༧. ཨཱ་ཝ་ཊྚ་ཧཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ
༢༩. ཡེ་ན ཡེ་ན སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་ས་བྷཱུ་ཏེ་ན ཙ་ཏུ་བྱཱུ་ཧ་ཧཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒེ་ན ནེ་རུ་ཏྟཱ་ད་ཡོ ཝི་བྷ་ཏྟཱ, སོ…པེ… ཙ་ཏུ་བྱཱུ་ཧ་ཧཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒོ པ་རི་པུ་ཎྞོ, ‘‘ཀ་ཏ་མོ ཨཱ་ཝ་ཊྚོ ཧཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ཨཱ་ཝ་ཊྚོ ཧཱ་རོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠཱཏི ཏེ་སུ ནི་དྡི་ཊྛེ་སུ སོ་ལ༹་ས་སུ དེ་ས་ནཱ་ཧཱ་རཱ་དཱི་སུ ཀ་ཏ་མོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ ཨཱ་ཝ་ཊྚོ ཧཱ་རོ ཨཱ་ཝ་ཊྚ་ཧཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒོ ནཱ་མཱ་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ‘‘ཨེ་ཀ་མྷི པ་ད་ཊྛཱ་ནེ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནི་དྡེ་ས་སྶ ཨི་དཱ་ནི མ་ཡཱ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ‘‘ཨཱ་ར་མྦྷ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀོ ཝི་ཏྠཱ་ར་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ ཨཱ་ཝ་ཊྚ་ཧཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒོ ནཱ་མཱ་ཏི ག་ཧི་ཏོ. ‘‘ཏ་ཏྠ དེ་ས་ནཱ་ཡཾ ཨེ་ཀ་སྨིཾ པ་ད་ཊྛཱ་ནེ དེ་ས་ནཱ་རུ་ལ༹ྷེ སེ་ས་ཀཾ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི, པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ཀ་ཐཾ པ་ཊི་པ་ཀྑེ ཨཱ་ཝ་ཊྚེ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ –
‘‘ཨཱ་ར་མྦྷ་ཐ ནི་ཀྐ་མ་ཐ, ཡུ་ཉྫ་ཐ བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ;
དྷུ་ནཱ་ཐ མ་ཙྩུ་ནོ སེ་ནཾ, ན་ལཱ༹་གཱ་རཾ་ཝ ཀུ་ཉྫ་རོ’’ཏི. –
གཱ་ཐཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཨི་དྷ གཱ་ཐཱ་ཡཾ ཨེ་ཀ་སྨིཾ པ་ད་ཊྛཱ་ནེ དེ་ས་ནཱ་རུ་ལ༹ྷེ སེ་ས་ཀཾ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ པ་རི་ཡེ་ས་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. གཱ་ཐཱ་ཏྠོ པ་ན ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (ནེ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ. ༢༩) ཝུ་ཏྟོ.
‘‘ཨཱ་ར་མྦྷ་ཐཱ’ཏི་ཨཱ་དི་གཱ་ཐཱ་ཡཾ ཀ་ཏ་ར་སྨིཾ པ་ད་ཊྛཱ་ནེ དེ་ས་ནཱ་རུ་ལ༹ྷེ ཀ་ཏ་མཾ སེ་ས་ཀཾ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ པ་རི་ཡེ་ས་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཨཱ་ར་མྦྷ་ཐ ནི་ཀྐ་མ་ཐཱ་ཏི ཝཱི་རི་ཡ་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཝཱི་རི་ཡ་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ན’’ནྟི སཱ་མ་ཉྙ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་མྤི ཨཱ་ར་མྦྷ་དྷཱ་ཏུ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཝཱི་རི་ཡཾ ནི་ཀྐ་མ་དྷཱ་ཏུ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཝཱི་རི་ཡ་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ, ནི་ཀྐ་མ་དྷཱ་ཏུ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཝཱི་རི་ཡཾ པ་ར་ཀྐ་མ་དྷཱ་ཏུ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཝཱི་རི་ཡ་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ, པ་ར་ཀྐ་མ་དྷཱ་ཏུ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཝཱི་རི་ཡཾ ས་མ་ཐ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ས་ཧི་ཏ་སྶ ཝཱི་རི་ཡ་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ན་ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་རི་ཡེ་སི་ཏ་བྦ་ནྟི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ‘‘ཡུ་ཉྫ་ཐཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཝུ་ཏྟཾ ས་མ་ཐ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ས་ཧི་ཏཾ ཝཱི་རི་ཡཾ ‘‘བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཝུ་ཏྟ་སྶ མ་ཧ་གྒ་ཏ་ས་མཱ་དྷི་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ, དེ་ས་ནཱ་རུ་ལ༹ྷཾ སུ་ཁཱ་དི་ཀཾ སེ་ས་ཀ་མྤི པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏ་བྦཾ. ‘‘དྷུ་ནཱ་ཐ མ་ཙྩུ་ནོ སེ་ན’’ནྟི པ་དེ་ན ག་ཧི་ཏཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཧི་ཏཾ ཝཱི་རི་ཡཾ ཀི་ལེ་ས་དྷུ་ན་ནེ ས་མ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ, དེ་ས་ནཱ་རུ་ལ༹ྷཾ ས་མཱ་དྷི་ཨཱ་དི་ཀཾ སེ་ས་ཀ་མྤི པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏ་བྦཾ.
‘‘ཡ་དི ‘ཨཱ་ར་མྦྷ་ཐཱ’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཝུ་ཏྟཾ ཝཱི་རི་ཡཾ སཱ་མ་ཉྙ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཝཱི་རི་ཡ་ས་མཱ་དྷི་པ་ཉྙཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ སི་ཡཱ, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ཀ་ཐཾ ཝ་ཊྚ་མཱུ་ལཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཝི་ཝ་ཊྚཾ པཱ་པེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ པུ་ན ‘‘ཨཱ་ར་མྦྷ་ཐ ནི་ཀྐ་མ་ཐཱ་ཏི ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡ་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨཱ་དྷི་པ་ཙྩ་ཀི་ཙྩ་ཏཱ་ཡ ཡུ་ཏྟ་སྶཱ་པི ཝཱི་རི་ཡཱ་དྷི་ཀ་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ན་ཏྟཱ ཨཱ་ར་བྷ་ནྟཱ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་ར་པུ་གྒ་ལཱ ཝ་ཊྚ་མཱུ་ལཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཝི་ཝ་ཊྚཾ པཱ་པེ་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ‘‘ཨཱ་ར་མྦྷ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ པ་ན ཡ་སྨཱ ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷ་ཝ་ཏྠུ་ཨཱ་དི་དེ་ས་ནཱ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨཱ་ར་མྦྷ་ཝ་ཏྠུ་ཨཱ་དཱི་ནི་ཡེ་ཝ སཾ་ཝ་ཎྞི་ཏཱ་ནི པ་ད་ཊྛཱ་ན་ནྟི ཙོ་ད་ནཾ མ་ན་སི ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨི་མཱ་ནི པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ནི དེ་ས་ནཱ’’ཏི. ‘‘ཨཱ་ར་མྦྷ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ནི དེ་ས་ནཱ ཧོ་ཏི, ན ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷ་ཝ་ཏྠུ་ཨཱ་དཱི་ནི, ཏ་སྨཱ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ སཾ་ཝ་ཎྞི་ཏ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ.
