སཱ་ས་ན་པ་ཊྛཱ་ན་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ

༨༩. ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ས་བྦ་ཐཱ ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ཋ་པི་ཏཾ, ཨ་མྷེ་ཧི ཙ ཉཱ་ཏཾ, ‘‘སོ་ལ༹་ས་ཧཱ་ར་པ་ཉྩ་ན་ཡ་ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་མཱུ་ལ་པ་དེ་སུ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས མཱུ་ལ་པ་དཱ ཀ་ཐཾ ཝི་བྷ་ཏྟཱ, ཀུ་ཧིཾ ཨ་མྷེ་ཧི ད་ཊྛ་བྦཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘ཏ་ཏྠ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས མཱུ་ལ་པ་དཱ ཀུ་ཧིཾ ད་ཊྛ་བྦཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠཱཏི ཏེ་སུ སོ་ལ༹་ས་ཧཱ་ར་པ་ཉྩ་ན་ཡ་ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་མཱུ་ལ་པ་དེ་སུ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས མཱུ་ལ་པ་དཱ ཀེ་ན པ་དེ་ན ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟཱ, ཀུ་ཧིཾ ཨ་མྷེ་ཧི ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ད་ཊྛ་བྦཱ་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཊྛཱ་ར་ས མཱུ་ལ་པ་དཱ སཱ་ས་ན་པ་ཊྛཱ་ནེ མ་ཡཱ ཝི་བྷ་ཏྟཱ, ཏུ་མྷེ་ཧི ཙ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ སཱ་ས་ན་པ་ཊྛཱ་ནེ ད་ཊྛ་བྦཱ་ཏི ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི. ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ ཧི ཨ་ཊྛཱ་ར་ས མཱུ་ལ་པ་དཱ ད་ཊྛ་བྦཱ བྷ་ཝ་ནྟི. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (ནེ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ. ༨༩) པ་ན –

‘‘ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཐཱ ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི སཱ་ས་ན་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་བྷ་ཛ་ནྟོ ཡ་སྨཱ ས་ངྒ་ཧ་ཝཱ་རཱ་དཱི་སུ མཱུ་ལ་པ་དེ་ཧེ་ཝ པ་ཊྛཱ་ནཾ ས་ངྒ་ཧེ་ཏྭཱ ས་རཱུ་པ་ཏོ ན ད་སྶི་ཏཾ, ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ མཱུ་ལ་པ་དེ་ཧི པ་ཊྛཱ་ནཾ ནི་དྡྷཱ་རེ་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཝཾ པ་ཊྛཱ་ན་ཏོ་པི མཱུ་ལ་པ་དཱ་ནི ནི་དྡྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ་ནཱི་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘ཨ་ཊྛཱ་ར་ས མཱུ་ལ་པ་དཱ ཀུ་ཧིཾ ད་ཊྛ་བྦཱ? སཱ་ས་ན་པ་ཊྛཱ་ནེ’ཏི ཨཱ་ཧཱ’’ཏི –

ཝུ་ཏྟཾ. སཱ་ས་ན་པ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས མཱུ་ལ་པ་དཱ ད་ཊྛ་བྦཱ་ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཱ, ‘‘ཀ་ཏ་མཾ ཏཾ སཱ་ས་ན་པ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ སཱ་ས་ན་པ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠཱཏི ཏེ་སུ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་མཱུ་ལ་པ་ད་སཱ་ས་ན་པ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཀ་ཏ་མཾ ཏཾ སཱ་ས་ན་པ་ཊྛཱ་ན་ནྟི ཨི་དཱ་ནི མ་ཡཱ ནི་དྡྷཱ་རི་ཡ་མཱ་ནཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དེ་སི་ཏཾ སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཱ་དི་སུ་ཏྟཾ སཱ་ས་ན་པ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི. སཱ་ས་ནནྟི པ་རི་ཡ་ཏྟི་སཱ་ས་ནཾ. པ་ཊྛཱ་ནནྟི ཏ་སྶ པ་རི་ཡ་ཏྟི་སཱ་ས་ན་སྶ སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡ་ཏཱ་དཱི་ཧི པ་ཀཱ་རེ་ཧི ཋཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟ་ནཾ པ་ཊྛཱ་ནཾ, ཏཾ་དཱི་པ་ན་སུ་ཏྟཾ པ་ན ཨི་དྷ པ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཨ་ཐ ཝཱ སཱ་ས་ནནྟི ཨ་དྷི་སཱི་ལ་ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་སི་ཀྑ་ཏྟ་ཡཾ སཱ་ས་ནཾ ནཱ་མ, ཏཾ སི་ཀྑ་ཏྟ་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛ་ཧ་ཏི ཨེ་ཏེ་ན སཾ་ཀི་ལེ་སཱ་དི་ནཱ་ཏི པ་ཊྛཱ་ནཾ, སི་ཀྑ་ཏྟ་ཡ་སྶ སཱ་ས་ན་སྶ པ་ཊྛཱ་ན་ནྟི སཱ་ས་ན་པ་ཊྛཱ་ནཾ. ཏ་དཱ་དྷཱ་ར་བྷཱུ་ཏཾ སུ་ཏྟ་མྤི ཋཱ་ནྱཱུ་པ་ཙཱ་ར་ཏོ སཱ་ས་ན་པ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ. ཏཾ སཱ་ས་ན་པ་ཊྛཱ་ན་སུ་ཏྟཾ ས་རཱུ་པ་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ –

‘‘སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ, ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ, ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ, ཨ་སེ་ཀྑ་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ, སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡ་ཉྩ ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡ་ཉྩ སུ་ཏྟཾ, སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡ་ཉྩ ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡ་ཉྩ སུ་ཏྟཾ, སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡ་ཉྩ ཨ་སེ་ཀྑ་བྷཱ་གི་ཡ་ཉྩ སུ་ཏྟཾ, སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡ་ཉྩ ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡ་ཉྩ ཨ་སེ་ཀྑ་བྷཱ་གི་ཡ་ཉྩ སུ་ཏྟཾ, སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡ་ཉྩ ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡ་ཉྩ ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡ་ཉྩ སུ་ཏྟཾ, ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡ་ཉྩ ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡ་ཉྩ སུ་ཏྟཾ, ཏ་ཎྷཱ་སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ, དི་ཊྛི་སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ, དུ་ཙྩ་རི་ཏ་སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ, ཏ་ཎྷཱ་ཝོ་དཱ་ན་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ, དི་ཊྛི་ཝོ་དཱ་ན་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ, དུ་ཙྩ་རི་ཏ་ཝོ་དཱ་ན་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟ’’ནྟི –

ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཏེ་སུ སུ་ཏྟེ་སུ ཡེ སཾ་ཀི་ལེ་སཱ་ད་ཡོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཏེ་སུ སཾ་ཀི་ལེ་སཱ་དཱི་སུ སཾ་ཀི་ལེ་སོ ཀི་ཏྟ་ཀོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཏྠ སཾ་ཀི་ལེ་སོ ཏི་ཝི་དྷོ ཏ་ཎྷཱ་སཾ་ཀི་ལེ་སོ དི་ཊྛི་སཾ་ཀི་ལེ་སོ དུ་ཙྩ་རི་ཏ་སཾ་ཀི་ལེ་སོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠཱཏི ཏེ་སུ སུ་ཏྟ་ནྟེ་སུ སཾ་ཀི་ལེ་སཱ་དཱི་སུ དྷ་མྨེ་སུ. ‘‘ཏི་ཝི་དྷེ ཏ་སྨིཾ སཾ་ཀི་ལེ་སེ ཏ་ཎྷཱ་སཾ་ཀི་ལེ་སོ ཀ་ཏ་མེ་ན ཀུ་ས་ལེ་ན ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཏྠ ཏ་ཎྷཱ་སཾ་ཀི་ལེ་སོ ས་མ་ཐེ་ན ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠཱཏི ཏ་སྨིཾ ཏི་ཝི་དྷེ ཏ་ཎྷཱ་སཾ་ཀི་ལེ་སཱ་དི་ཀེ. ‘‘སོ ས་མ་ཐོ ཁ་ནྡྷེ་སུ ཀ་ཏ་མོ ཁ་ནྡྷོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘སོ ས་མ་ཐོ ས་མཱ་དྷི་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘དི་ཊྛི་སཾ་ཀི་ལེ་སོ ཀེ་ན ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘དི་ཊྛི་སཾ་ཀི་ལེ་སོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘སཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཀ་ཏ་མོ ཁ་ནྡྷོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘སཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ པ་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘དུ་ཙྩ་རི་ཏ་སཾ་ཀི་ལེ་སོ ཀེ་ན ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘དུ་ཙྩ་རི་ཏ་སཾ་ཀི་ལེ་སོ སུ་ཙ་རི་ཏེ་ན ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཏཾ སུ་ཙ་རི་ཏཾ ཀ་ཏ་མོ ཁ་ནྡྷོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏཾ སུ་ཙ་རི་ཏཾ སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཏ་སྨིཾ སཱི་ལེ ཋི་ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཀིཾ བྷ་ཝ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་སྶ སཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. སཱི་ལེ སུ་ཙ་རི་ཏ་ས་ངྑཱ་ཏེ སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་སྶ ཏ་སྶ སཱི་ལ་ཝ་ནྟ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ བྷ་ཝེ་སུ ཀཱ་མ་བྷ་ཝ་རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ་སུ ཨཱ་ས་ཏྟི བྷ་ཝ་པ་ཏྠ་ནཱ ཡ་དི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨེ་ཝཾ་སཱ་ཡནྟི ཨེ་ཝཾ ཨ་སྶ ཨ་ཡ་ནྟི པ་ད་ཙྪེ་དོ. ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ཨ་སྶ སཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་སྶ ཨ་ཡཾ ཨཱ་ས་ཏྟི བྷ་ཝ་པ་ཏྠ་ནཱ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡ་པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ ཙ བྷ་ཝ་ཏི, ཙ-ས་དྡེ་ན དཱ་ན་མ་ཡ་སཱི་ལ་མ་ཡ་པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ ཙ བྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ ས་ངྒ་ཧི་ཏོ. ཏ་ཏྲཱཏི ཏེ་སུ ཀཱ་མ་བྷ་ཝ་རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ་སུ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཱ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏཱིཏི.

‘‘སཾ་ཀི་ལེ་སཱ་ད་ཡོ ཡེ་ཧི སུ་ཏྟེ་ཧི ད་སྶི་ཏཱ, ཏཱ་ནི སུ་ཏྟཱ་ནི ཀི་ཏྟ་ཀཱ་ནཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི སུ་ཏྟཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནི སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡ་སུ་ཏྟ་ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཨ་སེ་ཀྑ་བྷཱ་གི་ཡ་སུ་ཏྟཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི སུ་ཏྟཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟི, སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནི སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡ་ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡ་སུ་ཏྟ, སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡ་ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡ་སུ་ཏྟ, སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡ་ཨ་སེ་ཀྑ་བྷཱ་གི་ཡ་སུ་ཏྟ, ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡ་ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡ་སུ་ཏྟཱ་ནི ཀ་ཏཱ་ནི མི་སྶི་ཏཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི བྷ་ཝ་ནྟི. ཨི་ཏི ཨ་ཊྛ སུ་ཏྟཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟི. ཏཱ་ནི་ཡེ་ཝ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ནི ཨ་ཊྛ སུ་ཏྟཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟི. སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནི ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡ་ཨ་སེ་ཀྑ་བྷཱ་གི་ཡ་སུ་ཏྟ་ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡ་ཨ་སེ་ཀྑ་བྷཱ་གི་ཡ་སུ་ཏྟ- སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡ་ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡ་ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡ་སུ་ཏྟ་སཾ་ཀི་ལེ་ས- བྷཱ་གི་ཡ་ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡ་ཨ་སེ་ཀྑ་བྷཱ་གི་ཡ་སུ་ཏྟ- སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡ་ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡ་ཨ་སེ་ཀྑ་བྷཱ་གི་ཡ་སུ་ཏྟ- ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡ་ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡ་ཨ་སེ་ཀྑ་བྷཱ་གི་ཡ་སུ་ཏྟ- སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡ་ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡ་ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡ་ཨ་སེ་ཀྑ་བྷཱ་གི་ཡ་སུ་ཏྟ- ནེ་ཝ་སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡ་ན་ཝཱ་ས་ནཱ- བྷཱ་གི་ཡ་ན་ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡ་ན་ཨ་སེ་ཀྑ་བྷཱ་གི་ཡ་སུ་ཏྟཱ་ནི ཀ་ཏཱ་ནི མི་སྶི་ཏཱ་ནི ཨ་ཊྛ སུ་ཏྟཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི སོ་ལ༹་ས སུ་ཏྟཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟི. ཏེ་སུ སོ་ལ༹་ས་སུ་ཏྟེ་སུ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨེ་ཀ་ཀཱ་ནི སུ་ཏྟཱ་ནི ཙ ཙ་ཏྟཱ་རི དུ་ཀཱ་ནི སུ་ཏྟཱ་ནི ཙ དྭེ ཏི་ཀཱ་ནི ཙ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནི, དྭེ དུ་ཀཱ་ནི སུ་ཏྟཱ་ནི ཙ དྭེ ཏི་ཀཱ་ནི ཙ དྭེ ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་ནི སུ་ཏྟཱ་ནི ཙ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (ནེ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ. ༨༩) ཨཱ་ག་ཏཱ་ནི.

