ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ
༧༩. ཡེ་ན ཡེ་ན སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་ས་བྷཱུ་ཏེ་ན དེ་ས་ནཱ་ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏཱ་དི་ནཱ ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏེ་ན ཨེ་ཀ་སུ་ཏྟ་པྤ་དེ་ས་ཏྠཱ ནི་དྡྷཱ་རེ་ཏྭཱ ཝི་བྷ་ཏྟཱ, སོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་ས་བྷཱུ་ཏོ དེ་ས་ནཱ་ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏཱ་དི་ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏོ པ་རི་པུ་ཎྞོ, ‘‘ཀ་ཏ་མཾ ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན –‘‘ཨེ་ཝཾ ནཱ་ནཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན, ཨེ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཙ ཧཱ་ར་ཝི་ཙཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ན་ཡ་ཝི་ཙཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན’ནྟི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷ’’ནྟི (ནེ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ. ༧༩) ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ན་ནྡི་ཡཱ་ཝ་ཊྚ་ན་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དིཾ ཨ་ནཱ་ར་བྷི་ཏྭཱ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཨཱ་ར་མྦྷ་ནེ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠཱཏི ཏེ་སུ ཧཱ་རཱ་དཱི་སུ ཡོ ཨ་ཏྠ་ན་ཡོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ན་ཡེ་ན ནི་དྡི་ཊྛོ, ཏ་སྶེ་ཝ ཨ་ཏྠ་ན་ཡ་སྶ ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ བྷཱུ་མིཾ པུ་ཙྪ་ཏི ‘‘ཀ་ཏ་མཾ ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི.
ཀི་ཉྩཱ་པི སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ན་ཡཱ ནི་དྡི་ཊྛཱ, ཏ་ཐཱ་པི ཨ་ཏྠ་ན་ཡ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ན་ཡཱ་ནཾ ཝི་སེ་ས་སྶ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀཱ་ཏུཾ པུ་ན ཀ་ཐ་ཡི་སྶཱ་མ. ཏ་ཎྷཱ་ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཧི སཾ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཀྑ་སྶ སུ་ཏྟ་ཏྠ་སྶ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ཡོ་ཛ་ན་མུ་ཁེ་ན ན་ཡ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ ཙེ་ཝ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཧི ཝོ་དཱ་ན་པ་ཀྑ་སྶ སུ་ཏྟ་ཏྠ་སྶ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ཡོ་ཛ་ན་མུ་ཁེ་ན ན་ཡ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ ཙ ན་ནྡི་ཡཱ་ཝ་ཊྚོ ན་ཡོ ནཱ་མ. ཏཱི་ཧི ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལེ་ཧི ལོ་བྷཱ་དཱི་ཧི སཾ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཀྑ་སྶ སུ་ཏྟ་ཏྠ་སྶ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ཡོ་ཛ་ན་མུ་ཁེ་ན ན་ཡ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ ཙེ་ཝ ཏཱི་ཧི ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལེ་ཧི ཨ་ལོ་བྷཱ་དཱི་ཧི ཝོ་དཱ་ན་པ་ཀྑ་སྶ སུ་ཏྟ་ཏྠ་སྶ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ཡོ་ཛ་ན་མུ་ཁེ་ན ན་ཡ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ ཙ ཏི་པུ་ཀྑ་ལོ ན་ཡོ ནཱ་མ. ཙ་ཏཱུ་ཧི སུ་བྷ་ས་ཉྙཱ་དཱི་ཧི ཝི་པ་ལླཱ་སེ་ཧི ས་ཀ་ལ་སཾ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཀྑ་སྶ སུ་ཏྟ་ཏྠ་སྶ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ཡོ་ཛ་ན་མུ་ཁེ་ན ན་ཡ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ ཙེ་ཝ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨ་སུ་བྷ་ས་ཉྙཱ་དཱི་ཧི ཨ་ཝི་པ་ལླཱ་སེ་ཧི ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ་ཧི, ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡེ་ཧི ཝཱ ཝོ་དཱ་ན་པ་ཀྑ་སྶ སུ་ཏྟ་ཏྠ་སྶ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ཡོ་ཛ་ན་མུ་ཁེ་ན ན་ཡ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ ཙ སཱི་ཧ་ཝི་ཀྐཱི་ལི༹་ཏོ ན་ཡོ ནཱ་མཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ ན་ཡཱ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ན་ཡཱ ནཱ་མ. ཏེ་སཾ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ན་ཡཱ་ནཾ ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ པུ་ཙྪ་ཏི ‘‘ཀ་ཏ་མཾ ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི.
ན་ཡཱ པ་ན ནཱ་ནཱ་སུ་ཏྟ་ཏོ ནི་དྡྷཱ་རི་ཏེ་ཧི ཏ་ཎྷཱ་ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དཱི་ཧི མཱུ་ལ་པ་དེ་ཧི ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ཡ ན་ཡ་ཏོ ཨ་ནུ་བུ་ཛ྄ཛྷི་ཡ་མཱ་ནོ དུ་ཀྑཱ་དི་ཨ་ཏྠོ. སོ ཧི མ་གྒ་ཉཱ་ཎཾ ན་ཡ་ཏི ས་མྤཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ‘‘ན་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ, སོ ཨ་ཏྠ་ན་ཡོ ནཱ་མ. ཏ་སྶེ་ཝ ཨ་ཏྠ་ན་ཡ་སྶ ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ པུ་ཙྪ་ཏི ‘‘ཀ་ཏ་མཾ ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི? ཏ་སྨཱ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ཡ ན་ཡ་གྒཱ་ཧ་ཏོ ནཱི་ཡ་ཏི ཨ་ནུ་པུ་ཙྪཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ན་ཡོ, ཀོ སོ? སུ་ཏྟ་ཏྠ་བྷཱུ་ཏོ དུ་ཀྑཱ་དི་ཀོ ཨ་ཏྠོ. ན་ཡ་ཏི མ་གྒ་ཉཱ་ཎཾ པཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ཝཱ ན་ཡོ, དུ་ཀྑཱ་དི་ཀོ ཨ་ཏྠོ་ཝ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ནུ་བུ་ཛ྄ཛྷི་ཡ་མཱ་ནོ དུ་ཀྑཱ་དི་ཨ་ཏྠོ. སོ ཧི མ་གྒ་ཉཱ་ཎཾ ན་ཡ་ཏི ས་མྤཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ན་ཡོ’’ཏི (ནེ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ. ༧༩). ས་མུ་ཊྛ་ཧ་ནྟི ན་ཡཱ ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ, ཀིཾ ཏཾ? ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཏ་ཎྷཱ་དི་ཀཱ་ར་ཎཾ, ཏཾ་དཱི་པ་ནཱ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཙ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཏ་ཎྷཱ་དི་ནཱ ཧི དུ་ཀྑཱ་དི་ཨ་ཏྠ་ན་ཡཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི. ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཏ་ཎྷཱ་དཱི་ཧི ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ཡོ་ཛ་ནཱ ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཀིཾ པ་ན ཏཾ? ཏཾ་ཏཾ་མཱུ་ལ་པ་དེ་ཧི ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ཡོ་ཛ་ནཱ’’ཏི (ནེ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ. ༧༩). ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྠེ ག་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ ས་ཏི སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ན་ཡཱ་པི ག་ཧི་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ན་ཡཱ་ནཾ ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ, ཏ་སྨིཾ ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ.
‘‘ཀ་ཏ་མཾ ན་ནྡི་ཡཱ་ཝ་ཊྚ་ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ པ་ཋ་མཾ ན་ནྡི་ཡཱ་ཝ་ཊྚ་ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘པུ་བྦཱ ཀོ་ཊི ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ན་ནྡི་ཡཱ་ཝ་ཊྚ་ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཙ ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཙ པུ་བྦཱ ཀོ་ཊི ‘‘ཨ་སུ་ཀ་སྶ བུ་དྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀཱ་ལེ ཨུ་པྤ་ནྣཱ, ཨ་སུ་ཀ་སྶ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ནོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀཱ་ལེ ཨུ་པྤ་ནྣཱ’’ཏི ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི ཀོ་ཊི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཏ་ཎྷཱ་སུ ཀ་ཏ་མཱ ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ, ཀ་ཏ་མཱ སཾ་ཡོ་ཛ་ན’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཏྠ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ ཏ་ཎྷཱ སཾ་ཡོ་ཛ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠཱཏི ཏཱ་སུ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཏ་ཎྷཱ་སུ. ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་པ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཀ་ཏྟཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ. བྷ་ཝེ་སུ སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཏོ ཏ་ཎྷཱ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ. ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ ས་ཏྟཱ ཀ་ཐཾ ཝི་ཙ་ར་ནྟི, ཀ་ཐཾ ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཏ་ཎྷཱ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ ས་ཏྟཱ ཀ་ཐཾ ཝི་ཙ་ར་ནྟི ཀ་ཐཾ ཝུ་ཙྩ་ནྟཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ ས་ཏྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནཱི་ཝ་ར་ཎ་མེ་ཏེ་ས་མ་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ སཾ་ཡུ་ཏྟཱ ཝི་ཡ པ་ཝ་ཏྟཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ས་ཝ་ཏྠཱུ་སུ སཾ་ཡུ་ཏྟཱ ཝི་ཡ པ་ཝ་ཏྟཱ ས་ཏྟཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཀྑེ་ན ཝི་པ་ལླཱ་སེ་ན ནི་ཙྩཱ་དི་ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་ཝ་ཏྠུ་བྷཱུ་ཏེ རཱུ་པཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཝི་ཙ་ར་ནྟི ཝི་ཝི་དྷཱ ཙ་ར་ནྟི པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཏེ ནི་ཙྩཱ་དི་ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ས་ནྟཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟཱ ས་ཏྟཱ ‘‘དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཏ་ཎྷཱ་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་མེ་ཏེ་ས་ནྟི ཏ་ཎྷཱ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏ་ཎྷཱ་ཡ སཾ་ཡུ་ཏྟཱ ཝི་ཡ པ་ཝ་ཏྟཱ, ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཝཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱུ་ཏེ ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མེ སཾ་ཡུ་ཏྟཱ ཝི་ཡ པ་ཝ་ཏྟཱ ས་ཏྟཱ ཏ་ཎྷཱ་པ་ཀྑེ་ན ཨ་ཊྛ་ས་ཏ་ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཙ་རི་ཏེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱུ་ཏེ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཝི་ཙ་ར་ནྟི པ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
‘‘དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏཱ ས་ཏྟཱ ཀཾ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏཱ ས་ཏྟཱ ཀཾ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏཱ ས་ཏྟཱ ཨི་ཏོ སཱ་ས་ན་ཏོ བ་ཧི་དྡྷཱ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ཧོ་ནྟཱ་པི ‘‘སུ་ཁེ་ན ཨ་དྷི་ག་ནྟ་བྦཾ སུ་ཁཾ ན་ཏྠི, དུ་ཀྑེ་ན ཨ་དྷི་ག་ནྟ་བྦཾ སུ་ཁཾ པ་ན ཨ་ཏྠཱི’’ཏི མ་ན་སི ཀ་རོ་ནྟཱ ཨ་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐཱ་ནུ་ཡོ་གཾ པ་ཉྩཱ་ཏ་པཱ་དི་པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏཱ ས་ཏྟཱ ཨི་ཏོ སཱ་ས་ན་ཏོ བ་ཧི་དྡྷཱ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ཧོ་ནྟཱ་པི ‘‘ཀཱ་མེ པ་ཊི་སེ་ཝ་ནྟཱ ལོ་ཀཾ ཝ་ཌྜྷཱ་པེ་ནྟཱ བ་ཧུཾ པུ་ཉྙཾ ཝ་ཌྜྷཱ་པེ་ནྟཱི’’ཏི མ་ན་སི ཀ་རོ་ནྟཱ ཀཱ་མེ་སུ ཀཱ་མ་སུ་ཁ་ལླི་ཀཱ་ནུ་ཡོ་གཾ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི.
‘‘ཀ་སྨཱ དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏཱ ཏ་ཐཱ་ཝི་དྷཾ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ཀ་སྨཱ ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏཱ ཏ་ཐཱ་ཝི་དྷཾ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠཱཏི ཏ་ཏྠ ཏེ་སུ དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏ་ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏེ་སུ. ཡཾ ཡ་སྨཱ ཀཱ་ར་ཎཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཀི་ནྟི པུ་ཙྪ་ཏི. ཨི་ཏོ སཱ་ས་ན་ཏོ བ་ཧི་དྡྷཱ ཡེ་སཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ས་ཙྩ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ན་ཏྠི, ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་པྤ་ཀཱ་ས་ནཱ ཀུ་ཏོ ཙ ཨ་ཏྠི, ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཀོ་ས་ལླཾ ཝཱ ཨུ་པ་ས་མ་སུ་ཁ་པྤ་ཏྟི ཝཱ ཀུ་ཏོ ཨ་ཏྠི, ཏེ པུ་གྒ་ལཱ ཨུ་པ་ས་མ་སུ་ཁ་སྶ ཨ་ན་བྷི་ཉྙཱ ཝི་པ་རཱི་ཏ་ཙེ་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཧཾ་སུ ‘‘སུ་ཁེ་ན ཨ་དྷི་ག་ནྟ་བྦཾ སུ་ཁཾ ན་ཏྠི, དུ་ཀྑེ་ན ཨ་དྷི་ག་ནྟ་བྦཾ སུ་ཁཾ ནཱ་མ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི. ཏེ ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙཱི ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛཱི དུ་ཀྑེ་ན སུ་ཁཾ པ་ཏྠ་ཡ་མཱ་ནཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ཨི་ཏོ སཱ་ས་ན་ཏོ བ་ཧི་དྡྷཱ ཡེ་སཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ས་ཙྩ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ན་ཏྠི, ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་པྤ་ཀཱ་ས་ནཱ ཀུ་ཏོ ཙ ཨ་ཏྠི, ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཀོ་ས་ལླཾ ཝཱ ཨུ་པ་ས་མ་སུ་ཁ་པྤ་ཏྟི ཝཱ ཀུ་ཏོ ཨ་ཏྠི, ཏེ པུ་གྒ་ལཱ ཨུ་པ་ས་མ་སུ་ཁ་སྶ ཨ་ན་བྷི་ཉྙཱ ཝི་པ་རཱི་ཏ་ཙེ་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ ‘‘ཡོ ཀཱ་མེ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏི, སོ ལོ་ཀཾ ཝ་ཌྜྷ་ཡ་ཏི, ཡོ ལོ་ཀཾ ཝ་ཌྜྷ་ཡ་ཏི, སོ བ་ཧུཾ པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝ་ཏཱི’’ཏི. ཏེ ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙཱི ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛཱི ཀཱ་མེ་སུ སུ་ཁ་ས་ཉྙཱི ཧུ་ཏྭཱ ཀཱ་མ་སུ་ཁ་ལླི་ཀཱ་ནུ་ཡོ་གཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ ཙ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ.
