༡. དེ་ས་ནཱ་ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ
༥༢. ཡེ་ན ཡེ་ན སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་ས་བྷཱུ་ཏེ་ན དེ་ས་ནཱ་ཧཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒཱ་དི་ཧཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒེ་ན ཨ་སྶཱ་དཱ་ད་ཡོ ནཱ་ནཱ་སུ་ཏྟ་ཏྠཱ ཝི་བྷ་ཏྟཱ, སོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་ས་བྷཱུ་ཏོ དེ་ས་ནཱ་ཧཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒཱ་དི་ཧཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒོ པ་རི་པུ་ཎྞོ.
‘‘སོ་ལ༹་ས ཧཱ་རཱ པ་ཋ་མཾ, དི་སཱ་ལོ་ཙ་ན་ཏོ དི་སཱ ཝི་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ;
ས་ངྑི་པི་ཡ ཨ་ངྐུ་སེ་ན ཧི, ན་ཡེ་ཧི ཏཱི་ཧི ནི་དྡི་སེ སུ་ཏྟ’’ནྟི. (ནེ་ཏྟི. ༤ ན་ཡ་ས་ངྑེ་པ) –
གཱ་ཐཱ ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་རེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཱ, ཏ་སྶཱ གཱ་ཐཱ་ཡ ནི་དྡེ་སོ ཧཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒ་ཝཱ་ར་སྶ ཨཱ་དི་མྷི ན ཝི་བྷ་ཏྟོ, ‘‘ཀུ་ཧི་ཉྩི ཝི་བྷ་ཏྟོ, ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏེ ཝཱ ཝི་བྷ་ཏྟོ ཀིཾ, ཨུ་དཱ་ཧུ ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཧཱ་རེ ཝཱ ཝི་བྷ་ཏྟོ ཀི’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏེ ཝི་བྷ་ཏྟོ’’ཏི ཏུ་མྷེ་ཧི ད་ཊྛ་བྦོ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་པ་ན་ཏྠཾ ‘‘སོ་ལ༹་ས ཧཱ་རཱ པ་ཋ་མ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
ཨ་ཐ ཝཱ སུ་པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏ་བྷཱུ་མི་ས་དི་སེ་སུ སཾ་ཝ་ཎྞེ་ཏ་བྦེ་སུ ནཱ་ནཱ་སུ་ཏྟ་པྤ་དེ་སེ་སུ ནཱ་ནཱ་ཝ་ཎྞ་སུ་ག་ནྡྷ་པུ་པྥ་ས་དི་སེ སོ་ལ༹་ས ཧཱ་རེ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ སོ་ལ༹་ས ཧཱ་རཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟཱ, ཏ་ཐཱ སུ་སི་ཀྑི་ཏ་སི་པྤཱ་ཙ་རི་ཡ་སུ་ཝི་ཙཱ་རི་ཏ་ཛ་མྦུ་ན་དཱ་བྷ་ར་ཎ་ས་དི་སེ་སུ སཾ་ཝ་ཎྞེ་ཏ་བྦེ་སུ ནཱ་ནཱ་སུ་ཏྟ་པྤ་དེ་སེ་སུ ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷ་རཾ་སི་ཛཱ་ལ་ཝི་ཝི་དྷ་མ་ཎི་ར་ཏ་ན་ས་དི་སེ སོ་ལ༹་ས ཧཱ་རེ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ་ཝ སོ་ལ༹་ས ཧཱ་རཱ ཝི་བྷ་ཏྟཱ, མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝིཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ པ་པྤ་ཊ་ཀོ་ཛ་སྶ ཁཱ་དཱ་པ་ནཾ ཨ་ཏི་དུ་ཀྐ་རཾ ཝི་ཡ, ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷེ་སུ སཾ་ཝ་ཎྞེ་ཏ་བྦེ་སུ སུ་ཏྟ་པྤ་དེ་སེ་སུ པ་ར་མ་ཏྠོ་ཛཱ་ཡ སོ་ལ༹་ས་ཧི ཧཱ་རེ་ཧི ཨ་ཏི་དུ་ཀྐ་ར་ཁཱ་དཱ་པ་ན་ས་དི་སཾ ཝི་ཉྙཱ་པ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ན ཙ ཡོ་ཛ་ནི་ཀ་མ་དྷུ་ག་ཎྜཾ པཱི་ལེ༹་ཏྭཱ སུ་མ་དྷུ་ར་ས་སྶ པཱ་ཡཱ་པ་ནཾ ཨ་ཏི་དུ་ཀྐ་རཾ ཝི་ཡ ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷེ་སུ སཾ་ཝ་ཎྞེ་ཏ་བྦེ་སུ སུ་ཏྟ་པྤ་དེ་སེ་སུ པ་ར་མ་ཏྠ་མ་དྷུ་ར་ས་སྶ སོ་ལ༹་ས་ཧི ཧཱ་རེ་ཧི ཨ་ཏི་དུ་ཀྐ་རཾ པཱ་ཡཱ་པ་ན་ས་དི་སཾ ཝི་ཉྙཱ་པ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ན ཙ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཨ་ནེ་ཀེ་སུ སཾ་ཝ་ཎྞེ་ཏ་བྦ་སུ་ཏྟ་པྤ་དེ་སེ་སུ སོ་ལ༹་ས ཧཱ་རེ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ སོ་ལ༹་ས ཧཱ་རཱ ཝི་བྷ་ཏྟཱ, ཨ་མྷེ་ཧི ཙ ཉཱ་ཏཱ, ‘‘ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷ་སུ་ཏྟ་པྤ་དེ་སེ་སུ ཏེ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ སོ་ལ༹་ས ཧཱ་རཱ ཝི་བྷ་ཏྟཱ ཀིཾ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨེ་ཀ་སྨི་མྤི སཾ་ཝ་ཎྞེ་ཏ་བྦ་སུ་ཏྟ་པྤ་དེ་སེ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ སོ་ལ༹་ས ཧཱ་རཱ ཝི་བྷ་ཏྟཱ ཀི’’ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ཨེ་ཀ་སྨི་མྤི སཾ་ཝ་ཎྞེ་ཏ་བྦ་སུ་ཏྟ་པྤ་དེ་སེ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ སོ་ལ༹་ས ཧཱ་རཱ ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཏ་ཐཱ ཝི་བྷ་ཛ་ནྟོ ‘‘སོ་ལ༹་ས ཧཱ་རཱ པ་ཋ་མ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏ་ཝཱ་རཾ ཨཱ་ཧ.