‘‘ཡ་དི པ་ཊྛཱ་ན་ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ནི སོ་ལ༹་ས སུ་ཏྟཱ་ནི་ཡེ་ཝ ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནི, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི སུ་ཏྟ་གེ་ཡྻཱ་དི་ན་ཝ་ཝི་དྷཾ ས་ཀ་ལཾ པ་རི་ཡ་ཏྟི་སཱ་ས་ནཾ པ་ཊྛཱ་ན་ན་ཡེ་ན ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟཾ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཨི་མེ་ཧི སོ་ལ༹་ས་ཧི སུ་ཏྟེ་ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཊྛཱ་ན་ན་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟེ་ཧི སོ་ལ༹་ས་ཧི ཨི་མེ་ཧི སུ་ཏྟེ་ཧི ན་ཝ་ཝི་དྷཾ ས་ཀ་ལཾ པ་རི་ཡ་ཏྟིསུ་ཏྟཾ པ་ཊྛཱ་ན་ན་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟཾ་ཡེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ བྷི་ནྣཾ བྷ་ཝ་ཏི. སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཱ་དི་པ་བྷེ་དཱ་ཡ གཱ་ཐཱ་ཡ གཱ་ཐཱ ཨ་ནུ་མི་ནི་ཏ་བྦཱ, སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཱ་དི་པ་བྷེ་དེ་ན ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་ནུ་མི་ནི་ཏ་བྦཾ. སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཱ་དི་པ་བྷེ་དེ་ན སུ་ཏྟེ་ན སུ་ཏྟཾ ཨ་ནུ་མི་ནི་ཏ་བྦཾ བྷ་ཝ་ཏི་ཡེ་ཝཱ་ཏི.

༩༠. ‘‘ཏེ་སུ སོ་ལ༹་ས་སུ སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཱ་དཱི་སུ སུ་ཏྟེ་སུ ཀ་ཏ་མཾ སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟ’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠཱཏི ཏེ་སུ སོ་ལ༹་ས་སུ སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཱ་དཱི་སུ སུ་ཏྟེ་སུ ཀ་ཏ་མཾ སུ་ཏྟཾ སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ ནཱ་མཱ་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི.

‘‘ཀཱ་མ་ནྡྷཱ ཛཱ་ལ་ས་ཉྪ་ནྣཱ, ཏ་ཎྷཱ་ཚ་ད་ན་ཚཱ་དི་ཏཱ;

པ་མ་ཏྟ་བ་ནྡྷ་ནཱ་བ་དྡྷཱ, མ་ཙྪཱ་ཝ ཀུ་མི་ནཱ་མུ་ཁེ;

ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་མ་ནྭེ་ནྟི, ཝ་ཙྪོ ཁཱི་ར་པ་ཀོ་ཝ མཱ་ཏ་ར’’ནྟི. –

ཨི་དཾ སུ་ཏྟཾ སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གེ ཝཱ་ཙ་ཀ་ཉཱ་པ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ ནཱ་མ. ཡེ ས་ཏྟཱ ཀཱ་མ་ནྡྷཱ ཀཱ་མེ་ན ཨ་ནྡྷཱ ཛཱ་ལ་ས་ཉྪ་ནྣཱ ཏ་ཎྷཱ་ཚ་ད་ནེ་ན ཚཱ་དི་ཏཱ, པ་མ་ཏྟ་བ་ནྡྷ་ནཱ་ཡ བ་དྡྷཱ བ་ནྡྷི་ཏ་བྦཱ, ཏེ ས་ཏྟེ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ཨ་ནྭེ་ཏི, ཡ་ཐཱ ཏཾ ཀུ་མི་ནཱ་མུ་ཁེ ཡེ མ་ཙྪཱ ག་ཧི་ཏཱ, ཏེ མ་ཙྪེ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ཨ་ནྭེ་ཏི ཨི་ཝ, ཨེ་ཝཾ ཏེ ས་ཏྟེ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ཨ་ནྭེ་ཏི. ཁཱི་ར་པ་ཀོ ཝ་ཙྪོ མཱ་ཏ་རཾ ཨ་ནྭེ་ཏི ཨི་ཝ, ཨེ་ཝཾ ཏེ ས་ཏྟེ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ཨ་ནྭེ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཐ ཝཱ ཁཱི་ར་པ་ཀོ ཝ་ཙྪོ མཱ་ཏ་རཾ ཨ་ནྭེ་ཏི ཨི་ཝ, ཀུ་མི་ནཱ་མུ་ཁེ ག་ཧི་ཏཱ མ་ཙྪཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ཨ་ནྭེ་ནྟི ཨི་ཝ ཙ, ཨེ་ཝཾ ཡེ ས་ཏྟཱ ཀཱ་མ་ནྡྷཱ པ་མ་ཏྟ་བ་ནྡྷ་ནཱ་ཡ བ་ནྡྷི་ཏ་བྦཱ, ཏེ ས་ཏྟཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ཨ་ནྭེ་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.

‘‘ཨི་དཾ སུ་ཏྟཾ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ –

‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ག་ཏི་ག་མ་ནཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི? ཚ་ནྡཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪ་ཏི, དོ་སཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪ་ཏི, མོ་ཧཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪ་ཏི, བྷ་ཡཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ག་ཏི་ག་མ་ནཱ་ནི. ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ, ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ་ན སུ་ག་ཏོ, ཨ་ཐཱ་པ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ས་ཏྠཱ –

‘‘ཚ་ནྡཱ དོ་སཱ བྷ་ཡཱ མོ་ཧཱ, ཡོ དྷ་མྨཾ ཨ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི;

ནི་ཧཱི་ཡ་ཏི ཏ་སྶ ཡ་སོ, ཀཱ་ལ༹་པ་ཀྑེ་ཝ ཙ་ནྡི་མཱ’’ཏི. –

ཨི་དཾ སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟ་ནྟི –

ཝུ་ཏྟཾ. ཚ་ནྡཱ ཚ་ནྡ་ཧེ་ཏུ་ནཱ དོ་སཱ དོ་ས་ཧེ་ཏུ་ནཱ བྷ་ཡཱ བྷ་ཡ་ཧེ་ཏུ་ནཱ མོ་ཧཱ མོ་ཧ་ཧེ་ཏུ་ནཱ ཡོ རཱ་ཛཱ་དི་ཀོ ཡོ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རཱ་དི་ཀོ ཝཱ དྷ་མྨཾ ས་པྤུ་རི་ས་དྷ་མྨཾ ཨ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་སྶ རཱ་ཛཱ་དི་ནོ ཝཱ ཏ་སྶ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རཱ་དི་ནོ ཝཱ ཡ་སོ ཀི་ཏྟི ཙ པ་རི་ཝཱ་རོ ཙ བྷོ་གོ ཙ ནི་ཧཱི་ཡ་ཏི. ཙ་ནྡི་མཱ ཀཱ་ལ༹་པ་ཀྑེ པ་བྷཱ་ཡ ནི་ཧཱི་ཡ་ཏི ཨི་ཝ, ཨེ་ཝཾ ནི་ཧཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.

‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཾ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘མ་ནོ་པུ་བྦ་ངྒ་མཱ དྷ་མྨཱ…པེ… ཙ་ཀྐཾ་ཝ ཝ་ཧ་ཏོ པ་ད་ནྟི ཨི་དཾ སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཏྠོ པཱ་ཀ་ཊོ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡམྤི ཝི་བྷ་ཏྟོ.

‘‘མི་དྡྷཱི ཡ་དཱ ཧོ་ཏི མ་ཧ་གྒྷ་སོ ཙ, ནི་དྡཱ་ཡི་ཏཱ ས་མྤ་རི་ཝ་ཏྟ་སཱ་ཡཱི;

མ་ཧཱ་ཝ་རཱ་ཧོ་ཝ ནི་ཝཱ་པ་པུ་ཊྛོ, པུ་ན་པྤུ་ནཾ ག་བྦྷ་མུ་པེ་ཏི མ་ནྡོ’’ཏི. –

ཨི་དཾ སུ་ཏྟ་མྤི སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གེ ཝི་ས་ཡེ ཝཱ་ཙ་ཀ་ཉཱ་པ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ ནཱ་མ. ནི་ཝཱ་པ་པུ་ཊྛོ མ་ཧཱ་ཝ་རཱ་ཧོ གཱ་མ་སཱུ་ཀ་རོ ནི་དྡཱ་ཡི་ཏཱ སུ་པ་ན་སཱི་ལོ ས་མྤ་རི་ཝ་ཏྟ་སཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི ཨི་ཝ, ཨེ་ཝཾ ཡོ མ་ནྡོ ས་ཏྟོ ཡ་དཱ མ་ཧ་གྒྷ་སོ ཧོ་ཏི, སོ མ་ནྡོ ས་ཏྟོ མི་དྡྷཱི ཐི་ན་མི་དྡྷཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་དྡཱ་ཡི་ཏཱ མུ་དུ་ཕ་སྶ་ས་ཡ་ནེ མུ་དུ་ཧ་ཏྠེ་ཧི པ་རཱ་མ་སི་ཏོ ས་མྤ་རི་ཝ་ཏྟ་སཱ་ཡཱི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ག་བྦྷཾ ཨུ་པེ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.

‘‘ཨ་ཡ་སཱ་ཝ མ་ལཾ ས་མུ་ཊྛི་ཏཾ, ཏ་ཏུ་ཊྛཱ་ཡ ཏ་མེ་ཝ ཁཱ་ད་ཏི;

ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏི་དྷོ་ན་ཙཱ་རི་ནཾ, སཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནི ན་ཡ་ནྟི དུ་གྒ་ཏི’’ནྟི. –

ཨི་དཾ སུ་ཏྟ་མྤི སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ ནཱ་མ. ཨ་ཡ་སཱ ཨ་ཡ་ཏོ ས་མུ་ཊྛི་ཏཾ ཛཱ་ཏ་མ་ལཾ ཏ་ཏུ་ཊྛཱ་ཡ ཏ་ཏོ ཨ་ཡ་ཏོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཏ་མེ་ཝ ཨ་ཡཾ ཁཱ་ད་ཏི ཨི་ཝ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏི་དྷོ་ན་ཙཱ་རི་ནཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ དྷོ་ན་ཙཱ་རི་པུ་གྒ་ལཾ སཱ་ནི ས་ཡཾ ཀ་ཏཱ་ནི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཱ་ནི དུ་གྒ་ཏིཾ ན་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.

‘‘ཙོ་རོ ཡ་ཐཱ ས་ནྡྷི་མུ་ཁེ ག་ཧཱི་ཏོ, ས་ཀ་མྨུ་ནཱ ཧ་ཉྙ་ཏི བ་ཛ྄ཛྷ་ཏེ ཙ;

ཨེ་ཝཾ ཨ་ཡཾ པེ་ཙྩ པ་ཛཱ པ་ར་ཏྠ, ས་ཀ་མྨུ་ནཱ ཧ་ཉྙ་ཏི བ་ཛ྄ཛྷ་ཏེ ཙཱ’’ཏི. –

ཨི་དཾ སུ་ཏྟ་མྤི སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ ནཱ་མ. ས་ནྡྷི་མུ་ཁེ རཱ་ཛ་པུ་རི་སཱ་དཱི་ཧི ག་ཧི་ཏོ ཙོ་རོ ས་ཀ་མྨུ་ནཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀ་ཏེ་ན ཙོ་ར་ཀ་མྨེ་ན ཧ་ཉྙ་ཏི ཙ བ་ཛ྄ཛྷ་ཏེ ཙ ཡ་ཐཱ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཡཾ པཱ་པ་ཀཱ་རི་ནཱི པ་ཛཱ པ་ར་ཏྠ པ་ར་ལོ་ཀེ པེ་ཙྩ ས་ཀ་མྨུ་ནཱ ས་ཡཾ ཀ་ཏེ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨུ་ནཱ ས་ཏྠཱ་དཱི་ཧི ཧ་ཉྙ་ཏི ཙ ཨ་དྡུ་བ་ནྡྷ་ནཱ་དཱི་ཧི བ་ཛ྄ཛྷ་ཏེ ཙཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.