‘‘ཏ་ཐཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱ ཀིཾ ཝ་ཌྜྷ་ཡ་ནྟཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏེ ཏ་ད་བྷི་ཉྙཱ ས་ནྟཱ རོ་ག་མེ་ཝ ཝ་ཌྜྷ་ཡ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཏ་ཐཱ ཝ་ཌྜྷ་ཡ་ནྟཱ རོ་གཱ་དཱི་ནཾ བྷེ་ས་ཛྫཾ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷ་ཡ་ནྟི ཀི’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏེ རོ་གཱ་བྷི་ཏུ་ནྣཱ ག་ཎྜ་པ་ཊི་པཱི་ལི༹་ཏཱ ས་ལླཱ་ནུ་ཝི་དྡྷཱ ནི་ར་ཡ་ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་པེ་ཏཱ་སུ་རེ་སུ ཨུ་མྨུ་ཛྫ་ནི་མུ་ཛྫཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟཱ ཨུ་གྒྷཱ་ཏ་ནི་གྒྷཱ་ཏཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ནྟཱ རོ་ག་ག་ཎྜ་ས་ལླ་བྷེ་ས་ཛྫཾ ན ཝི་ནྡ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཏྠོ པ་ན ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (ནེ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ. ༧༩) ཝུ་ཏྟོ. ‘‘ཀ་ཏ་མེ སཾ་ཀི་ལེ་ས་ཝོ་དཱ་ནཱ, ཀ་ཏ་མེ རོ་གཱ་ད་ཡོ, ཀ་ཏ་མཾ བྷེ་ས་ཛྫ’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐཱ་ནུ་ཡོ་གོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠཱཏི ཏེ་སུ སཾ་ཀི་ལེ་ས་ཝོ་དཱ་ན་རོ་ག་བྷེ་ས་ཛྫཱ་དཱི་སུ. ཨ་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐཱ་ནུ་ཡོ་གོ ཙ ཀཱ་མ་སུ་ཁ་ལླི་ཀཱ་ནུ་ཡོ་གོ ཙ སཾ་ཀི་ལེ་སོ ཧོ་ཏི, ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཝོ་དཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐཱ་ནུ་ཡོ་གོ ཙ རོ་གོ ཧོ་ཏི, ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ རོ་ག་ནི་གྒྷཱ་ཏ་ཀ་བྷེ་ས་ཛྫཾ…པེ... ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ ས་ལླུ་དྡྷཱ་ར་ཎ་བྷེ་ས་ཛྫཾ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཏ་མོ ཀ་ཏ་མཾ ས་ཙྩ’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཏྠ སཾ་ཀི་ལེ་སོ དུ་ཀྑ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠཱཏི ཏེ་སུ སཾ་ཀི་ལེ་སཱ་དཱི་སུ སཾ་ཀི་ལེ་སོ ཨེ་ཀ་དེ་ས་ཝ་སེ་ན དུ་ཀྑཾ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ད་བྷི་ས་ངྒོཏི ཏ་སྨིཾ སཾ་ཀི་ལེ་སེ ཨ་བྷི་ས་ངྒོ ཝི་ཡ པ་ཝ་ཏྟོ ལོ་ཀི་ཡ་དྷ་མྨོ ནི་ར་ཝ་སེ་ས་ཝ་སེ་ན དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ཏ་སྨིཾ དུ་ཀྑེ ཨ་བྷི་ས་ངྒོ ཝི་ཡ པ་ཝ་ཏྟཱ ཏ་ཎྷཱ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཎྷཱ་ནི་རོ་དྷོ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོ ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ ཧོ་ཏི. ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ མ་གྒ་ས་ཙྩཾ ཧོ་ཏི. ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི ནི་དྡྷཱ་རེ་ཏྭཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ‘‘ཏེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཙྩེ་སུ ཀ་ཏ་མཾ པ་རི་ཉྙེ་ཡྻཾ, ཀ་ཏ་མོ པ་ཧཱ་ཏ་བྦོ, ཀ་ཏ་མོ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦོ, ཀ་ཏ་མོ ས་ཙྪི་ཀཱ་ཏ་བྦོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘དུ་ཀྑཾ པ་རི་ཉྙེ་ཡྻ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
༨༠. དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏ་ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐཱ་ནུ་ཡོ་གཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཱ་ནི, ‘‘ཀ་ཐཾ དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏ་ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏཱ་ནཾ ས་ཀྐཱ་ཡ་ད་སྶ་ནེ པ་ཝ་ཏྟི་བྷེ་ད་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཱ་ནཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཏྠ དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ‘‘དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏ་ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏཱ་ནཾ ས་ཀྐཱ་ཡ་ད་སྶ་ནེ ཀ་ཏ་མོ པ་ཝ་ཏྟི་བྷེ་དོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཨི་མེ་སཾ ས་ཀྐཱ་ཡ་ད་སྶ་ནེ ཨ་ཡཾ པ་ཝ་ཏྟི་བྷེ་དོ་ཏི ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཏ་ཏྠ དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨི་དཱ་ནི དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏ་ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏཱ་ནཾ ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་ད་སྶ་ནེ པ་ཝ་ཏྟི་བྷེ་དཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏཱ’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟ’’ནྟི. ཏ་ཏྠཱཏི ཏེ་སུ དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏ་ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏེ་སུ. དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏཱ པུ་གྒ་ལཱ རཱུ་པཾ ‘‘ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ཨ་ཏྟ་ཏོ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟི…པེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ‘‘ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ཨ་ཏྟ་ཏོ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟི དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཏྟཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་སྶ བ་ལ་ཝ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏཱ པ་ན རཱུ་པཾ ཝཱ ‘‘ཨ་ཏྟཱ’’ཏི རཱུ་པ་ཝ་ནྟཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟི ཨ་ཏྟ་ནི ཝཱ རཱུ་པཾ, རཱུ་པ་སྨིཾ ཝཱ ‘‘ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟི…པེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྨིཾ ཝཱ ‘‘ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟི ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནི་ཡཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་སྶ བ་ལ་ཝ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. པ་ཉྩ་སུ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་ཏྟཱ ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ ཨ་ཡཾ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ‘‘ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏ་ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏཱ་ནཾ ས་ཀྐཱ་ཡ་ད་སྶ་ནེ པ་ཝ་ཏྟི་བྷེ་དོ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
‘‘ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཀ་ཏ་མོ པ་ཊི་པ་ཀྑོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་སྶཱ པ་ཊི་པ་ཀྑོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྶཱ ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་ཡཱ པ་ཛ་ཧ་ན་ཝ་སེ་ན ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི པ་ཊི་པ་ཀྑོ, ཏ་སྶཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཨ་ནྭཱ་ཡི་ཀཱ ཨ་ནུ་གུ་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཀཱ དྷ་མྨཱ ཙ ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་ཡཱ པ་ཛ་ཧ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་པ་ཀྑཱ བྷ་ཝ་ནྟི. ‘‘ཀ་ཏ་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་ནྭཱ་ཡི་ཀཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ…པེ… ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་ནྭཱ་ཡི་ཀཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཨཱ་དི་ཀོ ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ ཏ་སྶཱ ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་ཡཱ པ་ཊི་པ་ཀྑོ ཧོ་ཏི པ་ཧཱ་ཡ་ཀ་ཏྟཱ. ‘‘ཏེ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ་ད་ཡོ དྷ་མྨཱ ཁ་ནྡྷ་ཏོ ཀི་ཏྟ་ཀཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏེ ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཀ་ཏ་མོ ཁ་ནྡྷོ ས་མ་ཐོ, ཀ་ཏ་མོ ཁ་ནྡྷོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷོ ས་མཱ་དྷི་ཀྑ་ནྡྷོ ཙ ས་མ་ཐོ, པ་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ས་ཀྐཱ་ཡཱ་དཱི་སུ ཀ་ཏ་མོ ཀ་ཏ་མཾ ས་ཙྩཾ, ཀ་ཏ་མོ ཀ་ཏ་མཾ ས་ཙྩ’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཏྠ ས་ཀྐཱ་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏ་ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏཱ་ནཾ ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་ཏ་པྤ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཱ་ནི, ཀ་ཐཾ ཨ་ནྟ་དྭ་ཡ་མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པ་ཊི་པ་དཱ ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཏྠ ཡེ རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠཱཏི ཏེ་སུ དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏ་ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏེ་སུ ཡེ དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏཱ པུ་གྒ་ལཱ རཱུ་པཾ ‘‘ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ཨ་ཏྟ་ཏོ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟི…པེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ‘‘ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ཨ་ཏྟ་ཏོ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟི. ཨི་མེ དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏཱ པུ་གྒ་ལཱ ‘‘རཱུ་པཱ་ད་ཡོ ཙ ཨ་ཏྟཱ, རཱུ་པཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏྟཱ, ཨ་ཏྟ་སྶཱ་པི ཨ་ནི་ཙྩ་ཏྟཱ ཨ་ཏྟཱ ཨུ་ཙྪི་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཏྟཱ ཝི་ན་སྶ་ཏི, ཨ་ཏྟཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ས་ན་ཏོ ‘‘ཨུ་ཙྪེ་ད་ཝཱ་དི་ནོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཡེ ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏཱ པུ་གྒ་ལཱ རཱུ་པཾ ཝཱ ‘‘ཨ་ཏྟཱ’’ཏི རཱུ་པ་ཝ་ནྟཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟི…པེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཝཱ ‘‘ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝ་ནྟཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟི. ཨ་ཏྟ་ནི ཝཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྨིཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟི. ཨི་མེ ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏཱ པུ་གྒ་ལཱ ‘‘རཱུ་པཱ་དཱི་ཧི ཨ་ཏྟཱ ཨ་ཉྙོ ཨ་ཉྙ་ཏྟཱ ཨ་ཏྟཱ ནི་ཙྩོ ས་སྶ་ཏོ’’ཏི ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ས་ན་ཏོ ‘‘ས་སྶ་ཏ་ཝཱ་དི་ནོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཏེ་སུ ཨུ་ཙྪེ་ད་ཝཱ་དཱི་ས་སྶ་ཏ་ཝཱ་དཱི་པུ་གྒ་ལེ་སུ པ་ཝ་ཏྟཱ ཨུ་ཙྪེ་ད་ཝཱ་ད་ས་སྶ་ཏ་ཝཱ་དཱ ཨུ་བྷོ ཨ་ནྟཱ ཨ་ནྟ་དྭ་ཡ་པ་ཊི་པ་དཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཨ་ནྟ་དྭ་ཡ་པ་ཊི་པ་དཱ སཾ་སཱ་ར་པ་ཝ་ཏྟ་ན་སྶ ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ སཾ་སཱ་ར་པ་ཝ་ཏྟི ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ཨ་ནྟ་དྭ་ཡ་སྶ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ན་སྶ པ་ཛ་ཧ་ན་ཝ་སེ་ན མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པ་ཊི་པ་དཱ་ས་ངྑཱ་ཏོ་ཝ ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ པ་ཊི་པ་ཀྑོ ཧོ་ཏི པ་ཧཱ་ཡ་ཀ་ཏྟཱ. ཨ་ཡཾ མ་གྒོ སཾ་སཱ་ར་ནི་ཝ་ཏྟ་ན་སྶ ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ སཾ་སཱ་ར་ནི་ཝ་ཏྟི ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ སཾ་སཱ་ར་པ་ཝ་ཏྟི་སཾ་སཱ་ར་ནི་ཝ་ཏྟཱི་སུ པ་ཝ་ཏྟི སཾ་སཱ་ར་པ་ཝ་ཏྟི དུ་ཀྑཾ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ, ཏ་ད་བྷི་ས་ངྒོ ཏ་སྨིཾ དུ་ཀྑེ ཨ་བྷི་ས་ངྒོ ཏ་ཎྷཱ ས་མུ་ད་ཡོ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ, ཏ་ཎྷཱ་ནི་རོ་དྷོ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོ ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ, ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ མ་གྒ་ས་ཙྩཾ, ཨི་ཏི ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཱ་ནི. ‘‘དུ་ཀྑཾ པ་རི་ཉྙེ་ཡྻ’’ནྟི་ཨཱ་དི་མྷི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡོ་ཝ ཨ་ཏྠོ.
‘‘ཨུ་ཙྪེ་ད་ས་སྶ་ཏ་སྶ ཀི་ཏྟ་ཀོ པ་བྷེ་དོ, མ་གྒ་སྶ ཀི་ཏྟ་ཀོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཏྠ ཨུ་ཙྪེ་ད་ས་སྶ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨུ་ཙྪེ་ད་ས་སྶ་ཏ་ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་སུ ཨུ་ཙྪེ་ད་ས་སྶ་ཏ་ད་སྶ་ནཾ ས་མཱ་ས་ཏོ ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི. ཨུ་ཙྪེ་དོ པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་ཏྟཱ པ་ཉྩ་ཝི་དྷོ, ས་སྶ་ཏ་ད་སྶ་ནཾ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ཏི་དྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ པ་ནྣ་ར་ས་ཝི་དྷ་ནྟི ཝཱི་ས་ཏི་ཝི་དྷཾ ཧོ་ཏི. ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ དྭཱ་ས་ཊྛི དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི? ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་སྶ་ཏ་ཝཱ་དཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨེ་ཀ་ཙྩ་ས་སྶ་ཏ་ཝཱ་དཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་ནྟཱ་ན་ནྟ་ཝཱ་དཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་མ་རཱ་ཝི་ཀྑེ་པ་ཝཱ་དཱ, དྭེ ཨ་དྷི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣ་ཝཱ་དཱ, སོ་ལ༹་ས ས་ཉྙཱི་ཝཱ་དཱ, ཨ་ཊྛ ཨ་ས་ཉྙཱི་ཝཱ་དཱ, ཨ་ཊྛ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱི་ནཱ་ས་ཉྙཱི་ཝཱ་དཱ, ས་ཏྟ ཨུ་ཙྪེ་ད་ཝཱ་དཱ, པ་ཉྩ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ནི་བྦཱ་ན་ཝཱ་དཱ་ཏི དྭཱ་ས་ཊྛི དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ པ་ན བྲ་ཧྨ་ཛཱ་ལ་སུ་ཏྟེ (དཱི. ནི. ༡.༣༠ ཨཱ་ད་ཡོ) ཨཱ་ག་ཏཱ་ནི. ཏེ་སཾ ཨུ་ཙྪེ་ད་ས་སྶ་ཏ་ད་སྶ་ནཱ་ནཾ ཏེ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཾ བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡ་དྷ་མྨཱ པ་ཊི་པ་ཀྑོ མ་གྒོ. ཀ་ཏ་མེ ཏེ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཾ? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ དུ་ཀྑ་ས་ཉྙཱ ཨ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ’’ཏི ཏི་སྶོ ས་ཉྙཱ ཙ ‘‘པ་ཧཱ་ན་ས་ཉྙཱ ཝི་རཱ་ག་ས་ཉྙཱ ནི་རོ་དྷ་ས་ཉྙཱ’’ཏི ཏི་སྶོ ས་ཉྙཱ ཙཱ་ཏི ཚ ས་ཉྙཱ ཙ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ, པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི, པ་ཉྩ བ་ལཱ་ནི, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ, ཨ་ཊྛ མ་གྒ་ངྒཱ་ནཱི’’ཏི ཏེ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཾ བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡ་དྷ་མྨཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་པ་ཀྑོ མ་གྒོ ནཱ་མ.
