ་སོ ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གོ, ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གེ ཝཱ་ཙ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ནི་ཡུ་ཏྟཾ སུ་ཏྟ་ནྟི ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡཾ, ཀ་ཏ་མཾ ཏཾ? ཡ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ སེ་ཀྑཱ་སེ་ཀྑ་དྷ་མྨཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དེ་སི་ཏཱ, ཏཾ སུ་ཏྟཾ ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡཾ.
‘‘ཏེ་སཾ སུ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀཱ པུ་གྒ་ལཱ ཡཱ་ཧི པ་ཊི་པ་དཱ་ཧི ས་མྤ་ཛྫ་ནྟི, ཏཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཀི་ཏྟི་ཀཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘དྭེ པ་ཊི་པ་དཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. དཱ་ན་སཱི་ལ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡ་པུ་ཉྙ་བྷཱ་གེ བྷ་ཝཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཏི པུ་ཉྙ་བྷཱ་གི་ཡཱ. ཕ་ལ་བྷཱ་གེ བྷ་ཝཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཏི ཕ་ལ་བྷཱ་གི་ཡཱ. ‘‘ཡེ་སུ སཱི་ལེ་སུ ཋི་ཏཱ པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟི, ཏཱ་ནི སཱི་ལཱ་ནི ཀི་ཏྟ་ཀཱ་ནཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘དྭེ སཱི་ལཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. སཾ་ཝ་ར་ཏི ཨེ་ཏེ་ན སཾ་ཝ་རེ་ནཱ་ཏི སཾ་ཝ་རོ, སོ སཾ་ཝ་རོ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་རོ, ས་ཏི་སཾ་ཝ་རོ, ཉཱ་ཎ་སཾ་ཝ་རོ, ཁ་ནྟི་སཾ་ཝ་རོ, ཝཱི་རི་ཡ་སཾ་ཝ་རོ་ཏི པ་ཉྩ་ཝི་དྷོ. ས་བྦོ་པི པཱ་པ་སཾ་ཝ་ར་ཎ་ཏོ སཾ་ཝ་རོ, ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ས་མྤ་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་ཏྟཱ སཱི་ལཾ ནཱ་མ. པ་ཛ་ཧ་ཏི ཨེ་ཏེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦེ་ཏི པ་ཧཱ་ནཾ, པ་ཛ་ཧ་ནཾ ཝཱ པ་ཧཱ་ནཾ, ཏ་ཉྩ པ་ཧཱ་ནཾ ཏ་ད་ངྒ་པྤ་ཧཱ་ནཾ, ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་པྤ་ཧཱ་ནཾ, ས་མུ་ཙྪེ་ད་པྤ་ཧཱ་ནཾ, པ་ཊི་པ་སྶ་དྡྷི་པྤ་ཧཱ་ནཾ, ནི་སྶ་ར་ཎ་པྤ་ཧཱ་ན་ནྟི པ་ཉྩ་ཝི་དྷཾ. ཏ་ཏྠ ནི་སྶ་ར་ཎ་པྤ་ཧཱ་ནཾ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ པ་ཧཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན སཱི་ལཾ ནཱ་མ.
‘‘ཏེ་སུ སུ་ཏྟཱ་དཱི་སུ བྷ་ག་ཝཱ ཀ་ཏ་མཾ སུ་ཏྟཾ ཀ་ཏ་མཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ དེ་ས་ཡ་ཏི, ཀ་ཏ་ར་སྨིཾ སཱི་ལེ ཋི་ཏོ པུ་གྒ་ལོ ཀ་ཏ་མེ་ན སཱི་ལེ་ན བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི བྷ་ཝ་ཏཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཏ་ཐཱ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཏ་ཏྠ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཏེ་སུ ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡཱ་དཱི་སུ སུ་ཏྟེ་སུ ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ ཏ་ཏྠ ཏཱ་སུ པུ་ཉྙ་བྷཱ་གི་ཡཱ་དི་པ་ཊི་པ་དཱ་སུ པུ་ཉྙ་བྷཱ་གི་ཡཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ བྷ་ག་ཝཱ ཡ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ དེ་ས་ཡ་ཏི, སོ ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡ་སུ་ཏྟ་པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀོ པུ་གྒ་ལོ ཏ་ཏྠ སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལཱ་དཱི་སུ སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལེ ཋི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཏེ་ན སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ་ན སེ་ཊྛ་ཙ་རི་ཡེ་ན བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི སེ་ཊྛཱ་ཙཱ་ར་པཱུ་ར་ཀོ བྷ་ཝ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཏེ་སུ ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡཱ་དཱི་སུ སུ་ཏྟེ་སུ ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ ཏ་ཏྠ ཏཱ་སུ པུ་ཉྙ་བྷཱ་གི་ཡཱ་དི་པ་ཊི་པ་དཱ་སུ ཕ་ལ་བྷཱ་གི་ཡཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཡ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ དེ་ས་ཡ་ཏི, སོ ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡ་སུ་ཏྟ་པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀོ པུ་གྒ་ལོ ཏ་ཏྠ སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལཱ་དཱི་སུ པ་ཧཱ་ན་སཱི་ལེ ས་མུ་ཙྪེ་ད་པྤ་སྶ་དྡྷི་པྤ་ཧཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཋི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཏེ་ན པ་ཧཱ་ན་སཱི་ལ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཝི་སེ་ས་བྷཱུ་ཏེ་ན མ་གྒ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ་ན བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི བྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ.