ན་ནུ ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏ་ཝཱ་རཾ ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ དེ་ས་ནཱ་ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ ‘‘སོ་ལ༹་ས ཧཱ་རཱ པ་ཋ་མ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝ་ཏྟ་བྦ་ནྟི ཙེ? ནི་དྡེ་སེ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘སོ་ལ༹་ས ཧཱ་རཱ པ་ཋ་མ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཀཾ གཱ་ཐཾ ཧཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒ་ཝཱ་རོ ན་པྤ་ཡོ་ཛེ་ཏི ཝི་པྤ་ཀི་ཎྞ་ཝི་ས་ཡ་ཏྟཱ ཙ ན་ཡ་ཝི་ཙཱ་ར་སྶ ཙ ཨ་ནྟ་རི་ཏ་ཏྟཱ. ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏ་ཝཱ་རོ པ་ན ཏཾ གཱ་ཐཾ པ་ཡོ་ཛེ་ཏི ཨ་ཝི་ཀི་ཎྞ་ཝི་ས་ཡ་ཏྟཱ. ཏ་སྨཱ ཏཾ གཱ་ཐཾ པ་ཙྩཱ་མ་སི་ཏྭཱ ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏ་ཝཱ་རེ ཏ་སྶཱ གཱ་ཐཱ་ཡ ནི་དྡེ་སོ ད་ཊྛ་བྦོ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་པ་ན་ཏྠཾ ‘‘སོ་ལ༹་ས ཧཱ་རཱ པ་ཋ་མ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝ་ཏྟ་བྦཾ་ཡེ་ཝཱ་ཏི. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན –
ཨེ་ཝཾ སུ་པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱ ནཱ་ནཱ་ཝ་ཎྞཱ་ནི མུ་ཏྟ་པུ་པྥཱ་ནི པ་ཀི་ར་ནྟོ ཝི་ཡ, སུ་སི་ཀྑི་ཏ་སི་པྤཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝི་ཙཱ་རི་ཏེ་སུ སུ་ར་ཏྟ་སུ་ཝ་ཎྞཱ་ལ་ངྐཱ་རེ་སུ ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷ་རཾ་སི་ཛཱ་ལ་ས་མུ་ཛྫ་ལཱ་ནི ཝི་ཝི་དྷཱ་ནི མ་ཎི་ར་ཏ་ནཱ་ནི བ་ནྡྷ་ནྟོ ཝི་ཡ, མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝིཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ པ་པྤ་ཊ་ཀོ་ཛཾ ཁཱ་དཱ་པེ་ནྟོ ཝི་ཡ, ཡོ་ཛ་ནི་ཀ་མ་དྷུ་ག་ཎྜཾ པཱི་ལེ༹་ཏྭཱ སུ་མ་དྷུ་ར་སཾ པཱ་ཡེ་ནྟོ ཝི་ཡ ཙ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ནཱ་ནཱ་སུ་ཏྟ་པྤ་དེ་སེ ཨུ་དཱ་ཧ་ར་ནྟོ སོ་ལ༹་ས ཧཱ་རེ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཏེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ སུ་ཏྟེ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟོ ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏ་ཝཱ་རཾ ཨཱ་ར་བྷི. ཨཱ་ར་བྷ་ནྟོ ཙ ཡཱ་ཡཾ ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་རེ –
‘‘སོ་ལ༹་ས ཧཱ་རཱ པ་ཋ་མཾ, དི་སཱ་ལོ་ཙ་ན་ཏོ དི་སཱ ཝི་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ;
ས་ངྑི་པི་ཡ ཨ་ངྐུ་སེ་ན ཧི, ན་ཡེ་ཧི ཏཱི་ཧི ནི་དྡི་སེ སུ་ཏྟ’’ནྟི. –
གཱ་ཐཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཡ་སྨཱ ཏཾ ཧཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒ་ཝཱ་རོ ན་པྤ་ཡོ་ཛེ་ཏི ཝི་པྤ་ཀི་ཎྞ་ཝི་ས་ཡ་ཏྟཱ, ན་ཡ་ཝི་ཙཱ་ར་སྶ ཙ ཨ་ནྟ་རི་ཏ་ཏྟཱ. ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི སུ་ཏྟ་པྤ་དེ་སེ་ཧི ཧཱ་རཱ་ནཾ ཝི་བྷཱ་ག་ད་སྶ་ན་མེ་ཝ ཧི ཧཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒ་ཝཱ་རོ. ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏ་ཝཱ་རོ པ་ན ཏཾ པ་ཡོ་ཛེ་ཏི ཨེ་ཀ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ སུ་ཏྟ་པྤ་དེ་སེ སོ་ལ༹་ས ཧཱ་རེ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ་ཝ ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་སྶ ཀ་ཐི་ཏ་ཏྟཱ. ཏ་སྨཱ ‘‘སོ་ལ༹་ས ཧཱ་རཱ པ་ཋ་མ’’ནྟི གཱ་ཐཾ པ་ཙྩཱ་མ་སི་ཏྭཱ ‘‘ཏ་སྶཱ ནི་དྡེ་སོ ཀུ་ཧིཾ ད་ཊྛ་བྦོ? ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏེ་ཏི ཨཱ་ཧཱ’’ཏི –