‘‘ས་མ་ཐ་ཝ་སེ་ན ཀ་ཏ་མོ པ་ཊི་པ་ཀྑོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཨ་ཊྛ ཝི་མོ་ཀྑཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཊྛ ཝི་མོ་ཀྑཱ པཱ་ཀ་ཊཱ. ད་ས ཀ་སི་ཎཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ས་མ་ཐ་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་པ་ཀྑོ མ་གྒོ ནཱ་མ. ‘‘ཀ་ཏ་མཾ ཉཱ་ཎཾ ཀ་ཏ་མ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ པ་དཱ་ལ་ན’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘དྭཱ་ས་ཊྛི དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏེ པ་ཝ་ཏྟཱ་ནི དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནི, མོ་ཧོ. ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏེ པ་ཝ་ཏྟཱ་ནི དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནི, ཛཱ་ལཾ. ཨ་ནཱ་དིཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟོ མོ་ཧོ. ཨ་ནི་དྷ་ནཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཾ ཛཱ་ལཾ. ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏེ་ཛེ་ཏྭཱ ཏི་ཀྑཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎ་ཉྩ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ཉྩཉཱ་ཎ་ཝ་ཛི་རཾ ནཱ་མ བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཉཱ་ཎ་པ་ད་ཊྛཱ་ན་ཏྟཱ. མོ་ཧོ ཙ ཛཱ་ལ་ཉྩ མོ་ཧ་ཛཱ་ལཾ. པ་དཱ་ལེ་ཏཱི་ཏི པ་དཱ་ལ་ནཾ, ཀ་ཏྟ་རི ཡུ་པ་ཙྩ་ཡོ, མོ་ཧ་ཛཱ་ལ་སྶ པ་དཱ་ལ་ན་ནྟི མོ་ཧ་ཛཱ་ལ་པ་དཱ་ལ་ནཾ. པ་དཱ་ལ་ན་ཉྷི དུ་ཝི་དྷཾ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་པ་དཱ་ལ་ནཾ ས་མུ་ཙྪེ་ད་པ་དཱ་ལ་ན་ནྟི. པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་པ་དཱ་ལ་ནཾ, མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ས་མུ་ཙྪེ་ད་པ་དཱ་ལ་ནཾ ཨེ་ཝ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཏ་ཏྠཱཏི ཏ་སྨིཾ མོ་ཧ་ཛཱ་ལེ ཨ་ཝི་ཛྫཱ མོ་ཧོ, བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ ཛཱ་ལཾ. ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་དྷཱ་རཾ པུ་གྒ་ལཾ དུ་ཀྑཱ་དཱི་སུ ཨ་ཊྛ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ མོ་ཧེ་ཏཱི་ཏི མོ་ཧོ. པ་ཋ་མཾ ཛཱ་ལཾ ཛ་ཊཾ ལཱ་ཡི་ཏྭཱ ཛ་ཊཱ་ཝ་སེ་ན ལཱ་ཏི པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཛཱ་ལཾ, ཨ་ཏྟ་ནི ཛཱ་ཏཾ མ་ཙྪ་ས་ཀུ་ཎཱ་དི་ཀཾ ལཱ་ཏི ག་ཎྷཱ་ཏི, ལཱ་པེ་ཏི ག་ཎྷཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ཝཱ ཛཱ་ལཾ, ཛཱ་ལཾ ཝི་ཡཱ་ཏི ཛཱ་ལཾ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དི་བྷེ་ད་བྷི་ནྣེ་སུ རཱུ་པཱ་དཱི་སུ, ས་ཀ་ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱ་དཱི་སུ ཙ སཾ་སི་བྦ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ཛཱ་ལཾ བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ’’ཏི (ནེ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ. ༨༠). ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཏ་ཎྷཱ་ཧི ཨ་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐཱ་ནུ་ཡོ་གཱ་དཱི་ནཾ ཀི་ལེ་ས་པ་ཀྑཱ་ནཾ ནི་དྡྷཱ་ར་ཎཾ ཀ་ཏཾ ཀ་ཐཾ ཀེ་ན ས་དྡ་ཧི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘པུ་བྦཱ ཀོ་ཊི ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཙ བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཙཱ’ཏི’’ ཝུ་ཏྟཾ.
༨༡. ‘‘ཨི་ཏོ སཱ་ས་ན་ཏོ བ་ཧི་དྡྷཱ དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏ་ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏཱ་ནཾ པ་ཊི་པ་དཱ་ད་ཡོ ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཱ, སཱ་ས་ནེ དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏ་ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏཱ་ནཾ པ་ཊི་པ་དཱ་ད་ཡོ ཀ་ཐཾ ནི་དྡྷཱ་རི་ཏ་བྦཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘སཾ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཀྑཱ སུ་ཏྟ་ཏྠཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ད་སྶི་ཏཱ, ཝོ་དཱ་ན་པ་ཀྑ་སུ་ཏྟ་ཏྠཱ ཀ་ཐཾ ད་སྶི་ཏ་བྦཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ཝཱ ‘‘ཏ་ཏྠ དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏོ ཨ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠཱཏི ཏེ་སུ དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏ་ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏེ་སུ. དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏོ པུ་གྒ་ལོ ཨ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཙ་ཏཱུ་སུ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ས་ལླེ་ཁཱ་ནུ་ས་ནྟ་ཏ་ཝུ་ཏྟི བྷ་ཝ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཡ་སྨཱ ས་ལླེ་ཁེ ཏི་བྦ་གཱ་ར་ཝོ, ཏ་སྨཱ ས་ལླེ་ཁེ ཏི་བྦ་གཱ་ར་ཝ་ཏྟཱ. ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏོ པུ་གྒ་ལོ ཨ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ སི་ཀྑཱ་ནུ་ས་ནྟ་ཏ་ཝུ་ཏྟི བྷ་ཝ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཡ་སྨཱ སི་ཀྑཱ་ཡ ཏི་བྦ་གཱ་ར་ཝོ, ཏ་སྨཱ སི་ཀྑཱ་ཡ ཏི་བྦ་གཱ་ར་ཝ་ཏྟཱ. དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏོ པུ་གྒ་ལོ ས་མྨ་ཏྟ་ནི་ཡཱ་མཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ནྟོ ཧུ་ཏྭཱ དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱི པུ་གྒ་ལོ བྷ་ཝ་ཏི. ཀ་སྨཱ? དི་ཊྛི་ཡཱ དི་ཊྛི་ཝི་ས་ཡེ པ་ཉྙཱ་ས་དི་ས་པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ. ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏོ པུ་གྒ་ལོ ས་མྨ་ཏྟ་ནི་ཡཱ་མཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ནྟོ ཧུ་ཏྭཱ ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རཱི བྷ་ཝ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཏ་ཎྷཱ་ཝ་སེ་ན མི་ཙྪཱ་དྷི་མོ་ཀྑ་ཏྟཱ. དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏོ པུ་གྒ་ལོ སུ་ཁཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ, ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ཙ ནི་ཡྻཱ་ཏི, སུ་ཁཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ, ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ཙ ནི་ཡྻཱ་ཏི སུ་ཁེ་ན ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠ་ཏྟཱ. ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏོ པུ་གྒ་ལོ དུ་ཀྑཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ, ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ཙ ནི་ཡྻཱ་ཏི, དུ་ཀྑཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ, ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ཙ ནི་ཡྻཱ་ཏི དུ་ཀྑེ་ན ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠ་ཏྟཱ.
‘‘ཏ་ཐཱ ཀ་སྨཱ ནི་ཡྻཱ་ཏཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཡ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཡཾ ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ནི་ཡྻཱ་ཏི, ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཀིནྟི པུ་ཙྪ་ཏི. ཏ་སྶ ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏ་སྶ ཀཱ་མཱ སུ་ཁེ་ན ཨ་པ་རི་ཙྩ་ཏྟཱ ཧི ཡ་སྨཱ བྷ་ཝ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཀཱ་མཱ་ནཾ སུ་ཁེ་ན ཨ་པ་རི་ཙྩ་ཏྟ་ཏྟཱ ཏ་ཐཱ ནི་ཡྻཱ་ཏི. སོ ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏོ ཀཱ་མེ་ཧི ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མ་ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝེ་ཙི་ཡ་མཱ་ནོ དུ་ཀྑེ་ན པ་ཊི་ནི་སྶ་ར་ཏི, ད་ནྡྷ་ཉྩ དྷ་མྨཾ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡོ པ་ན ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏོ ཧོ་ཏི, སོ ཨ་ཡཾ དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏོ པུ་གྒ་ལོ ཨཱ་དི་ཏོ ཨཱ་དི་མྷི་ཡེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མེ་ཧི ཨ་ན་ཏྠི་ཀོ བྷ་ཝ་ཏི. སོ དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏོ ཏ་ཏོ ཏེ་ཧི ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝེ་ཙི་ཡ་མཱ་ནོ ཁི་པྤ་ཉྩ སུ་ཁེ་ན པ་ཊི་ནི་སྶ་ར་ཏི, ཁི་པྤ་ཉྩ དྷ་མྨཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་ཏི.
‘‘ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏོ དུ་ཀྑཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ནི་ཡྻཱ་ཏི, དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏོ སུ་ཁཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ནི་ཡྻཱ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཀེ་ཀཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ བྷ་ཝི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘དུ་ཀྑཱ་པི པ་ཊི་པ་དཱ དུ་ཝི་དྷཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ ཙ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ ཙ, སུ་ཁཱ་པི པ་ཊི་པ་དཱ དུ་ཝི་དྷཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ ཙ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ ཙཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ཨེ་ཀོ་ཝ དྭཱི་ཧི དྭཱི་ཧི པ་ཊི་པ་དཱ་ཧི ནི་ཡྻཱ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ས་ཏྟཱ་པཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏཱ ས་ཏྟཱ་པི དུ་ཝི་དྷཱ མུ་དི་ནྡྲི་ཡཱ་པི ཏི་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཱ་པི, དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏཱ ས་ཏྟཱ་པི དུ་ཝི་དྷཱ མུ་དི་ནྡྲི་ཡཱ་པི ཏི་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཱ་པཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ཡེ ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏ་དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏཱ མུ་དི་ནྡྲི་ཡཱ བྷ་ཝ་ནྟི, ཏེ ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏ་དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏཱ ད་ནྡྷ་ཉྩ པ་ཊི་ནི་སྶ་ར་ནྟི, ད་ནྡྷ་ཉྩ དྷ་མྨཾ ཨཱ་ཛཱ་ན་ནྟི. ཡེ ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏ་དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏཱ ཏི་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཱ བྷ་ཝ་ནྟི, ཏེ ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏ་དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏཱ ཁི་པྤ་ཉྩ པ་ཊི་ནི་སྶ་ར་ནྟི, ཁི་པྤ་ཉྩ དྷ་མྨཾ ཨཱ་ཛཱ་ན་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶེ་ཝ ཨེ་ཀེ་ཀཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཡུ་ཏྟཱ་ཝཱ་ཏི. ‘‘ཨི་མཱ་ཧི པ་ཊི་པ་དཱ་ཧི ནི་ཡྻ་ནྟི་ཡེ་ཝ, ན ནི་ཡྻིཾ་སུ ནི་ཡྻི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡཱ ནི་དྡི་ཊྛ་ཏྟཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཨི་མཱ ཙ་ཏ་སྶོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཏཱི་ཏེ་པི ཨི་མཱ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཊི་པ་དཱ་ཧི ནི་ཡྻིཾ་སུ, པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་སུ་པི ནི་ཡྻ་ནྟི, ཨ་ནཱ་ག་ཏེ་པི ནི་ཡྻི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ ཡ་ཐཱ ‘‘པ་བྦ་ཏོ ཏི་ཊྛ་ཏཱི’’ཏི.
ཨེ་ཝནྟི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ་ན. ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལཱ ཙ་ཏུ་ཀྐ་མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ནྟི. ‘‘ཀི་མ་ཏྠཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ནྟཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཨ་བུ་དྷ་ཛ་ན་སེ་ཝི་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ན་ནྡི་ཡཱ་ཝ་ཊྚ་སྶ ན་ཡ་སྶ བྷཱུ་མཱིཏི ཏ་ཎྷཱ་ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན སཾ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཀྑེ དྭི་དི་སཱ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ཡོ་ཛ་ནཱ་པི ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝོ་དཱ་ན་པ་ཀྑེ དྭི་དི་སཱ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ཡོ་ཛ་ནཱ་པི ད་སྶི་ཏཱ. ཨ་ཡཾ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ཡོ་ཛ་ནཱ ན་ནྡི་ཡཱ་ཝ་ཊྚ་སྶ ན་ཡ་སྶ ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ བྷཱུ་མི ས་མུ་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི. ‘‘ཏ་ཐཱ་ཝི་དྷཱ་ཡ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ཡ ན་ནྡི་ཡཱ་ཝ་ཊྚ་སྶ ན་ཡ་སྶ ས་མུ་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་མི་བྷཱ་ཝོ ཀེ་ན ས་དྡ་ཧི་ཏ་བྦོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏེ་ནཱ་ཧཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
༨༢. ‘‘ན་ནྡི་ཡཱ་ཝ་ཊྚ་སྶ ན་ཡ་སྶ ས་མུ་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏཱ བྷཱུ་མི ད་སྶི་ཏཱ, ཏ་སྶ ན་ནྡི་ཡཱ་ཝ་ཊྚ་སྶ ན་ཡ་སྶ ཀ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ དི་སཱ ཀི་ཏྟ་ཀེ་ན ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏ་བྦཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎེ་སུ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཧི-ས་དྡོ པ་ཀྑ་ནྟ་ར་ཏྠོ. ཡེ དི་སཱ་བྷཱུ་ཏཱ ཨཱ་ཧཱ་རཱ་ད་ཡོ དྷ་མྨཱ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎེ་སུ ‘‘ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏེ དི་སཱ་བྷཱུ་ཏཱ ཨཱ་ཧཱ་རཱ་ད་ཡོ དྷ་མྨཱ དུ་ཝི་དྷེ་ན ‘‘ཨི་མེ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ སཾ་ཀི་ལེ་ས་དྷ་མྨཱ, ཨི་མེ ཀུ་ས་ལཱ ཝོ་དཱ་ན་དྷ་མྨཱ’’ཏི དུ་ཝི་དྷེ་ན ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏ་བྦཱ ཨཱ་ལོ་ཙི་ཏ་བྦཱ. ‘‘ཀ་ཏ་མེ་ན དུ་ཝི་དྷེ་ནཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ལོ་ཀ་ཝ་ཊྚཱ་ནུ་སཱ་རཱི ཙ ལོ་ཀ་ཝི་ཝ་ཊྚཱ་ནུ་སཱ་རཱི ཙཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཀ་ཏ་མཾ ཝ་ཊྚཾ, ཀ་ཏ་མཾ ཝི་ཝ་ཊྚ’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཝ་ཊྚཾ ནཱ་མ སཾ་སཱ་རོ, ཝི་ཝ་ཊྚཾ ནི་བྦཱ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘སཾ་སཱ་ར་སྶ ཀ་ཏ་མོ ཧེ་ཏཱུ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཀ་མྨ་ཀི་ལེ་སཱ ཧེ་ཏུ སཾ་སཱ་ར་སྶཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཀ་ཏ་མཾ ཀ་མྨཾ ནཱ་མ, ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡེ་ཝ ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ཀིཾ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཙེ་ཏ་སི་ཀ་ཉྩ ཕ་ལ་དཱ་ན་ས་མ་ཏྠཱ་ས་མ་ཏྠ་མྤི ཀ་མྨཾ ཀི’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་མྨ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠཱཏི ཏེ་སུ ཀ་མྨ་ཀི་ལེ་སེ་སུ. ‘‘ཏཾ ཀ་མྨཾ ཀ་ཐཾ ཀེ་ན པ་ཀཱ་རེ་ན ད་ཊྛ་བྦ’’ནྟི ཙེ ཝ་དེ་ཡྻ, ཡ་ཐཱ ཡེ་ན ཨུ་པ་ཙ་ཡེ་ན ཀ་ཏཾ ཀ་མྨཾ ཕ་ལ་དཱ་ན་ས་མ་ཏྠཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཨུ་པ་ཙ་ཡེ ཏཾ ཀ་མྨཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ‘‘ཏེ ཀི་ལེ་སཱ ཀ་ཏ་མེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ནི་དྡི་སི་ཏ་བྦཱ’’ཏི ཙེ པུ་ཙྪེ་ཡྻ, ས་བྦེ་པི ཀི་ལེ་སཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཝི་པ་ལླཱ་སེ་ཧི ནི་དྡི་སི་ཏ་བྦཱ. ‘‘ཏེ ཀི་ལེ་སཱ ཀ་ཏྠ ད་ཊྛ་བྦཱ’’ཏི ཙེ པུ་ཙྪེ་ཡྻ, ད་ས་ཝ་ཏྠུ་ཀེ ཀི་ལེ་ས་པུ་ཉྫེ ཏེ ཀི་ལེ་སཱ ད་ཊྛ་བྦཱ.