‘‘ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡ་སུ་ཏྟཱ་དཱི་སུ ཀ་ཏ་མཾ ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟ’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠཱཏི ཏེ་སུ ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡ་སུ་ཏྟཱ་དཱི་སུ. དཱ་ན་ཀ་ཐཱཏི ས་པྤུ་རི་ས་དཱ་ན་དཱ་ན་ཕ་ལ་ཨ་ས་པྤུ་རི་ས་དཱ་ན་དཱ་ན་ཕ་ལ་ཀ་ཐཱ. སཱི་ལ་ཀ་ཐཱཏི པ་ཉྩ་སཱི་ལཱ་དི་སཱི་ལ་ཕ་ལ་ཀ་ཐཱ. ས་གྒ་ཀ་ཐཱཏི ས་གྒ་ས་མྤ་ཏྟི་སུ་ཁ་ཀ་ཐཱ ཙེ་ཝ ས་གྒེ ནི་བྦ་ཏྟཱ་པ་ཀ་པུ་ཉྙ་ཀ་ཐཱ ཙ. ཨཱ་དཱི་ན་ཝོཏི ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶ་ཀོ སུ་ཏྟ་ནྟོ. ཨཱ་ནི་སཾ་སོཏི ཨཱ་ནི་སཾ་ས་ད་སྶ་ཀོ སུ་ཏྟ་ནྟོ. ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷྱ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡོ་ཝ. ཡཱ དེ་ས་ནཱ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་པྤ་ཀཱ་ས་ནཱ, སཱ དེ་ས་ནཱ ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨེ་ཝ་ཉྩ ས་ཏི ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡ་སུ་ཏྟ་སྶ་པི ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡ་སུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་པྤ་ཀཱ་ས་ན་ཏོ་ཏི ཙོ་ད་ནཾ མ་ན་སི ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡེ སུ་ཏྟེ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡེ སུ་ཏྟེ པ་ཛཱ་ན་ནཱ ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་པ་ད་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏཱ པ་ཉྙཱ ན་ཏྠི, མ་གྒོ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ ན་ཏྠི, ཕ་ལཾ ཨ་རི་ཡ་ཕ་ལཾ ན་ཏྠི. ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡེ སུ་ཏྟེ པ་ན པ་ཛཱ་ན་ནཱ་ད་ཡོ ཨ་ཏྠི, ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡེ སུ་ཏྟེ ན་ཏྠི. ‘‘པ་ཛཱ་ན་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་པྤ་ཀཱ་ས་ནཱ དཱ་ན་ཀ་ཐཱ་དི་ཀཱ ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡེ སུ་ཏྟེ ཨ་ནྟོ་ག་དྷཱ, ཨི་ཏ་རཾ་ཡེ་ཝ ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡ་སུ་ཏྟ་ནྟི ནཱ་མཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཡེ་སུ སུ་ཏྟེ་སུ ཝུ་ཏྟཱ དྷ་མྨ་པ་ད་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་མི་ཡོ ཝི་བྷ་ཏྟཱ, ཏཱ་ནི སུ་ཏྟཱ་ནི དྭེ་ཡེ་ཝ ན ཧོ་ནྟི, ཀ་སྨཱ ‘‘དྭེ་ཡེ་ཝ སུ་ཏྟཱ་ནི ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཱ་ནཱི’’ཏི ཙེ ཝ་དེ་ཡྻུཾ? ཨ་ས་ངྐ་ར་ཏོ སུ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ དྷ་མྨ་པ་ད་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་མཱི་ནཾ ཝི་བྷ་ཛི་ཏ་བྦཱ་ནཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏྟཱ. ‘‘ཡ་དི ཨེ་ཝཾ སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡ་ཨ་སེ་ཀྑ་བྷཱ་གི་ཡ་སུ་ཏྟཱ་ནི་པི ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཱ་ནི ཨ་ས་ངྐ་ར་ཏྟཱ’’ཏི ཙེ ཝ་དེ་ཡྻུཾ? ནོ ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཱ་ནི, ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡ་སུ་ཏྟེ ནི་དྡྷཱ་རི་ཏེ སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡ་སུ་ཏྟ་མྤི ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཾ, སཾ་ཀི་ལེ་ས་དྷ་མྨ་ཏོ ནི་སྶ་ཊྛ་དྷ་མྨཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡ་དྷ་མྨ་ཏྟཱ ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡ་སུ་ཏྟེ ཙ ནི་དྡྷཱ་རི་ཏེ ཨ་སེ་ཀྑ་བྷཱ་གི་ཡ་སུ་ཏྟ་མྤི ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཾ ཨ་ན་ཉྙ་ཏྟཱ.
‘‘ཡེ་སུ སུ་ཏྟེ་སུ ཝུ་ཏྟཱ དྷ་མྨ་པ་ད་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་མི་ཡོ ཝི་བྷ་ཏྟི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟཱ, ཏཱ་ནི སུ་ཏྟཱ་ནི ཀ་ཏ་མེ་ན ཕ་ལེ་ན ཡོ་ཛ་ཡི་ཏ་བྦཱ་ནཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི སུ་ཏྟཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི སུ་ཏྟཱ་ནཱིཏི ཡ་ཐཱ་ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཱ་ནི ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡ་ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡ་སུ་ཏྟཱ་ནི ཙེ་ཝ ཏཾ་ནི་དྡྷཱ་ར་ཎེ་ན ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཱ་ནི སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡ་ཨ་སེ་ཀྑ་བྷཱ་གི་ཡ་སུ་ཏྟཱ་ནི ཙཱ་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རི སུ་ཏྟཱ་ནི ཨི་མེ་སཾཡེ་ཝ ཙ་ཏུ་ནྣཾ སུ་ཏྟཱ་ནཾ དེ་ས་ནཱ་ཡ ན་ཡེ་ན ནཱི་ཏེ་ན ཕ་ལེ་ན ས་བྦ་ཏོ ས་བྦ་བྷཱ་གེ་ན སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལ་པྤ་ཧཱ་ནསཱི་ལེ་ན བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཡོ་ཛ་ཡི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཡོ་ཛེ་ནྟེ་ན ཙ ས་བྦ་ཏོ ས་བྦ་བྷཱ་གེ་ན ཙ པ་དཱ་དིཝི་ཙ་ཡེ་ན ཧཱ་རེ་ན སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལཱ་དི་ཀཾ ཕ་ལཾ ཝི་ཙི་ནི་ཏྭཱ ཡུ་ཏྟི་ཧཱ་རེ་ན ཡུ་ཏྟཾ ཕ་ལཾ ག་ཝེ་སི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཾ ཕ་ལཾ ཨི་མ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཕ་ལཾ, ཨི་དཾ ཕ་ལཾ ཨི་མ་སྶ སུ་ཏྟ་སྶ ཕ་ལ’’ནྟི སུ་ཏྟཱ་ནི ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ ཕ་ལེ་ན ཡོ་ཛ་ཡི་ཏ་བྦཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ.
‘‘ཀི་ཏྟ་ཀེ་ན ཕ་ལེ་ན བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ་ནཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཡཱ་ཝ་ཏི་ཀཱ ཉཱ་ཎ་སྶ བྷཱུ་མཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དེ་སི་ཏེ་ན ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡ་སུ་ཏྟེ་ན སི་དྡྷཱ ཡཱ་ཝ་ཏི་ཀཱ པུ་ཉྙ་བྷཱ་གི་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ད་ཡོ ཝི་བྷ་ཛ་ནཉཱ་ཎ་སྶ བྷཱུ་མི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ བྷ་ཝི་ཏུ་མ་ར་ཧ་ནྟི, ཏཱ་ཝ་ཏི་ཀཱ་ཧི བྷཱུ་མཱི་ཧི ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡ་སུ་ཏྟཾ ཡོ་ཛ་ཡི་ཏ་བྦཾ. ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡ་སུ་ཏྟེ་ན སི་དྡྷཱ ཡཱ་ཝ་ཏི་ཀཱ ཕ་ལ་བྷཱ་གི་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ད་ཡོ ཝི་བྷ་ཛ་ནཉཱ་ཎ་སྶ བྷཱུ་མི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ བྷ་ཝི་ཏུ་མ་ར་ཧ་ནྟི, ཏཱ་ཝ་ཏི་ཀཱ་ཧི བྷཱུ་མཱི་ཧི ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡ་སུ་ཏྟཾ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཨི་ཏ་ར་དྭ་ཡ་མྤི སུ་ཏྟཾ ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཝཾ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཏེ་ན ཉཱ་ཎ་སྶ བྷཱུ་མཱི་ནཾ སུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ནཾ བ་ཧུ་ཝི་དྷ་ཏྟཾ ད་སྶེ་ཏི.
