༩. པ་རི་ཝ་ཏྟ་ན་ཧཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ

༣༥. ཡེ་ན ཡེ་ན སཾ་ཝ་ཎྞཱ་ཝི་སེ་ས་བྷཱུ་ཏེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟི་ཧཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒེ་ན སུ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟཱ དྷ་མྨཱ་ད་ཡོ ཝི་བྷ་ཏྟཱ, སོ སཾ་ཝ་ཎྞཱ་ཝི་སེ་ས་བྷཱུ་ཏོ ཝི་བྷ་ངྒོ པ་རི་པུ་ཎྞོ, ‘‘ཀ་ཏ་མོ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ན་ཧཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནོ ཧཱ་རོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠཱཏི ཏེ་སུ ནི་དྡི་ཊྛེ་སུ སོ་ལ༹་ས་སུ དེ་ས་ནཱ་ཧཱ་རཱ་དཱི་སུ ཀ་ཏ་མོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནོ ཧཱ་རོ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ན་ཧཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒོ ནཱ་མཱ་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ‘‘ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནི་དྡེ་ས་སྶ ཨི་དཱ་ནི མ་ཡཱ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ‘‘ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་སྶ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀོ ཝི་ཏྠཱ་ར་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནོ ཧཱ་རོ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ན་ཧཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒོ ནཱ་མཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ.

‘‘སཾ་ཝ་ཎྞི་ཡ་མཱ་ནེ སུ་ཏྟེ ནི་དྡི་ཊྛ་སྶ ཀ་ཏ་མ་སྶ བྷཱ་ཝི་ཏ་བྦ་སྶ ཀུ་ས་ལ་སྶ ཀ་ཏ་མོ པ་ཊི་པ་ཀྑོ, ཀ་ཐཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཨི་མ་སྶ བྷཱ་ཝི་ཏ་བྦ་སྶ ཀུ་ས་ལ་སྶ ཨ་ཡཾ པ་ཊི་པ་ཀྑོ, ཨེ་ཝཾ པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝ་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦོ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་སྶ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན –

‘‘ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ སཾ་ཝ་ཎྞི་ཡ་མཱ་ནེ སུ་ཏྟེ ཡ་ཐཱ་ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏེ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨེ པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝཱ་དི་ཝ་སེ་ན ནི་དྡྷཱ་ར་ཎཾ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནཾ, ཏ་སྨཱ ‘ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་སྶ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལ་སྶ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ནི་ཛྫི་ཎྞཱ བྷ་ཝ་ཏཱི’ཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷ’’ནྟི (ནེ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ. ༣༥) –

ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཧཱ་ཡ་ཀ་སྶ ཧི དྷ་མྨ་སྶ པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝ་ཝ་སེ་ན ནི་དྡྷཱ་ར་ཎཾ, པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་སྶ ཙ དྷ་མྨ་སྶ པ་ཧཱ་ཡ་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཝ་སེ་ན ནི་དྡྷཱ་ར་ཎཾ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་སྶཱཏི ས་མྨཱ སུ་ནྡ་རཱ པ་ས་ཏྠཱ དི་ཊྛི ཡ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶཱ་ཏི ས་མྨཱ་དི་ཊྛི. པུ་གྒ་ལ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ ཧི ཨ་ཡཾ དེ་ས་ནཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལ་སྶཱ’’ཏི. སཱ པ་ན ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ཀ་མྨ་ཀ་མྨ་ཕ་ལཱ་དི་ས་དྡ་ཧ་ན་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཝཱ མ་གྒ་ས་མྨཱ་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ཝཱ པ་ཝ་ཏྟཱ ནི་ར་ཝ་སེ་སཱ་ཝ ག་ཧི་ཏཱ. ‘‘ཡཱ་ཡ བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ཡ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ནི་ཛྫི་ཎྞཱ བྷ་ཝ་ཏི, ཡ་དི ཀེ་ཝ་ལཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཡེ་ཝ ནི་ཛྫི་ཎྞཱ བྷ་ཝ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ཏ་ད་ཝ་སེ་སཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ཛི་ཎྞཱ

བྷ་ཝེ་ཡྻུ’’ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཡེ ཙ་སྶ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནེ་ཀེ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ཡེ་ཝ དྷ་མྨཱ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནཱ་ར་ཧཱ བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ, ཏེ ཙ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་སྶ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ས་མྤ་ནྣ་སྶ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལ་སྶ ནི་ཛྫི་ཎྞཱ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ་ར་ཧཱ ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫ་ན་ས་བྷཱ་ཝཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ནི་རོ་དྷཱ བྷ་ཝ་ནི་རོ་དྷོ’’ཏི (ཨུ་དཱ. ༢; མ་ཧཱ་ཝ. ༡).