‘‘ཀ་ཏ་མཱ་ནི ད་ས ཝ་ཏྠཱུ་ནཱི’’ཏི ཙེ པུ་ཙྪེ་ཡྻ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་རཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝི་པ་ལླཱ་སཱ, ཙ་ཏྟཱ་རི ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ནི, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཡོ་གཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ག་ནྠཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་ས་ཝཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨོ་གྷཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ལླཱ, ཙ་ཏ་སྶོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི་ཡོ, ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ག་ཏི་ག་མ་ནཱ་ནཱི་ཏི ད་ས ཝ་ཏྠཱུ་ནཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཀི་ཙྩ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་ཏྟཱ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མོ་པི ཀི་ལེ་སོ་པི ཀི་ལེ་ས་ཝ་ཏྠུ ཧོ་ཏི པུ་རི་མཱ་ནཾ པུ་རི་མཱ་ནཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ པ་ཙྪི་མཱ་ནཾ པ་ཙྪི་མཱ་ནཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ.
‘‘ཀ་ཏ་མོ ཀ་ཏ་མོ ཀ་ཏ་མ་སྶ ཀ་ཏ་མ་སྶ ཝ་ཏྠཱུ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘པ་ཋ་མེ ཨཱ་ཧཱ་རེ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨཱ་ལ་མྦི་ཏ་བྦེ པ་ཋ་མེ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རེ པ་ཋ་མོ ‘‘རཱུ་པཾ སུ་བྷ’’ནྟི ཝི་པ་ལླཱ་སོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨཱ་ལ་མྦི་ཏ་བྦེ དུ་ཏི་ཡེ ཕ་སྶཱ་ཧཱ་རེ དུ་ཏི་ཡོ ‘‘ཕ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ སུ་ཁཱ’’ཏི ཝི་པ་ལླཱ་སོ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨཱ་ལ་མྦི་ཏ་བྦེ ཏ་ཏི་ཡེ ཙི་ཏྟཱ་ཧཱ་རེ ཏ་ཏི་ཡོ ‘‘ཙི་ཏྟཾ ནི་ཙྩ’’ནྟི ཝི་པ་ལླཱ་སོ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨཱ་ལ་མྦི་ཏ་བྦེ ཙ་ཏུ་ཏྠེ མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཧཱ་རེ ‘‘དྷ་མྨོ ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ཝི་པ་ལླཱ་སོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨཱ་ལ་མྦི་ཏ་བྦེ པ་ཋ་མེ ‘‘རཱུ་པཾ སུ་བྷ’’ནྟི ཝི་པ་ལླཱ་སོ པ་ཋ་མཾ ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. སེ་སེ་སུ་པི ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ན་ཡཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༨༣. ‘‘ཏེ་སུ ཨཱ་ཧཱ་རཱ་དཱི་སུ ཀ་ཏ་མོ ཀ་ཏ་མ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཏྠ ཡོ ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠཱཏི ཏེ་སུ ཨཱ་ཧཱ་རཱ་དཱི་སུ, ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏ་དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏེ་སུ ཝཱ. ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏ་སྶ རཱུ་པ་ཝེ་ད་ནཱ་སུ ཏི་བྦ་ཙྪ་ནྡ་རཱ་ག་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ ཡོ ཙ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་རོ, ཡོ ཙ ཕ་སྶཱ་ཧཱ་རོ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨི་མེ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་ར་ཕ་སྶཱ་ཧཱ་རཱ ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ བྷ་ཝ་ནྟི. དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏ་སྶ དྷ་མྨ་ཙི་ཏྟེ་སུ བ་ལ་ཝ་ཨ་ཏྟ་ནི་ཙྩཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ ཡོ ཙ མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཧཱ་རོ, ཡོ ཙ ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཧཱ་རོ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨི་མེ མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཧཱ་ར་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཧཱ་རཱ དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ བྷ་ཝ་ནྟི. ‘‘ཏ་ཏྠ ཡོ ཙ ཨ་སུ་བྷེ སུ་བྷ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ་ཏི. པུ་རི་མཱ་ནཾ དྭི་ནྣཾ དྭི་ནྣཾ ཏ་ཎྷཱ་པ་དྷཱ་ན་ཏྟཱ ཙེ་ཝ ཏ་ཎྷཱ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ ཙ, པ་ཙྪི་མཱ་ནཾ དྭི་ནྣཾ དྭི་ནྣཾ དི་ཊྛི་པ་དྷཱ་ན་ཏྟཱ ཙེ་ཝ དི་ཊྛི་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ ཙཱ་ཏི.
༨༤. ‘‘ཀ་ཏ་མ་སྨིཾ པ་ཋ་མཱ་དི་ཀེ ཨཱ་ཧཱ་རེ ཀ་ཏ་མོ པ་ཋ་མཱ་དི་ཀོ ཝི་པ་ལླཱ་སོ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རེ ཨཱ་ཧཱ་རེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ནཱ་མ་ཝ་སེ་ན ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ཏྠ་མེ་ཝ ད་སྶེ་ཏི. ‘‘ཀ་ཏ་མ་སྨིཾ ཝི་པ་ལླཱ་སེ ཋི་ཏོ ཀ་ཏ་མཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘པ་ཋ་མེ ཝི་པ་ལླཱ་སེ ཋི་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཋ་མེ ཝི་པ་ལླཱ་སེ ཋི་ཏོ པུ་གྒ་ལོ ཀཱ་མེ ཡེ་ན ཨུ་པཱ་དཱ་ནེ་ན ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི, ཨི་དཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ ‘‘ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ནཾ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. སེ་སེ་སུ ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཡོ་ཛ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ.
‘‘ཡེ་ན ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ནེ་ན ཀཱ་མེ་ཧི པུ་གྒ་ལོ སཾ་ཡུ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ན་དྷ་མྨོ ‘ཀཱ་མ་ཡོ་གོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཡོ་ཛ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. སེ་སཱ་ནཾ ཡོ་ཛ་ན་ཏྠཱ་ད་ཡོ པཱ་ལི༹་ཏོ, ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཏོ ཙ པཱ་ཀ་ཊཱ.
༨༥. ‘‘ཨཱ་ཧཱ་རཱ་དཱི་སུ ཀ་ཏ་མེ ཀ་ཏ་མཱ དི་སཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཏྠ ཨི་མཱ ཙ་ཏ་སྶོ དི་སཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཏེ་སུ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་དཱི་སུ ད་ས་སུ ཙ་ཏུ་ཀྐེ་སུ པ་ཋ་མོ པ་ཋ་མོ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རཱ་དི་ཀོ པ་ཋ་མཱ དི་སཱ, དུ་ཏི་ཡོ དུ་ཏི་ཡོ ཕ་སྶཱ་ཧཱ་རཱ་དི་ཀོ དུ་ཏི་ཡཱ དི་སཱ, ཏ་ཏི་ཡོ ཏ་ཏི་ཡོ ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཧཱ་རཱ་དི་ཀོ ཏ་ཏི་ཡཱ དི་སཱ, ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཙ་ཏུ་ཏྠོ མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཧཱ་རཱ་དི་ཀོ ཙ་ཏུ་ཏྠཱ དི་སཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
‘‘ཏཱ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ དི་སཱ་སུ ཏེ་སུ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རཱ་དཱི་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཀ་ཏ་མེ དྷ་མྨཱ ཀ་ཏ་མ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཨི་མེ ཨཱ་ཧཱ་རཱ་ད་ཡོ དྷ་མྨཱ ཨི་མ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ་ཏི ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཏ་ཏྠ ཡོ ཙ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་རོ…པེ… ཨི་མེ དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏ་སྶ ཨུ་ད་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན – ‘‘ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་རོ་ཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ཧཱ་རཱ་དཱི་སུ ཡེ ཡ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ, ཏཾ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨཱ་ར་དྡྷ’’ནྟི (ནེ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ. ༨༥) ཝུ་ཏྟཾ. ད་ས་ནྣཾ སུ་ཏྟཱ་ནནྟི ཨེ་ཀ་དེ་ས་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ད་ས་ནྣཾ སུ་ཏྟཱ་ནཾ. ཨ་ཏྠོཏི ས་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨོ. ས་དྡ་ཏྠོ ཧི ཨ་ས་མཱ་ནོ་ཏི. ‘‘བྱ་ཉྫ་ན་མེ་ཝ ནཱ་ན’’ནྟི ཨེ་ཏེ་ན ཙ ས་དྡ་ཏྠ་སྶ ནཱ་ན་ཏྟཾ ད་སྶེ་ཏི.
‘‘ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རཱ་དཱི་སུ ཀ་ཏ་མེ ཨཱ་ཧཱ་རཱ་ད་ཡོ ཀ་ཏ་མེ་ན ཝི་མོ་ཀྑ་མུ་ཁེ་ན པ་རི་ཉྙཾ པ་ཧཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཏྠ ཡོ ཙ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
ཨི་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ. ས་བྦེཏི ས་བྦེ ཨཱ་ཧཱ་རཱ་ད་ཡོ དྷ་མྨཱ ལོ་ཀ་ཝ་ཊྚཱ་ནུ་སཱ་རི་ནོ བྷ་ཝ་ནྟི. ཏེཏི ཏེ ས་བྦེ ཨཱ་ཧཱ་རཱ་ད་ཡོ དྷ་མྨཱ. ལོ་ཀཱཏི ལོ་ཀ་ཏོ ཝ་ཊྚ་ཏོ. ཏཱི་ཧི ཝི་མོ་ཀྑ་མུ་ཁེ་ཧི ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་དཱི་ཧི ནི་ཡྻ་ནྟི.
༨༦. སཾ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཀྑེ དི་སཱ་བྷཱུ་ཏཱ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་ད་ཡོ ད་ས ཙ་ཏུ་ཀྐཱ དྷ་མྨཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ནི་དྡྷཱ་རེ་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏཱ, ཨ་མྷེ་ཧི ཙ ཉཱ་ཏཱ, ‘‘ཝོ་དཱ་ན་པ་ཀྑེ ཀ་ཏ་མེ དི་སཱ་བྷཱུ་ཏཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཝོ་དཱ་ན་པ་ཀྑེ དི་སཱ་བྷཱུ་ཏེ དྷ་མྨེ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཙ་ཏ་སྶོ པ་ཊི་པ་དཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝི་ཧཱ་རཱཏི དི་བྦ་ཝི་ཧཱ་རཱ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རཱ ཨ་རི་ཡ་ཝི་ཧཱ་རཱ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝི་ཧཱ་རཱ. ཏེ་སུ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ དི་བྦ་ཝི་ཧཱ་རཱ, ཙ་ཏ་སྶོ ཨ་པྤ་མ་ཉྙཱ་ཡོ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རཱ, ཙ་ཏ་སྶོ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨ་རི་ཡ་ཝི་ཧཱ་རཱ, ཙ་ཏ་སྶོ ཨ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཱ ཨ་བྦྷུ་ཏཱ དྷ་མྨཱཏི མཱ་ན་པ་ཧཱ་ནཾ ཨཱ་ལ་ཡ་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཧཱ་ནཾ བྷ་ཝཱུ་པ་ས་མོ་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་ཨ་བྦྷུ་ཏ་དྷ་མྨཱ. ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་ནཱིཏི ས་ཙྩཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཙཱ་གཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ནྟི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་ནི. ཙ་ཏ་སྶོ ས་མཱ་དྷི་བྷཱ་ཝ་ནཱཏི ཚ་ནྡ་ས་མཱ་དྷི་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཝཱི་རི་ཡ་ས་མཱ་དྷི་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཙི་ཏྟ་ས་མཱ་དྷི་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཝཱི་མཾ་སཱ་ས་མཱ་དྷི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཏི ཙ་ཏ་སྶོ ས་མཱ་དྷི་བྷཱ་ཝ་ནཱ. ཙ་ཏྟཱ་རོ སུ་ཁ་བྷཱ་གི་ཡཱཏི ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རོ ཏ་པོ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ས་བྦཱུ་པ་དྷི་པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒོ་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ སུ་ཁ་བྷཱ་གི་ཡཱ. ཨ་ཝ་སེ་སཱ པཱ་ཀ་ཊཱ.
‘‘ཙ་ཏཱུ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ པ་ཊི་པ་དཱ་དཱི་སུ ཀ་ཏ་མོ པ་ཊི་པ་དཱ་དི་ཀོ པ་ཋ་མོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དི་ཀོ བྷ་ཝ་ཏཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘པ་ཋ་མཱ པ་ཊི་པ་དཱ པ་ཋ་མཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘པ་ཊི་པ་དཱ་ད་ཡོ པ་ཉྙཱ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་དི་ཀཱ, ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ད་ཡོ པ་ན ས་ཏི་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་དི་ཀཱ, ཏ་སྨཱ ‘པ་ཋ་མཱ པ་ཊི་པ་དཱ པ་ཋ་མཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན’ནྟི་ཨཱ་དི་ཡོ་ཛ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘པ་ཋ་མཱ པ་ཊི་པ་དཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ པ་ཋ་མཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ པཱུ་རེ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ, པཱུ་ར་ཀ་པཱུ་རེ་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏ་ཐཱ ཡོ་ཛ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨ་ཐ ཝཱ ‘‘བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ཀ་ཏ་མེ པ་ཊི་པ་དཱ་ད་ཡོ ཀ་ཏ་མེ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དི་ཀེ པཱུ་རེ་ནྟཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘པ་ཋ་མཱ པ་ཊི་པ་དཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ པ་ཋ་མཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ པཱུ་རེ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
༨༧. ‘‘ཏེ་སུ ད་ས་སུ པ་ཊི་པ་དཱ་ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་དཱི་སུ ཀ་ཏ་མེ དྷ་མྨཱ ཀ་ཏ་མཱ དི་སཱ, ཀ་ཏ་མེ དྷ་མྨཱ ཀ་ཏ་མཱ དི་སཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཏྠ ཨི་མཱ ཙ་ཏ་སྶོ དི་སཱ པ་ཋ་མཱ པ་ཊི་པ་དཱ, པ་ཋ་མོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠཱཏི ཏེ་སུ ད་ས་སུ པ་ཊི་པ་དཱ་ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་དཱི་སུ. ཨི་མཱ མ་ཡཱ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ པ་ཋ་མཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ད་ཡོ དི་སཱ ཙ་ཏ་སྶོ དི་སཱ བྷ་ཝ་ནྟི.
‘‘ཏེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ དི་སཱ་བྷཱུ་ཏེ་སུ པ་ཊི་པ་དཱ་ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་དཱི་སུ ཀ་ཏ་མོ དི་སཱ་བྷཱུ་ཏོ ཨ་ཏྠོ ཀ་ཏ་མ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ བྷེ་ས་ཛྫ’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མཱ པ་ཊི་པ་དཱ…པེ… དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏ་སྶ ཨུ་ད་ཏྟ་སྶ བྷེ་ས་ཛྫ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘ཏེ་སུ ད་ས་སུ པ་ཊི་པ་དཱ་དི་ཙ་ཏུ་ཀྐེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཀ་ཏ་མོ ཀ་ཏ་མོ ཀ་ཏ་མཾ ཀ་ཏ་མཾ ཝི་མོ་ཀྑ་མུ་ཁ’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཏྠ དུ་ཀྑཱ ཙ པ་ཊི་པ་དཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཏྠོ པ་ན ཊཱི་ཀཱ་ཡཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཝུ་ཏྟོ པཱ་ཀ་ཊོ. སཾ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཀྑེ དི་སཱ་བྷཱུ་ཏཱ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་ད་ཡོ ད་ས ཙ་ཏུ་ཀྐཱ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏ་བྦ་པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝེ་ན ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཱ, ཝོ་དཱ་ན་པ་ཀྑེ པ་ན དི་སཱ་བྷཱུ་ཏཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་ད་ཡོ ད་ས ཙ་ཏུ་ཀྐཱ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་པ་ཧཱ་ཡ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཱ.