༣༤. ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡ་སུ་ཏྟཱ་དཱི་སུ ཝུ་ཏྟཱ དྷ་མྨཱ ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡ་ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ཧི ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟཱ, ཨ་མྷེ་ཧི ཙ ཉཱ་ཏཱ, ‘‘ཀ་ཐཾ སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡ་ཨ་སེ་ཀྑཱ་བྷཱ་གི་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ཧི ཝི་བྷ་ཛི་ཏ་བྦཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མེ དྷ་མྨཱ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ པ་ན –
‘‘ཨེ་ཝཾ ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡ་ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ཧི དྷ་མྨེ ཨེ་ཀ་དེ་སེ་ན ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཏེ་སཾ ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡ་ཨ་སེ་ཀྑ་བྷཱ་གི་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ཧི སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ཧི ཝི་བྷ་ཛི་ཏུཾ ‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མེ དྷ་མྨཱ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ’ཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷ’’ནྟི (ནེ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ. ༣༤) –
ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠཱཏི ཡེ དྷ་མྨཱ སུ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟཱ ཝི་བྷ་ཏྟི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་བྷ་ཛི་ཏ་བྦཱ, ཏེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཀ་ཏ་མེ དྷ་མྨཱ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱཏི པུ་ཙྪ་ཏི, དྭེ དྷ་མྨཱ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱཏི ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི. ཏེ དྭེ དྷ་མྨེ ས་རཱུ་པ་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ནཱ་མ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ, ཝ་ཏྠུ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ ཙཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ནཱ་མ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱཏི ནཱ་མེ་ན ནཱ་མ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ ས་མཱ་ནཱ, ‘‘ཀུ་ས་ལཱ’’ཏི ནཱ་མེ་ན ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ ས་མཱ་ནཱ, ‘‘ཨ་ཀུ་ས་ལཱ’’ཏྱཱ་དི་ནཱ་མེ་ན དྭཱ་ད་ས ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ ས་མཱ་ནཱ, ཀུ་ས་ལཱ་དི་ནཱ་མ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཱ ཨ་ཏྠཱ ཀུ་ས་ལཱ་དི་ནཱ་མ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཏེ་ན ཊཱི་ཀཱ་ཡཾ –
‘‘ནཱ་མཾ ནཱ་མ་པ་ཉྙ་ཏྟི, ཏཾ་མུ་ཁེ་ནེ་ཝ ས་དྡ་ཏོ ཏ་ད་ཏྠཱ་ཝ་ག་མོ. ས་དྡེ་ན ཙ སཱ་མ་ཉྙ་རཱུ་པེ་ནེ་ཝ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ ག་ཧ་ཎཾ, ན ཝི་སེ་ས་རཱུ་པེ་ན. ཏ་སྨཱ ས་དྡ་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཱ ཨ་ཏྠཱ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་རཱུ་པ་ནཱ་མཱ་ཡ་ཏྟ་ག་ཧ་ཎཱི་ཡ་ཏཱ་ཡ ནཱ་མ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ ཝུ་ཏྟཱ’’ཏི –
ཝུ་ཏྟཾ. ཝ་ཏྠུ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱཏི པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏེ་ན ཝ་ཏྠུ་ནཱ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ. ཡ་སྨིཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏེ ས་ནྟཱ་ནེ ཝཱ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ་དི་མྷི ཝཱ ཡེ དྷ་མྨཱ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཏེ དྷ་མྨཱ ཏེ་ན ས་ནྟཱ་ནེ་ན ཝཱ ཝ་ཏྠུ་ནཱ ཏེ་ན ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ་དི་ནཱ ཝཱ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ ས་མཱ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཀ་ས་ནྟཱ་ནེ པ་ཏི་ཏ་ཏྟཱ ཕུ་ས་ནཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ བྷི་ནྣཱ་པི ཝ་ཏྠུ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ ས་མཱ་ན་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་ཡེ་ཝ བྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི ཝི་བྷ་ཏྟི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀིཾ ནཱ་མ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཝ་ཏྠུ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ཡེ་ཝ ཝི་བྷ་ཛི་ཏ་བྦཱ, ཨ་ཉྙཾ ཝི་བྷ་ཛི་ཏ་བྦཾ ན་ཏྠཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཡཾ ཝཱ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ནཱ་མ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཝ་ཏྠུ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎེ་ཧི ཨ་ཉྙཾ ཡཾ ཝཱ པ་ན ཀི་ཙྩ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཙྩ་ཡ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཊི་པ་ཀྑཱ་དི་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་མྤི དྷ་མྨ་ཛཱ་ཏཾ ཨེ་ཝཾ་ཛཱ་ཏི་ཡཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཛཱ་ཏི་ཡཾ, ཏ་མྤི ས་བྦཾ ཝི་ཙ་ཡ་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ཙི་ནི་ཏྭཱ ཡུ་ཏྟི་ཧཱ་རེ་ན ག་ཝེ་སི་ཏྭཱ ཡུ་ཏྟཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ ཝི་བྷ་ཏྟི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་བྷ་ཛི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ‘‘ཏེ་སུ ནཱ་མ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་དཱི་སུ ཀ་ཏ་མེ ནཱ་མ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ, ཀ་ཏ་མེ ཝ་ཏྠུ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘མི་ཙྪ་ཏྟ་ནི་ཡ་ཏཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. མཱ་ཏུ་གྷཱ་ཏ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཚ་ནྣཾ མི་ཙྪ་ཏྟ་ནི་ཡ་ཏ་ཀ་མྨ་ཀ་རཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ན་ཉྩ དུ་གྒ་ཏི་ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་སུ་ག་ཏི་ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་དུ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ་ནཾ ཨ་ནི་ཡ་ཏ་ཀ་མྨ་ཀ་རཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ན་ཉྩ ས་ནྟཱ་ནེ པ་ཝ་ཏྟཱ ད་སྶ་ན་པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ ཀི་ལེ་སཱ ད་སྶ་ན་པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ནཱ་མ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ ས་མཱ་ནཱ བྷ་ཝ་ནྟི ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་སཱི་ལ་བྦ་ཏ་པ་རཱ་མ་ས་ན་ཝ་སེ་ན བྷི་ནྣ་ས་བྷཱ་ཝཱ་ན་མྤི ད་སྶ་ན་པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ནཱ་མ་ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ. ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ནཾ ནི་ཡ་ཏཱ་ནི་ཡ་ཏ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ད་སྶ་ན་པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ་ནཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝ་ཏྠུ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ ཙ ས་མཱ་ན་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ དུ་གྒ་ཏི་ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་དི་ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་ས་ཏྟ་སྶ, སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶ ཙ ས་ནྟཱ་ནེ པ་ཝ་ཏྟཱ ཀཱ་མ་རཱ་ག་བྱཱ་པཱ་དཱ ཀི་ལེ་སཱ ཀཱ་མ་རཱ་ག་བྱཱ་པཱ་ད་ནཱ་མ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ ས་མཱ་ནཱ བྷ་ཝ་ནྟི ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒ་པྤ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒ་པྤ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཝ་སེ་ན བྷི་ནྣ་ས་བྷཱ་ཝཱ་ན་མྤི ཀཱ་མ་རཱ་ག་བྱཱ་པཱ་ད་ནཱ་མ་ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ. ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་སྶ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ, སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶ ཙ ཀཱ་མ་རཱ་ག་བྱཱ་པཱ་དཱ་ནཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝ་ཏྠུ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ ས་མཱ་ན་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ ཙ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ, ཨ་ནཱ་གཱ་མི་སྶ ཙ ས་ནྟཱ་ནེ པ་ཝ་ཏྟཱ ཨུ་དྡྷཾ་བྷཱ་གི་ཡཱ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ ཨུ་དྡྷ་མྦྷཱ་གི་ཡ་ནཱ་མ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ ས་མཱ་ནཱ བྷ་ཝ་ནྟི རཱུ་པ་རཱ་གཱ་དི་ཝ་སེ་ན བྷི་ནྣ་ས་བྷཱ་ཝཱ་ན་མྤི ཨུ་དྡྷཾ་བྷཱ་གི་ཡ་ནཱ་མ་ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ. པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ, ཨ་ནཱ་གཱ་མི་སྶ ཙ ཨུ་དྡྷཾ་བྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝ་ཏྠུ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ ས་མཱ་ན་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ ཙ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཊཱི་ཀཱ་ཡཾ – ‘‘ད་སྶ་ན་པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ་ན་ཉྷི ཡ་ཐཱ མི་ཙྪ་ཏྟ་ནི་ཡ་ཏ་ས་ཏྟཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཊྛཱ་ནཾ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ནི་ཡ་ཏཱ་པཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ས་ངྑེ་པ་ཏོ པ་ན སཾ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཀྑེ པ་ཧཱ་ནེ་ཀ་ཊྛཱ ཀི་ལེ་སཱ ནཱ་མ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ ཧོ་ནྟི, ས་ཧ་ཛེ་ཀ་ཊྛཱ ཀི་ལེ་སཱ ཝ་ཏྠུ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ.