ཝུ་ཏྟཾ. གཱ་ཐཱ་ཏྠོ ནི་དྡེ་ས་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟོ་ཝ. ‘‘སོ་ལ༹་ས…པེ… སུ་ཏྟ’’ནྟི ཡཱ གཱ་ཐཱ ནི་དྡེ་སེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཱ, ཏ་སྶཱ གཱ་ཐཱ་ཡ ནི་དྡེ་སོ ཀུ་ཧིཾ ད་ཊྛ་བྦོ, ཧཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒ་སྶ ཨཱ་དི་མྷི ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ན ཝི་བྷ་ཏྟོ, ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏེ ཝཱ པ་ཙྩཱ་མ་སི་ཏྭཱ ཝི་བྷ་ཏྟོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ ཀིཾ, ཨུ་དཱ་ཧུ ན་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ ཝཱ པ་ཙྩཱ་མ་སི་ཏྭཱ ཝི་བྷ་ཏྟོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ ཀི་ནྟི པུ་ཙྪ་ཏི. ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏེ པ་ཙྩཱ་མ་སི་ཏྭཱ ཝི་བྷ་ཏྟོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ་ཏི ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ.
ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏེ ཏ་སྶཱ གཱ་ཐཱ་ཡ ནི་དྡེ་སོ ད་ཊྛ་བྦོ་ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟོ, སོ ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏོ དེ་ས་ནཱ་ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏ་བྷེ་དེ་ན སོ་ལ༹་ས་ཝི་དྷོ, ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏོ དེ་ས་ནཱ་ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ སཾ་ཝ་ཎྞེ་ཏ་བྦེ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་བྷཱ་ཝེ་ན མ་ཡཱ ཝི་བྷ་ཛི་ཡ་མཱ་ནོ ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏ་བྷཱུ་ཏོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ དེ་ས་ནཱ་ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏོ ནཱ་མཱ་ཏི ཏ་ཐཱ ཝི་བྷ་ཛི་ཏུཾ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ དེ་ས་ནཱ་ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠཱཏི ཏ་སྨིཾ སོ་ལ༹་ས་ཝི་དྷེ དེ་ས་ནཱ་ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏཱ་དི་ཀེ ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏེ. ཀ་ཏ་མོ ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏ་བྷཱུ་ཏོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ དེ་ས་ནཱ་ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏོ ནཱ་མཱ་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི.
‘‘ཨ་ར་ཀྑི་ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན, མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཧ་ཏེ་ན ཙ;
ཐི་ན་མི་དྡྷཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏེ་ན, ཝ་སཾ མཱ་ར་སྶ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི. –
སུ་ཏྟེ ‘‘ཨ་ར་ཀྑི་ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ནཱ་ཏི ཀིཾ་དེ་ས་ཡ་ཏཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘པ་མཱ་དཾ དེ་ས་ཡ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ དེ་ས་ནཱ་ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏོ ནཱ་མཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. གཱ་ཐཱ་ཏྠོ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (ནེ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ. ༥༢) ཝི་བྷ་ཏྟོ. ཡོ་ཛ་ན་ཏྠོ པ་ན ཨ་ར་ཀྑི་ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ཨ་ར་ཀྑི་ཏ་ཙི་ཏྟ་ས་མ་ངྒཱི པུ་གྒ་ལོ མཱ་ར་སྶ མ་ཙྩུ་ནོ ཝ་སཾ ག་ཙྪ་ཏི. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཧ་ཏེ་ན ཝི་པ་ལླཱ་སེ་ན ཝི་པ་ལླཱ་ས་ས་མ་ངྒཱི པུ་གྒ་ལོ མཱ་ར་སྶ ཝ་སཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཐི་ན་མི་དྡྷཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏེ་ན ས་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་ཙི་ཏྟེ་ན ཀུ་སཱི་ཏ་ཙི་ཏྟེ་ན ཏཾ་ཙི་ཏྟ་ས་མ་ངྒཱི པུ་གྒ་ལོ མཱ་ར་སྶ ཀི་ལེ་སཱ་དི་མཱ་ར་སྶ ཝ་སཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི.