‘‘ཡ་དི ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་སྶ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལ་སྶ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི, ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཱ་ཡེ་ཝ ནི་ཛྫི་ཎྞཱ བྷ་ཝ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ན ས་མྦྷ་ཝེ་ཡྻུ’’ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་སྶ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ས་མྤ་ནྣ་སྶ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནཱ་ར་ཧཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནེ་ཀེ ཀུ་ས་ལཱ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཝཱ བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡཱ ཝཱ དྷ་མྨཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི, ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཙ ཏེ དྷ་མྨཱ ཨ་སྶ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ས་མྤ་ནྣ་སྶ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལ་སྶ ས་ནྟཱ་ནེ པུ་ན་པྤུ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཝ་སེ་ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ནྟི.

ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ པ་ཊི་པ་ཀྑཱ་ནཾ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ, ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ན་བྷཱ་ཝོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟོ, ཨ་མྷེ་ཧི ཙ ཉཱ་ཏོ, ‘‘ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑོ དྷ་མྨོ ཀ་ཐཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤ་སྶ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཡོ་ཛ་ན་ཏྠ ཨཱ་ད་ཡོ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ས་མྨཱ སུ་ནྡ་རཱ པ་ས་ཏྠཱ ཝཱ་ཙཱ ཡ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶཱ་ཏི ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙོ, ཏ་སྶ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙ་སྶ. ‘‘པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠོ་པི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་ས་ཏྠོ་ས་མྨཱ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ཏོ ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ ཡ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶཱ་ཏི ས་མྨཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནོ, ཏ་སྶ ས་མྨཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་སྶ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ས་མྤ་ནྣ་སྶ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལ་སྶ ‘‘ཨ་ཝི་མུ་ཏྟཱ་ཝ ས་མཱ་ནཱ ཝི་མུ་ཏྟཱ མ་ཡ’’ནྟི མི་ཙྪཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཾ མི་ཙྪཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ ནི་ཛྫི་ཎྞཾ ཝི་ག་ཏཾ བྷ་ཝ་ཏི. ‘‘ཡེ ཙ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷྱཱ་དི་ཀོ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.

༣༦. ‘‘ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་སྶཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ པ་ཊི་པ་ཀྑཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛཱ་དི་ཀཱ་ཡེ་ཝ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་ཝེ་ར་མ་ཎི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ པ་ཊི་པ་ཀྑཱ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དི་ཀཱ་པི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཡ་སྶ ཝཱ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ‘‘ཨེ་ཝཾ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཨཱ་དི་མུ་ཁེ་ན མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཨཱ་དིཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ པུ་ན པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱ་དི་ཏོ ཝེ་ར་མ་ཎི་ཡཱ་དཱི་ཧི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ནཾ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘ཡ་སྶཱ’ཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷ’’ནྟི (ནེ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ. ༣༦) ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ད་ངྒཱ་དི་ཝ་སེ་ནཔ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི. ཀཱ་ལ་ཝཱ་དི་སྶཱཏི ཝ་དི་ཏ་བྦ་ཀཱ་ལེ ཝ་དི་ཏ་བྦཾ ཝ་ད་ཏི སཱི་ལེ་ནཱ་ཏི ཀཱ་ལ་ཝཱ་དཱི, ཏ་སྶ.