སཾ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཀྑེ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟཱ, ཨ་མྷེ་ཧི ཙ ཉཱ་ཏཱ, ‘‘ཀ་ཐཾ ཝོ་དཱ་ན་པ་ཀྑེ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ ཝི་བྷ་ཏྟཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཡཾ ཀི་ཉྩི ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཡཾ ཀི་ཉྩཱིཏི སཱ་མ་ཉྙ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཨཱ་དི་ཀཱ ལོ་ཀི་ཡཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ ག་ཧི་ཏཱ. ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོཏི ཨ་རི་ཡ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦོ, ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷཱི ཙ ཕ་ལ་ཊྛོ ཙ པུ་གྒ་ལོ, ན མ་གྒ་ཊྛོ. མ་གྒ་ཊྛོ ཧི ལོ་ཀི་ཡཾ ཡཾ ཀི་ཉྩི ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ན ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ས་བྦཱ སཱ ལོ་ཀི་ཡ་ས་མཱ་པ་ཏྟི རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ དི་བྦ་ཝི་ཧཱ་རོ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རོ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ཧི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཧི སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ ཏཾ་ས་མ་ངྒཱི་ཧི ཝཱི་ཏ་རཱ་གཱ་ཝཱི་ཏ་རཱ་གེ་ཧི སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ ལོ་ཀི་ཡ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ནཱ་མ་ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ཙ ཝཱི་ཏ་རཱ་གཱ་ཝཱི་ཏ་རཱ་གེ་ཧི ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ་ཏོ ཙ. ‘‘ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཙ ལོ་ཀི་ཡཾ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ ཨོ་དྷི་སོ ཨོ་དྷི་སོ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ཀ་ཐཾ ཝཱི་ཏ་རཱ་གེ་ཧི སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ཏི ས་དྡ་ཧི་ཏ་བྦཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ ཧི དྷ་མྨཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན – ‘‘ཀ་ཐཾ ཏེ ཨོ་དྷི་སོ ག་ཧི་ཏཱ, ཨ་ཐ ཨོ་དྷི་སོ ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ, ཀ་ཐཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ཏི ཨ་ནུ་ཡོ་གཾ མ་ན་སི ཀ་ཏྭཱ ཏཾ ཝི་སོ་དྷེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ – ‘སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ ཧི དྷ་མྨཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ’ནྟི་ཨཱ་དཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཏ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ ཝཱི་ཏ་རཱ་གཱ་ཝཱི་ཏ་རཱ་གེ་ཧི ཨོ་དྷི་སོ ཨོ་དྷི་སོ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ དྷ་མྨཱ པ་རཾ པ་རཾ པ་ཙྪཱ པ་ཙྪཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཡ་མཱ་ནཾ དྷ་མྨ་ཛཱ་ཏཾ ས་ཀཾ ས་ཀཾ པུ་བྦེ པུ་བྦེ ཛཱ་ཏཾ ‘‘ལོ་ཀི་ཡ་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི ནཱ་མཾ ནི་ཡ་ཏཝི་ས་ཡཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཧུ་ཏྭཱ ཧི ཡ་སྨཱ ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཏ་སྨཱ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ཏི ས་དྡ་ཧི་ཏ་བྦཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘པ་རཾ པ་རཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ ཀ་ཐཾ ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ནཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀཱ་ཏུཾ ‘‘ཡོ་པཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཡོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཝཱ ཨ་ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ ཝཱ. ཨི་མེ་ཧི ལོ་ཀི་ཡ་ས་མཱ་པ་ཏྟིདྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, སོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཝཱ ཨ་ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ ཝཱ པ་རཾ པ་རཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ་པི ཏཾ དྷ་མྨཾ ལོ་ཀི་ཡཾ ས་མཱ་པ་ཏྟི་དྷ་མྨཾ ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨ་ཉྙཾ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ནཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡེ་ཧི ལོ་ཀི་ཡ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ཨི་མེ ལོ་ཀི་ཡ་ས་མཱ་པ་ཏྟི དྷ་མྨཱ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ཝཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ.
‘‘ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡཱ་དི་སུ་ཏྟེ་སུ ཝུ་ཏྟཱ ཡེ དྷ་མྨཱ ཨི་མི་ནཱ ཝི་བྷ་ཏྟི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟཱ, ཡེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཀ་ཏ་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཏེ་སུ ཝི་བྷ་ཛི་ཏ་བྦེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཀ་ཏ་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱཏི པུ་ཙྪ་ཏི, པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ དེ་ས་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ དྷ་མྨཱ ག་ཝེ་སི་ཏ་བྦཱ, ‘‘སེ་ཀྑཱ་སེ་ཀྑཱ’’ཏི ཝཱ ག་ཝེ་སི་ཏ་བྦཱ, ‘‘བྷ་བྦཱ་བྷ་བྦཱ’’ཏི ཝཱ ག་ཝེ་སི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཐ ཝཱ ཡཱ་ཝ ‘‘སེ་ཀྑཱ་སེ་ཀྑཱ བྷ་བྦཱ་བྷ་བྦཱ’’ཏི དེ་ས་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཏཱ་ཝ དེ་ས་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ ག་ཝེ་སི་ཏ་བྦཱ. ཀ་ཐཾ ག་ཝེ་སི་ཏ་བྦཱ? ཨ་རི་ཡེ་སུ སེ་ཀྑཱ་སེ་ཀྑ་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན ‘‘སེ་ཀྑཱ’’ཏི ནཱ་མཾ ཨ་སེ་ཀྑེ་ན ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ, ‘‘ཨ་སེ་ཀྑཱ’’ཏི ནཱ་མཾ སེ་ཀྑེ་ན ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ནྟི ཝཱ, ཨ་ན་རི་ཡེ་སུ ‘‘བྷ་བྦཱ’’ཏི ནཱ་མཾ ཨ་བྷ་བྦེ་ན ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ, ‘‘ཨ་བྷ་བྦཱ’’ཏི ནཱ་མཾ བྷ་བྦེ་ན ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ནྟི ཝཱ ག་ཝེ་སི་ཏ་བྦཱ. ཀཱ་མ་རཱ་ག་བྱཱ་པཱ་དཱ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ཨ་ནུ་ས་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནཱ་ར་ཧ་ཏྟཱ ཨ་ཊྛ་མ་ཀ་སྶ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཊྛ་སྶ ཙ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶ ཕ་ལ་ཊྛ་སྶ ཙ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ བྷ་ཝ་ནྟི, དྷ་མྨ་ཏཱ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝོ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ‘‘ཨ་ཊྛ་མ་ཀ་སྶ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཊྛ་ཏཱ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ, སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་ཕ་ལ་ཊྛ་ཏཱ ཙ ཨ་ཊྛ་མ་ཀ་སྶ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཊྛ་སྶ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ. ཨ་ཊྛ་མ་ཀ་སྶ ཝཱ པ་ཧཱི་ཡ་མཱ་ན་ཀི་ལེ་ས་ཏཱ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ, སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶ པ་ཧཱི་ན་ཀི་ལེ་ས་ཏཱ ཙ ཨ་ཊྛ་མ་ཀ་སྶ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ’’ཏི.