‘‘སུ་ཁ་ཀཱ་མཱ་ནི བྷཱུ་ཏཱ་ནི, ཡོ ད་ཎྜེ་ན ཝི་ཧིཾ་ས་ཏི;

ཨ་ཏྟ་ནོ སུ་ཁ་མེ་སཱ་ནོ, པེ་ཙྩ སོ ན ལ་བྷ་ཏེ སུ་ཁ’’ནྟི. –

ཨི་དཾ སུ་ཏྟ་མྤི སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ ནཱ་མ. ཨ་ཏྟ་ནོ སུ་ཁཾ ཨེ་སཱ་ནོ ཨེ་ས་མཱ་ནོ ཡོ ས་ཏྟོ ཨ་ཉྙཱ་ནི སུ་ཁ་ཀཱ་མཱ་ནི བྷཱུ་ཏཱ་ནི ད་ཎྜེ་ན ཝི་ཧིཾ་ས་ཏི, སོ ཧིཾ་ས་ཀོ ས་ཏྟོ པ་ར་ལོ་ཀེ པེ་ཙྩ སུ་ཁཾ ན ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.

‘‘གུ་ནྣཾ ཙེ ཏ་ར་མཱ་ནཱ་ནཾ, ཛི་མྷཾ ག་ཙྪ་ཏི པུ་ངྒ་ཝོ;

ས་བྦཱ ཏཱ ཛི་མྷཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ནེ་ཏྟེ ཛི་མྷཾ ག་ཏེ ས་ཏི.

‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ མ་ནུ་སྶེ་སུ, ཡོ ཧོ་ཏི སེ་ཊྛ་ས་མྨ་ཏོ;

སོ ཙེ ཨ་དྷ་མྨཾ ཙ་ར་ཏི, པ་གེ་ཝ ཨི་ཏ་རཱ པ་ཛཱ;

ས་བྦཾ ར་ཊྛཾ དུ་ཀྑཾ སེ་ཏི, རཱ་ཛཱ ཙེ ཧོ་ཏི ཨ་དྷ་མྨི་ཀོ’’ཏི. –

ཨི་དཾ སུ་ཏྟ་མྤི སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ ནཱ་མ. ན་དིཾ ཏ་ར་མཱ་ནཱ་ནཾ གུ་ནྣཾ པུ་ངྒ་ཝོ ཛི་མྷཾ ཙེ ག་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ནེ་ཏྟེ ཛི་མྷཾ ག་ཏེ ས་ཏི ས་བྦཱ ཏཱ གཱ་ཝི་ཡོ ཛི་མྷཾ ག་ཙྪ་ནྟི ཡ་ཐཱ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ མ་ནུ་སྶེ་སུ ཡོ རཱ་ཛཱ སེ་ཊྛ་ས་མྨ་ཏོ, སོ རཱ་ཛཱ ཨ་དྷ་མྨཾ ཙ་ར་ཏི, ཨེ་ཝཾ ར་ཉྙེ ཨ་དྷ་མྨཾ ཙ་ར་ནྟེ ས་ཏི ཨི་ཏ་རཱ པ་ཛཱ པ་གེ་ཝ པ་ཋ་མ་མེ་ཝ ཨ་དྷ་མྨཾ ཙ་ར་ཏི. རཱ་ཛཱ ཨ་དྷ་མྨི་ཀོ ཙེ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ར་ཉྙེ ཨ་དྷ་མྨི་ཀེ ས་ཏི ས་བྦཾ ར་ཊྛཾ དུ་ཀྑཾ སེ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.

‘‘སུ་ཀི་ཙྪ་རཱུ་པཱ ཝ་ཏི་མེ མ་ནུ་སྶཱ, ཀ་རོ་ནྟི པཱ་པཾ ཨུ་པ་དྷཱི་སུ ར་ཏྟཱ;

ག་ཙྪ་ནྟི ཏེ བ་ཧུ་ཛ་ན་ས་ནྣི་ཝཱ་སཾ, ནི་ར་ཡཾ ཨ་ཝཱི་ཙིཾ ཀ་ཊུ་ཀཾ བྷ་ཡཱ་ན་ཀ’’ནྟི. –

ཨི་དཾ སུ་ཏྟ་མྤི སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ ནཱ་མ. ཡེ མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་པ་དྷཱི་སུ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱུ་པ་དྷཱི་སུ ར་ཏྟཱ རཱ་གཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ པཱ་པཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཨི་མེ པཱ་པ་ཀ་མྨ་ཀ་རཱ མ་ནུ་སྶཱ སུ་ཀི་ཙྪ་རཱུ་པཱ ཝ་ཏ སུ་ཊྛུ ཀི་ཙྪཱ་པ་ནྣ་རཱུ་པཱ ཝ་ཏ བྷ་ཝ་ནྟི, ཏེ པཱ་པ་ཀ་མྨ་ཀ་རཱ མ་ནུ་སྶཱ ཀ་ཊུ་ཀཾ བྷ་ཡཱ་ན་ཀཾ བ་ཧུ་ཛ་ན་ས་ནྣི་ཝཱ་སཾ ནི་ར་ཡཾ ཨ་ཝཱི་ཙིཾ ག་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.

‘‘ཕ་ལཾ ཝེ ཀ་ད་ལིཾ ཧ་ནྟི, ཕ་ལཾ ཝེ་ལུ༹ཾ ཕ་ལཾ ན་ལ༹ཾ;

ས་ཀྐཱ་རོ ཀཱ་པུ་རི་སཾ ཧ་ནྟི, ག་བྦྷོ ཨ་སྶ་ཏ་རིཾ ཡ་ཐཱ’’ཏི. –

ཨི་དཾ སུ་ཏྟ་མྤི སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ ནཱ་མ. ཕ་ལཾ ཀ་ད་ལི་ཡཱ ཕ་ལཾ ཀ་ད་ལིཾ ཝེ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན ཧ་ནྟི ཡ་ཐཱ, ཕ་ལཾ ཝེ་ལུ༹ཾ ཝེ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན ཧ་ནྟི ཡ་ཐཱ, ཕ་ལཾ ན་ལ༹ཾ ཝེ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན ཧ་ནྟི ཡ་ཐཱ, ག་བྦྷོ ཨ་སྶ་ཏ་རིཾ མཱ་ཏ་རཾ ཝེ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན ཧ་ནྟི ཡ་ཐཱ, ཨེ་ཝཾ ས་ཀྐཱ་རོ ཀཱ་པུ་རི་སཾ ཝེ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན ཧ་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.

‘‘ཀོ་དྷ་མ་ཀྑ་ག་རུ བྷི་ཀྑུ, ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་གཱ་ར་ཝོ;

སུ་ཁེ་ཏྟེ པཱུ་ཏི་བཱི་ཛཾ་ཝ, ས་དྡྷ་མྨེ ན ཝི་རཱུ་ཧ་ཏཱི’’ཏི. –

ཨི་དཾ སུ་ཏྟ་མྤི སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ ནཱ་མ. སུ་ཁེ་ཏྟེ སུ་ནྡ་རེ ཁེ་ཏྟེ་པི ཁི་ཏྟཾ པཱུ་ཏི་བཱི་ཛཾ ན རུ་ཧ་ཏི ཨི་ཝ, ཨེ་ཝཾ ཡོ བྷི་ཀྑུ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་གཱ་ར་ཝོ ཀོ་དྷཾ ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཀོ་དྷཾ, མ་ཀྑཾ པ་ར་གུ་ཎ་སཱི་ལ་མ་ཀྑ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ མ་ཀྑ་ཉྩ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ ཙ་ར་ཏི, སོ ཙ་ར་ནྟོ བྷི་ཀྑུ ས་དྡྷ་མྨ་སྨིཾ ན རུ་ཧ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.

༩༡. ‘‘ཨི་དྷཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩཾ པུ་གྒ་ལཾ པ་དུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ པ་ཛཱ་ནཱ་མི…པེ… ཨི་ཏི མེ སུ་ཏ’’ནྟི ཨི་དཾ སུ་ཏྟ་མྤི སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ ནཱ་མ. བྷི་ཀྑ་ཝེ ཨི་དྷ སཱ་ས་ནེ, ལོ་ཀེ ཝཱ ཨ་ཧཾ ཨེ་ཀ་ཙྩཾ པུ་གྒ་ལཾ པ་དུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟཾ མ་མ ཙེ་ཏ་སཱ ཏ་སྶ ཙེ་ཏོ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཙྩ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་མི. ‘‘ཀ་ཐཾ པ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི ཙེ པུ་ཙྪེ་ཡྻ, ཡ་ཉྩ པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ, ཡ་ཉྩ མ་གྒཾ ས་མཱ་རུ་ལ༹ྷོ ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ ཡ་ཐཱ ཡཱ་ཡ དུ་པྤ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཡེ་ན དུ་མྨ་གྒེ་ན ཨི་རི་ཡ་ཏི པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏཱ་ཡ དུ་པྤ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཏེ་ན དུ་མྨ་གྒེ་ན ཨི་མ་མྷི ཨི་མ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ དུ་པྤ་ཊི་པ་ཛྫ་ན་ཀཱ་ལེ ཨ་ཡཾ དུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ དུ་མྨ་གྒ་ས་མཱ་རུ་ལ༹ྷོ པུ་གྒ་ལོ ཙེ ཀཱ་ལཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ཨཱ་བྷ་ཏཾ ཝ་ཏྠུ ནི་ཀྑི་ཏྟཾ ཡ་ཐཱ, ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ ནི་ཀྑི་ཏྟོ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? བྷི་ཀྑ་ཝེ ཨ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཙི་ཏྟཾ པ་དུ་ཊྛཾ པ་དོ་སི་ཏཾ ཧི ཡ་སྨཱ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ནི་ཀྑི་ཏྟོ. ཨེ་ཝཾ ཨི་དྷ སཱ་ས་ནེ, ལོ་ཀེ ཝཱ ཙེ་ཏོ་པ་དོ་ས་ཧེ་ཏུ ཙ པ་ན ཨེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ པུ་གྒ་ལཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མཱི་ཏི. ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ. ཏ་ཏྠ ཏ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཨེ་ཏཾ ‘‘པ་དུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟཾ ཉ་ཏྭཱ་ན…པེ… ནི་ར་ཡཾ སོ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི གཱ་ཐཱ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི.

ས་ཏྠཱ ཨི་དྷ སཱ་ས་ནེ, ལོ་ཀེ ཝཱ པ་དུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་ཙྩཾ པུ་གྒ་ལཾ ཉ་ཏྭཱ་ན བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྱཱ་ཀཱ་སི. ཨི་མ་མྷི ཨི་མ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ ཙེ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཡི་རཱ་ཐ, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི པ་དུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟ་ས་མ་ངྒཱི ཧི ནི་ར་ཡ་སྨིཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻ, པུ་གྒ་ལ་སྶ ཙི་ཏྟཾ པ་དཱུ་སི་ཏཾ ཧི ཡ་སྨཱ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻ, ཙེ་ཏོ་པ་དོ་ས་ཧེ་ཏུ ས་ཏྟཱ དུ་གྒ་ཏིཾ ག་ཙྪ་ནྟི ཨཱ་བྷ་ཏཾ ཝ་ཏྠུཾ ནི་ཀྑི་པེ་ཡྻ ཡ་ཐཱ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཏ་ཐཱ་ཝི་དྷོ དུ་པྤ་ཉྙོ སོ པ་དོ་ས་ཙི་ཏྟོ པུ་གྒ་ལོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ཏྠོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཝུ་ཏྟོ, ཨི་ཏི མེ མ་ཡཱ སུ་ཏ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ.

‘‘ས་ཙེ བྷཱ་ཡ་ཐ དུ་ཀྑ་སྶ, ས་ཙེ ཝོ དུ་ཀྑ་མ་པྤི་ཡཾ;

མཱ་ཀ་ཏྠ པཱ་པ་ཀཾ ཀ་མྨཾ, ཨཱ་ཝི ཝཱ ཡ་དི ཝཱ ར་ཧོ.