‘‘ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ་ནེ་ཝ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཨ་ཉྙེ་ན པ་ཀཱ་རེ་ན་པི པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཡེ ཙ ཁོ ཀེ་ཙཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ‘‘ཡེ ཙ ཁོ ཀེ་ཙཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཨཱ་དི་མུ་ཁེ་ནེ་ཝ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཨེ་ཝ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནཾ པ་ཀཱ་ར་ནྟ་རེ་ན ད་སྶེ་ཏཱི’’ཏི (ནེ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ. ༣༦) ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཀེ་ཙི མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀ་མི་ཙྪཱ་ས་ངྐ་པྤཱ་དི་ཀཱ་ཡེ་ཝ པུ་གྒ་ལཱ པ་རེ་སཾ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་རི་ཡཾ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀཾ མ་གྒཾ ག་ར་ཧ་ནྟི. ས་ནྡི་ཊྛི་ཀཱ ས་ནྡི་ཊྛེ ནི་ཡུ་ཏྟཱ, ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀཱ ས་ཧ དྷ་མྨེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཡེ ཝ་ཏྟ་ནྟི ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀཱ. གཱ་ར་ཡ྄ཧཱ ག་ར་ཧི་ཏ་བྦཱ་ཀཱ་རེ ཡུ་ཏྟཱ. ཝཱ་དཱ ཙ ཨ་ནུ་ཝཱ་དཱ ཙ ཝཱ་དཱ་ནུ་ཝཱ་དཱ, ཏེ བྷ་ཝ་ནྟོ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཉྩ དྷ་མྨཾ ག་ར་ཧ་ནྟི. ཏེ་ན ག་ར་ཧ་ཎེ་ན. པུ་ཛྫཱ པཱུ་ཛི་ཏ་བྦཱ ཙ ན བྷ་ཝ་ནྟི, པཱ་སཾ་སཱ པ་སཾ་སི་ཏ་བྦཱ ཙ ན བྷ་ཝ་ནྟི. ཨེ་ཝནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤཾ ཝཱ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ་དི་ཀཾ ཝཱ ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤ་ཉྩ ཏེ བྷ་ཝ་ནྟོ དྷ་མྨཾ ག་ར་ཧ་ནྟི. ཏེ་ན ཧི ཡེ མི་ཙྪཱ་ས་ངྐ་པྤི་ཀཱ, ཏེ བྷ་ཝ་ནྟོ ན པུ་ཛྫཱ ཙ པཱ་སཾ་སཱ ཙ…པེ… ས་མྨཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཉྩ ཏེ བྷ་ཝ་ནྟོ དྷ་མྨཾ ག་ར་ཧ་ནྟི. ཏེ་ན ཧི ཡེ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཝཱ་ཙི་ཀཱ, ཏེ བྷ་ཝ་ནྟོ ན པུ་ཛྫཱ ཙ པཱ་སཾ་སཱ ཙ. ས་མྨཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཉྩ ཏེ བྷ་ཝ་ནྟོ དྷ་མྨཾ ག་ར་ཧ་ནྟི. ཏེ་ན ཧི ཡེ མི་ཙྪཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཀཱ, ཏེ བྷ་ཝ་ནྟོ ན པུ་ཛྫཱ ཙ པཱ་སཾ་སཱ ཙ. ས་མྨཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཉྩ ཏེ བྷ་ཝ་ནྟོ དྷ་མྨཾ ག་ར་ཧ་ནྟི. ཏེ་ན ཧི ཡེ མི་ཙྪཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནི་ཀཱ, ཏེ བྷ་ཝ་ནྟོ ན པུ་ཛྫཱ ཙ པཱ་སཾ་སཱ ཙཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ‘‘མི་ཙྪཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཱ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ ཨ་ཏྠི.