‘‘ཏེ་སཾ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་དཱི་ནཾ ད་ས་ནྣཾ ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་ན་པ་ཧཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཡཾ ཝི་ཀྐཱི་ལི༹་ཏ་ཉྩ ཏེ་སཾ པ་ཊི་པ་དཱ་ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་དཱི་ནཾ ད་ས་ནྣཾ ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་ནཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཡཾ ཝི་ཀྐཱི་ལི༹་ཏ་ཉྩ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཡཾ ཝི་ཀྐཱི་ལི༹་ཏ་ཉྩ ཨ་ཏྠི, ཏཾ ཏི་ཝི་དྷཾ ཝི་ཀྐཱི་ལི༹་ཏཾ ཀ་ཏ་མེ་སཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཝི་ཀྐཱི་ལི༹་ཏཾ བྷ་ཝ་ཏཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏེ་སཾ ཝི་ཀྐཱི་ལི༹་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ‘‘ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ་ཧི ཝི་མོ་ཀྑ་མུ་ཁེ་ཧི ཡེ བུ་དྡྷ་པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀཱ ཝི་མུ་ཙྩིཾ་སུ, ཏེ་སུ བུ་དྡྷ་སྶེ་ཝ ཝི་ཀྐཱི་ལི༹་ཏཾ བྷ་ཝ་ཏི ཀིཾ, པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་སྶེ་ཝ ཝི་ཀྐཱི་ལི༹་ཏཾ བྷ་ཝ་ཏི ཀིཾ, སཱ་ཝ་ཀ་སྶེ་ཝ ཝི་ཀྐཱི་ལི༹་ཏཾ བྷ་ཝ་ཏི ཀིཾ, ཨུ་དཱ་ཧུ ས་བྦེ་སཾ བུ་དྡྷ་པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཝི་ཀྐཱི་ལི༹་ཏཾ བྷ་ཝ་ཏི ཀི’’ནྟི ཝི་ཙཱ་ར་ཎཱ་ཡ ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ‘‘ཏེ་སཾ ཝི་ཀྐཱི་ལི༹་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ་ཧི ཝི་མོ་ཀྑ་མུ་ཁེ་ཧི ཡེ བུ་དྡྷ་པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀཱ མུ་ཙྩིཾ་སུ, ཏེ་སཾ བུ་དྡྷ་པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཝི་ཀྐཱི་ལི༹་ཏཾ. ཡཾ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་དཱི་ནཾ ད་ས་ནྣཾ ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་ནཾ ས་པ་ར་ས་ནྟཱ་ནེ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་ན་པ་ཧཱ་ན་ཉྩ ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་དཱི་ནཾ ད་ས་ནྣཾ ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་ནཾ ས་པ་ར་ས་ནྟཱ་ནེ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ས་མྤཱ་ད་ནཱ, ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ས་མྤཱ་ད་ནཱ ཙ ཨ་ཏྠི, ཨི་དཾ ས་བྦཾ ཝི་ཀྐཱི་ལི༹་ཏཾ ནཱ་མ བྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
‘‘ས་བྦེ་སཾ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་དཱི་ནཾ ད་ས་ནྣཾ ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་ནཾ ས་བྦེ པ་ཊི་པ་དཱ་ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་ད་ཡོ ད་ས ཙ་ཏུ་ཀྐཱ པ་ཊི་པ་ཀྑཱ ཧོ་ནྟི ཀིཾ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ཀྐཱ པ་ཊི་པ་ཀྑཱ ཧོ་ནྟི ཀི’’ནྟི ཝི་ཙཱ་ར་ཎཱ་ཡ ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ཀྐཱ པ་ཊི་པ་ཀྑཱ ཧོ་ནྟི པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་པ་ཧཱ་ཡ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ནཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་རཱ ཏེ་སཾ པ་ཊི་པ་ཀྑོ ཙ་ཏ་སྶོ པ་ཊི་པ་དཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན – ‘‘ཨི་དཱ་ནི ཨཱ་ཧཱ་རཱ་དཱི་ནཾ པ་ཊི་པ་དཱ་དཱི་ཧི ཡེ་ན ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་ནཾ, ཏཾ ནེ་སཾ པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་རཱ ཏེ་སཾ པ་ཊི་པ་ཀྑོ ཙ་ཏ་སྶོ པ་ཊི་པ་དཱ’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧཱ’’ཏི (ནེ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ. ༨༧) ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ སཾ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཀྑེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཡེ ཨཱ་ཧཱ་རཱ ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཱ, ཏེ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨཱ་ཧཱ་རཱ་ནཾ ཝོ་དཱ་ན་པ་ཀྑེ ཡཱ ཙ་ཏ་སྶོ པ་ཊི་པ་དཱ ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཱ, ཏཱ ཙ་ཏ་སྶོ པ་ཊི་པ་དཱ པ་ཊི་པ་ཀྑོ ཨཱ་ཧཱ་རཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཏྟཱ, པ་ཊི་པ་དཱ་ནཾ པ་ན པ་ཧཱ་ཡ་ཀ་ཏྟཱ. ས་ཏི་པི ཨཱ་ཧཱ་རཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝེ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟཱ ཨཱ་ཧཱ་ར་པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པྤ་ཧཱ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝོ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ཡོ་ཛ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ.
སཱི་ཧཱཏི སཱི་ཧ་ས་དི་སཱ བུ་དྡྷཱ ཙ སཱི་ཧ་ས་དི་སཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ ཙ སཱི་ཧ་ས་དི་སཱ སཱ་ཝ་ཀཱ ཙཱ་ཏི སཱི་ཧ་ས་དི་སཱ ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ. སཱ་ཝ་ཀཱ པ་ན ཨ་ཧ་ཏ་རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧཱ་པི ས་ནྟི, ཏེ་པི ‘‘སཱི་ཧཱ’’ཏི མ་ཉྙེ་ཡྻུ་ནྟི ཏཾ ནི་ཝ་ཏྟཱ་པ་ན་ཏྠཾ ‘‘ཧ་ཏ་རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཧ་ནི་ཏ་བྦཱ་ཏི ཧ་ཏཱ, རཱ་གོ ཙ དོ་སོ ཙ མོ་ཧོ ཙ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧཱ, ཧ་ཏཱ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧཱ ཨེ་ཏེ་ཧི སཱ་ཝ་ཀེ་ཧཱི་ཏི ཧ་ཏ་རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧཱ, སཱ་ཝ་ཀཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ བྱ་བྷི་ཙཱ་ར་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ་ཏི. ཏེ་སཾ སཱི་ཧཱ་ནཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ, ཏེ་སཾ སཱི་ཧཱ་ནཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ, ཏེ་སཾ སཱི་ཧཱ་ནཾ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ ཝོ་དཱ་ན་པ་ཀྑེ བྷཱ་ཝི་ཏ་བྦཱ་ནཾ བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡ་དྷ་མྨཱ་ནཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ ཝ་ཌྜྷ་ནཱ ཙ, ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ ཝོ་དཱ་ན་པ་ཀྑེ་ཡེ་ཝ ས་ཙྪི་ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ནཾ ཕ་ལ་ནི་བྦཱ་ནཱ་ནཾ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ ཙ, བྱ་ནྟཱི་ཀི་རི་ཡཱ སཾ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཀྑེ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཱ བྱ་ནྟཱི་ཀི་རི་ཡཱ ཙ ཝི་ཀྐཱི་ལི༹་ཏཾ ནཱ་མ བྷ་ཝ་ཏི.
ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནནྟི ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཱ་དཱི་ནཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟ་ནཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ, ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ ཙ. ཝི་པ་རི་ཡཱ་སཱ་ན་དྷི་ཊྛཱ་ནནྟི ཝི་པ་ལླཱ་སཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ནཾ, ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་ན་ཉྩ ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཝི་ཀྐཱི་ལི༹་ཏཾ ནཱ་མཱ་ཏི ག་ཧི་ཏཾ. ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཱ་དཱི་ནི ས་དྡྷ་མྨ་གོ་ཙ་རོ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ཝོ་དཱ་ན་པ་ཀྑ་སྶ གོ་ཙ་རོ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཧེ་ཏཱུ་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ་ནི. ཝི་པ་རི་ཡཱ་སཱ ཝི་པ་ལླཱ་སཱ ཀི་ལེ་ས་གོ་ཙ་རོ སཾ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཀྑ་སྶ གོ་ཙ་རོ པ་ཝ་ཏྟི་ཧེ་ཏཱུ་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ.
‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་རཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ སཾ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཀྑེ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་དཱི་ནཾ ད་ས་ནྣཾ ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་ནཾ ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏཱ་དཱི་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་ས་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་མུ་ཁེ་ན ཡཱ ནི་དྡྷཱ་ར་ཎཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཀ་ཏཱ, ‘ཙ་ཏ་སྶོ པ་ཊི་པ་དཱ’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཙ ཝོ་དཱ་ན་པ་ཀྑེ པ་ཊི་པ་དཱ་ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་དཱི་ནཾ ད་ས་ནྣཾ ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་ནཾ ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏཱ་དཱི་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཝོ་དཱ་ན་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་མུ་ཁེ་ན ཡཱ ནི་དྡྷཱ་ར་ཎཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཀ་ཏཱ, སཱ ཨ་ཡཾ ནི་དྡྷཱ་ར་ཎཱ ཀ་ཏ་མ་སྶ ན་ཡ་སྶ ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ བྷཱུ་མཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི སཱི་ཧ་ཝི་ཀྐཱི་ལི༹་ཏ་སྶ ན་ཡ་སྶ བྷཱུ་མཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཡནྟི ཡཱ ཨ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན དྭི་པྤ་ཀཱ་རཱ ནི་དྡྷཱ་ར་ཎཱ ཀ་ཏཱ, སཱ ཨ་ཡཾ དྭི་པྤ་ཀཱ་རཱ ནི་དྡྷཱ་ར་ཎཱ སཱི་ཧ་ཝི་ཀྐཱི་ལི༹་ཏ་སྶ ན་ཡ་སྶ བྷཱུ་མི པ་ཝ་ཏྟི་ཊྛཱ་ནཾ ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ནྟི ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཀོ་ས་ལླེ་ཧི པུ་གྒ་ལེ་ཧི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ཏི.
‘‘ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ཡ ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཱ་ཡ ན་ཡ་སྶ བྷཱུ་མི་བྷཱ་ཝོ ཀ་སྨཱ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏེ་ནཱ་ཧཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ཡ ནི་དྡྷཱ་ར་ཎཱ་ཡ ན་ཡ་བྷཱུ་མི་བྷཱ་ཝེ་ན ‘‘ཡོ ནེ་ཏི…པེ… ཀུ་ས་ལཱ་ཏི ཙཱ’’ཏི ཡཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨཱ་ཧ, ཏེ་ན ཝ་ཙ་ནེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི.
སཱི་ཧ་ཝི་ཀྐཱི་ལི༹་ཏ་ན་ཡ་བྷཱུ་མི ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏཱ, ཨ་མྷེ་ཧི ཙ ཉཱ་ཏཱ, ‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཏི་པུ་ཀྑ་ལ་ན་ཡ་བྷཱུ་མཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཏི་པུ་ཀྑ་ལ་ན་ཡ་བྷཱུ་མིཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ‘‘ཏ་ཏྠ ཡེ དུ་ཀྑཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ‘‘ཨ་ཡཾ སཾ་ཀི་ལེ་སོ, ཏཱི་ཎི ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཝ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཀ་སྨཱ པ་ན ‘‘ཏ་ཏྠ ཡེ དུ་ཀྑཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ ཝ་ཏྟ་བྦ་ནྟི? ས་ཙྩཾ, ཏི་པུ་ཀྑ་ལ་ན་ཡ་བྷཱུ་མི་བྷཱ་ཝ་ནཱ པ་ན ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་ཉྙུ་ཨཱ་དི་པུ་གྒ་ལ་ཏྟ་ཡ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ, ཏ་སྨཱ ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་ཉྙུ་ཨཱ་དི་པུ་གྒ་ལ་ཏྟ་ཡཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ ‘‘ཏ་ཏྠ ཡེ དུ་ཀྑཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝ་མ་པི ‘‘ཏ་ཏྠ ཡོ སུ་ཁཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ནི་ཡྻཱ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་ཉྙཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཝ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཀ་སྨཱ པ་ན ‘‘ཏ་ཏྠ ཡེ དུ་ཀྑཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ ཝ་ཏྟ་བྦ་ནྟི? ས་ཙྩཾ, ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་ཉྙུ་ཨཱ་དི་པུ་གྒ་ལ་ཏྟ་ཡཾ པ་ན སཱི་ཧ་ཝི་ཀྐཱི་ལི༹་ཏ་ན་ཡ་ཏོ ཏི་པུ་ཀྑ་ལ་ན་ཡ་སྶ ནི་གྒ་ཙྪ་ན་ཏོ ནི་ཀྑ་མ་ན་ཏོ སཱི་ཧ་ཝི་ཀྐཱི་ལི༹་ཏ་ན་ཡ་བྷཱུ་མི་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡཾ པ་ཊི་པ་དཱ་ཝི་བྷཱ་ག་ཏོ ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏ་པུ་གྒ་ལ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཏོ ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཾ, སཱི་ཧ་ཝི་ཀྐཱི་ལི༹་ཏ་ན་ཡ་བྷཱུ་མི་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡཾ པ་ཊི་པ་དཱ་ཝི་བྷཱ་ག་ཏོ ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏཾ པུ་གྒ་ལ་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ པ་ཋ་མཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ ‘‘ཏ་ཏྠ ཡེ དུ་ཀྑཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠཱཏི ཡོ པ་ཊི་པ་དཱ་ཙ་ཏུ་ཀྐོ སཱི་ཧ་ཝི་ཀྐཱི་ལི༹་ཏ་ན་ཡ་བྷཱུ་མི་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡཾ ནི་དྡྷཱ་རི་ཏོ, ཏ་སྨིཾ པ་ཊི་པ་དཱ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ. ཡེཏི ཡེ ད་ནྡྷ་ཨུ་ད་ཏྟཱ དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏ་པུ་གྒ་ལཱ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ སུ་ཁཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ཙ སུ་ཁཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ཙ ནི་ཡྻ་ནྟི, ཨི་ཏི ནི་ཡྻ་ཀཱ དྭེ པུ་གྒ་ལཱ ཙ ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཱ. ‘‘ཏེ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཀ་ཏ་མོ སཾ་ཀི་ལེ་སོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏེ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཨ་ཡཾ སཾ་ཀི་ལེ་སོ’’ཏི ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏུཾ ‘‘ཏེ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཨ་ཡཾ སཾ་ཀི་ལེ་སོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་རཱ ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཱ…པེ… ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ག་ཏི་ག་མ་ནཱ་ནི ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཱ་ནི, ཨི་ཏི ཨ་ཡཾ ད་ས་ཝི་དྷོ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་དི་ཙ་ཏུ་ཀྐོ ཏེ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ སཾ་ཀི་ལེ་སོ ཧོ་ཏི. ཏེ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ སཾ་ཀི་ལེ་སོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ནི་དྡྷཱ་རི་ཏོ, ‘‘ཀ་ཏ་མཾ ཝོ་དཱ་ན’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏེ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཨི་དཾ ཝོ་དཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཙ་ཏ་སྶོ པ་ཊི་པ་དཱ ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཱ, ཙ་ཏ་སྶོ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཱ, ཨི་ཏི ཨི་དཾ ད་ས་ཝི་དྷཾ པ་ཊི་པ་དཱ་ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་དི་ཙ་ཏུ་ཀྐ་བྷཱུ་ཏཾ དྷ་མྨ་ཛཱ་ཏཾ ཏེ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཝོ་དཱ་ནཾ ཧོ་ཏི.