ཨུ་དྡྷ་མྦྷཱ་གི་ཡཱ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ཨ་ནུ་ས་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནཱ་ར་ཧ་ཏྟཱ ཨ་ཊྛ་མ་ཀ་སྶ མ་གྒ་ཊྛ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ཊྛ་མ་ཀ་ས་དི་ས་སྶ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒ་ཊྛ་སྶ ཙ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་སྶ ཕ་ལ་ཊྛ་སྶ ཙ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ, དྷ་མྨ་ཏཱ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝོ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ‘‘ཨ་ཊྛ་མ་ཀ་སྶ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒ་ཊྛ་ཏཱ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་སྶ ཕ་ལ་ཊྛ་སྶ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ, ཨ་ནཱ་གཱ་མི་སྶ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལ་ཊྛ་ཏཱ ཙ ཨ་ཊྛ་མ་ཀ་སྶ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ. ཨ་ཊྛ་མ་ཀ་སྶ ཝཱ པ་ཧཱི་ཡ་མཱ་ན་ཀི་ལེ་ས་ཏཱ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་སྶ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ, ཨ་ནཱ་གཱ་མི་སྶ ཕ་ལ་ཊྛ་སྶ པ་ཧཱི་ན་ཀི་ལེ་ས་ཏཱ ཙ ཨ་ཊྛ་མ་ཀ་སྶ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ’’ཏི. ‘‘མ་གྒ་ཊྛ་ཏཱ ཕ་ལ་ཊྛ་ཏཱ་ཡ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ, ཕ་ལ་ཊྛ་ཏཱ ཙ མ་གྒ་ཊྛ་ཏཱ་ཡ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ’’ཏི་པི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་བྦེ་སཾ ས་ཏྟ་ནྣཾ སེ་ཀྑཱ་ནཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ནཱ་མཾ‘‘སེ་ཀྑཱ’’ཏི ནཱ་མཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ. དྷ་མྨ་ཏཱ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱཏི ཙ་ཏུ་ནྣཾ མ་གྒ་ཊྛཱ་ནཾ ཏཾ་ཏཾ་མ་གྒ་ཊྛ་ཏཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ མ་གྒ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ. ཧེ་ཊྛི་མ་ཕ་ལ་ཏྟ་ཡ་ཊྛཱ་ན་ཉྩ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ, ཧེ་ཊྛི་མ་ཕ་ལ་ཏྟ་ཡ་ཊྛཱ་ནཾ ཏཾ་ཏཾ་ཕ་ལ་ཊྛ་ཏཱ ཙ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཕ་ལ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ, ཙ་ཏུ་ནྣཾ མ་གྒ་ཊྛཱ་ན་ཉྩ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘སེ་ཀྑཱ་ནཾ ཏཾ་ཏཾ་མ་གྒ་ཊྛ་ཏཱ ཏཾ་ཏཾ་ཕ་ལ་ཊྛ་ཏཱ་ཡ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ, ཏཾ་ཏཾ་ཕ་ལ་ཊྛ་ཏཱ ཙ ཏཾ་ཏཾ་མ་གྒ་ཊྛ་ཏཱ་ཡ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ’’ཏི ཝ་ཏྟུ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་བྦེ་སཾ པ་ཊི་པ་ནྣ་ཀཱ་ནནྟི ཕ་ལ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི པ་ཊི་པ་ནྣ་ཀཱ, ཏེ་སཾ མ་གྒ་ས་མ་ངྒཱི་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ནཱ་མཾ ‘‘པ་ཊི་པ་ནྣ་ཀཱ’’ཏི ནཱ་མཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ, དྷ་མྨ་ཏཱ ཏཾ་ཏཾ་མ་གྒ་ཊྛ་ཏཱ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ. ས་བྦེ་སཾ སེ་ཀྑཱ་ནཾ ས་ཏྟ་ནྣཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ སེ་ཀྑཱ་ནཾ སཱི་ལཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ, དྷ་མྨ་ཏཱ ཏཾ་ཏཾ་མ་གྒ་ཊྛ་ཕ་ལ་ཊྛ་ཏཱ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ཏི. ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡ་སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡ་སུ་ཏྟེ་སུ ཝུ་ཏྟཱ ད་སྶ་ནེ་ན་པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ་ད་ཡོ ཙེ་ཝ ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡ་ཨ་སེ་ཀྑ་བྷཱ་གི་ཡ་སུ་ཏྟེ་སུ ཝུ་ཏྟཱ སེ་ཀྑཱ་ད་ཡོ ཙ དྷ་མྨཱ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་བྷེ་དེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་བྷ་ཛི་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
‘‘ཨ་ཊྛ་མ་ཀ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་རི་ཡེ་སུ པུ་གྒ་ལེ་སུ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟཱ, ཨ་མྷེ་ཧི ཙ ཉཱ་ཏཱ, ‘‘ཀ་ཐཾ ཨ་ན་རི་ཡེ་སུ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ ཝི་བྷ་ཏྟཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཨ་རི་ཡེ་སུ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཨ་ན་རི་ཡེ་སུ་པི ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ག་ཝེ་སི་ཏ་བྦཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཝི་སེ་སཱ་ནུ་པ་སྶི་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན – ‘‘ཨེ་ཝཾ ‘ཨ་ཊྛ་མ་ཀ་སྶཱ’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལེ་སུ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་དྷ་མྨཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་ཏ་རེ་སུ ན་ཡ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘ཨེ་ཝཾ ཝི་སེ་སཱ་ནུ་པ་སྶི་ནཱ’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ ཨ་རི་ཡེ་སུ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན བྷ་བྦཱ་བྷ་བྦེ་སུ ཨ་ན་རི་ཡེ་སུ ཝི་སེ་སཱ་ནུ་པ་སྶི་ནཱ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏོ ཝི་སེ་སཾ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ ཨ་ནུ་པ་སྶི་ནཱ ག་ཝེ་ས་ཀེ་ན པ་ཎྜི་ཏེ་ན བྷ་བྦཱ་བྷ་བྦེ་སུ་པི