‘‘ཨ་ར་ཀྑི་ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ནཱ’ཏི པ་དེ་ན དེ་སི་ཏཾ ཏཾ པ་མཱ་ད་དྷ་མྨ་ཛཱ་ཏཾ ཀ་སྶ པ་ད’’ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏཾ མ་ཙྩུ་ནོ པ་ད’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཨ་ར་ཀྑི་ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ནཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ སུ་ཏྟ་པྤ་དེ་སེ་ན དེ་སི་ཏོ ཨ་ཏྠོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟོ, ཨ་མྷེ་ཧི ཙ ཉཱ་ཏོ, ‘‘མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཧ་ཏེ་ན ཙཱ་ཏི སུ་ཏྟ་པྤ་དེ་སེ་ན དེ་སི་ཏོ ཨ་ཏྠོ ཀ་ཐཾ ཝི་བྷ་ཏྟོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཧ་ཏེ་ན ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཡེ་ན ཝི་པ་ལླཱ་སེ་ན ཡ་དཱ ཨ་ནི་ཙྩེ ‘‘ནི་ཙྩ’’ནྟི པ་སྶ་ཏི, ཏ་དཱ པ་ཝ་ཏྟོ སོ ཝི་པ་ལླཱ་སོ ‘‘མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཧ་ཏཾ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ‘‘སོ པ་ན ཝི་པ་ལླཱ་སོ ཀིཾ་ལ་ཀྑ་ཎོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཏ་ཐཱ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཝི་པ་རཱི་ཏ་གྒཱ་ཧ་ལ་ཀྑ་ཎོ ཝི་པ་ལླཱ་སོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཝི་པ་རཱི་ཏ་གྒཱ་ཧ་ལ་ཀྑ་ཎོཏི ཨ་སུ་བྷཱ་དཱི་ནཾ་ཡེ་ཝ སུ་བྷཱ་དི་ཝི་པ་རཱི་ཏ་གྒཱ་ཧ་ལ་ཀྑ་ཎོ ཝི་པ་ལླཱ་སོ ‘‘ཝི་པ་ལླཱ་ས་ཡ་ཏཱི’’ཏི ཀཱ་རི་ཏ་ཏྠ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ. ཀིཾ ཝི་པ་ལླཱ་སོ ཝི་པ་རཱི་ཏ་གྒཱ་ཧ་ལ་ཀྑ་ཎོ? སོ ཝི་པ་ལླཱ་སོ ས་ཉྙཾ ཝི་པ་ལླཱ་ས་ཡ་ཏི, ཙི་ཏྟ་མྤི ཝི་པ་ལླཱ་ས་ཡ་ཏི, དི་ཊྛི་མྤི ཝི་པ་ལླཱ་ས་ཡ་ཏི. ཨི་ཏི ཏ་ཡོ དྷ་མྨེ ཝི་པ་ལླཱ་ས་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝི་པ་ལླཱ་སེ་ཏ་བྦཱ་ནཾ ཏི་ཝི་དྷ་ཏྟཱ ཝི་པ་ལླཱ་སཱ་པི ཏི་ཝི་དྷཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ་སུ ས་ཉྙཱ་ཝི་པ་ལླཱ་སོ མུ་དུ་ཀོ དུ་བྦ་ལོ སུ་བྷཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ་ཀཱ་ར་གྒ་ཧ་ཎ་མ་ཏྟ་ཏྟཱ, ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་ལླཱ་སོ ས་ཉྙཱ་ཝི་པ་ལླཱ་ས་ཏོ བ་ལ་ཝཱ སུ་བྷཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟཱ་ནཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་ནཾ སུ་བྷཱ་དི་ཝ་སེ་ན ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ཧ་ཎ་ཏོ. དི་ཊྛི་ཝི་པ་ལླཱ་སོ ས་ཉྙཱ་ཝི་པ་ལླཱ་ས་ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་ལླཱ་སེ་ཧི བ་ལ་ཝ་ཏ་རོ, ཡཾ ཡཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ སུ་བྷཱ་དི་ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི. ཏཾ ཏཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ས་སྶ་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སི་ཏྭཱ ག་ཧ་ཎ་ཏོ. ཏ་སྨཱ ས་ཉྙཱ་ཝི་པ་ལླཱ་སོ པ་ཋ་མཾ ཝུ་ཏྟོ, ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་ལླཱ་སོ, ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ དི་ཊྛི་ཝི་པ་ལླཱ་སོ ཝུ་ཏྟོ. ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ པ་ན ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ སུ་བྷ་སུ་ཁ་ཨ་ཏྟ་ནི་ཙྩ་གྒ་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་ཏྟཱ དྭཱ་ད་ས་ཝི་དྷཱ ཧོ་ནྟི.
ཝི་པ་ལླཱ་སཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟཱ, ཨ་མྷེ་ཧི ཙ ཉཱ་ཏཱ, ‘‘ཀ་ཏ་མེ ཝི་པ་ལླཱ་ས་པ་ཝ་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་ཝི་ས་ཡཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཨི་མཱ་ནི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཝི་པ་ལླཱ་ས་པ་ཝ་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་ཝི་ས་ཡཱ་ནཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘སོ ཀུ་ཧིཾ ཝི་པ་ལླཱ་ས་ཡ་ཏི ཙ་ཏཱུ་སུ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཝ་ཏྠཱུ་སཱུ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཙ་ཏཱུ་སུ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་ཝེ་ད་ནཱ་ཙི་ཏྟ་དྷ་མྨ་ས་ངྑཱ་ཏེ་སུ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཝ་ཏྠཱུ་སུ སོ ས་བྦོ ཝི་པ་ལླཱ་སོ ས་ཉྙཱ་ཙི་ཏྟ་དི་ཊྛི་ཡོ ཝི་པ་ལླཱ་ས་ཡ་ཏི. ‘‘ཀ་ཐཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟ་སྶ ཝི་པ་ལླཱ་ས་ཡ་ཏཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཡོ པུ་གྒ་ལོ རཱུ་པཾ ཝཱ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, རཱུ་པ་ཝ་ནྟཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནི རཱུ་པཾ ཝཱ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. རཱུ་པ་སྨིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏ་སྶ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝི་པ་ལླཱ་སོ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡེ ས་ཉྙཱ་ཙི་ཏྟ་དི་ཊྛི་ཡོ ཝི་པ་ལླཱ་ས་ཡ་ཏི. ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་སུ་པི.