༨༨. ‘‘ཏེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ པུ་གྒ་ལེ་སུ ཀ་ཏ་མོ པུ་གྒ་ལོ ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་ཉྙཱུ, ཀ་ཏ་མོ པུ་གྒ་ལོ ཝི་པ་ཉྩི་ཏ་ཉྙཱུ, ཀ་ཏ་མོ པུ་གྒ་ལོ ནེ་ཡྻོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཏྠ ཡེ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘པུ་བྦེ་པི ‘ཏ་ཏྠ ཡེ’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ པུ་གྒ་ལཱ ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཱ, ཀ་སྨཱ པ་ན པུ་ན ‘‘ཏ་ཏྠ ཡེ’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ པུ་གྒ་ལཱ ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཱ’’ཏི ཙེ ཝ་དེ་ཡྻ? པུ་བྦེ སཾ་ཀི་ལེ་ས་ཝོ་དཱ་ནཾ སཱ་མི་བྷཱ་ཝེ་ན ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཱ, པ་ཙྪཱ པ་ན ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་ཉྙུ་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཝ་ཡ་ཝཱ་ནཾ ས་མཱུ་ཧ་བྷཱ་ཝེ་ན ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཱ་ཏི ཝི་སེ་ས་ཏྠོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ ཡེ…པེ… ཨི་མེ དྭེ པུ་གྒ་ལཱཏི ཨེ་ཏྠ ཡོ་ཛ་ན་ཏྠོ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ས་དི་སོ་ཝ. ཏ་ཏྠཱཏི ཏེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ པུ་གྒ་ལེ་སུ. ཡོཏི ཨུ་ད་ཏྟོ དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏོ. ཨ་ཡནྟི ཨ་ཡཾ ནི་ཡ་ཏོ ཨུ་ད་ཏྟོ དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏོ. པུ་ན ཡོཏི ཨུ་ད་ཏྟོ་ཝ ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏོ ཙ མ་ནྡོ དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏོ ཙ. སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ཡཱཏི དུ་ཀྑཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ཙ སུ་ཁཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ཙ.
‘‘ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་ཉྙུ་ཨཱ་ད་ཡོ ཏ་ཡོ པུ་གྒ་ལཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཱ, ཏེ་སུ ཏཱི་སུ པུ་གྒ་ལེ་སུ ཀ་ཏ་མ་སྶ ཀ་ཏ་མ་སྶ ཀ་ཏ་མཾ ཀ་ཏ་མཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་པ་དི་ས་ཏཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཏྠ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ‘‘པ་ཊི་པ་དཱ་བྷེ་དེ་ན པུ་གྒ་ལ་བྷེ་དོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏོ, ཀ་ཐཾ དེ་ས་ནཱ་བྷེ་དེ་ན པུ་གྒ་ལ་བྷེ་དོ ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ དེ་ས་ནཱ་བྷེ་དེ་ན་པི པུ་གྒ་ལ་བྷེ་དཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ ‘‘ཏ་ཏྠ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠཱཏི ཏེ་སུ ཏཱི་སུ ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་ཉྙུ་ཨཱ་དཱི་སུ པུ་གྒ་ལེ་སུ. ‘‘ས་མ་ཐ་དེ་ས་ནཱ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་དེ་ས་ནཱ་བྷེ་དེ་ནེ་ཝ པུ་གྒ་ལ་བྷེ་དོ ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ མུ་དུ་དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཏི་ཀྑ་དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་བྷེ་དེ་ན་པི པུ་གྒ་ལ་བྷེ་དཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ ‘‘ཏ་ཏྠ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷྱ་ཏྠོ ཝ་ཏྟ་བྦོ.
ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ པ་ཊི་པ་དཱ་བྷེ་དེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་སུཾ ཙ ས་མྤི་ཎྜི་ཏཱ ཙ པ་ཊི་པ་དཱ་བྷེ་དེ་ན ཙེ་ཝ དེ་ས་ནཱ་བྷེ་དེ་ན ཙ ཏ་ཡོ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ ‘‘ཏ་ཏྠ ཡེ’’ཏི་ཨཱ་དིཾ པུ་ན ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་ཏི ཁོ ཙ་ཏྟཱ་རི ཧུ་ཏྭཱ ཏཱི་ཎི བྷ་ཝ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཙ་ཏྟཱ་རི ཏཱི་ཎཱིཏི ལི་ངྒ་ཝི་པ་ལླཱ་ས་ནི་དྡེ་སོ, ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ཏ་ཡོ’’ཏི པ་ན པ་ཀ་ཏི་ལི་ངྒ་ནི་དྡེ་སོ ཀཱ་ཏ་བྦོ་ཝ.
‘‘ཏེ་སཾ ཏི་ཎྞཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཀ་ཏ་མོ སཾ་ཀི་ལེ་སོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏེ་སཾ ཏི་ཎྞཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཨ་ཡཾ སཾ་ཀི་ལེ་སོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཡཾ སཾ་ཀི་ལེ་སོཏི ‘‘ཏཱི་ཎི ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཱ་ནི…པེ… སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི དི་ཊྛི་ཝི་པ་ཏྟི ཨཱ་ཙཱ་ར་ཝི་པ་ཏྟཱི’’ཏི ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨི་ཏི ཨ་ཡཾ ས་མཱུ་ཧོ སཾ་ཀི་ལེ་སོ ཧོ་ཏི. ‘‘ཏེ་སཾ ཏི་ཎྞཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ སཾ་ཀི་ལེ་སོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ནི་དྡྷཱ་རི་ཏོ, ཀ་ཐཾ ཝོ་དཱ་ནཾ ནི་དྡྷཱ་རི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏེ་སཾ ཏི་ཎྞཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཨི་དཾ ཝོ་དཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨི་དཾ ཝོ་དཱ་ནནྟི ‘‘ཏཱི་ཎི ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཱ་ནི…པེ… ཏཱི་ཎི ཝི་མོ་ཀྑ་མུ་ཁཱ་ནི སུ་ཉྙ་ཏཾ ཨ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏ’’ནྟི ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་མཱུ་ཧ་བྷཱུ་ཏཾ ཨི་ཏི ཨི་དཾ དྷ་མྨ་ཛཱ་ཏཾ ཝོ་དཱ་ནཾ ཧོ་ཏི.
‘‘ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་ཡོ པུ་གྒ་ལཱ བྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏཱ, ཏ་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ ཀི་ཏྟ་ཀཱ པུ་གྒ་ལཱ བྷ་ཝ་ནྟཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘ཨི་ཏི ཁོ ཙ་ཏྟཱ་རི ཧུ་ཏྭཱ ཏཱི་ཎི བྷ་ཝ་ནྟི, ཏཱི་ཎི ཧུ་ཏྭཱ དྭེ བྷ་ཝ་ནྟི ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏོ ཙ དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏོ ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་ཏཱིཏི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི ཙ་ཏྟཱ་རོ ཧུ་ཏྭཱ ཏཱི་ཎི ཏ་ཡོ བྷ་ཝ་ནྟི. ཏཱི་ཎི ཏ་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏོ ཙ དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏོ ཙཱ་ཏི དྭེ པུ་གྒ་ལཱ བྷ་ཝ་ནྟི.
‘‘ཏེ་སཾ དྭི་ནྣཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཀ་ཏ་མོ སཾ་ཀི་ལེ་སོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘ཏེ་སཾ དྭི་ནྣཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཨ་ཡཾ སཾ་ཀི་ལེ་སོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཡཾ སཾ་ཀི་ལེ་སོཏི ‘‘ཏ་ཎྷཱ ཙ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཙ…པེ… ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛི ཙ ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི ཙཱ’’ཏི ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨི་ཏི ཨ་ཡཾ ས་མཱུ་ཧོ སཾ་ཀི་ལེ་སོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཏེ་སཾ དྭི་ནྣཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ སཾ་ཀི་ལེ་སོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ནི་དྡྷཱ་རི་ཏོ, ཀ་ཐཾ ཝོ་དཱ་ན’’ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘ཏེ་སཾ དྭི་ནྣཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཨི་དཾ ཝོ་དཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་དཾ ཝོ་དཱ་ནནྟི ‘‘ས་མ་ཐོ ཙ ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཙ…པེ… ས་ཨུ་པཱ་དི་སེ་སཱ ཙ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ, ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ ཙ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏཱུ’’ཏི ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་མཱུ་ཧ་བྷཱུ་ཏཾ ཨི་ཏི ཨི་དཾ དྷ་མྨ་ཛཱ་ཏཾ ཝོ་དཱ་ནཾ ཧོ་ཏི.
‘‘ཏཱི་ཎི ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ སཾ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཀྑེ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ་ཏི་ཀཱ་དཱི་ནཾ དྭི་ནྣཾ དྭཱ་ད་ས་ནྣཾ ཏི་ཀཱ་ནཾ, ཏི་ཎྞཾ ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་ཉྙུ་ཨཱ་དི་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ སཾ་ཀི་ལེ་ས་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་མུ་ཁེ་ན ཡཱ ནི་དྡྷཱ་ར་ཎཱ ཀ་ཏཱ, ‘‘ཏཱི་ཎི ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝོ་དཱ་ན་པ་ཀྑེ ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ་ཏི་ཀཱ་དཱི་ནཾ དྭི་ནྣཾ དྭཱ་ད་ས་ནྣཾ ཏི་ཀཱ་ནཾ, ཏི་ཎྞཾ ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་ཉྙུ་ཨཱ་དི་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཝོ་དཱ་ན་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་མུ་ཁེ་ན ཡཱ ནི་དྡྷཱ་ར་ཎཱ ཀ་ཏཱ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་ནི་དྡྷཱ་ར་ཎཱ ཏི་པུ་ཀྑ་ལ་སྶ ཙ ན་ཡ་སྶ, ཨ་ངྐུ་ས་སྶ ཙ ན་ཡ་སྶ བྷཱུ་མི ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ ནཱ་མཱ་ཏི ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ‘‘ཏ་ཎྷཱ ཙ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ སཾ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཀྑེ ཏ་ཎྷཱ་ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དུ་ཀཱ་དཱི་ནཾ པ་ནྣ་ར་ས་ནྣཾ དུ་ཀཱ་ནཾ, དྭི་ནྣཾ ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏ་དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏཱ་ནཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཝོ་དཱ་ན་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་མུ་ཁེ་ན ཡཱ ནི་དྡྷཱ་ར་ཎཱ ཀ་ཏཱ, ‘‘ས་མ་ཐོ ཙ ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝོ་དཱ་ན་པ་ཀྑེ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་དུ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་དུ་ཀཱ་ནཾ, དྭི་ནྣཾ ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏ་དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏཱ་ནཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཝོ་དཱ་ན་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་མུ་ཁེ་ན ཡཱ ནི་དྡྷཱ་ར་ཎཱ ཀ་ཏཱ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ ན་ནྡི་ཡཱ་ཝ་ཊྚ་སྶ ན་ཡ་སྶ བྷཱུ་མཱི་ཏི་པི ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ. པུ་གྒ་ལཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཧི ན་ནྡི་ཡཱ་ཝ་ཊྚ་ན་ཡ་ཏོ སཱི་ཧ་ཝི་ཀྐཱི་ལི༹་ཏ་ན་ཡ་སྶ ས་མྦྷ་ཝོ, སཱི་ཧ་ཝི་ཀྐཱི་ལི༹་ཏ་ན་ཡ་ཏོ ཙ ཏི་པུ་ཀྑ་ལ་ན་ཡ་སྶ ས་མྦྷ་ཝོ ཧོ་ཏི. དྷ་མྨཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ན སཱི་ཧ་ཝི་ཀྐཱི་ལི༹་ཏ་ན་ཡ་ཏོ ཏི་པུ་ཀྑ་ལ་ན་ཡ་སྶ ས་མྦྷ་ཝོ, ཏི་པུ་ཀྑ་ལ་ན་ཡ་ཏོ ཙ ན་ནྡི་ཡཱ་ཝ་ཊྚ་ན་ཡ་སྶ ས་མྦྷ་ཝོ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ཨ་ནྟེ ‘ཏ་ཎྷཱ ཙ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཙཱ’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ས་མ་ཐ་སྶ ན་ཡ་སྶ བྷཱུ་མི ད་སྶི་ཏཱ. ཏེ་ནེ་ཝ ཧི ‘ཙ་ཏྟཱ་རི ཧུ་ཏྭཱ ཏཱི་ཎི བྷ་ཝ་ནྟི, ཏཱི་ཎི ཧུ་ཏྭཱ དྭེ བྷ་ཝ་ནྟཱི’ཏི ཝུ་ཏྟ’’ནྟི (ནེ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ. ༨༨).
‘‘ཀ་སྨཱ པ་ན ཨ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ཡ ནི་དྡྷཱ་ར་ཎཱ་ཡ ཏི་པུ་ཀྑ་ལ་སྶ ཙ ན་ཡ་སྶ, ཨ་ངྐུ་ས་སྶ ཙ ན་ཡ་སྶ བྷཱུ་མི་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘ཏེ་ནཱ་ཧཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ན ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་སྶ ནི་དྡྷཱ་ར་ཎཱ་ཡ བྷཱུ་མི་བྷཱ་ཝེ་ན ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ‘‘ཡོ ཨ་ཀུ་ས་ལེ…པེ… དི་སཱ་ལོ་ཙ་ནེ་ནཱ་ཏི ཙཱ’’ཏི ཡཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཨཱ་ཧ, ཏེ་ན ཝ་ཙ་ནེ་ན ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ཡ ནི་དྡྷཱ་ར་ཎཱ་ཡ ཏི་པུ་ཀྑ་ལ…པེ… ཡ་སྶ བྷཱུ་མི་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
‘‘ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ཉྙཾ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ནི་ཡུ་ཏྟཾ ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཡེ་ན ཡེ་ན ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ་ན སཾ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཀྑེ ཝཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཱ, ཝོ་དཱ་ན་པ་ཀྑེ ཝཱ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཱ, ཏཾ ཏཾ ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ནི་ཡུ་ཏྟཾ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ནི་དྡྷཱ་རེ་ཏྭཱ ཡུ་ཛྫི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ.