‘‘ས་ཙེ ཙ པཱ་པ་ཀཾ ཀ་མྨཾ, ཀ་རི་སྶ་ཐ ཀ་རོ་ཐ ཝཱ;

ན ཝོ དུ་ཀྑཱ པ་མུ་ཏྱ་ཏྠི, ཨུ་པེ་ཙྩ་པི པ་ལཱ་ཡ་ཏ’’ནྟི. –

ཨི་དཾ སུ་ཏྟ་མྤི སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ ནཱ་མ. ས་པྤུ་རི་སཱ ཏུ་མྷེ དུ་ཀྑ་སྶ ཛཱ་ཏི་དུ་ཀྑ་ཛ་རཱ་དུ་ཀྑ་བྱཱ་དྷི་དུ་ཀྑ་མ་ར་ཎ་དུ་ཀྑ་ཨ་པཱ་ཡ་དུ་ཀྑ- ཨ་ཏཱི་ཏ་ཝ་ཊྚ་མཱུ་ལ་ཀ་དུ་ཀྑ་ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཝ་ཊྚ་མཱུ་ལ་ཀ་དུ་ཀྑ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ཧཱ་ར་མཱུ་ལ་ཀ་དུ་ཀྑཱ་ཏི ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷ་སྶ དུ་ཀྑ་སྶ ས་ཙེ བྷཱ་ཡ་ཐ, ཝོ ཏུ་མྷེ་ཧི དུ་ཀྑཾ ཏ་ཐཱ ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷཾ དུ་ཀྑཾ ས་ཙེ ཨ་པྤི་ཡཾ, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ཨཱ་ཝི ཝཱ ཡ་དི ར་ཧོ ཝཱ པཱ་པ་ཀཾ ཀ་མྨཾ མཱ་ཀ་ཏྠ མཱ ཨ་ཀ་ཏྠ. ས་པྤུ་རི་སཱ ཏུ་མྷེ ཨཱ་ཝི ཝཱ ཡ་དི ར་ཧོ ཝཱ པཱ་པ་ཀཾ ཀ་མྨཾ ས་ཙེ ཀ་རི་སྶ་ཐ ཝཱ ས་ཙེ ཀ་རོ་ཐ ཝཱ, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ཨུ་པེ་ཙྩ་པི ས་ཉྩི་ཙྩཱ་པི པ་ལཱ་ཡ་ཏཾ པ་ལཱ་ཡ་ནྟཱ་ནཾ ཝོ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ དུ་ཀྑཱ ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷཱ དུ་ཀྑ་ཏོ པ་མུ་ཏྟི མུ་ཙྩ་ནཾ ན་ཏྠེ་ཝཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.

‘‘ཨ་དྷ་མྨེ་ན དྷ་ནཾ ལ་དྡྷཱ, མུ་སཱ་ཝཱ་དེ་ན ཙཱུ་བྷ་ཡཾ;

མ་མེ་ཏི བཱ་ལཱ མ་ཉྙ་ནྟི, ཏཾ ཀ་ཐཾ ནུ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.

‘‘ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ སུ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ས་མྦྷ་ཏ་སྶ ཝི་ན་སྶ་ཏི;

མ་ཏཱ ས་གྒཾ ན ག་ཙྪ་ནྟི, ན་ནུ ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཧ་ཏཱ’’ཏི. –

ཨི་དཾ སུ་ཏྟ་མྤི སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ ནཱ་མ. ཡེ བཱ་ལཱ ཨ་དྷ་མྨེ་ན ཙ མུ་སཱ་ཝཱ་དེ་ན ཙ དྷ་ནཾ ས་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ས་བྦཾ ལ་བྷི་ཏ་བྦཾ དྷ་ནཾ ལ་དྡྷཱ ཨུ་བྷ་ཡཾ དྷ་ནཾ ‘‘མ་མ དྷ་ན’’ནྟི མ་ཉྙ་ནྟི, ཏེ་སཾ བཱ་ལཱ་ནཾ ཏཾ ཨུ་བྷ་ཡཾ དྷ་ནཾ ཀ་ཐཾ ཀེ་ན ནུ པ་ཀཱ་རེ་ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་དྷ་མྨེ་ན ས་མྦྷ་ཏ་ཏྟཱ ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཾ ན ཧོ་ཏི. ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ རཱ་ཛ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་ད་ཡོ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ ཏེ་སཾ བཱ་ལཱ་ནཾ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི. ཡེ་ན ཨ་དྷ་མྨ་ཝོ་ཧཱ་རཱ་དི་ཀེ་ན ཡཾ དྷ་ནཾ ས་མྦྷ་ཏཾ, ཨ་སྶ ཨ་དྷ་མྨ་ཝོ་ཧཱ་རཱ་དི་ཀ་སྶ ཏཾ ས་མྦྷ་ཏཾ དྷ་ནཾ ཝི་ན་སྶ་ཏི. མ་ཏཱ མ་ར་ནྟཱ ཏེ བཱ་ལཱ ས་གྒཾ སུ་ག་ཏིཾ ན ག་ཙྪ་ནྟི. སུ་ག་ཏི ཧི སོ་བྷ་ནེ་ཧི བྷོ་གེ་ཧི ཨ་གྒོ་ཏི ‘‘ས་གྒོ’’ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ཧཱ་ཡ་ནེ་ན ཏེ བཱ་ལཱ ཧ་ཏཱ ཝི་ན་ཊྛཱ བྷ་ཝ་ནྟི ན་ནཱུ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.

‘‘ཀ་ཐཾ ཁ་ཎ་ཏི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ, ཀ་ཐཾ མི་ཏྟེ་ཧི ཛཱི་ར་ཏི;

ཀ་ཐཾ ཝི་ཝ་ཊྚ་ཏེ དྷ་མྨཱ, ཀ་ཐཾ ས་གྒཾ ན ག་ཙྪ་ཏི’’.

‘‘ལོ་བྷཱ ཁ་ཎ་ཏི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ, ལུ་དྡྷོ མི་ཏྟེ་ཧི ཛཱི་ར་ཏི;

ལོ་བྷཱ ཝི་ཝ་ཊྚ་ཏེ དྷ་མྨཱ, ལོ་བྷཱ ས་གྒཾ ན ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི. –

ཨི་དཾ སུ་ཏྟ་མྤི སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ ནཱ་མ. ཡོ་ཛ་ན་ཏྠོ པཱ་ཀ་ཊོ.

‘‘ཙ་ར་ནྟི བཱ་ལཱ དུ་མྨེ་དྷཱ, ཨ་མི་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནཱ;

ཀ་རོ་ནྟཱ པཱ་པ་ཀཾ ཀ་མྨཾ, ཡཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཊུ་ཀ་པྥ་ལཾ.

‘‘ན ཏཾ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ སཱ་དྷུ, ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཏ་པྤ་ཏི;

ཡ་སྶ ཨ་སྶུ་མུ་ཁོ རོ་དཾ, ཝི་པཱ་ཀཾ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏཱི’’ཏི. –

ཨི་དཾ སུ་ཏྟ་མྤི སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ ནཱ་མ. དུ་མྨེ་དྷཱ ནི་པྤ་ཉྙཱ བཱ་ལཱ ཨ་མི་ཏྟེ་ན པཱ་པ་ཀཾ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ ཨི་ཝ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀ་ཊུ་ཀ་པྥ་ལཾ ཡཾ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཏཾ པཱ་པ་ཀཾ ཀ་ཏཾ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟཱ ཙ་ར་ནྟི. ཡཾ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་རོ་ནྟོ པ་ཙྪཱ ཨ་ནུ་ཏ་པྤ་ཏི, ཏཾ ཀ་ཏཾ ཀ་མྨཾ ན སཱ་དྷུ. ཡ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཝི་པཱ་ཀཾ རོ་དཾ རུ་ད་ནྟོ ཨ་སྶུ་མུ་ཁོ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏི, ཏཾ ཀ་ཏཾ ཀ་མྨཾ ན སཱ་དྷཱུ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.

‘‘དུ་ཀྐ་རཾ དུ་ཏྟི་ཏི་ཀྑ་ཉྩ…པེ… ཨ་ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ’’ཏི ཨི་དཾ སུ་ཏྟ་མྤི སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ ནཱ་མ. སུ་ཏྟ་ཏྠོ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝུ་ཏྟོ.

‘‘ཨ་པྤ་མེ་ཡྻཾ པ་མི་ན་ནྟོ, ཀོ་དྷ ཝི་དྭཱ ཝི་ཀ་པྤ་ཡེ;

ཨ་པྤ་མེ་ཡྻཾ པ་མཱ་ཡི་ནཾ, ནི་ཝུ་ཏཾ ཏཾ མ་ཉྙེ ཨ་ཀི་སྶ་ཝ’’ནྟི. –

ཨི་དཾ སུ་ཏྟ་མྤི སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ ནཱ་མ. ཨི་དྷ སཱ་ས་ནེ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻཾ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻ་གུ་ཎཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཾ པུ་གྒ་ལཾ ‘‘ཨ་ཡཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ པུ་གྒ་ལོ ཨེ་ཏྟ་ཀ་སཱི་ལོ ཨེ་ཏྟ་ཀ་ས་མཱ་དྷི ཨེ་ཏྟ་ཀ་པ་ཉྙོ’’ཏི པ་མི་ན་ནྟོ ཀོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཝི་ཀ་པྤ་ཡེ. ཨ་པྤ་མེ་ཡྻཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་པུ་གྒ་ལཾ པ་མཱ་ཡི་ནཾ པ་མཱ་ཡ་ནྟཾ ཏཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཾ ཨ་ཡཾ ནི་ཝུ་ཏཾ ཨ་ཝ་ཀུ་ཛྫ་པ་ཉྙཾ ཨ་ཀི་སྶ་ཝཾ ཨ་པ་ཉྙ་ནྟི མ་ཉྙེ མ་ཉྙཱ་མཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.

‘‘པུ་རི་ས་སྶ ཧི ཛཱ་ཏ་སྶ, ཀུ་ཋཱ་རཱི ཛཱ་ཡ་ཏེ མུ་ཁེ;

ཡཱ་ཡ ཚི་ནྡ་ཏི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ, བཱ་ལོ དུ་བྦྷཱ་སི་ཏཾ བྷ་ཎཾ.

‘‘ན ཧི ས་ཏྠཾ སུ་ནི་སི་ཏཾ, ཝི་སཾ ཧ་ལཱ་ཧ་ལཾ ཨི་ཝ;

ཨེ་ཝཾ ཝི་ར་དྡྷཾ པཱ་ཏེ་ཏི, ཝཱ་ཙཱ དུ་བྦྷཱ་སི་ཏཱ ཡ་ཐཱ’’ཏི. –

ཨི་དཾ སུ་ཏྟ་མྤི སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ ནཱ་མ. དུ་བྦྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་རི་ཡཱུ་པ་ཝཱ་ད་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཾ བྷ་ཎཾ བྷ་ཎ་ནྟོ བཱ་ལོ དུ་ཊྛོ པུ་རི་སོ ཡཱ་ཡ ཀུ་ཋཱ་རཱི་ས་དི་སི་ཡཱ དུ་བྦྷཱ་སི་ཏ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཚི་ནྡ་ཏི, སཱ ཀུ་ཋཱ་རཱི་ས་དི་སཱི དུ་བྦྷཱ་སི་ཏ་ཝཱ་ཙཱ ཛཱ་ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ མུ་ཁེ ཛཱ་ཡ་ཏེ ཛཱ་ཡ་ཏི, སཱ དུ་བྦྷཱ་སི་ཏ་ཝཱ་ཙཱ མུ་ཁེ ཛཱ་ཡ་ཏི ཨི་ཝ, ཨེ་ཝཾ སུ་ནི་སི་ཏཾ ས་ཏྠཾ མུ་ཁེ ན ཛཱ་ཡ་ཏི, ཡ་ཐཱ ཧ་ལཱ་ཧ་ལཾ ཝི་སཾ མུ་ཁེ ན ཛཱ་ཡ་ཏི, དུ་བྦྷཱ་སི་ཏཱ ཝཱ་ཙཱ ཨ་པཱ་ཡེ་སུ ཝི་ར་དྡྷཾ པུ་གྒ་ལཾ པཱ་ཏེ་ཏི ཡ་ཐཱ, ཨེ་ཝཾ སུ་ནི་སི་ཏཾ ས་ཏྠཾ ཨ་པཱ་ཡེ་སུ ན པཱ་ཏེ་ཏི, ཧ་ལཱ་ཧ་ལཾ ཝི་སཾ ཨ་པཱ་ཡེ་སུ ན པཱ་ཏེ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.