‘‘ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ས་མྨཱ་དི་ཊྛཱ་དཱི་ནཾ ག་ར་ཧ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛཱ་ད་ཡོ ཙ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦཱ, ནཱ་ཝ་སེ་སཱ་ནཾ པ་སཾ་སཱ་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ཀཱ་མཱ་དཱི་ནཾ པ་སཾ་སཱ་ཝ་སེ་ན་པི ཀཱ་མཱ་ནཾ པ་ཊི་པ་ཀྑཱ ཝེ་ར་མ་ཎི་ཡཱ་ད་ཡོ་པི པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཡེ ཙ ཁོ ཀེ་ཙི ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཱ ཀཱ་མཱ, པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཱ ཀཱ་མཱ, ཨཱ་སེ་ཝི་ཏ་བྦཱ ཀཱ་མཱ, ནི་སེ་ཝི་ཏ་བྦཱ ཀཱ་མཱཏི ཨེ་ཏྠ ཀཱ་མཱི་ཡ་ནྟེ་ཏི ཀཱ་མཱཏི ཀ་མྨ་སཱ་དྷ་ན་ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མཱ ག་ཧི་ཏཱ, ནཱ་ཏི་པ་ཎཱི་ཏཱ ཀཱ་མཱ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཱ, ཨ་ཏི་པ་ཎཱི་ཏཱ ཀཱ་མཱ པ་རི ས་མ་ནྟ་ཏོ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཏི་པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཱ ཀཱ་མཱ ཨཱ བྷུ་སོ སེ་ཝི་ཏ་བྦཱ, ནི་ཡ་ཏཱ སེ་ཝི་ཏ་བྦཱ. བྷཱ་ཝ་ཡི་ཏ་བྦཱ ཀཱ་མཱ, བ་ཧུ་ལཱི་ཀཱ་ཏ་བྦཱ ཀཱ་མཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཀཱ་མེ་ནྟཱི་ཏི ཀཱ་མཱཏི ཀ་ཏྟུ་སཱ་དྷ་ན་ཝ་སེ་ན ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མཱ ག་ཧི་ཏཱ, པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་ད་ན་ཝ་སེ་ན བྷཱ་ཝ་ཡི་ཏ་བྦཱ ཝ་ཌྜྷཱ་པེ་ཏ་བྦཱ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦཱ ཀི་ལེ་སཀཱ་མཱ, བ་ཧཱུ་ནཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་ད་ན་ཝ་སེ་ན ཀཱ་ཏ་བྦཱ ཝ་ཌྜྷཱ་པེ་ཏ་བྦཱ ཀི་ལེ་སཀཱ་མཱཏི ཡེ ཙ ཀཱ་མ་ཝ་སི་ཀཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ ཀེ་ཙི ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ ཏེ་སཾ ཀཱ་མ་ཝ་སི་ཀཱ་ནཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ་ནཾ ཀེ་ས་ཉྩི ཏཱ་དི་སེ་ཧི ཀཱ་མེ་ཧི ཝེ་ར་མ་ཎཱི ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན ཨ་དྷ་མྨོ ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦོ ནཱ་མ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ.

ཨ་ནྟ་དྭ་ཡ་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཡེ ཝཱ པ་ན ཀེ་ཙཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐཱ་ནུ་ཡོ་གོ དྷ་མྨོ་ཏི ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀོཏི ཡེ ཝཱ པ་ན པ་ཉྩཱ་ཏ་པཱ་དི་པ་ཊི་པ་ནྣ་ཀཱ ཏ་ཏྠི་ཡཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ, ཏེ་སཾ པ་ཉྩཱ་ཏ་པཱ་དི་པ་ཊི་པ་ནྣ་ཀཱ་ནཾ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀོ དྷ་མྨོ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ་པ་ཊི་པ་དཱ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཧི་ཏོ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ ཨ་དྷ་མྨོ ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀོ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦོ ནཱ་མ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱ་ཏི. སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན་པི པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཡེ ཙ ཁོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘པཱ་པཾ ནི་ཛྫ་རཱ་པེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨ་ཏྟ་ཧིཾ་ས་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་པ་ནྣ་ཀཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟོ ས་རཱི་ར་ཏཱ་པ་ནོ དུ་ཀྑོ དྷ་མྨོ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀོ་ཏི.

ཡེ ཙ ཏ་ཐཱ་པ་ཊི་པ་ནྣ་ཀཱ ཀེ་ཙི ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ, ཏེ་སཾ ཏ་ཐཱ་པ་ཊི་པ་ནྣ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་པ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་བྷོ་ག་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟོ ས་རཱི་ར་དུ་ཀྑཱུ་པ་ས་མོ སུ་ཁོ དྷ་མྨོ ཨ་དྷ་མྨོ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦོ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱ་ཏི.