ན་ཡ་ཀྐ་མེ་ན པ་ན ས་ངྑེ་པ་ཏོ ད་སྶ་ཡི་སྶཱ་མི – དྭེ པུ་གྒ་ལཱ, ཏ་ཡོ པུ་གྒ་ལཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ པུ་གྒ་ལཱ་ཏི པུ་གྒ་ལཱ ཏི་ཀོ་ཊྛཱ་སཱ བྷ་ཝ་ནྟི, ཙ་ཏུ་དི་སཱ, ཚ་དི་སཱ, ཨ་ཊྛ་དི་སཱ་ཏི དི་སཱ་པི ཏི་ཀོ་ཊྛཱ་སཱ བྷ་ཝ་ནྟི. ཏ་ཏྠ དྭེ པུ་གྒ་ལཱཏི ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏོ པུ་གྒ་ལོ, དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏོ པུ་གྒ་ལོ་ཏི དྭེ པུ་གྒ་ལཱ བྷ་ཝ་ནྟི. ཏ་ཡོ པུ་གྒ་ལཱཏི ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་ཉྙུ་པུ་གྒ་ལོ, ཝི་པ་ཉྩི་ཏ་ཉྙུ་པུ་གྒ་ལོ, ནེ་ཡྻ་པུ་གྒ་ལོ་ཏི ཏ་ཡོ པུ་གྒ་ལཱ བྷ་ཝ་ནྟི. ཙ་ཏྟཱ་རོ པུ་གྒ་ལཱཏི དུ་ཀྑཱ་པ་ཊི་པ་དཱ་ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ་དི་བྷེ་དེ་ན བྷི་ནྣཱ མུ་དི་ནྡྲི་ཡོ ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏོ པུ་གྒ་ལོ, མུ་དི་ནྡྲི་ཡོ དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏོ པུ་གྒ་ལོ, ཏི་ཀྑི་ནྡྲི་ཡོ ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏོ པུ་གྒ་ལོ, ཏི་ཀྑི་ནྡྲི་ཡོ དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏོ པུ་གྒ་ལོ་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ པུ་གྒ་ལཱ བྷ་ཝ་ནྟི. ཙ་ཏུ་དི་སཱཏི སཾ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཀྑེ དྭེ དྭེ དི་སཱ, ཝོ་དཱ་ན་པ་ཀྑེ དྭེ དྭེ དི་སཱ་ཏི ཙ་ཏུ་དི་སཱ བྷ་ཝ་ནྟི. ཚ་དི་སཱཏི སཾ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཀྑེ ཏི་སྶོ ཏི་སྶོ དི་སཱ, ཝོ་དཱ་ན་པ་ཀྑེ ཏི་སྶོ ཏི་སྶོ དི་སཱ་ཏི ཚ་དི་སཱ བྷ་ཝ་ནྟི. ཨ་ཊྛ་དི་སཱཏི སཾ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཀྑེ ཙ་ཏ་སྶོ ཙ་ཏ་སྶོ དི་སཱ, ཝོ་དཱ་ན་པ་ཀྑེ ཙ་ཏ་སྶོ ཙ་ཏ་སྶོ དི་སཱ་ཏི ཨ་ཊྛ་དི་སཱ བྷ་ཝ་ནྟི. ཏེ་སུ དྭེ དྭེ ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏ་དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏེ པུ་གྒ་ལེ, ཙ་ཏུ་དི་སཱ ཙ ནི་སྶཱ་ཡ ན་ནྡི་ཡཱ་ཝ་ཊྚ་ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ བྷ་ཝ་ཏི. ཏ་ཡོ ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་ཉྙུ་ཝི་པ་ཉྩི་ཏ་ཉྙུ་ནེ་ཡྻ་པུ་གྒ་ལེ ཙ ཚ་དི་སཱ ཙ ནི་སྶཱ་ཡ ཏི་པུ་ཀྑ་ལ་ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ བྷ་ཝ་ཏི. དུ་ཀྑཱ་པ་ཊི་པ་དཱ་ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ་དི་བྷེ་དེ་ན བྷི་ནྣེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མུ་དི་ནྡྲི་ཡ་ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏ་ཏི་ཀྑི་ནྡྲི་ཡ་ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏ་མུ་དི་ནྡྲི་ཡ་དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏ་ཏི་ཀྑི་ནྡྲི་ཡ་དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏེ པུ་གྒ་ལེ ཙ ཨ་ཊྛ་དི་སཱ ཙ ནི་སྶཱ་ཡ སཱི་ཧ་ཝི་ཀྐཱི་ལི༹་ཏ་ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ བྷ་ཝ་ཏི. ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ ཝི་བྷ་ཛི་ཏེ དི་སཱ་ལོ་ཙ་ན་ཨ་ངྐུ་ས་ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི་པི ཝི་བྷ་ཛི་ཏཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟི.
‘‘ཀ་ཐཾ ན་ནྡི་ཡཱ་ཝ་ཊྚ་ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ བྷ་ཝ་ཏཱི’’ཏི ཙེ ཝ་དེ་ཡྻ? ‘‘ཏ་ཎྷཱ ཙ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཙ ཨ་ཧི་རི་ཀ་ཉྩ ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤ་ཉྩ ཨ་སྶ་ཏི ཙ ཨ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ཉྩ ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ཙ ཀོ་ས་ཛྫ་ཉྩ དོ་ཝ་ཙ་སྶ་ཉྩ ཨ་ཧཾ་ཀཱ་རོ ཙ མ་མཾ་ཀཱ་རོ ཙ ཨ་སྶ་དྡྷཱ ཙ པ་མཱ་དོ ཙ ཨ་ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་ཉྩ ཨ་སཾ་ཝ་རོ ཙ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ ཙ བྱཱ་པཱ་དོ ཙ ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཉྩ སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཉྩ ཀོ་དྷོ ཙ ཨུ་པ་ནཱ་ཧོ ཙ མ་ཀྑོ ཙ པ་ལཱ༹་སོ ཙ ཨི་སྶཱ ཙ མ་ཙྪེ་ར་ཉྩ མཱ་ཡཱ ཙ སཱ་ཋེ་ཡྻ་ཉྩ ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛི ཙ ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི ཙཱ’’ཏི (ནེ་ཏྟི. ༨༨) དུ་ཀ་དུ་ཀ་ཝ་སེ་ན དེ་སི་ཏོ ཨ་ཡཾ དི་སཱ་བྷཱུ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨ་ས་མཱུ་ཧོ དྭི་ནྣཾ ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏ་དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏཱ་ནཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ སཾ་ཀི་ལེ་སོ ཧོ་ཏཱི་ཏི སཾ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཀྑེ སཾ་ཀི་ལེ་ས་སཱ་མ་ཉྙ་བྷཱ་ཝེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མེ་སུ པ་ནྣ་ར་ས་སུ དུ་ཀ་དུ་ཀ་ཝ་སེ་ན དེ་སི་ཏེ་སུ དི་སཱ་བྷཱུ་ཏེ་སུ ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨེ་སུ ཀ་ཏ་མོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨོ ཀ་ཏ་མ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ དི་སཱ’’ཏི མ་ན་སཱ་ཝ དི་སཱ་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ཨ་ཡཾ པ་ཋ་མོ པ་ཋ་མོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨོ ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ སཾ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཀྑེ པ་ཋ་མཱ དི་སཱ ནཱ་མ, ཨ་ཡཾ ཨ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡོ དུ་ཏི་ཡོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨོ དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ སཾ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཀྑེ དུ་ཏི་ཡཱ དི་སཱ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩ་དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཱ་ནི ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཝི་བྷ་ཛི་ཏ་བྦ་དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝོ ཙ ཡེ་ན སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སེ་ན ད་སྶི་ཏོ, སོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ ཙ ན་ནྡི་ཡཱ་ཝ་ཊྚ་ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ བྷ་ཝ་ཏི, ཏ་སྶ ཨོ་ལོ་ཀ་ནཱ ཙ ཡེ་ན སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སེ་ན ད་སྶི་ཏཱ, སོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ ཙ དི་སཱ་ལོ་ཙ་ན་ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ བྷ་ཝ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ དི་སཱ་ཝི་སེ་ས་བྷཱུ་ཏ་སྶ དྷ་མྨ་ཝི་སེ་ས་སྶ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ན་ཡ་ན་ཉྩ ཡེ་ན སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སེ་ན ན་ཡ་ཏི, སོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ ཙ ཨ་ངྐུ་ས་ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ བྷ་ཝ་ཏི.
‘‘ས་མ་ཐོ ཙ ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཙ, ཧི་རཱི ཙ ཨོ་ཏྟ་པྤ་ཉྩ, ས་ཏི ཙ ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ཉྩ, ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ཙ ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷོ ཙ, སོ་ཝ་ཙ་སྶ་ཉྩ དྷ་མྨེ ཉཱ་ཎ་ཉྩ ཨ་ནྭ་ཡེ ཉཱ་ཎ་ཉྩ, ཁ་ཡེ ཉཱ་ཎ་ཉྩ ཨ་ནུ་པྤཱ་དེ ཉཱ་ཎ་ཉྩ, ས་དྡྷཱ ཙ ཨ་པྤ་མཱ་དོ ཙ, ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་ཉྩ སཾ་ཝ་རོ ཙ, ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ ཙ ཨ་བྱཱ་པཱ་དོ ཙ, རཱ་ག་ཝི་རཱ་གཱ ཙ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝི་རཱ་གཱ ཙ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟི, ཨ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཙ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ ཙ, ས་ནྟུ་ཊྛི ཙ ཨ་ཀྐོ་དྷོ ཙ, ཨ་ནུ་པ་ནཱ་ཧོ ཙ ཨ་མ་ཀྑོ ཙ, ཨ་པ་ལཱ༹་སོ ཙ ཨི་སྶཱ་པ་ཧཱ་ན་ཉྩ མ་ཙྪ་རི་ཡ་པྤ་ཧཱ་ན་ཉྩ ཝི་ཛྫཱ ཙ, ཝི་མུ་ཏྟི ཙ ས་ངྑ་ཏཱ་ར་མྨ་ཎོ ཙ ཝི་མོ་ཀྑོ, ཨ་ས་ངྑ་ཏཱ་ར་མྨ་ཎོ ཙ ཝི་མོ་ཀྑོ, ས་ཨུ་པཱ་དི་སེ་སཱ ཙ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ, ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ ཙ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏཱུ’’ཏི (ནེ་ཏྟི. ༨༨) ཏི་ཀ་དུ་ཀ་ཝ་སེ་ན དེ་སི་ཏཾ ཨི་དཾ དི་སཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཀུ་ས་ལ་ས་མཱུ་ཧ་དྷ་མྨ་ཛཱ་ཏཾ དྭི་ནྣཾ ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏ་དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏཱ་ནཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཝོ་དཱ་ནཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝོ་དཱ་ན་པ་ཀྑེ ཝོ་དཱ་ན་སཱ་མ་ཉྙ་བྷཱ་ཝེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མེ་སུ ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ དུ་ཀ་དུ་ཀ་ཝ་སེ་ན ཝཱ དེ་སི་ཏེ་སུ དི་སཱ་བྷཱུ་ཏེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཀ་ཏ་མོ ཀ་ཏ་མོ ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨོ ཀ་ཏ་མ་སྶ ཀ་ཏ་མ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ དི་སཱ’’ཏི མ་ན་སཱ་ཝ དི་སཱ་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ པ་ཋ་མོ པ་ཋ་མོ ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨོ ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝོ་དཱ་ན་པ་ཀྑེ པ་ཋ་མཱ དི་སཱ ནཱ་མ, ཨ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡོ དུ་ཏི་ཡོ ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨོ དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝོ་དཱ་ན་པ་ཀྑེ དུ་ཏི་ཡཱ དི་སཱ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ མ་གྒ་ས་ཙྩ་ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཱ་ནི ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཝི་བྷ་ཛི་ཏ་བྦ་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཝོ ཙ ཡེ་ན སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སེ་ན ད་སྶི་ཏོ, སོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ ཙ ན་ནྡི་ཡཱ་ཝ་ཊྚ་ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ བྷ་ཝ་ཏི, ཏ་སྶ ཨོ་ལོ་ཀ་ནཱ ཙ ཡེ་ན སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སེ་ན ད་སྶི་ཏཱ, སོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ ཙ དི་སཱ་ལོ་ཙ་ན་ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ བྷ་ཝ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ དི་སཱ་ཝི་སེ་ས་བྷཱུ་ཏ་སྶ དྷ་མྨ་ཝི་སེ་ས་སྶ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ན་ཡ་ན་ཉྩ ཡེ་ན སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སེ་ན ན་ཡ་ཏི, སོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ ཙ ཨ་ངྐུ་ས་ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ བྷ་ཝ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐཾ ཏི་པུ་ཀྑ་ལ་ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ བྷ་ཝ་ཏཱི’’ཏི ཙེ པུ་ཙྪེ་ཡྻ, ‘‘ཏཱི་ཎི ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཱ་ནི – ལོ་བྷོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ, དོ་སོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ, མོ་ཧོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ. ཏཱི་ཎི དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི – ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ, ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ, མ་ནོ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ. ཏ་ཡོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ – ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐོ, བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐོ, ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐོ. ཏི་སྶོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྙཱ – ཀཱ་མ་ས་ཉྙཱ, བྱཱ་པཱ་ད་ས་ཉྙཱ, ཝི་ཧིཾ་སཱ་ས་ཉྙཱ. ཏི་སྶོ ཝི་པ་རཱི་ཏ་ས་ཉྙཱ – ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ, སུ་ཁ་ས་ཉྙཱ, ཨ་ཏྟ་ས་ཉྙཱ. ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ – སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ, དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ. ཏི་སྶོ དུ་ཀྑ་ཏཱ – དུ་ཀྑ་དུ་ཀྑ་ཏཱ, ས་ངྑཱ་ར་དུ་ཀྑ་ཏཱ, ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དུ་ཀྑ་ཏཱ. ཏ་ཡོ ཨ་གྒཱི – རཱ་ག་གྒི, དོ་ས་གྒི, མོ་ཧ་གྒི. ཏ་ཡོ ས་ལླཱ – རཱ་ག་ས་ལློ, དོ་ས་ས་ལློ, མོ་ཧ་ས་ལློ. ཏི་སྶོ ཛ་ཊཱ – རཱ་ག་ཛ་ཊཱ, དོ་ས་ཛ་ཊཱ, མོ་ཧ་ཛ་ཊཱ. ཏི་སྶོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱུ་པ་པ་རི་ཀྑཱ – ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ. ཏི་སྶོ ཝི་པ་ཏྟི་ཡོ – སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི, དི་ཊྛི་ཝི་པ་ཏྟི, ཨཱ་ཙཱ་ར་ཝི་པ་ཏྟཱི’’ཏི (ནེ་ཏྟི. ༨༨) ཏི་ཀ་ཝ་སེ་ན དེ་སི་ཏོ ཨ་ཡཾ དི་སཱ་བྷཱུ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨ་ས་མཱུ་ཧོ ཏི་ཎྞཾ ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་ཉྙུ་ཝི་པ་ཉྩི་ཏ་ཉྙུ་ནེ་ཡྻ་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ སཾ་ཀི་ལེ་སོ ཧོ་ཏཱི་ཏི སཾ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཀྑེ སཾ་ཀི་ལེ་ས་སཱ་མ་ཉྙ་བྷཱ་ཝེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མེ་སུ དྭཱ་ད་ས་སུ ཏི་ཀ་ཏི་ཀ་ཝ་སེ་ན དེ་སི་ཏེ་སུ དི་སཱ་བྷཱུ་ཏེ་སུ ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨེ་སུ ཀ་ཏ་མོ ཀ་ཏ་མོ ཨ་ཀུ་ས་ལོ དྷ་མྨོ ཀ་ཏ་མ་སྶ ཀ་ཏ་མ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ དི་སཱ’’ཏི མ་ན་སཱ་ཝ དི་སཱ་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ཨ་ཡཾ པ་ཋ་མོ པ་ཋ་མོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨོ ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་ཉྙུ་པུ་གྒ་ལ་སྶ སཾ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཀྑེ པ་ཋ་མཱ དི་སཱ ནཱ་མ. ཨ་ཡཾ ཨ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡོ དུ་ཏི་ཡོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨོ ཝི་པ་ཉྩི་ཏ་ཉྙུ་པུ་གྒ་ལ་སྶ སཾ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཀྑེ དུ་ཏི་ཡཱ དི་སཱ ནཱ་མ. ཨ་ཡཾ ཨ་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡོ ཏ་ཏི་ཡོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨོ ནེ་ཡྻ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ སཾ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཀྑེ ཏ་ཏི་ཡཱ དི་སཱ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩ་དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཱ་ནི ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཝི་བྷ་ཛི་ཏ་བྦ་དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝོ ཙ ཡེ་ན སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སེ་ན ད་སྶི་ཏོ. སོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ ཙ ཏི་པུ་ཀྑ་ལ་ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ བྷ་ཝ་ཏི. ཏ་སྶ ཨོ་ལོ་ཀ་ནཱ ཙ ཡེ་ན སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སེ་ན ད་སྶི་ཏཱ, སོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ ཙ དི་སཱ་ལོ་ཙ་ན་ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ བྷ་ཝ་ཏི ཏ་ཐཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ དི་སཱ་ཝི་སེ་ས་བྷཱུ་ཏ་སྶ དྷ་མྨ་ཝི་སེ་ས་སྶ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ན་ཡ་ན་ཉྩ ཡེ་ན སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སེ་ན ན་ཡ་ཏི, སོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ ཨ་ངྐུ་ས་ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ བྷ་ཝ་ཏི.