༩༢. ‘‘ཡོ ནི་ནྡི་ཡཾ པ་སཾ་ས་ཏི, ཏཾ ཝཱ ནི་ནྡ་ཏི ཡོ པ་སཾ་སི་ཡོ;

ཝི་ཙི་ནཱ་ཏི མུ་ཁེ་ན སོ ཀ་ལིཾ, ཀ་ལི་ནཱ ཏེ་ན སུ་ཁཾ ན ཝི་ནྡ་ཏི.

‘‘ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཨ་ཡཾ ཀ་ལི, ཡོ ཨ་ཀྑེ་སུ དྷ་ན་པ་རཱ་ཛ་ཡོ;

ས་བྦ་སྶཱ་པི ས་ཧཱ་པི ཨ་ཏྟ་ནཱ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ མ་ཧ་ནྟ་ཏ་རོ ཀ་ལི;

ཡོ སུ་ག་ཏེ་སུ མ་ནཾ པ་དོ་ས་ཡེ.

‘‘ས་ཏཾ ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ནི་ར་བྦུ་དཱ་ནཾ, ཚ་ཏྟིཾ་ས་ཏཱི པ་ཉྩ ཙ ཨ་བྦུ་དཱ་ནི;

ཡ་མ་རི་ཡ་ག་ར་ཧཱི ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པེ་ཏི, ཝཱ་ཙཾ མ་ན་ཉྩ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ པཱ་པ་ཀ’’ནྟི. –

ཨི་དཾ སུ་ཏྟ་མྤི སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ ནཱ་མ. ཡོ པུ་གྒ་ལོ ནི་ནྡི་ཡཾ དུ་ཙྩ་རཾ དུ་སྶཱི་ལཾ པུ་གྒ་ལཾ པ་སཾ་ས་ཏི, སོ པ་སཾ་ས་ཀོ པུ་གྒ་ལོ མུ་ཁེ་ན ཀ་ལིཾ ཝི་ཙི་ནཱ་ཏི ཨུ་པ་ཙི་ནཱ་ཏི, ཏེ་ན ཀ་ལི་ནཱ སུ་ཁཾ ན ཝི་ནྡ་ཏི. ཡོ སུ་ཙཱ་རཱི སཱི་ལ་ཝཱ པུ་གྒ་ལོ པ་སཾ་སི་ཡོ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཝཱ སུ་ཙཱ་རིཾ ཝཱ སཱི་ལ་ཝ་ནྟཾ པུ་གྒ་ལཾ ཡོ པུ་གྒ་ལོ ནི་ནྡ་ཏི, སོ ནི་ནྡ་ནྟོ པུ་གྒ་ལོ མུ་ཁེ་ན ཀ་ལིཾ ཝི་ཙི་ནཱ་ཏི ཨུ་པ་ཙི་ནཱ་ཏི, ཏེ་ན ཀ་ལི་ནཱ སུ་ཁཾ ན ཝི་ནྡ་ཏི.

ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་ཧཱ་པི ས་བྦ་སྶ དྷ་ན་སྶ ཝ་སེ་ན་པི ཨ་ཀྑེ་སུ ཡོ དྷ་ན་པ་རཱ་ཛ་ཡོ བྷ་ཝ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཀ་ལི ཨ་ཡཾ དྷ་ན་པ་རཱ་ཛ་ཡོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཧོ་ཏི. ཡོ པུ་གྒ་ལོ སུ་ག་ཏེ་སུ མ་ནཾ པ་དོ་ས་ཡེ, ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཡོ ཀ་ལི བྷ་ཝ་ཏི, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཀ་ལི མ་ཧ་ནྟ་ཏ་རོ ཧོ་ཏི.

ཀ་སྨཱ? ཝཱ་ཙ་ཉྩ མ་ན་ཉྩ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ ཨ་རི་ཡ་ག་ར་ཧཱི པུ་གྒ་ལོ ཡཾ ཀཱ་ལཾ པཱ་པ་ཀཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པེ་ཏི, སོ ཀཱ་ལོ ‘‘ས་ཏཾ ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ནི་ར་བྦུ་དཱ་ན་ཉྩ ཚ་ཏྟིཾ་ས ནི་ར་བྦུ་དཱ་ནི ཙ པ་ཉྩ ཨ་བྦུ་དཱ་ནི ཙ ཡ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ག་ཎཱི་ཡ་ནྟཱི’’ཏི ཏེ་ན ཀཱ་ལེ་ན ས་མོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ མ་ཧ་ནྟ་ཏ་རོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.

‘‘ཡོ ལོ་བྷ་གུ་ཎེ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ…པེ…

ག་ཙྪ་སི ཁོ པ་པ་ཏཾ ཙི་ར་ར་ཏྟ’’ནྟི. –

ཨི་དཾ སུ་ཏྟ་མྤི སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ ནཱ་མ. ཡོ པུ་གྒ་ལོ ལོ་བྷ་གུ་ཎེ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཨ་ནུ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཡུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, སོ པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཉྙེ པུ་གྒ་ལེ ཝ་ཙ་སཱ པ་རི་བྷཱ་ས་ཏི, ཨ་སྶ་དྡྷོ ཀ་ད་རི་ཡོ ཨ་ཝ་ད་ཉྙཱུ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨོ་ཝཱ་ད་ཉྙཱུ ན ཧོ་ཏི, མ་ཙྪ་རཱི པེ་སུ་ཎི་ཡཾ པེ་སུ་ཎི་ཡ་སྨིཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི.

མུ་ཁ་དུ་གྒ མུ་ཁ་ཝི་ས་མ ཝི་བྷཱུ་ཏ ཝི་ག་ཏ་བྷཱུ་ཏ ཨ་ན་རི་ཡ བྷཱུ་ན་ཧུ བུ་དྡྷི་ཝི་ནཱ་ས་ཀ པཱ་པ་ཀ དུ་ཀྐ་ཊ་ཀཱ་རི པུ་རི་ས་ནྟ པུ་རི་ས་ལཱ་མ་ཀ ཀ་ལི ཨ་ལ་ཀྑི ཨ་ཝ་ཛཱ་ཏ་པུ་ཏྟ ཏྭཾ ནེ་ར་ཡི་ཀོ ཨ་སི. ཨི་དྷ ཨི་དཱ་ནི བ་ཧུ་བྷཱ་ཎཱི མཱ ཧོ་ཧི.

ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ ར་ཛཾ ཨ་ཏྟ་ནི མཱ ཨཱ་ཀི་ར་སི མཱ པ་ཀྑི་པ་སི. ཀི་བྦི་ས་ཀཱ་རི ཏྭཾ ས་ནྟེ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝེ པུ་གྒ་ལེ ག་ར་ཧ་སི, བ་ཧཱུ་ནི དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནི ཙ་ར་སི, ཙ་རི་ཏྭཱ ཏྭཾ ཙི་ར་ར་ཏྟཾ ར་ཙ་ན་ཝི་ར་ཧི་ཏཾ པ་པ་ཏཾ ན་ར་ཀཾ ནི་ར་ཡཾ ག་ཙྪ་སི ཁོ ཨེ་ཀཾ་སེ་ནཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.

ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷཾ སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཾ, ཨ་མྷེ་ཧི ཙ ཉཱ་ཏཾ, ‘‘ཀ་ཏ་མཾ ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟ’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠཱཏི ཏེ་སུ སོ་ལ༹་ས་སུ སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཱ་དཱི་སུ སུ་ཏྟེ་སུ ཀ་ཏ་མཾ སུ་ཏྟཾ ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ ནཱ་མཱ་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ‘‘མ་ནོ་པུ་བྦ་ངྒ་མཱ དྷ་མྨཱ…པེ… ཚཱ་ཡཱ་ཝ ཨ་ན་པཱ་ཡི་ནཱི’’ཏི ཨི་དཾ ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གེ པུ་ཉྙ་བྷཱ་གེ ཝི་ས་ཡེ ཝཱ་ཙ་ཀ་ཉཱ་པ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ ནཱ་མ. ཨ་ཏྠོ པཱ་ཀ་ཊོ.

༩༣. ‘‘མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ས་ཀྐོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ…པེ… ཨ་པཱ་པི་ཀཱ ཀཱ་ལ་ངྐི་རི་ཡཱ’’ཏི ཨི་དཾ སུ་ཏྟ་མྤི ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གེ པུ་ཉྙ་བྷཱ་གེ ཝི་ས་ཡེ ཝཱ་ཙ་ཀ་ཉཱ་པ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ ནཱ་མ. ཨ་ཏྠོ པཱ་ཀ་ཊོ.

‘‘སུ་ཁ་ཀཱ་མཱ་ནི བྷཱུ་ཏཱ་ནི, ཡོ ད་ཎྜེ་ན ན ཧིཾ་ས་ཏི;

ཨ་ཏྟ་ནོ སུ་ཁ་མེ་སཱ་ནོ, པེ་ཙྩ སོ ལ་བྷ་ཏེ སུ་ཁ’’ནྟི. –

ཨི་དཾ སུ་ཏྟ་མྤི ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ ནཱ་མ. ཨ་ཏྠོ པཱ་ཀ་ཊོ.

‘‘གུ་ནྣཾ ཙེ ཏ་ར་མཱ་ནཱ་ནཾ…པེ… རཱ་ཛཱ ཙེ ཧོ་ཏི དྷ་མྨི་ཀོ’’ཏི ཨི་དཾ སུ་ཏྟ་མྤི ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ ནཱ་མ. ཨ་ཏྠོ པཱ་ཀ་ཊོ.

༩༤. ‘‘བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི ཨི་དཾ སུ་ཏྟ་མྤི ཝཱ་ས་ནཱ…པེ… སུ་ཏྟཾ ནཱ་མ. ཨ་ཏྠོ པཱ་ཀ་ཊོ.

‘‘ཀ་སྨཱ བྷ་ག་ཝཱ ཛ་ན་པ་ད་ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་ཏཱི’’ཏི པུ་ཙྪེ་ཡྻ, ས་ཏྟ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི བུ་དྡྷཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ ཛ་ན་པ་ད་ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་ནྟི. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ས་ཏྟ་ཧི? དེ་ས་ནྟ་ར་ག་ཏཱ་ནཾ ཝེ་ནེ་ཡྻཱ་ནཾ ཝི་ན་ཡ་ན་ཏྠཾ, ཏ་ཏྲ ཋི་ཏཱ་ནཾ ཨུ་སྶུ་ཀྐ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ན་ཏྠཾ, སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ནི་བ་དྡྷ་ཝཱ་ས་ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ཏྠཾ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ ཏ་ཏྠ ནི་བ་དྡྷ་ཝཱ་སེ ཨ་ནཱ་ས་ངྒ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ, ས་མྦུ་དྡྷ་ཝ་སི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏཱ་ཡ དེ་སཱ་ནཾ ཙེ་ཏི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ས་མྤཱ་ད་ན་ཏྠཾ, བ་ཧཱུ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ད་སྶ་ནཱུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནཱ་དཱི་ཧི པུ་ཉྙོ་གྷ་པྤ་ས་ཝ་ན་ཏྠཾ, ཨ་ཝུ་ཊྛི་ཨཱ་དི་ཨུ་པ་དྡ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ན་ཏྠ་ཉྩཱ་ཏི ཨི་མེ་ཧི ས་ཏྟ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི བུ་དྡྷཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ ཛ་ན་པ་ད་ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་ནྟཱི་ཏི ཛ་ན་པ་ད་ཙ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.

‘‘ཨེ་ཀ་པུ་པྥཾ ཙ་ཛི་ཏྭཱ་ན, ས་ཧ་སྶཾ ཀ་པྤ་ཀོ་ཊི་ཡོ;

དེ་ཝེ ཙེ་ཝ མ་ནུ་སྶེ ཙ, སེ་སེ་ན པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ’’ཏི. –

ཨི་དཾ སུ་ཏྟ་མྤི ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ ནཱ་མ. ས་ཧ་སྶཾ ཀ་པྤ་ཀོ་ཊི་ཡོཏི ས་ཧ་སྶཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཀོ་ཊི་ཡོ.

‘‘ཨ་སྶ་ཏྠེ ཧ་རི་ཏོ་བྷཱ་སེ, སཾ་ཝི་རཱུ་ལ༹ྷ་མྷི པཱ་ད་པེ;

ཨེ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ག་ཏཾ ས་ཉྙཾ, ཨ་ལ་བྷིཾ་ཧཾ པ་ཏི་སྶ་ཏོ.