ཨེ་ཝཾ ‘‘ཨཱ་ར་མྦྷ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་དེ་ས་ནཱ་ཡ པ་ད་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝི་བྷ་ཏྟོ, ཨ་མྷེ་ཧི ཙ ཉཱ་ཏོ, ‘‘ཀ་ཐཾ ཏ་སྶཱ་ཡེ་ཝ དེ་ས་ནཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝི་བྷ་ཛི་ཏ་བྦོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཨ་ཡུ་ཉྫ་ནྟཱ་ནཾ ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཡོ་གེ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡཾ ཨ་ཡུ་ཉྫ་ནྟཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་པ་རི་པ་ཀྐ་ཉཱ་ཎཱ་ནཾ ཡོ་གེ ཡོ་ག་ཧེ་ཏུ ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཛཱ་ན་ན་ཏྠཱ་ཡ ‘‘ཨཱ་ར་མྦྷ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་དེ་ས་ནཱ ཨཱ་ར་དྡྷཱ. ཡུ་ཉྫ་ནྟཱ་ནཾ པ་རི་པ་ཀྐ་ཉཱ་ཎཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྦྷེ ཨཱ་ར་མྦྷ་ཧེ་ཏུ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ པ་རི་ཛཱ་ན་ན་ཏྠཱ་ཡ ‘‘ཨཱ་ར་མྦྷ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་དེ་ས་ནཱ ཨཱ་ར་དྡྷཱ.
ཏ་ཏྠ ཏེ་སུ ཡུ་ཉྫ་ནྟཱ་ཡུ་ཉྫ་ནྟེ་སུ པ་རི་པ་ཀྐཱ་པ་རི་པ་ཀྐ་ཉཱ་ཎེ་སུ ཡེ ཨ་པ་རི་པ་ཀྐ་ཉཱ་ཎཱ ས་ཏྟཱ ན ཡུ་ཉྫ་ནྟི, ཏེ ཨ་པ་རི་པ་ཀྐ་ཉཱ་ཎཱ ས་ཏྟཱ པ་མཱ་ད་མཱུ་ལ་ཀཱ ཧུ་ཏྭཱ ཡོ་གེ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡཾ ཡེ་ན པ་མཱ་དེ་ན ན ཡུ་ཉྫ་ནྟི, སོ པ་མཱ་དོ ཏ་ཎྷཱ་མཱུ་ལ་ཀོ པ་མཱ་དོ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་མཱུ་ལ་ཀོ པ་མཱ་དོ་ཏི དུ་བྦི་དྷོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཏ་སྨིཾ དུ་བྦི་དྷེ པ་མཱ་དེ ཨ་ཉྙཱ་ཎེ་ན ནི་ཝུ་ཏོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་མཱུ་ལ་ཀོ ས་ཏྟོ ཡེ་ན པ་མཱ་དེ་ན ཉེ་ཡྻ་ཊྛཱ་ནཾ ‘‘ཨི་མེ ཨུ་པྤཱ་ད་ཝ་ཡ་དྷ་མྨཱ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ ཉེ་ཡྻ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མཱ’’ཏི ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨ་ཉྙཱ་ཎ་ཧེ་ཏུ་ཀོ པ་མཱ་དོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་མཱུ་ལ་ཀོ པ་མཱ་དཱ ནཱ་མ. ཡོ པ་མཱ་དོ ཏ་ཎྷཱ་མཱུ་ལ་ཀོ, སོ པ་མཱ་དོ ཏི་ཝི་དྷོ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ བྷོ་གཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟོ ཏ་ཎྷི་ཀོ ས་ཏྟོ ཡཾ པ་མཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཡཾ པ་མཱ་དོ ཙ, ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ བྷོ་གཱ་ནཾ ཋི་ཏ་ཏྠཱ་ཡ ར་ཀྑ་ནྟོ ཏ་ཎྷི་ཀོ ས་ཏྟོ ཨཱ་ར་ཀྑ་ནི་མི་ཏྟཾ ཡཾ པ་མཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཡཾ པ་མཱ་དོ ཙ, ཋི་ཏཾ བྷོ་གཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟོ ཏ་ཎྷི་ཀོ ས་ཏྟོ པ་རི་བྷོ་ག་ནི་མི་ཏྟཾ ཡཾ པ་མཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཡཾ པ་མཱ་དོ ཙཱ་ཏི ཏི་ཝི་དྷོ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏི ལོ་ཀེ ཨ་ཡཾ པ་མཱ་དོ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ད་ཊྛཱ་ནོ ཨེ་ཀ་ཝི་དྷོ པ་མཱ་དོ, ཏ་ཎྷཱ་པ་ད་ཊྛཱ་ནོ ཏི་ཝི་དྷོ པ་མཱ་དོ་ཏི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཏཱ་སུ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཏ་ཎྷཱ་སུ ནཱ་མ་ཀཱ་ཡོ ཕ་སྶཱ་དི་ནཱ་མ་ས་མཱུ་ཧོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ, རཱུ་པ་ཀཱ་ཡོ པ་ཐ་ཝཱི་ཨཱ་དི་རཱུ་པ་ས་མཱུ་ཧོ ཏ་ཎྷཱ་ཡ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཨཱ་ར་མྦྷ་དྷཱ་ཏུ་ནི་ཀྐ་མ་དྷཱ་ཏུ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཝཱི་རི་ཡ་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑོ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ པ་མཱ་དོ ནི་དྡྷཱ་རེ་ཏ་བྦོ, ནི་དྡྷཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཝི་དྷ་སྶ པ་མཱ་ད་སྶ ཨ་ཝི་ཛྫཱ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ, ཏི་ཝི་དྷ་སྶ པ་མཱ་ད་སྶ ཏ་ཎྷཱ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ནཱ་མ་ཀཱ་ཡོ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ, ཏ་ཎྷཱ་ཡ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡོ པ་ད་ཊྛཱ་ན་ནྟི པ་ཊི་པ་ཀྑེ ཨཱ་ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏ་བྦ་ནྟི.
‘‘ཀ་སྨཱ ནཱ་མ་ཀཱ་ཡོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ བྷ་ཝ་ཏི, རཱུ་པ་ཀཱ་ཡོ ཏ་ཎྷཱ་ཡ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ བྷ་ཝ་ཏཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏཱུ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘རཱུ་པཱི་སུ བྷ་ཝེ་སུ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ནཾ, ཨ་རཱུ་པཱི་སུ ས་མྨོ་ཧོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. རཱུ་པཱི་སུ བྷ་ཝེ་སུ རཱུ་པ་དྷ་མྨེ་སུ ཨ་ཧཾ་མ་མཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ནཾ ཏ་ཎྷཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ ས་ཏྟེ་སུ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ ཡ་སྨཱ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡོ ཏ་ཎྷཱ་ཡ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ བྷ་ཝ་ཏི. ཨ་ན་མ་ཏ་གྒེ ཧི སཾ་སཱ་རེ ཨི་ཏྠི་པུ་རི་སཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་རཱུ་པཱ་བྷི་རཱ་མཱ བྷ་ཝ་ནྟི. ཨ་རཱུ་པཱི་སུ ཕ་སྶཱ་དཱི་སུ སུ་ཁུ་མ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ས་མྨོ་ཧོ ས་ཏྟེ་སུ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ ཡ་སྨཱ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ནཱ་མ་ཀཱ་ཡོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ བྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་ནཱ་མ་ཀཱ་ཡེ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཙ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡོ ཏ་ཎྷཱ་ཡ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ, ནཱ་མ་ཀཱ་ཡོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ པ་ད་ཊྛཱ་ན་ནྟི ནཱི་ཧ་རི་ཏ་བྦཱ་ཝཱ་ཏི.