ཧཱི་ནུ་ཀྐ་ཊྛ་མ་ཛ྄ཛྷི་མཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ག་ཝེ་སི་ཏ་བྦཾ. ཀ་ཐཾ? མཱ་ཏུ་གྷཱ་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཊི་གྷ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དི་ཊྛི་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ས་ཏྟ་མ་ཛ་ཝ་ན་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ་ནཾ མི་ཙྪ་ཏྟ་ནི་ཡ་ཏཱ་ནཾ ཏཾ་ས་མ་ངྒཱི་ནཾ ཝཱ ཏ་ཐཱ་པ་ཝ་ཏྟཱ པ་ཋ་མ་ཛ་ཝ་ན་ཙི་ཏྟུ་པཱ་དཱ་ད་ཡོ ཨ་ནི་ཡ་ཏཱ དྷ་མྨཱ པ་ཊི་གྷ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ, མི་ཙྪ་ཏྟ་ནི་ཡ་ཏཱ དྷ་མྨཱ ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་ཏྟཱ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ. ཡ་ཐཱ ཧི ཙི་ཏྟཾ ‘‘ཙི་ཏྟ་སཾ་ས་ཊྛ’’ནྟི ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཨེ་ཝཾ མི་ཙྪ་ཏྟ་ནི་ཡ་ཏཱ་པི ‘‘མི་ཙྪ་ཏྟ་ནི་ཡ་ཏ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ’’ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ. མི་ཙྪ་ཏྟ་ནི་ཡ་ཏེ་སུ་པི ནི་ཡ་ཏ་མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ་ནཾ དི་ཊྛི་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ས་ཏྟ་མ་ཛ་ཝ་ན་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་ས་མ་ངྒཱི་ནཾ ཨ་ནི་ཡ་ཏཱ དི་ཊྛི་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཋ་མ་ཛ་ཝ་ན་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ་ད་ཡོ དྷ་མྨཱ དི་ཊྛི་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ, ནི་ཡ་ཏ་མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་ས་མ་ངྒཱི་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཙ་རི་ཡོ –
‘‘མི་ཙྪ་ཏྟ་ནི་ཡ་ཏཱ་ནཾ ཨ་ནི་ཡ་ཏཱ དྷ་མྨཱ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ, མི་ཙྪ་ཏྟ་ནི་ཡ་ཏཱ དྷ་མྨཱ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ. མི་ཙྪ་ཏྟ་ནི་ཡ་ཏེ་སུ་པི ནི་ཡ་ཏ་མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ་ནཾ ཨ་ནི་ཡ་ཏཱ དྷ་མྨཱ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ, ནི་ཡ་ཏ་མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ཏི ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝི་སེ་སཱ་ནུ་པ་སྶི་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ’’ཏི (ནེ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ. ༣༤).
ཏ་ཏྠ ‘‘ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ནཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ མི་ཙྪ་ཏྟ་ནི་ཡ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏུཾ བྷ་བྦཱ ཨ་ནི་ཡ་ཏཱ དྷ་མྨཱ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ, ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏུཾ ཨ་བྷ་བྦཱ ཨ་ནི་ཡ་ཏཱ དྷ་མྨཱ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ཏི ག་ཧི་ཏཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘བྷ་བྦཱ་བྷ་བྦཱ’’ཏི. ཏ་ཐཱ ཧཱི་ན་སྶ ཧཱི་ནོ ཧཱི་ན་བྷཱ་ཝེ་ན སཱ་དྷཱ་ར་ཎོ, མ་ཛ྄ཛྷི་མུ་ཀྐ་ཊྛཱ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ. མ་ཛ྄ཛྷི་མ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷི་མོ སཱ་དྷཱ་ར་ཎོ, ཧཱི་ནུ་ཀྐ་ཊྛཱ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ. ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་སྶ ཨུ་ཀྐ་ཊྛོ ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་བྷཱ་ཝེ་ན སཱ་དྷཱ་ར་ཎོ, ཧཱི་ན་མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ཏི་པི ག་ཝེ་སི་ཏ་བྦཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཧཱི་ནུ་ཀྐ་ཊྛ་མ་ཛ྄ཛྷི་མཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ག་ཝེ་སི་ཏ་བྦ’’ནྟི.
‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མེ དྷ་མྨཱ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟི་ཧཱ་ར་ན་ཡེ་ན དྷ་མྨཱ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏཱ, ཨ་མྷེ་ཧི ཙ ཉཱ་ཏཱ, ‘‘ཀ་ཐཾ བྷཱུ་མི་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཝི་བྷ་ཏྟི་ཧཱ་ར་ན་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏཱ་ནཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝ་ཏོ དྷ་མྨ་ཝི་བྷ་ཛ་ནཱ་ན་ནྟ་རཾ བྷཱུ་མི་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ད་སྶ་ན་བྷཱུ་མཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ད་སྶ་ན་བྷཱུ་མཱིཏི ད་སྶ་ནཾ བྷ་ཝ་ཏི ཨེ་ཏྠ པ་ཋ་མ་མ་གྒེ་ཏི ད་སྶ་ན་བྷཱུ་མི, སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒོ. ནི་ཡཱ་མཱ་ཝ་ཀྐ་ནྟི་ཡཱཏི ནི་ཡ་མ་ནཾ ནི་ཡཱ་མོ, ཀོ སོ? ས་མྤ་ཏྟ་ནི་ཡཱ་མོ, ཨ་ཝ་ཀྐ་ནཾ ཨ་ཝ་ཀྐ་ནྟི, སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཾ, ནི་ཡཱ་མ་སྶ ཨ་ཝ་ཀྐ་ནྟི ནི་ཡཱ་མཱ་ཝ་ཀྐ་ནྟི, ཏཱ་ཡ. ད་སྶ་ན་བྷཱུ་མི་ནཱ་མ་ཀོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒོ ནི་ཡཱ་མཱ་ཝ་ཀྐ་ནྟི་ནཱ་མ་ཀ་སྶ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་སྶ པ་ཏྟི་ཡཱ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. པ་ཋ་མ་མ་གྒ་ས་མ་ངྒཱི པུ་གྒ་ལོ ཧི ནི་ཡཱ་མཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ནྟོ ནཱ་མ, ཕ་ལ་ས་མ་ངྒཱི པ་ན ནི་ཡཱ་མཾ ཨོ་ཀྐ་ནྟོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ནི་ཡཱ་མཱ་ཝ་ཀྐ་ནྟི་ས་དྡེ་ན པ་ཋ་མ་ཕ་ལུ་པྤ་ཏྟི ག་ཧི་ཏཱ. བྷཱ་ཝ་ནཱ་བྷཱུ་མཱིཏི ཨུ་པ་རི་མ་གྒ་ཏྟ་ཡཾ. ཨུ་ཏྟ་རི་ཀཱ་ནནྟི ཏ་སྶ ཏ་སྶ མ་གྒ་སྶ ཨུ་པ་རི་པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ ཏཾ་ཏཾ་ཕ་ལཱ་ནཾ པ་ཏྟི་ཡཱ པ་ད་ཊྛཱ་ན་ནྟི པ་ཙྩེ་ཀཾ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ.