‘‘ཨ་ཛྫ ཏིཾ་སཾ ཏ་ཏོ ཀ་པྤཱ, ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི དུ་གྒ་ཏིཾ;

ཏི་སྶོ ཝི་ཛྫཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏཱ, ཏ་སྶཱ ས་ཉྙཱ་ཡ ཝཱ་ས་ནཱ’’ཏི. –

ཨི་དཾ སུ་ཏྟ་མྤི ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ ནཱ་མ. ཧ་རི་ཏོ་བྷཱ་སེཏི ཧ་རི་ཏ་ཨོ་བྷཱ་སེ. ཨ་ལ་བྷིཾ་ཧནྟི ཨ་ཧཾ ཨ་ལ་བྷིཾ.

‘‘པི་ཎྜཱ་ཡ ཀོ་ས་ལཾ པུ་རཾ…པེ… ཝི་པཱ་ཀོ ཧོ་ཏི ཨ་ཙི་ནྟི་ཡོ’’ཏི ཨི་དཾ སུ་ཏྟ་མྤི ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ ནཱ་མ. ཨ་གྒ་པུ་གྒ་ལོ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀོ ཏ་ཎྷཱ་ནི་གྷཱ་ཏ་ཀོ མུ་ནི ས་མྦུ་དྡྷོ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པི་ཎྜཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷི་ཏུཾ ཀོ་ས་ལཾ པུ་རཾ པཱ་ཝི་སི.

ཡ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཧ་ཏྠེ ས་བྦ་པུ་པྥེ་ཧི ཨ་ལ་ངྐ་ཏོ ཝ་ཊཾ་ས་ཀོ པུ་པྥ་ཝ་ཊཾ་ས་ཀོ་ཝ ཨ་ཏྠི, སོ ཨ་ཡཾ པུ་རི་སོ རཱ་ཛ་མ་གྒེ་ན ཀོ་ས་ལ་པུ་རཾ པ་ཝི་ས་ནྟཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པུ་ར་ཀྑ་ཏཾ དེ་ཝ་མཱ་ནུ་ས་པཱུ་ཛི་ཏཾ ས་མྦུ་དྡྷཾ ཨ་དྡ་ས, དི་སྭཱ ཧ་ཊྛོ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་དེ་སི; པ་སཱ་དེ་ཏྭཱ ས་མྦུ་དྡྷཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི.

ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ སོ ཨ་ཡཾ པ་ས་ནྣོ ཧུ་ཏྭཱ སུ་ར་བྷིཾ ཝ་ཎྞ་ཝ་ནྟཾ མ་ནོ་ར་མཾ ཏཾ ཝ་ཊཾ་ས་ཀཾ ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ སེ་ཧི པཱ་ཎཱི་བྷི ཨུ་པ་ནཱ་མེ་སི.

ཏ་ཏོ བུ་དྡྷ་སྶ ལ་པ་ན་ནྟ་རཱ ལ་པ་ན་སྶ ཝ་ད་ན་སྶ ཨ་ནྟ་རཱ ཨ་གྒི་སི་ཁཱ ཝ་ཎྞཱ ས་ཧ་སྶ་རཾ་སི ཨོ་ཀྐཱ པ་བྷཱ ནི་ཀྑ་མི, ཨ་བྦྷཱ ཝི་ཛྫུ ནི་ཀྑ་མ་ཏི ཨི་ཝ, ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ན་ནཱ ས་ཧ་སྶ་རཾ་སི ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་དི་ཙྩ་བ་ནྡྷུ་ནོ སཱི་སེ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་རི་ཏྭཱ་ན པ་རི་ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ མུ་དྡྷ་ནི ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཐ.

ཨཱ་ན་ནྡོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཨ་བྦྷུ་ཏཾ ལོ་མ་ཧཾ་ས་ནཾ ཨི་དཾ པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ དི་སྭཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཏཾ ཨ་བྲ་ཝི – ‘‘མ་ཧཱ་མུ་ནི, སི་ཏ་ཀ་མྨ་སྶ ཧེ་ཏུ ཀོ? ཏཾ ཧེ་ཏུཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ཧི, དྷ་མྨཱ་ལོ་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.

ཡ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་བྦ་དྷ་མྨེ་སུ ཉཱ་ཎཾ ས་དཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཀ་ངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎོ མུ་ནི སོ བྷ་ག་ཝཱ ཀ་ངྑིཾ ཝེ་མ་ཏི་ཀཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཐེ་རཾ ཨེ་ཏཾ ཨ་བྲ་ཝི. ཨཱ་ན་ནྡ, ཡོ སོ་པུ་རི་སོ མ་ཡི ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་ད་ཡི, སོ པུ་རི་སོ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཀ་པྤཱ་ནི དུ་གྒ་ཏིཾ ན ག་མི་སྶ་ཏི, དེ་ཝེ་སུ དེ་ཝ་སོ་བྷ་གྒཾ དི་བྦཾ ར་ཛྫཾ པ་སཱ་སི་ཏྭཱ མ་ནུ་ཛེ་སུ ར་ཊྛེ ས་ཀ་ལ་ར་ཊྛེ མ་ནུ་ཛི་ནྡོ རཱ་ཛཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. སོ པུ་རི་སོ ཙ་རི་མཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ, དྷ་མྨ་ཏཾ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཙ དྷུ་ཏ་རཱ་གོ ཝ་ཊཾ་ས་ཀོ ནཱ་མ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.

ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ཝཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ ཝཱ པ་ཙྩེ་ཀས་མྦུ་དྡྷེ ཝཱ ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ སཱ་ཝ་ཀེ ཝཱ ཙི་ཏྟེ པ་ས་ནྣ་མྷི ད་ཀྑི་ཎཱ ཨ་པྤ་ཀཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི.

བུ་དྡྷཱ ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ཏི ཨ་ཙི་ནྟི་ཡཱ བྷ་ཝ་ནྟི. བུ་དྡྷ་དྷ་མྨཱ བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ཏི ཨ་ཙི་ནྟི་ཡཱ བྷ་ཝ་ནྟི, ཨ་ཙི་ནྟི་ཡེ པ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཀོ པུ་ཉྙ་ཝི་པཱ་ཀོ ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཏྟ་ཀོ་ཏི ཨ་ཙི་ནྟི་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཏཾ ཨ་བྲ་ཝཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.

༩༦. ‘‘ཨི་དྷཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩཾ པུ་གྒ་ལཾ…པེ… ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨི་ཏི མེ སུ་ཏ’’ནྟི ཨི་དཾ སུ་ཏྟ་མྤི ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ ནཱ་མ. བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷ ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ ཨ་ཧཾ ཨེ་ཀ་ཙྩཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨེ་ཝཾ མ་མ ཙེ་ཏ་སཱ ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཙེ་ཏོ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཙྩ བུ་དྡྷ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་མི, ཡ་ཐཱ ཡེ་ན པ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ ཡ་ཉྩ དཱ་ནཱ་དིཔ་ཊི་པ་དཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ, ཡ་ཉྩ ད་སྶ་ནཱ་དིམ་གྒཾ ས་མཱ་རུ་ལ༹ྷོ ཧུ་ཏྭཱ ཏཾ པ་ཊི་པ་དཾ, མ་གྒ་ཉྩ ཨི་རི་ཡ་ཏི པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི, ཨི་མ་མྷི ཨི་མ་སྨི་ཉྩ ས་མ་ཡེ ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ ཙེ ཀཱ་ལཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ཨཱ་བྷ་ཏཾ ཝ་ཏྠུཾ ནི་ཀྑི་པ་ཏི ཡ་ཐཱ, ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཏེ་ན མ་གྒེ་ན ས་གྒེ ཨ་ཏྟ་ནི་ཀྑི་ཏྟོ བྷ་ཝེ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཧི ཡ་སྨཱ པ་ས་ནྣཾ པ་སཱ་དི་ཏཾ, ཏ་སྨཱ ནི་ཀྑི་ཏྟོ བྷ་ཝེ. ཨི་དྷ སཱ་ས་ནེ, ལོ་ཀེ ཝཱ ཨེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ པུ་གྒ་ལཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཙེ་ཏོ་པ་སཱ་ད་ཧེ་ཏུ ཁོ པ་ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཧཾ པ་ཛཱ་ནཱ་མཱི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨ་ཝོ་ཙ. ཏ་ཏྠ ཏ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ས་ངྒ་ཧ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཾ ཨེ་ཏཾ ‘‘པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟཾ ཉ་ཏྭཱ་ན…པེ… ས་གྒཾ སོ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི གཱ་ཐཱ་ཝ་ཙ་ནཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ཏྠོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཝུ་ཏྟོ, ཨི་ཏི མེ མ་ཡཱ སུ་ཏ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ.

‘‘སུ་ཝ་ཎྞ་ཙྪ་ད་ནཾ ནཱ་ཝཾ…པེ… ཨེ་ཏཱ་དི་སཾ ཀ་ཏ་པུ་ཉྙཱ ལ་བྷི’’ནྟི ཨི་དཾ སུ་ཏྟ་མྤི ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ ནཱ་མ. ནཱ་རི དེ་ཝ་དྷཱི་ཏཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ཙྪ་ད་ནཾ སུ་ཝ་ཎྞཱ་ལ་ངྐཱ་རེ་ཧི ཚཱ་དི་ཏཾ ནཱ་ཝཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཏི་ཊྛ་སི, པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ དེ་ཝ་པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ ཨོ་གཱ་ཧ་སི, པ་དུ་མཾ པཱ་ཎི་ནཱ ཚི་ནྡ་སི.

དེ་ཝ་ཏེ ཀེ་ན ཀ་མྨེ་ན ཏེ ཏ་ཝ ཏཱ་དི་སོ ཝ་ཎྞོ ཏཱ་དི་སོ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ཏཱ་དི་སཱི ཛུ་ཏི བྷ་ཝ་ཏི, དེ་ཝ་ཏེ ཏེ ཏ་ཝ ཡེ ཀེ་ཙི བྷོ་གཱ མ་ན་སཱ ཨི་ཙྪི་ཏཱ བྷ་ཝ་ནྟི, ཏེ བྷོ་གཱ ཙ ཀེ་ན ཀ་མྨེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. དེ་ཝ་ཏེ མེ པུ་ཙྪི་ཏཱ ཏྭཾ སཾ་ས སཾ་སཱ་ཧི ཨི་དཾ ས་བྦཾ ཀི་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཙ ཕ་ལ་ནྟི ས་ཀྐོ པུ་ཙྪ་ཏི.

དེ་ཝ་རཱ་ཛེ་ན པུ་ཙྪི་ཏཱ སཱ དེ་ཝ་དྷཱི་ཏཱ ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛཱ ས་ཀྐ་སྶ བྱཱ་ཀཱ་སི. དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ དཱི་གྷ་མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ནྣཱ ཨ་ཧཾ ཡ་ས་སྶི་ནོ ཀ་སྶ་པ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ མ་ནོ་ར་མཾ ཐཱུ་པཾ ཨ་དྡ་སྶཾ, དི་སྭཱ ཏ་ཏྠ ཐཱུ་པེ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་དེ་སིཾ. པ་ས་ནྣཱ་ཧཾ སེ་ཧི པཱ་ཎཱི་ཧི པ་དུ་མ་པུ་པྥེ་ཧི པཱུ་ཛེ་སིཾ. ཏ་སྶེ་ཝ ཀ་མྨ་སྶ ཨི་དཾ ས་བྦཾ ཕ་ལཾ ཝི་པཱ་ཀོ བྷ་ཝེ. ཀ་ཏ་པུ་ཉྙཱ་ཧཾ ཨེ་ཏཱ་དི་སཾ ཕ་ལཾ ཨ་ལ་བྷི་ནྟི ས་ཀྐ་སྶ བྱཱ་ཀཱ་སི. ཨི་ཏི མེ སུ་ཏ་ནྟི མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.