‘‘ཏཱི་ཎི ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཱ་ནི – ཨ་ལོ་བྷོ ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ, ཨ་དོ་སོ ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ, ཨ་མོ་ཧོ ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ. ཏཱི་ཎི སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནི – ཀཱ་ཡ་སུ་ཙ་རི་ཏཾ, ཝ་ཙཱི་སུ་ཙ་རི་ཏཾ, མ་ནོ་སུ་ཙ་རི་ཏཾ. ཏ་ཡོ ཀུ་ས་ལ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ – ནེ་ཀྑ་མྨ་ཝི་ཏ་ཀྐོ, ཨ་བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐོ, ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐོ. ཏ་ཡོ ས་མཱ་དྷཱི – ས་ཝི་ཏ་ཀྐོ ས་ཝི་ཙཱ་རོ ས་མཱ་དྷི, ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝི་ཙཱ་ར་མ་ཏྟོ ས་མཱ་དྷི, ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨ་ཝི་ཙཱ་རོ ས་མཱ་དྷི. ཏི་སྶོ ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྙཱ – ནེ་ཀྑ་མྨ་ས་ཉྙཱ, ཨ་བྱཱ་པཱ་ད་ས་ཉྙཱ, ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་ས་ཉྙཱ. ཏི་སྶོ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ས་ཉྙཱ – ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ, དུ་ཀྑ་ས་ཉྙཱ, ཨ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ. ཏི་སྶོ ཀུ་ས་ལཱུ་པ་པ་རི་ཀྑཱ – ཀུ་ས་ལཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཀུ་ས་ལཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཀུ་ས་ལཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ. ཏཱི་ཎི སོ་ཙེ་ཡྻཱ་ནི – ཀཱ་ཡ་སོ་ཙེ་ཡྻཾ, ཝ་ཙཱི་སོ་ཙེ་ཡྻཾ, མ་ནོ་སོ་ཙེ་ཡྻཾ. ཏི་སྶོ ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ – སཱི་ལ་ས་མྤ་ཏྟི, ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་ཏྟི, པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་ཏྟི. ཏི་སྶོ སི་ཀྑཱ – ཨ་དྷི་སཱི་ལ་སི་ཀྑཱ, ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་སི་ཀྑཱ, ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་སི་ཀྑཱ. ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ – སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷོ, ས་མཱ་དྷི་ཀྑ་ནྡྷོ, པ་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷོ. ཏཱི་ཎི ཝི་མོ་ཀྑ་མུ་ཁཱ་ནི – སུ་ཉྙ་ཏཾ, ཨ་ནི་མི་ཏྟཾ, ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏ’’ནྟི (ནེ་ཏྟི. ༨༨) ཏི་ཀ་ཏི་ཀ་ཝ་སེ་ན དེ་སི་ཏཾ ཨི་དཾ དི་སཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཀུ་ས་ལ་ས་མཱུ་ཧ་དྷ་མྨ་ཛཱ་ཏཾ ཏི་ཎྞཾ ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་ཉྙུ་ཝི་པ་ཉྩི་ཏ་ཉྙུ་ནེ་ཡྻ་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཝོ་དཱ་ནཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝོ་དཱ་ན་པ་ཀྑེ ཝོ་དཱ་ན་སཱ་མ་ཉྙ་བྷཱ་ཝེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མེ་སུ དྭཱི་སུ དྭཱ་ད་ས་སུ ཏི་ཀ་ཏི་ཀ་ཝ་སེ་ན དེ་སི་ཏེ་སུ དི་སཱ་བྷཱུ་ཏེ་སུ ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨེ་སུ ཀ་ཏ་མོ ཀ་ཏ་མོ ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨོ ཀ་ཏ་མ་སྶ ཀ་ཏ་མ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ དི་སཱ’’ཏི མ་ན་སཱ་ཝ དི་སཱ་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ཨ་ཡཾ པ་ཋ་མོ པ་ཋ་མོ ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨོ ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་ཉྙུ་པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝོ་དཱ་ན་པ་ཀྑེ པ་ཋ་མཱ དི་སཱ ནཱ་མ. ཨ་ཡཾ ཨ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡོ དུ་ཏི་ཡོ ཀུ་ས་ལོ དྷ་མྨོ ཝི་པ་ཉྩི་ཏ་ཉྙུ་པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝོ་དཱ་ན་པ་ཀྑེ དུ་ཏི་ཡཱ དི་སཱ ནཱ་མ. ཨ་ཡཾ ཨ་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡོ ཏ་ཏི་ཡོ ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨོ ནེ་ཡྻ་པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝོ་དཱ་ན་པ་ཀྑེ ཏ་ཏི་ཡཱ དི་སཱ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ དི་སཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ མ་གྒ་ས་ཙྩ་ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཱ་ནི ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཝི་བྷ་ཛི་ཏ་བྦ་དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝོ ཙ ཡེ་ན སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སེ་ན ད་སྶི་ཏོ. སོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ ཙ ཏི་པུ་ཀྑ་ལ་ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ བྷ་ཝ་ཏི. ཏ་སྶ ཨོ་ལོ་ཀ་ནཱ ཙ ཡེ་ན སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སེ་ན ད་སྶི་ཏཱ, སོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ ཙ དི་སཱ་ལོ་ཙ་ན་ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ བྷ་ཝ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ དི་སཱ་ཝི་སེ་ས་བྷཱུ་ཏ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ན་ཡ་ན་ཉྩ ཡེ་ན སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སེ་ན ན་ཡ་ཏི, སོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ ཙ ཨ་ངྐུ་ས་ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ བྷ་ཝ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐཾ སཱི་ཧ་ཝི་ཀྐཱི་ལི༹་ཏ་ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི ཙེ པུ་ཙྪེ་ཡྻ, ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་རཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝི་པ་ལླཱ་སཱ, ཙ་ཏྟཱ་རི ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ནི, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཡོ་གཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ག་ནྠཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་ས་ཝཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨོ་གྷཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ལླཱ, ཙ་ཏ་སྶོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི་ཡོ, ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ག་ཏི་ག་མ་ནཱ་ནཱི’’ཏི (ནེ་ཏྟི. ༨༧) ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཝ་སེ་ན དེ་སི་ཏོ ཨ་ཡཾ དི་སཱ་བྷཱུ་ཏོ ཙ་ཏུ་ཀྐོ ཙ་ཏུ་ཀྐོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨོ ‘‘དུ་ཀྑཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ནི་ཡྻ་ཀ་སྶ མུ་དི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏ་སྶ ཙ དུ་ཀྑཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ནི་ཡྻ་ཀ་སྶ ཏི་ཀྑི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏ་སྶ ཙ སུ་ཁཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ནི་ཡྻ་ཀ་སྶ མུ་དི་ནྡྲི་ཡ་སྶ དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏ་སྶ ཙ སུ་ཁཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ནི་ཡྻ་ཀ་སྶ ཏི་ཀྑི་ནྡྲི་ཡ་སྶ དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏ་སྶ ཙཱ’’ཏི ཙ་ཏུ་ནྣཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ སཾ་ཀི་ལེ་སོ་ཏི སཾ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཀྑེ སཾ་ཀི་ལེ་ས་སཱ་མ་ཉྙ་བྷཱ་ཝེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མེ་སུ ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཝ་སེ་ན དེ་སི་ཏེ་སུ ད་ས་སུ ཙ་ཏུ་ཀྐེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཀ་ཏ་མོ ཀ་ཏ་མོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨོ ཀ་ཏ་མ་སྶ ཀ་ཏ་མ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ དི་སཱ’’ཏི མ་ན་སཱ་ཝ སཾ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཀྑེ དི་སཱ་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ཨ་ཡཾ པ་ཋ་མོ པ་ཋ་མོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨོ དུ་ཀྑཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ནི་ཡྻ་ཀ་སྶ མུ་དི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ པ་ཋ་མཱ དི་སཱ ནཱ་མ. ཨ་ཡཾ ཨ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡོ དུ་ཏི་ཡོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨོ དུ་ཀྑཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ནི་ཡྻ་ཀ་སྶ ཏི་ཀྑི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ དུ་ཏི་ཡཱ དི་སཱ ནཱ་མ. ཨ་ཡཾ ཨ་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡོ ཏ་ཏི་ཡོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨོ སུ་ཁཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ནི་ཡྻ་ཀ་སྶ མུ་དི་ནྡྲི་ཡ་སྶ དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཏ་ཏི་ཡཱ དི་སཱ ནཱ་མ. ཨ་ཡཾ ཨ་ཡཾ ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨོ སུ་ཁཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ནི་ཡྻ་ཀ་སྶ ཏི་ཀྑི་ནྡྲི་ཡ་སྶ དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཙ་ཏུ་ཏྠཱ དི་སཱ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ དི་སཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ, ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩ་དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཱ་ནི ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ, ཝི་བྷ་ཛི་ཏ་བྦ་དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝོ ཙ ཡེ་ན སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སེ་ན ད་སྶི་ཏོ. སོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ ཙ སཱི་ཧ་ཝི་ཀྐཱི་ལི༹་ཏ་ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ བྷ་ཝ་ཏི. ཏ་སྶ ཨོ་ལོ་ཀ་ནཱ ཙ ཡེ་ན སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སེ་ན ད་སྶི་ཏཱ, སོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ ཙ དི་སཱ་ལོ་ཙ་ན་ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ བྷ་ཝ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ དི་སཱ་ཝི་སེ་ས་བྷཱུ་ཏ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ན་ཡ་ན་ཉྩ ཡེ་ན སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སེ་ན ན་ཡ་ཏི, སོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ ཙ ཨ་ངྐུ་ས་ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ བྷ་ཝ་ཏི.
‘‘ཙ་ཏ་སྶོ པ་ཊི་པ་དཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཙ་ཏྟཱ་རི ཛྷཱ་ནཱ་ནི, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝི་ཧཱ་རཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཱ ཨ་བྦྷུ་ཏཱ དྷ་མྨཱ, ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་ནི, ཙ་ཏ་སྶོ ས་མཱ་དྷི་བྷཱ་ཝ་ནཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ སུ་ཁ་བྷཱ་གི་ཡཱ དྷ་མྨཱ, ཙ་ཏ་སྶོ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ’’ཏི (ནེ་ཏྟི. ༨༦) ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཝ་སེ་ན དེ་སི་ཏཾ ཨི་དཾ དི་སཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཀུ་ས་ལ་ས་མཱུ་ཧ་དྷ་མྨ་ཛཱ་ཏཾ ‘‘དུ་ཀྑཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ནི་ཡྻ་ཀ་སྶ མུ་དི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏ་སྶ ཙ དུ་ཀྑཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ནི་ཡྻ་ཀ་སྶ ཏི་ཀྑི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏ་སྶ ཙ སུ་ཁཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ནི་ཡྻ་ཀ་སྶ མུ་དི་ནྡྲི་ཡ་སྶ དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏ་སྶ ས སུ་ཁཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ནི་ཡྻ་ཀ་སྶ ཏི་ཀྑི་ནྡྲི་ཡ་སྶ དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏ་སྶ ཙཱ’’ཏི ཙ་ཏུ་ནྣཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཝོ་དཱ་ནཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝོ་དཱ་ན་པ་ཀྑེ ཝོ་དཱ་ན་སཱ་མ་ཉྙ་བྷཱ་ཝེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མེ་སུ ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཝ་སེ་ན དེ་སི་ཏེ་སུ ད་ས་སུ ཙ་ཏུ་ཀྐེ་སུ ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨེ་སུ ཀ་ཏ་མོ ཀ་ཏ་མོ ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨོ ཀ་ཏ་མ་སྶ ཀ་ཏ་མ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ དི་སཱ’’ཏི མ་ན་སཱ་ཝ དི་སཱ་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ, ‘‘ཨ་ཡཾ ཨ་ཡཾ པ་ཋ་མོ པ་ཋ་མོ ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨོ དུ་ཀྑཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ནི་ཡྻ་ཀ་སྶ མུ་དི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ པ་ཋ་མཱ དི་སཱ ནཱ་མ. ཨ་ཡཾ ཨ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡོ དུ་ཏི་ཡོ ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨོ དུ་ཀྑཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ནི་ཡྻ་ཀ་སྶ ཏི་ཀྑི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ དུ་ཏི་ཡཱ དི་སཱ ནཱ་མ. ཨ་ཡཾ ཨ་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡོ ཏ་ཏི་ཡོ ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨོ སུ་ཁཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ནི་ཡྻ་ཀ་སྶ མུ་དི་ནྡྲི་ཡ་སྶ དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཏ་ཏི་ཡཱ དི་སཱ ནཱ་མ. ཨ་ཡཾ ཨ་ཡཾ ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨོ སུ་ཁཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ནི་ཡྻ་ཀ་སྶ ཏི་ཀྑི་ནྡྲི་ཡ་སྶ དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཙ་ཏུ་ཏྠཱ དི་སཱ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ དི་སཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ, མ་གྒ་ས་ཙྩ་ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཱ་ནི ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ, ཝི་བྷ་ཛི་ཏ་བྦ་དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝོ ཙ ཡེ་ན སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སེ་ན ད་སྶི་ཏོ. སོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ ཙ སཱི་ཧ་ཝི་ཀྐཱི་ལི༹་ཏ་ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ བྷ་ཝ་ཏི. ཏ་སྶ ཨོ་ལོ་ཀ་ནཱ ཙ ཡེ་ན སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སེ་ན ད་སྶི་ཏཱ. སོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ ཙ དི་སཱ་ལོ་ཙ་ན་ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ བྷ་ཝ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ དི་སཱ་ཝི་སེ་ས་སྶ དྷ་མྨ་སྶ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ན་ཡ་ན་ཉྩ ཡེ་ན སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སེ་ན ན་ཡ་ཏི, སོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ ཙ ཨ་ངྐུ་ས་ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ བྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ན་ཡ་ཀྐ་མེ་ན ས་ངྑེ་པ་ཏོ ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ བྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦ་ནྟི.
ཨི་ཏི ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ ས་ཏྟི་བ་ལཱ་ནུ་རཱུ་པཱ ར་ཙི་ཏཱ
ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
པ་ཎྜི་ཏེ་ཧི པ་ན ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཊཱི་ཀཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ག་མྦྷཱི་ར་ཏྠོ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ་ཏི.