‘‘ཏེ་སུ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡཱ་དཱི་སུ ཀ་ཏ་མཾ ཀ་ཏ་མ་སྶ ཝི་པ་ལླཱ་ས་སྶ ཝ་ཏྠཱུ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་སྶ ཝི་པ་ལླཱ་ས་སྶ ཨི་དཾ ཨི་མ་སྶ ཝ་ཏྠཱུ་ཏི ཝི་བྷ་ཛི་ཏུཾ ‘‘ཏ་ཏྠ རཱུ་པ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠཱཏི ཏེ་སུ རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ པ་ཋ་མཾ ཝི་པ་ལླཱ་ས་ཝ་ཏྠུ རཱུ་པཾ ‘‘ཨ་སུ་བྷེ སུ་བྷ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་སྶ ཝི་པ་ལླཱ་ས་སྶ ཝ་ཏྠུ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ས ན་ཡོ སེ་སེ་སུ་པི. ཨེ་ཝཾ ‘‘ཨ་སུ་བྷེ སུ་བྷ’’ནྟི་ཨཱ་དི་པྤ་ཀཱ་རེ་ན ཝི་པ་ལླཱ་སཱ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ བྷ་ཝ་ནྟི.
ཨི་དཾ ཨི་མ་སྶ ཝ་ཏྠཱུ་ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏཱ, ཨ་མྷེ་ཧི ཙ ཉཱ་ཏཱ, ‘‘ཏེ་སཾ ཝི་པ་ལླཱ་སཱ་ནཾ ཀ་ཏ་མེ མཱུ་ལ་ཀཱ་ར་ཎ་དྷ་མྨཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘དྭེ དྷ་མྨཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཙི་ཏྟ་སྶ སཾ་ཀི་ལེ་སཱ, ཏ་ཎྷཱ ཙ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཙ – ཨི་མེ དྭེ དྷ་མྨཱ ཝི་པ་ལླཱ་སཱ་ནཾ མཱུ་ལ་ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ བྷ་ཝ་ནྟི.
‘‘ཨི་མེ དྭེ དྷ་མྨཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ཝི་པ་ལླཱ་སཱ་ནཾ མཱུ་ལ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཀིཾ ཧོ་ནྟི, ཨུ་དཱ་ཧུ ཝི་སུཾ ཝི་སུ’’ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ ཝི་བྷ་ཛི་ཏུཾ ‘‘ཏ་ཎྷཱ་ནི་ཝུ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ར་ཧི་ཏཱ ཏ་ཎྷཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཏ་ཎྷཱ་ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནི་ཝུ་ཏ’’ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦ་ནྟི? ན, ཏ་ཎྷཱ་ཡ སཱ་ཏི་ས་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཱ. སཱ་ཏི་ས་ཡཱ་ཡ ཧི ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཨ་སུ་བྷེ་པི ‘‘སུ་བྷ’’ནྟི, དུ་ཀྑེ་པི ‘‘སུ་ཁ’’ནྟི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟི. ‘‘ཏ་ཎྷཱ ཙ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཙཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནི་ཝུ་ཏ’’ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཀ་སྨཱ ‘‘དི་ཊྛི་ནི་ཝུ་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཏྟ་ནྟི? ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ དི་ཊྛི བྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི དི་ཊྛི་སཱི་སེ་ན ཨ་ཝི་ཛྫཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘དི་ཊྛི་ནི་ཝུ་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནི་ཝུ་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནི་ཝུ་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ པ་ན དི་ཊྛི་ར་ཧི་ཏཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པི ག་ཧི་ཏཱ སི་ཡཱ, དི་ཊྛི་ས་ཧི་ཏཱ་ཡ ཧི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཨ་ནི་ཙྩེ་པི ‘‘ནི་ཙྩ’’ནྟི, ཨ་ན་ཏྟ་ནི་ཡེ་པི ‘‘ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟི.