‘‘ཀ་ཏ་མོ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡོ, ཀ་ཏ་མོ ནཱ་མ་ཀཱ་ཡོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཏྠ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡོ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ, ནཱ་མ་ཀཱ་ཡོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་རཱུ་པི་ནོ ཁ་ནྡྷཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཏེ་སུ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་ནཱ་མ་ཀཱ་ཡེ་སུ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡོ རཱུ་པ་ས་མཱུ་ཧོ ནཱ་མ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཧོ་ཏི, ནཱ་མ་ཀཱ་ཡོ ནཱ་མ་ས་མཱུ་ཧོ ནཱ་མ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་རཱུ་པི་ནོ ཁ་ནྡྷཱ་ཏི. ཨི་མེ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཏ་ཎྷཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟཱ ས་ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ, ‘‘ཀ་ཏ་མེ་ན ཨུ་པཱ་དཱ་ནེ་ན ས་ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ བྷ་ཝ་ནྟཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཏ་ཐེ་ཝ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏུཾ ‘‘ཨི་མེ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ ཀ་ཏ་མེ་ན ཨུ་པཱ་དཱ་ནེ་ན ས་ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ? ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཙ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཙཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཙ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཙ ཨི་མེ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ ས་ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ ནཱ་མ བྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ.
‘‘ཀི་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ནི ཏ་ཎྷཱ ནཱ་མ བྷ་ཝ་ནྟི, ཀི་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ནི ཨ་ཝི་ཛྫཱ ནཱ་མ བྷ་ཝ་ནྟཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཏྠ ཏ་ཎྷཱ དྭེ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠཱཏི ཏཱ་སུ ཏ་ཎྷཱ་ཨ་ཝི་ཛྫཱ་སུ. ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ན་ཉྩ སཱི་ལ་བྦ་ཏུ་པཱ་དཱ་ན་ཉྩ དྭེ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ནི ཏ་ཎྷཱ ནཱ་མ བྷ་ཝ་ནྟི. ཏ་ཎྷཱ་ཝ་སེ་ན ཧི ‘‘མ་མ སཱི་ལཾ, མ་མ ཝ་ཏ’’ནྟི པ་རཱ་མ་ས་ནཾ བྷ་ཝ་ཏི. དི་ཊྛུ་པཱ་དཱ་ན་ཉྩ ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དུ་པཱ་དཱ་ན་ཉྩ དྭེ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ནི ཨ་ཝི་ཛྫཱ ནཱ་མ བྷ་ཝ་ནྟི. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝ་སེ་ན ཧི ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛི ཙེ་ཝ ཨ་ཧཾ་མ་མཱ་དི་དི་ཊྛི ཙ བྷ་ཝ་ནྟི. ‘‘ཨི་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨུ་པཱ་དཱ་ནེ་ཧི ས་ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཙྩེ་སུ ཀི་ཏྟ་ཀཾ ས་ཙྩཾ ནཱ་མཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཨི་མེ་ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཡེ ལོ་ཀི་ཡ་ཀྑ་ནྡྷཱ ས་ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ ཁ་ནྡྷཱ བྷ་ཝ་ནྟི, ཨུ་པཱ་དཱ་ནེ་ན ཧི ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ནི་པི བྷ་ཝ་ནྟི, ཨི་དཾ ས་ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ དུ་ཀྑཾ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ ནཱ་མ. ཡཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ནི དུ་ཀྑ་ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཙ་ཏུ་ཀྐོ ས་མུ་ད་ཡོ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ ནཱ་མ བྷ་ཝ་ཏི. པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱཏི ས་ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ དུ་ཀྑ་ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ དུ་ཀྑཾ. ཏེ་སནྟི ས་ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ. དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏཱིཏི ‘‘ཨཱ་ར་མྦྷ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ དྷ་མྨཾ ཝེ་ནེ་ཡྻཱ་ནུ་རཱུ་པཾ བྷ་ག་ཝཱ དེ་སེ་ཏི. སཱ་མ་ཉྙེ་ན པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་མྤི ཨ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན ཝི་སེ་སཾ ད་སྶེ་ཏུཾ པུ་ན ‘‘དུ་ཀྑ་སྶ པ་རི་ཉྙཱ་ཡ, ས་མུ་ད་ཡ་སྶ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
༣༠. ཨཱ་ར་མྦྷ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏ་པ་མཱ་ད་ཝ་སེ་ན པུ་རི་མ་ས་ཙྩ་དྭ་ཡཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཾ, ཨ་མྷེ་ཧི ཙ ཉཱ་ཏཾ, ‘‘ཨི་ཏ་ར་ས་ཙྩ་དྭ་ཡཾ ཀ་ཐཾ ནི་དྡྷཱ་རི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ཏཾ དྭ་ཡ་མྤི པ་མཱ་ད་མུ་ཁེ་ནེ་ཝ ནི་དྡྷཱ་རི་ཏ་བྦ་ནྟི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཏ་ཏྠ ཡོ ཏི་ཝི་དྷོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠཱཏི ཏེ་སུ ཏ་ཎྷཱ་མཱུ་ལ་ཀ་ཨ་ཝི་ཛྫཱ་མཱུ་ལ་ཀེ་སུ པ་མཱ་དེ་སུ. ཏ་སྶཱཏི ཏི་ཝི་དྷ་སྶ ཏ་ཎྷཱ་མཱུ་ལ་ཀ་སྶ པ་མཱ་ད་སྶ. ས་མྤ་ཊི་ཝེ་དྷེ་ནཱཏི ཨ་སྶཱ་དཱ་དཱི་ནཾ པ་རི་ཛཱ་ན་ནེ་ན. ར་ཀྑ་ཎཱཏི ཨ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་སྶ ར་ཀྑ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏཱ. པ་ཊི་སཾ་ཧ་ར་ཎཱཏི ‘‘ཏ་སྶཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཝུ་ཏྟ་སྶ པ་མཱ་ད་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་དཱ་ན་ནུ་ཡོ་གེ་ན སཾ་ཧ་ར་ཎཱ ཡཱ ཁེ་པ་ནཱ ཨ་ཏྠི, ཨ་ཡཾ པ་མཱ་ད་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་དཱ་ནུ་ཡོ་གེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ ཁེ་པ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ ས་མ་ཐོ ནཱ་མཱ་ཏི པ་མཱ་ད་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑ་མུ་ཁེ་ན པུ་ན ཨཱ་ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ ས་མ་ཐོ ནི་དྡྷཱ་རི་ཏོ་ཏི.