ཨ་ནྟ་དྭ་ཡཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟཾ, ཨ་མྷེ་ཧི ཙ ཉཱ་ཏཾ, ‘‘ཀ་ཐཾ ཨ་སུ་བྷ་ས་ཉྙཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་སུ་བྷ་ས་ཉྙཱ་དི་ཝ་སེ་ན སུ་བྷ་ས་ཉྙཱ་དི་ཀཱ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ‘‘ཨི་དཱ་ནི ཨ་སུ་བྷ་ས་ཉྙཱ་དི་མུ་ཁེ་ན སུ་བྷ་ས་ཉྙཱ་དི་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ནཱ’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟ’’ནྟི (ནེ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ. ༣༦) ཝུ་ཏྟཾ. ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རེ་སཱུཏི ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ས་ངྑཱ་རེ་སུ. ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝི་པ་སྶ་ཀ་སྶ ཧི ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀཱ དྷ་མྨཱ ཀི་ལེ་སཱ་སུ་ཙི་པ་གྒྷ་ར་ཎ་ཀ་ཏྟཱ ཨ་སུ་བྷ་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི.

‘‘ཡ་དི ས་རཱུ་པ་ཏོ་ཡེ་ཝ ཨི་མེ་སཾ ཨི་མེ པ་ཊི་པ་ཀྑཱ་ཏི ཨ་པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦཱ སི་ཡུཾ, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ནི་ར་ཝ་སེ་སཱ ཙ པ་ཊི་པ་ཀྑཱ ན ས་ཀྐཱ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏུཾ, ཀ་ཐཾ ས་ཀྐཱ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏུ’’ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཡཾ ཡཾ ཝཱ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཀུ་ས་ལཾ ཝཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཝཱ ཡཾ ཡཾ དྷ་མྨཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཙི་ཏྟེ་ན རོ་ཙ་ཡ་ཏི དི་ཊྛི་ཡཱ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི, ཀུ་ས་ལ་སྶ ཝཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་སྶ ཝཱ ཏ་སྶ ཏ་སྶ རུ་ཙི་ཀ་སྶ ཨུ་པ་ག་ཏ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཡོ པ་ཊི་པ་ཀྑོ, སོ པ་ཊི་པ་ཀྑ་དྷ་མྨོ ཨ་ས་དྡྷ་མྨོ ཨ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ནི་ཊྛ་ཏོ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཏོ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣོ པ་རི་ཉྙཱ་ཏོ. ཨི་ཊྛཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཊྛཾ ཝཱ ཡཾ ཡཾ དྷ་མྨཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཙི་ཏྟེ་ན རོ་ཙ་ཡ་ཏི དི་ཊྛི་ཡཱ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨི་ཊྛ་སྶ ཝཱ ཨ་ནི་ཊྛ་སྶ ཝཱ ཏ་སྶ ཏ་སྶ རུ་ཙི་ཀ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཡོ པ་ཊི་པ་ཀྑོ, སོ པ་ཊི་པ་ཀྑ་དྷ་མྨོ ཨ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ནི་ཊྛ་ཏོ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་དྷ་མྨ་ཏོ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣོ པ་རི་ཉྙཱ་ཏོ བྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦ་དྷ་མྨཱ་ནུ་རཱུ་པ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནཾ ཀཱ་ཏ་བྦ་ནྟི པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནེ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ན ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘པ་ཊི་པ་ཀྑ་སྶ ལ་ཀྑ་ཎཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཾ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནཾ ཨ་མྷེ་ཧི ཀ་ཐཾ ས་དྡ་ཧི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཱ ‘‘ཏེ་ནཱ་ཧཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.

‘‘ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ པ་རི་ཝ་ཏྟོ ཧཱ་རོ པ་རི་པུ་ཎྞོ, ཨ་ཉྙོ ནི་ཡུ་ཏྟོ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ནི་ཡུ་ཏྟོ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནོ ཧཱ་རོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལེ ནི་དྡི་ཊྛེ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཝཾ ཡོ ཡོ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནོ ཧཱ་རོ ནི་ཡུ་ཏྟོ, ཏ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ནི་དྡི་ཊྛེ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ སོ སོ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནོ ཧཱ་རོ ནི་ཡུ་ཏྟོ ནི་དྡྷཱ་རེ་ཏྭཱ ཡུ་ཏྟོ ཡོ་ཛི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ་ཏི.

ཨི་ཏི པ་རི་ཝ་ཏྟ་ན་ཧཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒེ ས་ཏྟི་བ་ལཱ་ནུ་རཱུ་པཱ ར་ཙི་ཏཱ

ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

པ་ཎྜི་ཏེ་ཧི པ་ན ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཊཱི་ཀཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ག་མྦྷཱི་ར་ཏྠོ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ་ཏི.