‘‘ཀ་ཐཾ ཏ་ཎྷཱ་མཱུ་ལ་ཀོ ཝི་པ་ལླཱ་སོ པ་ཝ་ཏྟོ, ཀ་ཐཾ དི་ཊྛི་ས་ཧི་ཏཱ་ཝི་ཛྫཱ་མཱུ་ལ་ཀོ ཝི་པ་ལླཱ་སོ པ་ཝ་ཏྟོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཏྠ ཡོ དི་ཊྛི་ཝི་པ་ལླཱ་སོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠཱཏི ཏེ་སུ ཏ་ཎྷཱ་མཱུ་ལ་ཀ་དི་ཊྛི་ས་ཧི་ཏཱ་ཝི་ཛྫཱ་མཱུ་ལ་ཀེ་སུ. དི་ཊྛི་ཝི་པ་ལླཱ་སོཏི དི་ཊྛི་ས་ཧི་ཏཱ་ཝི་ཛྫཱ་མཱུ་ལ་ཀ་ཝི་པ་ལླཱ་སོ. ཨ་ཏཱི་ཏཾ རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏཱིཏི ཨ་ད་བྦ་བྷཱུ་ཏོ་པི ད་བྦ་བྷཱུ་ཏོ ཝི་ཡ ཝུ་ཏྟོ. ཏ་ཎྷཱ་ཝི་པ་ལླཱ་སོཏི དི་ཊྛི་ས་ཧི་ཏ་ཏ་ཎྷཱ་མཱུ་ལ་ཀོ ཝི་པ་ལླཱ་སོ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ རཱུ་པཾ དི་ཊྛི་བྷི་ན་ནྡ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏཱིཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ན་ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་བྷི་ན་ནྡ་ན་བྷེ་དེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཝི་སེ་སོ ད་ཊྛ་བྦོ. ‘‘ཙི་ཏྟ་སྶ སཾ་ཀི་ལེ་སོ ཏ་ཎྷཱ་ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡེ་ཝ དྭེ དྷ་མྨཱ ན ཧོ་ནྟི, ཨ་ཐ ཁོ ད་ས ཀི་ལེ་སཱ་པི, ཀ་སྨཱ དྭེ་ཡེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘དྭེ དྷ་མྨཱ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཎྷཱ ཙ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཙ – ཨི་མེ དྭེ་ཡེ་ཝ དྷ་མྨཱ པ་ར་མ་སཱ་ཝ་ཛྫ་སྶ ཝི་པ་ལླཱ་ས་སྶ མཱུ་ལ་ཀཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ. ཏཱ་ཧི ཏ་ཎྷཱ་ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཧི ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཾ ཙི་ཏྟཾ ས་བྦེ་ཧི ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཙ ཝི་སེ་ས་ཏོ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི དྭེ དྷ་མྨཱ ཝུ་ཏྟཱ. ན ཧི ཏཱ་སུ ཏ་ཎྷཱ་ཨ་ཝི་ཛྫཱ་སུ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན པ་ཧཱི་ནཱ་སུ ཀོ་ཙི སཾ་ཀི་ལེ་སོ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནོ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི.
‘‘ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ ཏ་ཎྷཱ་ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ནཾ ཝི་པ་ལླཱ་སཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ མཱུ་ལ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཧོ་ནྟི ཀིཾ, ཨུ་དཱ་ཧུ ས་ཀ་ལ་སྶ ཝ་ཊྚ་སྶཱ་པི མཱུ་ལ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཧོ་ནྟི ཀི’’ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ ཏ་ཎྷཱ་ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ནཾ མཱུ་ལ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཧོ་ནྟི ཡ་ཐཱ, ཨེ་ཝཾ ས་ཀ་ལ་སྶ ཝ་ཊྚ་སྶཱ་པི མཱུ་ལ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཏེ་ས’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཡེ་སཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ར་ཀྑི་ཏཾ, མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཧ་ཏ་ཉྩ ཧོ་ཏི, ཏེ་སཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ. ཡེ་སཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནཾ ཏ་ཎྷཱ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པུ་བྦ་ཀོ་ཊི ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཏེ་ཧི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནཱི་ཝ་ར་ཎེ་ཧི ཏ་ཎྷཱ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནེ་ཧི སཾ་སཱ་རེ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ སཾ་ས་ར་ནྟཱ་ནཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ས་ཀིཾ ནི་ར་ཡཾ མཱ་ར་ཝ་ས་ག་མ་ནེ་ན ས་ནྡྷཱ་ཝ་ནཾ སཾ་ས་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི, ས་ཀིཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནིཾ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ནཾ སཾ་ས་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི, ས་ཀིཾ པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ནཾ སཾ་ས་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི, ས་ཀིཾ ཨ་སུ་ར་ཀཱ་ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ནཾ སཾ་ས་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི, ས་ཀིཾ དེ་ཝེ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ནཾ སཾ་ས་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི, ས་ཀིཾ མ་ནུ་སྶེ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ནཾ སཾ་ས་ར་ཎཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
‘‘མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཧ་ཏེ་ན ཙཱ’’ཏི སུ་ཏྟ་པྤ་དེ་སེ་ན དེ་སི་ཏོ ཨ་ཏྠོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟོ, ཨ་མྷེ་ཧི ཙ ཉཱ་ཏོ, ‘‘ཐི་ན་མི་དྡྷཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏེ་ནཱ་ཏི སུ་ཏྟ་པྤ་དེ་སེ་ན དེ་སི་ཏོ ཨ་ཏྠོ ཀ་ཐཾ ཝི་བྷ་ཏྟོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཐི་ན་མི་དྡྷཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཙི་ཏྟ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ཡཱ ཨ་ཀ་ལླ་ཏཱ ཨ་ཀ་མྨ་ནི་ཡ་ཏཱ ཨ་ཏྠི, ཨི་དཾ ཨ་ཀ་ལླ་ཏྟཾ ཨ་ཀ་མྨ་ནི་ཡ་ཏྟཾ ཐི་ནཾ ནཱ་མ. ཡཾ ཀཱ་ཡ་སྶ ལཱི་ན་ཏྟཾ ཝེ་ད་ནཱ་དི་ཀྑ་ནྡྷ་ཏྟ་ཡ་ལཱི་ན་ཏྟཾ ཨ་ཏྠི, ཨི་དཾ ཀཱ་ཡ་སྶ ལཱི་ན་ཏྟཾ མི་དྡྷཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཐི་ན་མི་དྡྷ་ས་རཱུ་པ་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ཧི ཐི་ན་མི་དྡྷེ་ཧི ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏ་བྷཱ་ཝཱ་དི་ཀོ པ་ན སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏྟཱ ན ཝུ་ཏྟོ, ཨ་ཝུ་ཏྟེ་པི ཡེ་སཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཙི་ཏྟཾ ཐི་ན་མི་དྡྷེ་ཧི ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏཾ, ཏེ་སཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ཙི་ཏྟ་སཱི་སེ་ན སཾ་ཡོ་ཛ་ནེ་ན སཾ་སཱ་རེ མཱ་ར་ཝ་ས་ག་མ་ནེ་ན ས་ནྡྷཱ་ཝ་ནཾ སཾ་ས་ར་ཎཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ས་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ.