‘‘སོ ས་མ་ཐོ ཀ་ཐཾ ཀེ་ན ཨུ་པཱ་ཡེ་ན བྷ་ཝ་ཏཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཏ་ཐཱ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘སོ ཀ་ཐ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཀ་ཐནྟི ཀེ་ན ཨུ་པཱ་ཡེ་ན. ‘‘ཀཱ་མེ་ནྟཱི་ཏི ཀཱ་མཱ, ཀཱ་མཱི་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཝཱ ཀཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ དྭི་ནྣཾ ཀཱ་མཱ་ནཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ, ‘‘ཨ་པྤ་སྶཱ་དཱ ཀཱ་མཱ བ་ཧུ་དུ་ཀྑཱ’’ཏི་ཨཱ་དི (མ. ནི. ༡.༢༣༥) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨ་པྤ་སྶཱ་ད་ནཱི་ཡཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་ནཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ. ཀཱ་མཱ་ནནྟི ཙ ཀ་མྨ་ཏྠེ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –‘‘ཀཱ་མེ པ་ཊི་ཙྩཱ’’ཏི (ནེ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ. ༣༠). ‘‘ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཏཾ ནི་སྶ་ར་ཎཾ, ཡ་དི་དཾ ནེ་ཀྑ་མྨ’’ནྟི (ཨི་ཏི་ཝུ. ༧༢) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ནི་སྶ་ར་ཎནྟི ཨི་དྷ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཝོ་ཀཱ་རནྟི ཨེ་ཏྠ ཝ-ཀཱ་རོ ཨཱ་ག་མོ, ཨོ-ཀཱ་རཾ ལཱ་མ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ. ཨཱ་ནི་སཾ་སནྟི ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཱ་དི་ཀཾ. ཡ་དཱ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་དཱ ཏེ་ན ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ས་མ་ཐོ བྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ས་མ་ཐོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟོ, ཨ་མྷེ་ཧི ཙ ཉཱ་ཏོ, ‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝི་བྷ་ཛི་ཏུཾ ‘‘ཏ་ཏྠ ཡཱ ཝཱི་མཾ་སཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་དཱ་ད་ཡོ ཡ་དཱ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་དཱ ས་མ་ཐོ བྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟོ, ‘‘ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཐེ བྷ་ཝ་མཱ་ནེ ས་ཏི ཀ་ཏ་མཱ བྷ་ཝ་ཏཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཏྠ ཡཱ ཝཱི་མཾ་སཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠཱཏི ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཐེ བྷ་ཝ་མཱ་ནེ ས་ཏི ཨ་སྶཱ་དཱ་དཱི་ནཾ ཡཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དིཝཱི་མཾ་སཱ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑཱ པ་ཉྙཱ བྷ་ཝ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝཱི་མཾ་སཱ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑཱ པ་ཉྙཱ ཝི་སེ་སེ་ན པ་སྶ་ན་ཏོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ ནཱ་མ. ཨ་ཐ ཝཱ ཏི་ཝི་དྷ་སྶ ཏ་ཎྷཱ་མཱུ་ལ་ཀ་སྶ པ་མཱ་ད་སྶ ས་མྤ་ཊི་ཝེ་དྷེ་ན ར་ཀྑ་ཎཱ པ་ཊི་སཾ་ཧ་ར་ཎཱ, ཨ་ཡཾ ས་མ་ཐོ་ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟོ, ‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཏྠ ཡཱ ཝཱི་མཾ་སཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠཱཏི ཏ་སྨིཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ ས་མ་ཐེ ས་ཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་སྶ པ་མཱ་ད་སྶ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཡཱ ཝཱི་མཾ་སཱ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑཱ པ་ཉྙཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ, ཨ་ཡཾ ཝཱི་མཾ་སཱ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑཱ པ་ཉྙཱ ཝི་སེ་སེ་ན པ་སྶ་ན་ཏོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ ནཱ་མ. ཝཱི་མཾ་སཱ་ཝ དུ་བྦ་ལཱ, ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑཱ བ་ལ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཝི་སེ་སོ.
ས་མ་ཐོ ཙེ་ཝ ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཙ དྭེ དྷ་མྨཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཱ, ‘‘ཨི་མེ ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཱ དྭེ དྷ་མྨཱ ཀིཾ ག་ཙྪ་ནྟཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཨི་མེ དྭེ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ས་མ་ཐོ ས་མ་ཐ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི. ‘‘ཨི་མེ་སུ དྭཱི་སུ དྷ་མྨེ་སུ བྷཱ་ཝི་ཡ་མཱ་ནེ་སུ ཀ་ཏ་མེ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རེ་ན པ་ཧཱི་ཡ་ནྟཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཨི་མེ་སཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ས་མ་ཐེ དྷ་མྨེ བྷཱ་ཝི་ཡ་མཱ་ནེ ཏ་ཎྷཱ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རེ་ན པ་ཧཱི་ཡ་ཏི, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ བྷཱ་ཝི་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རེ་ན པ་ཧཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨི་མེ དྭེ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ དྷ་མྨཱ པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི ཏ་ཎྷཱ ཙེ་ཝ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཙ. ‘‘ཨི་མེ་སུ དྭཱི་སུ དྷ་མྨེ་སུ པ་ཧཱི་ཡ་མཱ་ནེ་སུ ཀ་ཏ་མེ དྷ་མྨཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ད་ཡོ་པི ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི་ཏི ས་ཀ་ལ་ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨི་མེ་སུ དྭཱི་སུ དྷ་མྨེ་སུ པ་ཧཱི་ནེ་སཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཎྷཱ་ཡ ས་མ་ཐ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཧཱི་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཧཱི་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡ ཨི་མེ་སུ དྭཱི་སུ དྷ་མྨེ་སུ དྭཱི་ཧི བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཧི པ་ཧཱི་ནེ་སུ ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ནི ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ན བྷ་ངྒ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན.
ཨེ་ཏྠཱ་ཧ – ‘‘ཏ་ཎྷཱ་ནི་རོ་དྷཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ནི་རོ་དྷོ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཎྷཱ་ཡ པ་ཧཱི་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ནི ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ཡུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏུ, ཀ་ཐཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ པ་ཧཱི་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ནི ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི་ཏི? ‘‘ཏ་ཎྷཱ་ནི་རོ་དྷཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ནི་རོ་དྷོ’’ཏི པཱ་ཋེ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཧི་ཏ་ཏ་ཎྷཱ་ནི་རོ་དྷཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ནི་རོ་དྷོ་ཏི ཨ་ཏྠ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ. ཡ་ཐཱ ཧི ཏ་ཎྷཱ་ས་ཧི་ཏཱ་ཝ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཧི་ཏཱ་ཝ ཏ་ཎྷཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཧི་ཏ་ཏ་ཎྷཱ་ནི་རོ་དྷཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ནི་རོ་དྷོ་ཏི ཨ་ཏྠོ ས་མྦྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ནི་རོ་དྷཱ ཏ་ཐེ་ཝ བྷ་ཝ་ནི་རོ་དྷོཏི ཨེ་ས ན་ཡོ སེ་སེ་སུ་པི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ནི་རོ་དྷོཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཏ་ཎྷཱ་ས་ཧི་ཏ་ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནི་རོ་དྷཱ ས་ངྑཱ་ར་ནི་རོ་དྷོ་ཏི་ཨཱ་དི་ཀོ ག་ཧི་ཏོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ. ཨི་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ ཝི་ས་བྷཱ་ག་ས་བྷཱ་ག་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨཱ་ཝ་ཊྚ་ན་ཝ་སེ་ན ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཱ་ནི ཙ པུ་རི་མ་ཀཱ་ནི དྭེ ས་ཙྩཱ་ནི ཙ, ས་མ་ཐོ ཙ ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཙ ཨི་མེ དྭེ དྷ་མྨཱ མ་གྒོ ཙ མ་གྒ་ས་ཙྩ་ཉྩ, ཝ་ཊྚ་ནི་རོ་དྷོ ཝ་ཊྚ་ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩ་ཉྩ ནི་བྦཱ་ན་ནྟི ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཱ་ནི.