དུ་ཀྑཱ པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ མ་ནྡ་པ་ཉྙ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ ས་མ་ཐཾ ཨཱ་ཝ་ཧ་ནྟཱི ཧུ་ཏྭཱ ས་མ་ཐ་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, སུ་ཁཱ་པ་ཊི་པ་དཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ ཉཱ་ཎཱ་དྷི་ཀ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་ཧ་ནྟཱི ཧུ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ དྭེ པ་ཊི་པ་དཱ་པི ནཱ་ཏི་པ་ཉྙ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ ས་མ་ཐ་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ན་ནྟི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ. ཏེ་ན ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨི་ཏ་རཱ པ་ན ཏི་སྶོ་པི པ་ཊི་པ་དཱ ས་མ་ཐཾ ཨཱ་ཝ་ཧ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི (ནེ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ. ༣༤). དཱ་ན་མ་ཡཾ པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ ས་ཡ་མེ་ཝ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ ན ཧོ་ཏི, ཝ་ནྡ་ན་ཡཱ་ཙ་ན་པ་ཉྷཱ་པུ་ཙྪ་ནཱ་ད་ཡོ་པི པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏེ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ ཧུ་ཏྭཱ པ་ར་ཏོ་གྷོ་ས་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, པ་ར་ཏོ་གྷོ་སོ ཙ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་པ་ཉྷཱ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟོ. དཱ་ཏ་བྦ་ཝ་ཏྠུ་པ་རི་ཙྩ་ཛ་ན་ཝ་ནྡ་ན་ཡཱ་ཙ་ན་ཀཱ་ལེ་སུ ཧི ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟི, པ་ཉྷཱ་པུ་ཙྪ་ནཱ་དི་ཀཱ་ལེ་སུ ཙ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟི, པ་ཊི་པུ་ཙྪ་སཱ་ཀ་ཙྪཱ་དཱི་ནི ཝཱ ཀ་རོ་ནྟི. སཱི་ལ་མ་ཡཾ པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ པཱ་མོ་ཛྫ་པཱི་ཏི་པ་སྶ་དྡྷི་སུ་ཁ་ས་མཱ་དྷཱི་ཧི པ་ད་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ ཧུ་ཏྭཱ ཙི་ནྟཱ་མ་ཡི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི. སཱི་ལ་ཝ་ནྟ་སྶ ཧི སཱི་ལཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ པཱ་མོ་ཛྫཱ་ད་ཡོ ཧོ་ནྟི, ས་མཱ་ཧི་ཏོ ཙ དྷ་མྨ་ཙི་ནྟ་ནེ ས་མ་ཏྠོ ཧོ་ཏི.
བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡཾ པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠཱུཏི པུ་རི་མཱ པུ་རི་མཱ ས་མ་ཐ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཙེ་ཝ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཙ པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་དཱ་ན་སཱི་ལཱ་དཱི་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ ཧུ་ཏྭཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཙྪི་མཱ་ཡ པ་ཙྪི་མཱ་ཡ ས་མ་ཐ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཙེ་ཝ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཙ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ – ‘‘སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ནྟི ན བཱི་ཛཾ ཝི་ཡ ཨ་ངྐུ་ར་སྶ, ད་སྶ་ན་བྷཱུ་མི་ཨཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ ནི་ཡཱ་མཱ་ཝ་ཀྐ་ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་ཝེ་ཎི་ཀཾ, ཨ་ཐ ཁོ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ ཏ་ད་ཉྙ་ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི་པཱི’’ཏི. ‘‘དཱ་ན་མ་ཡ་སཱི་ལ་མ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡ་པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠཱུ་ནཾ པ་ར་ཏོ་གྷོ་ས་ཙི་ནྟཱ་མ་ཡི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡི་པ་ཉྙཱ་ནཾ པ་ད་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟོ, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ཏེ་སཾ དཱ་ན་མ་ཡཱ་དཱི་ནཾ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ པ་རི་ཡ་ཏྟི་བཱ་ཧུ་ས་ཙྩ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་གྒ་ས་མྨཱ་དི་ཊྛཱི་ནཾ པ་ད་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝོ ན བྷ་ཝེ་ཡྻཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ཏ་ཐཱ་པ་ཝ་ཏྟཾ པ་ད་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝ་མྤི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘དཱ་ན་མ་ཡཾ པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ པ་ར་ཏོ ཙ གྷོ་ས་སྶ སུ་ཏ་མ་ཡི་ཡཱ ཙ པ་ཉྙཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན –
‘‘ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྨཱ དཱ་ནཾ, སཱི་ལཾ, ལོ་ཀི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཙ ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་པ་ར་ཏོ་གྷོ་སཱ་དཱི་ནཾ་ཡེ་ཝ, ཨ་ཐ ཁོ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ པ་རི་ཡ་ཏྟི་བཱ་ཧུ་ས་ཙྩ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་གྒ་ས་མྨཱ་དི་ཊྛཱི་ན་མྤི པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏ་མྤི ན་ཡཾ ད་སྶེ་ཏུཾ པུ་ན ‘དཱ་ན་མ་ཡ’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ དེ་ས་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་སཱི’’ཏི (ནེ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ. ༣༤) –
ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ དཱ་ན་མ་ཡ་པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ནོ པ་ར་ཏོ་གྷོ་ས་སྶ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ད་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝོ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཉཱ་ཏ་བྦོ. དཱ་ནཾ པ་ན ད་ཏྭཱ དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ སུ་ཏཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་ནྟ་སྶ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ཡ སུ་ཏ་མ་ཡི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ཝ་ནྡ་ན་ཡཱ་ཙ་ནཱ་དཱི་ཧི སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ ཧུ་ཏྭཱ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི. སཱི་ལ་མ་ཡ་པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ནོ་པི ཙི་ནྟཱ་མ་ཡི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཡ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ད་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝོ ཝུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ. པ་རི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལཾ པ་ན ནི་སྶཱ་ཡ ‘‘ཛྷཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་སྶཱ་མི, མ་གྒ་ཕ་ལཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་སྶ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་སྶ པཱ་མོ་ཛྫཱ་དཱི་ཧི སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ ཧུ་ཏྭཱ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི. བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡ་པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ནོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཡ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ད་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝོ་པི ཝུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ. ས་མ་ཐ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ས་ངྑཱ་ཏཾ པ་ན ཛྷཱ་ནཾ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཝཱ པ་རི་པཱ་ཀཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བྷཱ་ཝཾ་ཡེ་ཝ ཝཱ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ཡ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ པ་རི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལཱ་དཱི་ཧི སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ ཧུ་ཏྭཱ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི.