‘‘ཝ་སཾ མཱ་ར་སྶ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི སུ་ཏྟ་པྤ་དེ་སེ་ན དེ་སི་ཏོ ཨ་ཏྠོ ཀ་ཐཾ ཝི་བྷ་ཏྟོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཝ་སཾ མཱ་ར་སྶ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཀི་ལེ་ས་མཱ་ར་སྶཱཏི ཀི་ལེ་སོ དཱ་ནཱ་དི་པུ་ཉྙེ མཱ་རེ་ཏི ནི་ཝཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠེ་ན མཱ་རོཏི ཀི་ལེ་ས་མཱ་རོ. ཨི་མི་ནཱ ཀི་ལེ་ས་མཱ་རཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་མཱ་ར་ཁ་ནྡྷ་མཱ་ར་མ་ཙྩུ་མཱ་རཱ ཙ ག་ཧི་ཏཱ, ཙ-ས་དྡེ་ན ཝཱ ག་ཧི་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ས་ཏྟ་མཱ་ར་སྶཱཏི དེ་ཝ་པུ་ཏྟ་མཱ་ར་སྶ. ཨ་ཐ ཝཱ ‘‘དེ་ཝ་པུ་ཏྟ་མཱ་ར་སྶཱ’’ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘ས་ཏྟ་མཱ་ར་སྶཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཡོ ཡོ རཱ་ཛ་ཙོ་རཱ་དི་ཀོ དཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཝཱ ཨི་སྶ་རི་ཡ་བྷོ་གཱ་དཱི་ནི ཝཱ མཱ་རེ་ཏི, སོ སོ རཱ་ཛ་ཙོ་རཱ་དི་ཀོ་པི ག་ཧི་ཏོ, ཏ་སྨཱ ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ས་ཏྟ་མཱ་ར་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝ་སནྟི ཨི་ཙྪཾ ལོ་བྷཾ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ རུ་ཙིཾ ཨཱ་ཀ་ངྑཾ ཨཱ་ཎཾ ཨཱ་ཎ་ཏྟིཾ. ག་ཙྪ་ཏཱིཏི ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི ཨུ་པེ་ཏི ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཏི ཨ་ནུ་ག་ཙྪ་ཏི ནཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཀ་སྨཱ ཝ་སཾ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘སོ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཡོ ས་ཏྟོ ཨ་ར་ཀྑི་ཏ་ཙི་ཏྟེ་ན ཙ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཧ་ཏ་ཙི་ཏྟེ་ན ཙ ཐི་ན་མི་དྡྷཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏ་ཙི་ཏྟེ་ན ཙ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི, སོ ས་ཏྟོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་དཱི་ཧི ནི་ཝུ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ སཾ་སཱ་རཱ་བྷི་མུ་ཁོ ཧི ཡ་སྨཱ ཧོ་ཏི, ན ཝི་ས་ངྑཱ་རཱ་བྷི་མུ་ཁོ, ཏ་སྨཱ མཱ་ར་སྶ ཝ་སཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
‘‘ཨ་ར་ཀྑི་ཏེ་ནཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ཀ་སྶ ཡ་སྶ སུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ཏྠོ ཝི་བྷ་ཏྟོ, ཏེ་ན ‘ཨ་ར་ཀྑི་ཏེ་ནཱ’ཏི་ཨཱ་དི་ཀེ་ན སུ་ཏྟེ་ན ཀི་ཏྟ་ཀཱ་ནི ས་ཙྩཱ་ནི དེ་སི་ཏཱ་ནཱི’’ཏི་ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཨི་མཱ་ནི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཨ་ར་ཀྑི་ཏེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་སུ་ཏྟེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨི་མཱ་ནི དྭེ ས་ཙྩཱ་ནི དེ་སི་ཏཱ་ནི དུ་ཀྑཾ, ས་མུ་ད་ཡོ ཙཱ་ཏི. ཀ་ཐཾ དེ་སི་ཏཱ་ནི? ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ནི་སྶི་ཏཱ་ཡ ཀ་ཐཱ་ཡ ཙེ་ཝ སུ་ཏྟ་ནྟ་ནི་སྶི་ཏཱ་ཡ ཀ་ཐཱ་ཡ ཙ དེ་སི་ཏཱ་ནི. ཏཱ་སུ ཀ་ཐཱ་སུ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ནི་སྶི་ཏཱ་ཡ ཀ་ཐཱ་ཡ དེ་སི་ཏེ ས་ཏི ‘‘ཨ་ར་ཀྑི་ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ནཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་དེ་ན ཨ་ར་ཀྑི་ཏཾ ར་ཏྟ་མྤི ཙི་ཏྟཾ, ཨ་ར་ཀྑི་ཏཾ དུ་ཊྛ་མྤི ཙི་ཏྟཾ, ཨ་ར་ཀྑི་ཏཾ མཱུ་ལ༹ྷ་མྤི ཙི་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དེ་སི་ཏཾ ཉཱ་པི་ཏཾ. ཏ་ཏྠ ར་ཏྟ་ཙི་ཏྟཾ ལོ་བྷ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་ཝ་སེ་ན ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷཾ, དུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟཾ པ་ཊི་གྷ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་ཝ་སེ་ན དུ་བྦི་དྷཾ, མཱུ་ལ༹ྷ་ཙི་ཏྟཾ མོ་མཱུ་ཧ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་ཝ་སེ་ན དུ་བྦི་དྷ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨི་མེ་ས་ཉྷི ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཡཱ ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཱ་དཱི་ནཾ ཨ་གུ་ཏྟི ཨ་ནཱ་ར་ཀྑཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ, ཏཱ་ཡ ཨ་གུ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནཱ་ར་ཀྑཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ར་ཀྑི་ཏཾ ཧོ་ཏི ཕ་ལཱུ་པ་ཙཱ་རེ་ནཱ་ཏི.