‘‘ཝཱི་རི་ཡ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏ་སྶ པ་མཱ་དཱ་དི་དྷ་མྨ་སྶ ཝ་སེ་ན ཝཱ ས་བྷཱ་ག་བྷཱུ་ཏ་སྶ པ་མཱ་དཱ་དི་དྷ་མྨ་སྶ ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨཱ་ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ས་ཙྩཱ་ནཾ ནི་དྡྷཱ་རི་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝོ ཨ་མྷེ་ཧི ཀེ་ན ས་དྡ་ཧི་ཏ་བྦོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏེ་ནཱ་ཧཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ན ཏ་ཐཱ ནི་དྡྷཱ་རི་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨཱ་ར་མྦྷ་ཐ ནི་ཀྐ་མ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨཱ་ཧ, ཏེ་ན ‘‘ཨཱ་ར་མྦྷ་ཐ ནི་ཀྐ་མ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཏ་ཐཱ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ས་ཙྩཱ་ནཾ ནི་དྡྷཱ་རི་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝོ ཏུ་མྷེ་ཧི ས་དྡ་ཧི་ཏ་བྦོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
‘‘ཨཱ་ར་མྦྷ་ཐ ནི་ཀྐ་མ་ཐཱ’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝོ་དཱ་ན་པ་ཀྑཾ་ཡེ་ཝ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཏ་སྶེ་ཝ ཝོ་དཱ་ན་པ་ཀྑ་སྶ ཝི་ས་བྷཱ་ག་དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ག་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ནི་དྡྷཱ་ར་ཎཾ ཀཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ སཾ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཀྑ་མྤི ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཏ་སྶེ་ཝ སཾ་ཀི་ལེ་ས་སྶ ཝི་ས་བྷཱ་ག་དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ག་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན་པི ཨཱ་ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ནི་དྡྷཱ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཡ་ཐཱ་པི མཱུ་ལེ’’ཏི་ཨཱ་དི་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཙ་ན་མཱ་ཧ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན –
‘‘ཨེ་ཝཾ ཝོ་དཱ་ན་པ་ཀྑཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཝི་ས་བྷཱ་ག་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན, ས་བྷཱ་ག་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཙ ཨཱ་ཝ་ཊྚ་ནཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི སཾ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཀྑཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཝི་ས་བྷཱ་ག་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན, ས་བྷཱ་ག་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཙ ཨཱ་ཝ་ཊྚ་ནཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘ཡ་ཐཱ་པི མཱུ་ལེ’ཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧཱ’’ཏི (ནེ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ. ༣༠) –
ཝུ་ཏྟཾ. གཱ་ཐཱ་ཏྠོ་པི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟོ. ཏ་ཐཱ་པི ཡ་ཏི་པོ་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ནུ་སཱ་རེ་ནེ་ཝ ཀ་ཐ་ཡི་སྶཱ་མ.
ས་མཱུ་ཧོ རུ་ཀྑོ མཱུ་ལ་ཏི པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི ཨེ་ཏེ་ན ཨ་ཝ་ཡ་ཝེ་ན བྷཱུ་མི་བྷཱ་གེ ཋི་ཏེ་ནཱ་ཏི མཱུ་ལཾ, ཀིཾ ཏཾ? བྷཱུ་མི་བྷཱ་གེ ཋི་ཏོ མཱུ་ལ་ས་ངྑཱ་ཏོ རུ་ཀྑཱ་ཝ་ཡ་ཝོ, ཏ་སྨིཾ མཱུ་ལེ. ན་ཏྠི ཨུ་པ་དྡ་ཝོ ཕ་ར་སུ་ཚེ་དཱ་དི་ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོ ཨ་སྶ མཱུ་ལ་སྶཱ་ཏི ཨ་ནུ་པ་དྡ་ཝོ. ད་ལ༹ྷེཏི ཨུ་པ་དྡ་ཝཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཐི་རེ ས་ཏི. ཚི་ནྡཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཚི་ནྣོ, ཀོ སོ? བྷཱུ་མི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་མཱུ་ལ་ས་ཧི་ཏོ རུ་ཀྑཱ་ཝ་ཡ་ཝོ, ན ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏོ རུ་ཀྑཱ་ཝ་ཡ་ཝོ. རུ་ཧ་ཏི ཝ་ཌྜྷ་ཏཱི་ཏི རུ་ཀྑོ. སོ ཙ བྷཱུ་མི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་མཱུ་ལ་ས་ཧི་ཏོ རུ་ཀྑཱ་ཝ་ཡ་ཝོ རུ་ཀྑོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ ཡ་ཐཱ ‘‘ས་མུ་དྡོ དི་ཊྛོ’’ཏི. པུ་ན་རེ་ཝ རཱུ་ཧ་ཏཱིཏི པུ་ན ཨ་ངྐུ་རུ་པྤཱ་ད་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཎྷཱ་ནུ་ས་ཡེཏི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ རུ་ཀྑ་སྶ མཱུ་ལེ. ཨ་ནཱུ་ཧ་ཏེཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་ནུ་པ་ཙྪི་ནྣེ ས་ཏི ཨི་དཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏཾ དུ་ཀྑཾ དུ་ཀྑ་ཧེ་ཏུ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨ་བྦོ་ཙྪི་ནྣཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི ན ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི་ཡེ་ཝཱ་ཏི གཱ་ཐཱ་ཏྠོ.
‘‘ཨི་དྷ གཱ་ཐཱ་ཡཾ ཡོ ཏ་ཎྷཱ་ནུ་ས་ཡོ ཨ་ནཱུ་ཧ་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན དུ་ཀྑ་སྶ ནི་བྦ་ཏྟ་ན་སྶ མཱུ་ལ་ནྟི ཝུ་ཏྟོ, ཨ་ཡཾ ཏ་ཎྷཱ་ནུ་ས་ཡོ ཀ་ཏ་མ་སྶཱ ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཨ་ནུ་ས་ཡོ’’ཏི པུ་ཙྪ་ཏི, ‘‘ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ་དི་ཝ་སེ་ན བ་ཧུ་ཝི་དྷ་ཏྟཱ བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཨ་ནུ་ས་ཡོ’’ཏི ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི བྷ་ཝ་སྶཱ་ད་ཏ་ཎྷཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཡོ ཨ་ནུ་ས་ཡོ ཨེ་ཏ་སྶ བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨ་ནུ་ས་ཡོ ཨ་ཝི་ཛྫཱནུ་ས་ཡོ ཧོ་ཏི. ‘‘ཨ་ནུ་ས་ཡོ བ་ཧུ་ཝི་དྷོ, ཀ་སྨཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནུ་ས་ཡོ་ཏི ས་དྡ་ཧི་ཏ་བྦོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཧི བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནུ་ས་ཡོ ས་དྡ་ཧི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཧི བྷ་ཝེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་སྶ ཨ་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན བྷ་ཝ་སྶཱ་ད་ཏ་ཎྷཱ བྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི. ཨི་མེ དྭེ ཀི་ལེ་སཱཏི་ཨཱ་དི་མྷི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི ནི་དྡྷཱ་རེ་ཏྭཱ ཝི་ས་བྷཱ་ག་ས་བྷཱ་ག་དྷ་མྨཱ་ཝ་ཊྚ་ནཾ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦཾ, ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ པ་ན མ་གྒ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ.