‘‘ཡ་ཐཱ་ནི་དྡྷཱ་རི་ཏ་སུ་ཏྟཱ་ནི་ཡེ་ཝ ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡ་སུ་ཏྟཱ་ནི པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ནཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘དཱ་ན་ཀ་ཐཱ སཱི་ལ་ཀ་ཐཱ ས་གྒ་ཀ་ཐཱ པུ་ཉྙ་ཀ་ཐཱ པུ་ཉྙ་ཝི་པཱ་ཀ་ཀ་ཐཱ་ཏི ཨི་དཾ ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཡཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་ཡ དཱ་ན་ཉྩ དཱ་ན་ཕ་ལ་ཉྩ ད་སྶི་ཏཾ, སཱ དེ་ས་ནཱ དཱ་ན་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ. ཡཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་ཡ སཱི་ལ་ཉྩ སཱི་ལ་ཕ་ལ་ཉྩ ད་སྶི་ཏཾ, སཱ དེ་ས་ནཱ སཱི་ལ་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ. ཡཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་ཡ ས་གྒཱ ཙ ས་གྒེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟཱ་པ་ཀ་ཉྩ ཀ་མྨཾ ད་སྶི་ཏཾ, སཱ ས་གྒ་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ. ཡཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་ཡ དཱ་ན་སཱི་ལ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ད་ས་ཝི་དྷཾ པུ་ཉྙ་ཀ་མྨཾ ད་སྶི་ཏཾ, སཱ པུ་ཉྙ་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ. ཡཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་ཡ ཏཱ་དི་ས་སྶ པུ་ཉྙ་ཀ་མྨ་སྶ ཝི་ཝི་དྷོ ཨ་ཡཾ ཝི་པཱ་ཀོ ཨི་མ་སྶ པུ་ཉྙ་སྶ ཝི་པཱ་ཀོ་ཏི ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏོ, སཱ པུ་ཉྙ་ཝི་པཱ་ཀ་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ.

ད་ས་བ་ལ་དྷ་རཱ་ནཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨུ་དྡི་སྶ་ཀ་ཏེ་སུ ས་རཱི་ར་དྷཱ་ཏུཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཋ་པེ་ཏྭཱ པཾ་སཱུ་ཧི ཀ་ཏེ་སུ ཐཱུ་པེ་སུ ཡེ ན་རཱ པ་ས་ནྣཱ, ཏེ ན་རཱ ཏ་ཏྠ ཐཱུ་པེ ཀཱ་རཾ པུ་ཉྙཾ ཀ་ཏྭཱ ས་གྒེ་སུ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་མོ་ད་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨི་དཾ སུ་ཏྟཾ ཝཱ…པེ… སུ་ཏྟཾ.

༩༧. དེ་ཝ་པུ་ཏྟ་ས་རཱི་ར་ཝ་ཎྞཱ དེ་ཝ་པུ་ཏྟ་ས་རཱི་ར་ས་དི་ས་ཝ་ཎྞཱ སུ་བྷ་ག་ས་ཎྛི་ཏི སོ་བྷ་གྒ་ཡུ་ཏྟ་ས་ཎྛཱ་ནཱ ས་བྦེ ཛ་ནཱ ཨུ་ད་ཀེ་ན པཾ་སུཾ ཏེ་མེ་ཏྭཱ ཐཱུ་པཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཐ, སོ ཨ་ཡཾ ཐཱུ་པོ ཀ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཐཱུ་པོ་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི.

སུ་ག་ཏྟེ སུ་ནྡ་ར་ག་ཏྟེ དེ་ཝ་ཏེ ཏ་སྨིཾ ཐཱུ་པེ པ་ས་ནྣཱ ཨི་མེ དེ་ཝ་མ་ནུ་ཛཱ ཀཱ་རཾ པུ་ཉྙཾ ཀ་རོ་ནྟཱ ཧུ་ཏྭཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ཏོ པ་མུ་ཙྩ་རེ. སོ ཨ་ཡཾ ཐཱུ་པོ མ་ཧེ་སི་ནོ ད་ས་བ་ལ་དྷ་མྨ་དྷཱ་རི་ནོ སུ་ག་ཏ་སྶ ཐཱུ་པོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི ཨཱ་ཧཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨི་དཾ སུ་ཏྟཾ ཝཱ…པེ… སུ་ཏྟཾ.

ཡཱ་ཧཾ ཡཱ ཨ་ཧཾ མ་ཧེ་སི་ནོ ཐཱུ་པཾ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨུ་པྤ་ལཱ་ནི ཙ མཱ་ལ་ཉྩ ཨ་བྷི་རོ་པ་ཡིཾ, ཏེ་ན མ་ཡཱ ཀ་ཏཾ ཏཾ པུ་ཉྙཾ ཨུ་ལཱ༹་རཾ ཝ་ཏ ཨཱ་སི ཨ་ཧོ་སི. ཏ་ཏོ ཀ་པྤ་ཏོ ཨ་ཛྫ ཀ་པྤཱ ཏིཾ་སཾ དྷ་ར་ནྟི ས་ཏྠུ་ནོ ཐཱུ་པཾ པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྟ་ཀཱ་ནི དུ་གྒ་ཏིཾ ན ཛཱ་ནཱ་མི, ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ན ག་ཙྪཱ་མཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨི་དཾ སུ་ཏྟཾ ཝཱ…པེ… སུ་ཏྟཾ.

ཨ་ཧཾ བཱ་ཏྟིཾ་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་དྷ་ར་སྶ བཱ་ཏྟིཾ་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་དྷ་རེ་ན ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཝི་ཛི་ཏ་ཝི་ཛ་ཡ་སྶ ལོ་ཀ་ནཱ་ཐ་སྶ ཐཱུ་པཾ ཨ་པཱུ་ཛེ་སིཾ, པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ཀ་པྤེ ཨཱ་ཡུ་ཀ་པྤེ པ་མུ་དི་ཏོ ཨཱ་སིཾ. མ་ཡཱ ཡཾ པུ་ཉྙཾ པ་སུ་ཏཾ, ཏེ་ན པུ་ཉྙེ་ན ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ཨ་ནཱ་ག་ནྟུ་ན ཨ་ནཱ་ག་ནྟྭཱ དེ་ཝ་སོ་བྷ་གྒཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཙ དེ་ཝ་ར་ཛྫཱ་ནི ཙ ཏཱ་ནི ཨ་ཀཱ་རིཾ. ཨ་ཐ ཝཱ དེ་ཝ་སོ་བྷ་གྒ་ཉྩ མ་ཡཱ ཀཱ་རི་ཏཾ, ར་ཛྫཱ་ནི ཙ མ་ཡཱ ཀཱ་རི་ཏཱ་ནི.

ཨ་ད་ནྟ་ད་མ་ཀ་སྶ སཱ་ས་ནེ ཡཾ ཙ་ཀྑུ པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ པ་ཎི་ཧི་ཏཾ, ཏ་ཐཱ ཙི་ཏྟཾ ཡཾ ཝི་མུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཾ པ་ཎི་ཧི་ཏཾ, ཏཾ ས་བྦཾ པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ ཝི་མུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཾ མེ མ་ཡཱ ལ་དྡྷཾ, ཨ་ཧཾ ཝི་དྷུ་ཏ་ལ་ཏཱ་ས་ངྑཱ་ཏ་ཏ་ཎྷཱ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་མུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཱ ཕ་ལ་ཝི་མུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་ནྣཱ ཨ་མྷཱི་ཏི ཨ་ཝོ་ཙཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨི་དཾ སུ་ཏྟཾ ཝཱ…པེ… སུ་ཏྟཾ.

༩༨. ཝི་མུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟེ ཕ་ལ་ཝི་མུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་ནྣེ ཨ་ཁི་ལེ པ་ཉྩ་ཙེ་ཏོ་ཁཱི་ལ་ར་ཧི་ཏེ ཨ་ནཱ་ས་ཝེ ཨ་ར་ཎ་ཝི་ཧཱ་རི་མྷི ཨ་ར་ཎ་ཝི་ཧཱ་ར་སཱི་ལེ ཨ་ས་ངྒ་མཱ་ན་སེ ཨ་ལ་གྒ་མཱ་ན་སེ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་སྨིཾ སཱ་མཱ་ཀ་པ་ཏྠོ་ད་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ད་ཀྑི་ཎཾ ཨ་དཱ་སིཾ.

ཏ་སྨིཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷེ ཨུ་ཏྟ་མཾ དྷ་མྨཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷི་དྷ་མྨཾ ཨོ་ཀ་པྤ་ཡིཾ ‘‘སོ ཨུ་ཏྟ་མོ དྷ་མྨོ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ས་དྡ་ཧིཾ. ཨེ་ཝཾ ཨ་རི་ཡ་ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ཧཱ་རཱི་ཧི པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷེ་ཧི མེ མ་མ ས་ངྒ་མོ ཀ་ཏོ སི་ཡཱ བྷ་ཝེ, ཀུ་དཱ་སུ་པི ཙ ཨ་ཧཾ ཨ་པེ་ཀྑ་ཝཱ མཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ་ནྟི མཱ་ན་སཾ ཏ་སྨི་ཉྩ དྷ་མྨེ པ་ཎི་དྷེ་སིཾ ‘‘ཨི་མི་ནཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷེ་ན ལ་དྡྷ་དྷ་མྨཾ ཨ་ཧ་མྤི ས་ཙྪི་ཀ་རེ་ཡྻ’’ནྟི ཙི་ཏྟཾ པ་ཎི་ད་ཧིཾ.

ཏ་སྶེ་ཝ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷེ ཀ་ཏ་སྶེ་ཝ ཀ་མྨ་སྶ ཝི་པཱ་ཀ་ཏོ ཨ་ཧཾ དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀེ་སུ ཨ་མ་མེ་སུ ‘‘མ་མ པ་རི་གྒ་ཧོ’’ཏི པ་རི་གྒ་ཧཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་པ་རི་གྒ་ཧེ་སུ ཝི་སེ་ས་གཱ་མཱི་སུ ཨ་ཧཱི་ན་གཱ་མཱི་སུ ཀུ་རཱུ་སུ ཨུ་ཏྟ་ར་ཀུ་རཱུ་སུ པཱ་ཎཱི་སུ ས་ཏྟེ་སུ ས་ཧ་སྶ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཐ ཨུ་པ་པ་ཛྫིཾ.

ཏ་སྶེ་ཝ ཀ་མྨ་སྶ ཝི་པཱ་ཀ་ཏོ ཝི་ཙི་ཏྲ་མཱ་ལཱ་བྷ་ར་ཎཱ་ནུ་ལེ་པཱི་སུ ཡ་ས་སྶཱི་སུ པ་རི་ཝཱ་ར་ཝ་ནྟེ་སུ ཏི་ད་སོ དེ་ཝོ ཨ་ཧཾ ཝི་སི་ཊྛ་ཀཱ་ཡཱུ་པ་ག་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ས་ཧ་སྶ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཐ.

ཏ་སྶེ་ཝ ཀ་མྨ་སྶ ཝི་པཱ་ཀ་ཏོ ཨ་ཧཾ ཝི་མུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ ཨ་ཁཱི་ལོ ཨ་ནཱ་ས་ཝོ ཧུ་ཏྭཱ ཧི་ཏཱ་ཧི་ཏཱ་སཱི་ཧི ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟེ་ཧི ཨ་ནྟི་མ་དེ་ཧ་དྷཱ་རི་བྷི ཨི་མེ་ཧི པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷེ་ཧི, བུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀེ་ཧི ཝཱ མེ མ་མ ས་མཱ་ག་མོ ཨཱ་སི.

‘‘སཱི་ལ་ཝ་ཏོ ཡཾ ཨི་ཙྪི་ཏཾ, ཏཾ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏེ’’ཏི ཨི་མཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཛི་ནོ པ་ཙྩ་ཀྑཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་ཙ ཁོ, ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ཡེ་ན ཡེ་ན པ་ཀཱ་རེ་ན མེ མ་ན་སཱ ཝི་ཙི་ནྟི་ཏཾ, ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཏེ་ན ཏེ་ན པ་ཀཱ་རེ་ན ས་མི་དྡྷཾ བྷ་ཝ་ཏི. ཨ་ཡཾ བྷ་ཝོ ཨ་ནྟི་མོ བྷ་ཝོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨི་དཾ སུ་ཏྟཾ ཝཱ…པེ… སུ་ཏྟཾ.