དཱ་ན་མ་ཡ་པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ཨཱ་དཱི་ནཾ པ་ར་ཏོ་གྷོ་སཱ་དཱི་ནཾ པ་ད་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝོ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟོ, ཨ་མྷེ་ཧི ཙ ཉཱ་ཏོ, ‘‘པ་ཏི་རཱུ་པ་དེ་ས་ཝཱ་སཱ་ད་ཡོ་པི ཨི་མེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ནཱི་ཏི ཡ་ཐཱ ཝི་བྷ་ཛི་ཏ་བྦཱ, ཨ་མྷེ་ཧི ཙ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦཱ, ཏ་ཐཱ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ཏེ་པི ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘པ་ཏི་རཱུ་པ་དེ་ས་ཝཱ་སོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ‘‘ཏ་ཐཱ པ་ཏི་རཱུ་པ་དེ་ས་ཝཱ་སཱ་ད་ཡོ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཝེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཝི་ཝེ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨི་མཾ ན་ཡཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘པ་ཏི་རཱུ་པ་དེ་ས་ཝཱ་སོ’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧཱ’’ཏི (ནེ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ. ༣༤) ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཏི་རཱུ་པ་དེ་སཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཝ་ས་ནྟ་སྶ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཝེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཝི་ཝེ་ཀ་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཏོ, ས་མཱ་དྷི་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཏོ ཙ པ་ཏི་རཱུ་པ་དེ་ས་ཝཱ་སོ ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཝི་ཝེ་ཀ་སྶ ཙ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ས་མཱ་དྷི་ཨ་པྤ་ནཱ་ས་མཱ་དྷི་སྶ ཙ སཱི་ལཱ་དཱི་ཧི སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ ཧུ་ཏྭཱ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ས་པྤུ་རི་སཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡོཏི ས་པྤུ་རི་ས་ས་ནྟཱ་ནེ པ་ཝ་ཏྟོ པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ཏོ ཨཱ་ལ་མྦི་ཏ་བྦོ པ་སཱ་དོ, ཏ་ཏོ ཝཱ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ནྟཱ་ནཾ ས་ནྟཱ་ནེ པ་ཝ་ཏྟོ པུ་བྦ་པ་སཱ་དོ ཡ་ཐཱ་ཝི་དྷོ ས་པྤུ་རི་སཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ནྟ་སྶ ས་དྡྷཱ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡེ ཏི་ཎྞཾ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དཱ་ནཾ ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡ་གུ་ཎཱ་དཱི་ཧི སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ ཧུ་ཏྭཱ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ, ས་མ་ཐ་སྶ ལ་བྷ་ན་ནི་མི་ཏྟ་དཱ་ཡ་ཀཾ ས་པྤུ་རི་སཾ པ་ཡི་རུ་པཱ་སི་ཏྭཱ ཏེ་ན དི་ནྣ་ན་ཡེ ཋ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦ་སྶ ས་མ་ཐ་སྶ ས་པྤུ་རི་སཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ སཱི་ལ་པཱ་མོ་ཛྫ་པཱི་ཏཱ་དཱི་ཧི སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ ཧུ་ཏྭཱ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ཨ་ཏྟ་ས་མྨཱ་པ་ཎི་ཧི་ཏ་སྶ པཱ་པ་ཛི་གུ་ཙྪཱ་དཱི་ནཾ ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཨ་ཏྟ་ས་མྨཱ་པ་ཎི་དྷཱ་ནཾ ཛཱ་ཏི་ཝ་ཡཱ་དི་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎེ་ན སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ ཧུ་ཏྭཱ ཧི་རི་ཡཱ ཙ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ, ཨ་ཏྟ་ས་མྨཱ་པ་ཎི་ཧི་ཏ་སྶ ནི་བྦི་དཱ་དཱི་ནཾ ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ སཱི་ལཱ་དཱི་ཧི སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཙ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ.
ཏ་ད་ངྒཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལ་པ་རི་ཙྩཱ་གོ ནི་བྦི་དཱ་ཉཱ་ཎཱ་དཱི་ཧི སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ ཧུ་ཏྭཱ ཀུ་ས་ལ་ཝཱི་མཾ་སཱ་ཡ པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཙ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. དྷ་མྨ་སྭཱ་ཀྑཱ་ཏ་ཏཱ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏ་དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ་ཀཱ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ས་མྤ་ཏྟི ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ་རོ་པ་ནཱ ནཱ་མ, ཏཱ་ཡ ཙ ཏ་ཐཱ་ཝི་དྷ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ་ཀཱ་ཡ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ས་ངྒྷ་སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣ་ཏཱ ས་ངྒྷ་སུ་ཊྛུ་ཏཱ་ཡ ས་ངྒྷ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ་ནཾ སུ་ཊྛུ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ས་པྤ་ཏི་སྶ་ཝཱ་ཡ ཝ་ཙ་ན་ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་བྷཱ་ཝཱ་ཡ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ས་ཏྠུ་ས་མྤ་དཱ ས་ཏྠ་རི ཙེ་ཝ དྷ་མྨཱ་དཱི་སུ ཙ གུ་ཎ་ཨ་ཛཱ་ན་ན་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ན་ཉྩ པ་སཱ་དཱ་ཡ པ་ས་ནྣཱ་ན་ཉྩ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀ་པ་སཱ་དཱ་ན་ཉྩ བྷི་ཡྻོ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཝ་ཌྜྷ་ནཱ་ཡ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ཨ་པྤ་ཊི་ཧ་ཏ་པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་ཏཱ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཝཱ པ་རི་ས་མ་ཛ྄ཛྷེ ཝཱ དུ་མྨ་ངྐཱུ་ནཾ དུ་མྨུ་ཁཱ་ནཾ དུ་སྶཱི་ལཱ་ནཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ནི་གྒ་ཧཱ་ཡ, པེ་ས་ལཱ་ནཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་རཱ་དི་སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣཱ་ནཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཡ ཙ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཧོ་ནྟོ པ་ན ཡ་ཐཱ་ནུ་རཱུ་པེ་ཧི ཨ་ཉྙེ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ ཧུ་ཏྭཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
‘‘ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡ་སུ་ཏྟཱ་དཱི་སུ ཝུ་ཏྟ་དྷ་མྨ་བྷཱུ་མི་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ ཝི་བྷ་ཏྟི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་བྷ་ཛི་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝོ ཨ་མྷེ་ཧི ཀེ་ན ཛཱ་ནི་ཏ་བྦོ ས་དྡ་ཧི་ཏ་བྦོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏེ་ནཱ་ཧཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྶ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
‘‘ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙ ཝི་བྷ་ཏྟི་ཧཱ་རོ པ་རི་པུ་ཎྞོ, ཨ་ཉྙོ ནི་ཡུ་ཏྟོ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ནི་ཡུ་ཏྟོ ཝི་བྷ་ཏྟི་ཧཱ་རོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ སུ་ཏྟེ ཡེ ཡེ དྷ་མྨཱ་ད་ཡོ ཝུ་ཏྟཱ, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ སུ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟེ་སུ ཏེ་སུ ཏེ་སུ དྷ་མྨཱ་དཱི་སུ ཡ་ཐཱ་ལཱ་བྷ་ཝ་སེ་ན ཡོ ཡོ ཝི་བྷ་ཏྟི་ཧཱ་རོ ཡོ་ཛི་ཏོ, སོ སོ ཝི་བྷ་ཏྟི་ཧཱ་རོ ནི་དྡྷཱ་རེ་ཏྭཱ ཡུ་ཏྟོ ཡོ་ཛི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ.
ཨི་ཏི ཝི་བྷ་ཏྟི་ཧཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒེ ས་ཏྟི་བ་ལཱ་ནུ་རཱུ་པཱ ར་ཙི་ཏཱ
ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
པ་ཎྜི་ཏེ་ཧི པ་ན ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཊཱི་ཀཱ་ནུ་སཱ་རེ་ནེ་ཝ ག་མྦྷཱི་ར་ཏྠོ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ་ཏི.