‘‘ས་བྦ་པཱ་པ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀ་སྶ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷྱ་ཏྠོ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (ནེ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ. ༣༠) ཝུ་ཏྟོ. ས་བྦ་པཱ་པ་སྶཱཏི ཀ་མྨ་པ་ཐ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟཱ་པ་ཏྟ་སྶ ནི་ར་ཝ་སེ་ས་སྶ ཨ་ཀུ་ས་ལ་སྶ. ཨ་ཀ་ར་ཎནྟི ས་པ་ར་ས་ནྟཱ་ནེ་སུ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་ནཾ. ཀུ་ས་ལ་སྶཱཏི ཀ་མྨ་པ་ཐ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟཱ་པ་ཏྟ་སྶ ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཀུ་ས་ལ་སྶ ཙེ་ཝ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཀུ་ས་ལ་སྶ ཙ. ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱཏི ས་ནྟཱ་ནེ ཨུ་པྤཱ་ད་ན་ཝ་སེ་ན ས་མྤ་དཱ. ས་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙི་ཏྟ་ནྟི ས་ཙི་ཏྟཾ, ས་ཙི་ཏྟ་སྶ པ་རི་ཡོ་དཱ་པ་ནཾ ཝོ་དཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ་ཏི ས་ཙི་ཏྟ་པ་རི་ཡོ་དཱ་པ་ནཾ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒུ་པྤཱ་དོ པ་ན ‘‘ཀུ་ས་ལ་སྶ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ’’ཏི པ་དེ་ན ག་ཧི་ཏོ. ཨེ་ཏཾ ཨ་ཀ་ར་ཎཱ་དི་ཏྟ་ཡ་དཱི་པ་ནཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ་ནཾ སཱ་ས་ནཾ ཨོ་ཝཱ་དོ་ཏི གཱ་ཐཱ་ཏྠོ.
གཱ་ཐཱ་ཡཾ ཡ་སྶ པཱ་པ་སྶ ཨ་ཀ་ར་ཎཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ པཱ་པཾ དུ་ཙྩ་རི་ཏ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཝ་སེ་ན ཝི་བྷ་ཛི་ཏུཾ ‘‘ས་བྦ་པཱ་པཾ ནཱ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. དོ་ས་ས་མུ་ཊྛཱ་ནནྟི ཡེ་བྷུ་ཡྻ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ལོ་བྷ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་མྤི བྷ་ཝ་ཏི. ལོ་བྷ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནནྟི་པི ཡེ་བྷུ་ཡྻ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, དོ་ས་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་མྤི བྷ་ཝ་ཏི. མོ་ཧ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནམྤི ཏ་ཐེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ལོ་བྷ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་དོ་ས་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་མྤི ས་མྦྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ས་བྦ་པཱ་པོ དུ་ཙྩ་རི་ཏ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་པྤ་བྷེ་དེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟོ, ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ནེ་ཝ ཝི་བྷ་ཛི་ཏ་བྦོ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཉྙེ་ན ཝི་བྷ་ཛི་ཏ་བྦོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཨ་ཉྙེ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ་ཨ་ག་ཏི་ག་མ་ན་བྷེ་དེ་ན་པི ཝི་བྷ་ཛི་ཏུཾ ‘‘ཡཱ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ‘‘ཨེ་ཝཾ དུ་ཙྩ་རི་ཏ་ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཀ་མྨ་ཝི་བྷཱ་གེ་ན ‘ས་བྦ་པཱ་པ’ནྟི ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་པཱ་པཾ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི་སྶ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ་ཝ་སེ་ན ཨ་ག་ཏི་ག་མ་ན་ཝི་བྷཱ་ག་མྤི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟ’’ནྟི (ནེ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ. ༣༠) ཨ་ནུ་ས་ནྡྷྱ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ. མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན ས་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ བྷ་ཡ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཡཾ བྷ་ཡཱ ཙ མོ་ཧཱ ཙ ཨ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཨི་དཾ མོ་ཧ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནནྟི ཝུ་ཏྟཾ.
ས་བྦ་པཱ་པོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟོ, ཨ་མྷེ་ཧི ཙ ཉཱ་ཏོ, ‘‘ཀ་ཏ་མཾ ས་བྦ་པཱ་པ་སྶ ཨ་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཏ་ཏྠ ལོ་བྷོ ཨ་སུ་བྷཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན –
‘‘ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ‘ས་བྦ་པཱ་པ་སྶ ཨ་ཀ་ར་ཎ’ནྟི ཨེ་ཏྠ པཱ་པཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཏ་སྶ ཨ་ཀ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘ལོ་བྷོ…པེ… པ་ཉྙཱ་ཡཱ’ཏི ཏཱི་ཧི ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལེ་ཧི ཏི་ཎྞཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ན་ཝ་སེ་ན ས་བྦ་པཱ་པ་སྶ ཨ་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་ན་མཱ་ཧཱ’’ཏི (ནེ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ. ༣༠) –
ཝུ་ཏྟཾ. སུ་བྷཱ་དྷི་མུ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟོ ལོ་བྷོ ཨ་སུ་བྷཱ་ཡ ཨ་སུ་བྷ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་པ་ཝ་ཏྟེ་ན ཨ་ལོ་བྷེ་ན ཏ་ད་ངྒ་ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན པ་ཧཱི་ཡ་ཏི, ས་ཏྟེ་སུ ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ན་དུ་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟོ དོ་སོ མེ་ཏྟཱ་ཡ མེ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་པ་ཝ་ཏྟེ་ན ཨ་དོ་སེ་ན ཙ ཏ་ད་ངྒ་ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན པ་ཧཱི་ཡ་ཏི, ས་ཏྟེ་སུ ཙེ་ཝ ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཙ མུ་ཡ྄ཧ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟོ མོ་ཧོ པ་ཉྙཱ་ཡ ཝི་ཙཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ ཏ་ད་ངྒ་ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ས་མུ་ཙྪེ་ད་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན པ་ཧཱི་ཡ་ཏི.
‘‘ཡ་དི ཏཱི་ཧི ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལེ་ཧེ་ཝ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཱ་ནི པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཀ་རུ་ཎཱ་མུ་དི་ཏཱ ནི་ར་ཏྠ་ཀཱ བྷ་ཝེ་ཡྻུ’’ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཐཱ ལོ་བྷོ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡཱཏི ‘‘ས་བྦེ ས་ཏྟཱ ཀ་མྨ་སྶ་ཀཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ཡ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ. མུ་དི་ཏཱ ཨ་ར་ཏིཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཏི་ཡཱ མཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏཾ མོ་ཧ་མྤི པ་ཛ་ཧ་ཏཱི་ཏི མ་ན་སི ཀ་ཏྭཱ ‘‘མོ་ཧོ མུ་དི་ཏཱ་ཡ པ་ཧཱ་ནཾ ཨ་བྦྷ་ཏྠཾ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཱ་དཱི་ཧི པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཏྟཾ ཀེ་ན ཨ་མྷེ་ཧི ས་དྡ་ཧི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏེ་ནཱ་ཧཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ན ཏ་ཐཱ པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཏྟེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ས་བྦ་པཱ་པ་སྶ ཨ་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི ཝ་ཙ་ནཾ ཨཱ་ཧ, ཏེ་ན ‘‘ས་བྦ་པཱ་པ་སྶ ཨ་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི ཝ་ཙ་ནེ་ན ཏ་ཐཱ པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཏྟཾ ཏུ་མྷེ་ཧི ས་དྡ་ཧི་ཏ་བྦ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
༣༡. ‘‘ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙ ས་བྦ་པཱ་པོ ཝི་བྷ་ཏྟོ, ཏ་སྶ ཨ་ཀ་ར་ཎ་ཉྩ ཝི་བྷ་ཏྟཾ སི་ཡཱ, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ཨ་ཊྛ་མི་ཙྪ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་ནི་ཝཱ་རི་ཏཾ སི་ཡཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ས་བྦ་པཱ་པཾ ནཱ་མ ཨ་ཊྛ མི་ཙྪ་ཏྟཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. མི་ཙྪཱ་ས་ཏཱིཏི ཨ་ནི་ཙྩཱ་དཱི་སུ ‘‘ནི་ཙྩ’’ནྟི ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཎ་ཙི་ནྟ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཨ་ཀུ་ས་ལ་པྤ་ཝ་ཏྟི.