ཨེ་ཀ་ཏིཾ་ས་མྷི ཀ་པྤ་མྷི ཛི་ནོ ཨ་ནེ་ཛོ ཨ་ན་ནྟ་ད་སྶཱི ‘‘སི་ཁཱི’’ཏི ཨི་ཏི་ནཱ་མ་ཀོ ཨུ་པྤ་ཛྫི. ཏ་སྶཱ་པི བྷ་ག་ཝ་ཏོ རཱ་ཛཱ བྷཱ་ཏཱ སི་ཁི་དྡྷེ ཙ སི་ཁཱི ཨི་ཏི་ནཱ་མ་ཀེ བུ་དྡྷེ ཙ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་མྨེ ཙ ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོ ལོ་ཀ་ཝི་ནཱ་ཡ་ཀ་མྷི པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ ས་ཏི དེ་ཝཱ་ཏི་དེ་ཝ་སྶ ན་རུ་ཏྟ་མ་སྶ མ་ཧེ་སི་ནོ ཝི་པུ་ལཾ མ་ཧ་ནྟཾ ས་མ་ནྟ་ཏོ གཱ་ཝུ་ཏི་ཀཾ ཐཱུ་པཾ ཨ་ཀཱ་སིཾ.

ཏ་སྨིཾ ཐཱུ་པེ བ་ལིཾ པཱུ་ཛཱ་བ་ལིཾ ཨ་བྷི་ཧཱ་རཱི མ་ནུ་སྶོ ཛཱ་ཏི་སུ་མ་ནཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ པ་ཧ་ཊྛོ པཱུ་ཛེ་སི. ཨ་སྶ མ་ནུ་སྶ་སྶ ཨེ་ཀཾ པུ་པྥཾ ཝཱ་ཏེ་ན པ་ཧ་རི་ཏཾ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཏི་ཏཾ. ཨ་ཧཾ ཏཾ པ་ཏི་ཏཾ ཨེ་ཀཾ པུ་པྥཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་སྶེ་ཝ པུ་པྥ་སཱ་མི་ཀ་སྶ ཨ་དཱ་སིཾ.

སོ མ་ནུ་སྶོ པུ་པྥ་སཱ་མི་ཀོ ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ མཾ ‘‘ཏྭ་མེ་ཝ ཨེ་ཏཾ ཨེ་ཀཾ པུ་པྥཾ པཱུ་ཛཱ’’ཏི ཨ་དཱ་སི. ད་དཱ་སཱིཏི ཨེ་ཏྠ ད-ཀཱ་རོ ཨཱ་ག་མོ. ཨ་ཧཾ ཏཾ ཨེ་ཀཾ པུ་པྥཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ བུ་དྡྷཾ བུ་དྡྷ་གུ་ཎཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟོ ཡ་སྨིཾ ཀ་པྤེ ཨ་བྷི་རོ་པ་ཡིཾ, ཏ་ཏོ ཀ་པྤ་ཏོ ཨ་ཛྫ ཀ་པྤཱ ཏིཾ་སཾ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏེ་སུ ཀ་པྤེ་སུ དུ་གྒ་ཏིཾ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི, ཝི་ནི་པཱ་ཏ་ཉྩ ན ག་ཙྪཱ་མི, ཨི་དཾ ཕ་ལཾ ཐཱུ་པ་པཱུ་ཛཱ་ཡ ཕ་ལ་ནྟི ཨ་ཝོ་ཙཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨི་དཾ སུ་ཏྟཾ ཝཱ…པེ… སུ་ཏྟཾ.

བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟ་སྶ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟ་ནཱ་མ་ཀ་སྶ རཱ་ཛི་ནོ ཀ་པི་ལཾ ནཱ་མ ན་ག་རཾ སུ་ཝི་བྷ་ཏྟཾ བྷཱ་ག་ཏོ སུ་ཊྛུ ཝི་བྷ་ཏྟཾ, མ་ཧཱ་པ་ཐཾ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ས་མྤ་ནྣཾ ཨཱ་ཀི་ཎྞཾ, ནཱ་ནཱ་ཛཱ་ཏི་ཀེ་ཧི མ་ནུ་སྶེ་ཧི པ་རི་པུ་ཎྞཾ, ཨི་དྡྷཾ ཕཱི་ཏ་ཉྩ ཨཱ་སི.

པ་ཉྩཱ་ལཱ་ནཾ ཏ་ཏྠ པུ་རུ་ཏྟ་མེ ཨ་ཧཾ ཀུ་མྨཱ་སཾ ཝི་ཀྐི་ཎིཾ, སོ ཨ་ཧཾ ཡ་ས་སྶི་ནཾ ཨུ་པ་རི་ཊྛཾ ཨུ་པ་ས་མཱི་པེ ཋི་ཏཾ ཨ་རི་ཊྛཾ ནཱ་མ ས་མྦུ་དྡྷཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཾ ཨ་དྡ་སིཾ, དི་སྭཱ ཧ་ཊྛོ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་དེ་ཏྭཱ ན་རུ་ཏྟ་མཾ ཨ་རི་ཊྛཾ མེ གེ་ཧ་སྨིཾ ཡཾ དྷུ་ཝ་བྷ་ཏྟཾ ཝི་ཛྫ་ཐ ཝི་ཛྫི, ཏེ་ན དྷུ་ཝ་བྷ་ཏྟེ་ན ནི་མ་ནྟེ་སིཾ.

ཡ་ཏོ ཙ ཡ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཙ ཀ་ཏྟི་ཀོ ཡ་སྶཾ པ་ནྣ་ར་སཱི་པུ་ཎྞོ, སཱ པུ་ཎྞ་མཱ་སཱི པ་ནྣ་ར་སཱི ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ, ཏ་ཏོ ཙ ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཙ ཨ་ཧཾ ན་ཝཾ དུ་སྶ་ཡུ་གཾ ག་ཡ྄ཧ ཨ་རི་ཊྛ་སྶ ཨ་རི་ཊྛ་ནཱ་མ་ཀ་སྶ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་སྶ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་སིཾ.

ན་རུ་ཏྟ་མོ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀོ ཀཱ་རུ་ཎི་ཀོ ཏ་ཎྷཱ་ནི་གྷཱ་ཏ་ཀོ མུ་ནི པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷོ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟཾ མཾ ཉ་ཏྭཱ་ན པ་ཊི་གྒ་ཎྷི.

ཨ་ཧཾ ཀ་ལྱཱ་ཎཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཎྞི་ཏཾ ཀ་མྨཾ ཀ་རི་ཏྭཱ་ན དེ་ཝེ ཙ མ་ནུ་སྶེ ཙ ས་ནྡྷཱ་ཝི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ན་ག་རེ ཨ་ཌྜྷེ ཀུ་ལ་སྨིཾ སེ་ཊྛི་སྶ ཨེ་ཀ་པུ་ཏྟ་ཀོ ཨུ་པྤ་ཛྫིཾ, པཱ་ཎེ་ཧི ཙ པི་ཡ་ཏ་རོ ཨཱ་སིཾ.

ཏ་ཏོ ཙ ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ དེ་ཝ་པུ་ཏྟེ་ན ཙོ་དི་ཏོ ཨ་ཧཾ པཱ་སཱ་དཱ ཨོ་རུ་ཧི་ཏྭཱ་ན ས་མྦུ་དྡྷཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏ་མཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ.

སོ ས་མྦུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ གོ་ཏ་མོ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ མེ དྷ་མྨཾ ཨ་དེ་སེ་སི. དུ་ཀྑཾ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩ་ཉྩ དུ་ཀྑ་ས་མུ་པྤཱ་དཾ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩ་ཉྩ དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ཏི་ཀྐ་མཾ ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩ་ཉྩ ཨ་རི་ཡཾ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀཾ དུ་ཀྑཱུ་པ་ས་མ་གཱ་མི་ནཾ མ་གྒཾ མ་གྒ་ས་ཙྩ་ཉྩ ཨི་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི དེ་སི་ཏཱ་ནི, ཏ་དུ་པྤཱ་ད་ཀཾ དྷ་མྨཾ མུ་ནི བྷ་ག་ཝཱ གོ་ཏ་མོ ཨ་དེ་ས་ཡི.

ཨ་ཧཾ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ སཱ་ས་ནེ ར་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་རིཾ, ཨ་ཧཾ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཾ ཨ་ཏ་ནྡི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ས་མ་ཐཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷིཾ.

ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཉྩ ཡེ ཨཱ་ས་ཝཱ, བ་ཧི་དྡྷཱ ཙ ཡེ ཨཱ་ས་ཝཱ མ་གྒེ་ན ས་མུ་ཙྪི་ནྣཱ ཨཱ་སུཾ, ས་བྦེ ཏེ ཨཱ་ས་ཝཱ མེ མ་མ ཝི་ཛྫིཾ་སུ, པུ་ན ན ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་རེ.

དུ་ཀྑཾ ‘‘པ་རི་ཡ་ནྟ་ཀ་ཏཾ ཡ་སྶ དུ་ཀྑ་སྶཱ’’ཏི པ་རི་ཡ་ནྟ་ཀ་ཏཾ ཨཱ་སི, ཨ་ཡཾ ས་མུ་སྶ་ཡོ ཛཱ་ཏི་མ་ར་ཎ་སཾ་སཱ་རོ ཙ་རི་མོ ཨ་ནྟི་མོ ཨཱ་སི, ཨི་དཱ་ནི ཨི་མ་སྶ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རཾ པུ་ན་བྦྷ་ཝོ མ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཝོ་ཙཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཡཾ ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷཾ ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ ཨུ་དཱ་ཧ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཾ, ཨི་དཾ ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷཾ སུ་ཏྟཾ ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གེ པུ་ཉྙ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཝི་ས་ཡེ ཝཱ་ཙ་ཀ་ཉཱ་པ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ ནཱ་མ.

ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷཾ ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཾ, ཨ་མྷེ་ཧི ཙ ཉཱ་ཏཾ, ‘‘ཀ་ཏ་མཾ ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟ’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཏེ་སུ སོ་ལ༹་ས་སུ སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཱ་དཱི་སུ སུ་ཏྟེ་སུ ཀ་ཏ་མཾ སུ་ཏྟཾ ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ ནཱ་མཱ་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི.

ཨུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ཨ་དྷོ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རེ བྷ་ཝེ ས་བྦ་དྷི ས་བྦེ་སུ བྷ་ཝེ་སུ ཝི་པྤ་མུ་ཏྟོ ཨ་ར་ཧཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ནཱ་མ དྷ་མྨོ ཨ་ཧཾ ཨ་སྨཱི’’ཏི ཨ་ནཱ་ནུ་པ་སྶཱི, ཨེ་ཝཾ ཝི་མུ་ཏྟོ ཨ་ར་ཧཱ ཨ་ཏི་ཎྞ་པུ་བྦཾ ཨོ་གྷཾ ཨ་པུ་ན་བྦྷ་ཝཱ་ཡ ཨུ་ད་ཏཱ་རི ཨུ་ཏྟི་ཎྞོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨི་དཾ སུ་ཏྟཾ ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གེ སེ་ཀྑ་དྷ་མྨེ ཝི་ས་ཡེ ཝཱ་ཙ་ཀ་ཉཱ་པ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ ནཱ་མ.

‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘སཱི་ལ་ཝ་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨཱ་ན་ནྡ, སཱི་ལ་ཝ་ཏོ པུ་གྒ་ལ་སྶ ‘‘ཀི་ནྟི མེ མ་མ ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ ཛཱ་ཡེ་ཡྻ པ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻཱ’’ཏི ཙེ་ཏ་ནཱ ན ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ ན ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ཨཱ་ན་ནྡ, སཱི་ལ་ཝ་ཏོ ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ ཡཾ ཛཱ་ཡེ་ཡྻ པ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ, ཨེ་སཱ ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་སྶ ཛཱ་ཡ་ནཱ པ་ཝ་ཏྟ་ནཱ དྷ་མྨ་ཏཱ བྷ་ཝ་ཏི. ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རི་ནཱ པུ་གྒ་ལེ་ན ‘‘ཀི་ནྟི མེ མ་མ པཱ་མོ་ཛྫཾ ཛཱ་ཡེ་ཡྻ པ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻཱ’’ཏི ཙེ་ཏ་ནཱ ན ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རི་ནོ པུ་གྒ་ལ་སྶ པཱ་མོ་ཛྫཾ ཡཾ ཛཱ་ཡེ་ཡྻ པ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ, ཨེ་སཱ པཱ་མོ་ཛྫ་སྶ ཛཱ་ཡ་ནཱ པ་ཝ་ཏྟ་ནཱ དྷ་མྨ་ཏཱ. སེ་སེ་སུ་པི ཨི་མ་སྶ ཡོ་ཛ་ནཱ་ན་ཡཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཡོ་ཛ་ནཱ་ན་ཡོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཨི་དཾ སུ་ཏྟ་མྤི ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ ནཱ་མ.