ས་བྦ་པཱ་པ་སྶ ཨ་ཀ་ར་ཎཾ བ་ཧུ་དྷཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟཾ, ཨ་མྷེ་ཧི ཙ ཝི་ཉྙཱ་ཏཾ, ‘‘ཀ་ཐཾ ཀུ་ས་ལ་སྶ ས་མྤ་དཱ ཝི་བྷ་ཛི་ཏ་བྦཱ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ཀུ་ས་ལ་སྶ ས་མྤ་དཾ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཊྛ་སུ མི་ཙྪ་ཏྟེ་སུ པ་ཧཱི་ནེ་སཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨ་ཊྛ ས་མྨ་ཏྟཱ་ནཱིཏི ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ ས་མྨཱ་ས་ཏི ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷཱི་ཏི ཨ་ཊྛ་ས་མྨ་ཏྟཱ་ནི ཝི་ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ན་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན ས་མྤ་ཛྫ་ནྟི. ཨ་ཏཱི་ཏ་སྶཱཏི ཨ་ཏཱི་ཏེ་ན ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན དེ་སི་ཏ་སྶ. ཝི་པ་སྶི་ནོ ཧི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ཡཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་ས་གཱ་ཐཱ. ཙི་ཏྟེ པ་རི་ཡོ་དཱ་པི་ཏེཏི ཙི་ཏྟ་པ་ཊི་བ་དྡྷཱ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ་པི པ་རི་ཡོ་དཱ་པི་ཏཱ བྷ་ཝ་ནྟི. ‘‘ཙི་ཏྟ་པ་རི་ཡོ་དཱ་པི་ཏེ་ན པ་ཉྩ་ནྣཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ པ་རི་ཡོ་དཱ་པི་ཏ་བྷཱ་ཝོ ཀ་ཐཾ ཨ་མྷེ་ཧི ས་དྡ་ཧི་ཏ་བྦོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཨེ་ཝ་ཉྷཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཡཾ ‘‘ཙེ་ཏོ་ཝི་སུ་དྡྷ་ཏྠཾ བྷི་ཀྑ་ཝེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝུ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ཨཱ་ཧ, ཏེ་ན ‘‘ཙེ་ཏོ…པེ… ཝུ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ནེ་ན ཏུ་མྷེ་ཧི ས་དྡ་ཧི་ཏ་བྦོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ‘‘པ་རི་ཡོ་དཱ་པ་ནཱ ཀ་ཏི་ཝི་དྷཱ བྷ་ཝ་ནྟཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘དུ་ཝི་དྷཱ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ནཱི་ཝ་ར་ཎ་པྤ་ཧཱ་ན་ཉྩ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨ་ནུ་ས་ཡ་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏོ ཙཱ་ཏི པ་རི་ཡོ་དཱ་པ་ན་སྶ དུ་ཝི་དྷ་ཏྟཱ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ པ་རི་ཡོ་དཱ་པི་ཏཱ བྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཧཱི་ན་ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནུ་ས་ཡཱ ཧི པུ་གྒ་ལཱ པ་སཱ་ད་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞཱ ཧོ་ནྟི.
‘‘པ་རི་ཡོ་དཱ་པ་ན་སྶ ཀི་ཏྟི་ཀཱ བྷཱུ་མི་ཡོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘དྭེ པ་རི་ཡོ་དཱ་པ་ན་བྷཱུ་མི་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘‘ས་བྦ་པཱ་པ་སྶ ཨ་ཀ་ར་ཎ’ནྟི་ཨཱ་དི་གཱ་ཐཱ་ཡ དེ་སི་ཏེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཀ་ཏ་མཾ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ, ཀ་ཏ་མཾ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ, ཀ་ཏ་མཾ མ་གྒ་ས་ཙྩཾ, ཀ་ཏ་མཾ ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩ’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཏྠ ཡཾ པ་ཊི་ཝེ་དྷེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠཱཏི གཱ་ཐཱ་ཡ དེ་སི་ཏེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཡཾ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ པ་ཊི་ཝེ་དྷེ་ན པ་རི་ཉྙཱ་བྷི་ས་མ་ཡེ་ན པ་རི་ཡོ་དཱ་པེ་ཏི, ཨི་དཾ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ དུ་ཀྑཾ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ བྷ་ཝེ. ཡ་ཏོ ཏ་ཎྷཱ་སཾ་ཀི་ལེ་ས་ཏོ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ པ་རི་ཡོ་དཱ་པེ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཏ་ཎྷཱ་སཾ་ཀི་ལེ་སོ ས་མུ་ད་ཡོ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ. ཡེ་ན ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ངྒེ་ན པ་རི་ཡོ་དཱ་པེ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ མ་གྒ་ས་ཙྩཾ. ཡཾ ཨ་ས་ངྑ་ཏ་དྷཱ་ཏུཾ ཨ་དྷི་ག་ཏེ་ན པུ་གྒ་ལེ་ན པ་རི་ཡོ་དཱ་པི་ཏཾ, ཨ་ཡཾ ཨ་ས་ངྑ་ཏ་དྷཱ་ཏུ་དྷ་མྨོ ནི་རོ་དྷོ ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ བྷ་ཝེ. ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི གཱ་ཐཱ་ཡ དེ་སི་ཏ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་བྷཱ་ག་ཝི་ས་བྷཱ་ག་དྷ་མྨཱ་ཝ་ཊྚ་ན་ཝ་སེ་ན ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཱ་ནི. ‘‘ཏེ་ནཱ་ཧཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀ་སྶ ཨ་ཏྠོ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
‘‘ས་བྦ་པཱ་པ་སྶ ཨ་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི་ཨཱ་དི་གཱ་ཐཱ་ཡ དེ་སི་ཏཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་བྷཱ་ག་ཝི་ས་བྷཱ་ག་དྷ་མྨཱ་ཝ་ཊྚ་ན་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཱ་ནི, ཨ་མྷེ་ཧི ཙ ཝི་ཉྙཱ་ཏཱ་ནི.
‘‘‘དྷ་མྨོ ཧ་ཝེ ར་ཀྑ་ཏི དྷ་མྨ་ཙཱ་རིཾ, ཚ་ཏྟཾ མ་ཧ་ནྟཾ ཡ་ཐ ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ;
ཨེ་སཱ་ནི་སཾ་སོ དྷ་མྨེ སུ་ཙི་ཎྞེ, ན དུ་གྒ་ཏིཾ ག་ཙྪ་ཏི དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི’ཏི –
གཱ་ཐཱ་ཡ དེ་སི་ཏཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝི་ས་བྷཱ་ག་ས་བྷཱ་ག་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨཱ་ཝ་ཊྚ་ན་ཝ་སེ་ན ཀ་ཐཾ ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཱ་ནཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘དྷ་མྨོ ཧ་ཝེ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏཱ་ཡ གཱ་ཐཱ་ཡ དེ་སི་ཏེ དྷ་མྨེ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘དྷ་མྨོ ནཱ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ དྷ་མྨོ ནཱ་མཱཏི པུ་ཉྙ་དྷ་མྨོ ནཱ་མ. ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རོཏི མ་ན་ཙྪ་ཊྛི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལཱ་དི་ཀོ ས་བྦོ སཾ་ཝ་རོ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –‘‘ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་སཱི་སེ་ན ཙེ་ཏྠ ས་བྦ་མྤི སཱི་ལཾ ག་ཧི་ཏ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦ’’ནྟི (ནེ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ. ༣༡). ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་པཱ་ཡཱ དུ་ཀྐ་ཊ་ཀ་མྨ་ཀཱ་རཱི་ནཾ ག་ཏི་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ དུ་གྒ་ཏི. ས་བྦཱ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཡོ པ་ན དུ་ཀྑ་དུ་ཀྑ་ས་ངྑཱ་ར་དུ་ཀྑ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དུ་ཀྑ་ས་མ་ངྒཱི་ནཾ ག་ཏི་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ དུ་གྒ་ཏི ནཱ་མ.
‘‘ཏ་སྨིཾ དུ་ཝི་དྷེ དྷ་མྨེ ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་དྷ་མྨོ ཀ་ཏྠ ཋི་ཏོ, ཀ་ཐཾ སུ་ཙི་ཎྞོ, ཀུ་ཏོ ར་ཀྑ་ཏཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཏྠ ཡཱ སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལེ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠཱཏི ཏ་སྨིཾ དུ་ཝི་དྷེ དྷ་མྨེ. སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལེ ཋི་ཏཱ ཡཱ ཨ་ཁ་ཎྜ་ཀཱ་རི་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨ་ཁ་ཎྜ་ཝ་སེ་ན ཀཱ་ཏ་བྦོ སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལེ ཋི་ཏོ སུ་ཊྛུ ཨཱ་ཙི་ཎྞ་པ་རི་ཙི་ཎྞོ པུ་ཉྙདྷ་མྨོ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨ་པཱ་ཡེ་ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་དྷཱ་རཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ར་ཀྑ་ནྟཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨེ་ཀ་ནྟི་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ར་ཀྑ་ཏི, ཨ་ནེ་ཀ་ནྟི་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ན ར་ཀྑི་ཏ་མ་ཏྟོ པུ་ཉྙ་དྷ་མྨོ་པི ར་ཀྑ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཨ་པཱ་ཡེ་ཧཱིཏི ཙ པ་དྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, རོ་གཱ་དི་ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་ཏོ་པི ར་ཀྑ་ཏི. རོ་གཱ་དི་ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོ ཝཱ ཨ་ཡ་ཏོ ཨ་པ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཨ་པཱ་ཡ་ནྟོ་ག་དྷོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ.
‘‘ཏ་ཐཱ ར་ཀྑ་ཏཱི་ཏི ཀེ་ན ཨ་མྷེ་ཧི ས་དྡ་ཧི་ཏ་བྦོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ་ན ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཀཱ་ར་ད་སྶ་ནཾ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘དྭེ་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱི་ལ་ཝ་ཏོ ག་ཏི་ཡོ དེ་ཝཱ ཙ མ་ནུ་སྶཱ ཙཱ’’ཏི ཡཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཨཱ་ཧ, ཏེ་ན ‘‘དྭེ་མཱ…པེ… མ་ནུ་སྶཱ ཙཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནེ་ན ཏུ་མྷེ་ཧི ས་དྡ་ཧི་ཏ་བྦོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ‘‘སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལེ ཋི་ཏ་སྶ ཨ་ཁ་ཎྜ་ཀཱ་ཏ་བྦ་སྶ སུ་ཙི་ཎྞ་སྶ པུ་ཉྙ་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་པཱ་ཡེ་ཧི ར་ཀྑ་ཎེ ཨེ་ཀ་ནྟི་ཀ་བྷཱ་ཝོ ཀེ་ན སུ་ཏྟེ་ན དཱི་པེ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཨེ་ཝ་ཉྩ ནཱ་ལ༹་ནྡཱ་ཡ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཝ་ཉྩཱཏི ཨི་མི་ནཱ ཨི་དཱ་ནི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ་ན པ་ཀཱ་རེ་ན་པི ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རོ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ནཱ་ལ༹་ནྡཱ་ཡནྟི ནཱ་ལ༹་ནྡ་ནཱ་མ་ཀེ ནི་ག་མེ ནི་སི་ནྣོ ཨ་སི་བ་ནྡྷ་ཀ་ནཱ་མ་སྶ པུ་ཏྟོ གཱ་མ་ཎི གཱ་མ་ཛེ་ཊྛ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཾ ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ, བྷ་ནྟེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཝོ་ཙ.
བྲཱ་ཧྨ་ཎཱཏི བཱ་ཧི་ར་ཀཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ. བྷ་ནྟེཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ གཱ་མ་ཎི ཨཱ་ལ་པ་ཏི. པ་ཙྪཱ་བྷཱུ་མ་ཀཱཏི པ་ཙྪི་མ་དི་སཱ་ཡ ནི་སི་ནྣ་ཀཱ. ཨུ་ཡྻཱ་པེ་ནྟཱིཏི མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀ་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ དེ་ཝ་ལོ་ཀཾ ཡཱ་པེ་ནྟི པཱ་པེ་ནྟི.
ཨི་དྷ་སྶཱཏི ཨི་དྷ་ལོ་ཀེ ཨ་སྶ བྷ་ཝེ་ཡྻ. པུ་རི་སོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱི…པེ… མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀོ ཨ་སྶ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. སེ་སཾ པཱ་ལི༹་ཏོ ཙེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཙ ཉེ་ཡྻཾ.
༣༢. ‘‘ཝི་ས་བྷཱ་ག་དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ག་དྷ་མྨཱ་ཝ་ཊྚ་ན་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་ནྣཾ ས་ཙྩཱ་ནཾ ནི་དྡྷཱ་རི་ཏ་བྷཱ་ཝོ ཀེ་ན ཨ་མྷེ་ཧི ས་དྡ་ཧི་ཏ་བྦོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏེ་ནཱ་ཧ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཨེ་ཀ་མྷི པ་ད་ཊྛཱ་ནེ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙ ཨཱ་ཝ་ཊྚོ ཧཱ་རོ པ་རི་པུ་ཎྞོ, ཨ་ཉྙོ ནི་ཡུ་ཏྟོ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ནི་ཡུ་ཏྟོ ཨཱ་ཝ་ཊྚོ ཧཱ་རོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་སྶཾ ཡ་སྶཾ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཡོ ཡོ ཨཱ་ཝ་ཊྚོ ཧཱ་རོ ཡ་ཐཱ་ལཱ་བྷ་ཝ་སེ་ན ཡོ་ཛི་ཏོ, ཏ་སྶཾ ཏ་སྶཾ པཱ་ལི༹་ཡཾ སོ སོ ཨཱ་ཝ་ཊྚོ ཧཱ་རོ ཏ་ཐཱ ནི་དྡྷཱ་རེ་ཏྭཱ ཡུ་ཏྟོ ཡོ་ཛི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ.
ཨི་ཏི ཨཱ་ཝ་ཊྚ་ཧཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒེ ས་ཏྟི་བ་ལཱ་ནུ་རཱུ་པཱ ར་ཙི་ཏཱ
ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
པ་ཎྜི་ཏེ་ཧི པ་ན ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཊཱི་ཀཱ་ནུ་སཱ་རེ་ནེ་ཝ ག་མྦྷཱི་ར་ཏྠོ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ་ཏི.