‘‘མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཧ་ཏེ་ནཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་དེ་ན མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་སཾ་ས་ཊྛཾ ཙི་ཏྟཾ དེ་སི་ཏཾ, ཏཾ དི་ཊྛི་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཉྷི མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ སཾ་ས་ཊྛ་བྷཱ་ཝེ་ན མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཝ་སཱ་ནུ་ག་ཏ་ཏྟཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཧ་ཏཾ ནཱ་མཱ་ཏི. ‘‘ཐི་ན་མི་དྡྷཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏེ་ནཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་དེ་ན ཐི་ན་མི་དྡྷེ་ན སཾ་ས་ཊྛཾ ཙི་ཏྟཾ དེ་སི་ཏཾ, ཏཾ ས་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཉྷི ཐི་ན་མི་དྡྷེ་ན སཾ་ས་ཊྛ་བྷཱ་ཝེ་ན ཐི་ན་མི་དྡྷ་ཝ་སཱ་ནུ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཐི་ན་མི་དྡྷཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཡེ དྭཱ་ད་སཱ་ཀུ་ས་ལཱ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་ཀ་ཎྜེ ‘‘ཀ་ཏ་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ? ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (དྷ. ས. ༣༦༥) ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝ་ཏྟ་བྦཱ, ཏེ དྭཱ་ད་སཱ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ ཏཱི་ཧི པ་དེ་ཧི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དེ་སི་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ‘‘མཱ་ར་སྶཱ’’ཏི པ་དེ་ན པ་ཉྩ མཱ་རཱ ག་ཧི་ཏཱ. ཏེ་སུ ཀི་ལེ་ས་མཱ་རོ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་ས་ཝཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨོ་གྷཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཡོ་གཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ག་ནྠཱ, ཙ་ཏྟཱ་རི ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ནི, ཨ་ཊྛ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ, ད་ས ཀི་ལེ་སཱ’’ཏི (དྷ. ས. ༡༡༠༢ ཨཱ་ད་ཡོ) དེ་སི་ཏོ. ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་མཱ་རོ པ་ན ‘‘ཀུ་ས་ལཱ ཙེ་ཏ་ནཱ (ཝི་བྷ. ༢༢༦) ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཙེ་ཏ་ནཱ (ཝི་བྷ. ༢༢༦) ཀུ་ས་ལཾ ཀ་མྨཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཀ་མྨ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ དེ་སི་ཏོ. ཁ་ནྡྷ་མཱ་རོ པ་ན ‘‘ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ དེ་སི་ཏོ. མ་ཙྩུ་མཱ་རོ པ་ན ‘‘ཙུ་ཏི ཙ་ཝ་ན་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (ཝི་བྷ. ༡༩༣) དེ་སི་ཏོ. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝེ་ཏྠ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ནི་སྶི་ཏཱ་ཡ ཀ་ཐཱ་ཡ དེ་སི་ཏོ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ.
སུ་ཏྟ་ནྟ་ནི་སྶི་ཏཱ་ཡ པ་ན ཀ་ཐཱ་ཡ དེ་སི་ཏེ ས་ཏི ‘‘ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧཱི ཧོ་ཏི ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་གྒཱ་ཧཱི, ཡ་ཏྭཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མེ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ནྭཱ་སྶ་ཝེ་ཡྻུཾ, ཏ་སྶ སཾ་ཝ་རཱ་ཡ ན པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི, ན ར་ཀྑ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ, ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡེ ན སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི…པེ… སོ་ཏི་ནྡྲི་ཡེ ན སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི… གྷཱ་ནི་ནྡྲི་ཡེ ན སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི… ཛི་ཝ྄ཧི་ནྡྲི་ཡེ ན སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི… ཀཱ་ཡི་ནྡྲི་ཡེ ན སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི… མ་ནི་ནྡྲི་ཡེ ན སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༡.༣༤༧) ཨེ་ཝཾ པུ་གྒ་ལཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ་ན ཡཾ ཚ་དྭཱ་རི་ཀ་ཙི་ཏྟཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཚ་དྭཱ་རི་ཀ་ཙི་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ར་ཀྑི་ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ནཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་དེ་ན དེ་སི་ཏཾ. ཡཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཡོ པུ་བྦ་ནྟ་ཀ་པྤ་ན་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨ་པ་ར་ནྟ་ཀ་པྤ་ན་ཝ་སེ་ན ཝཱ པུ་བྦ་ནྟཱ་པ་ར་ནྟ་ཀ་པྤ་ན་ཝ་སེ་ན ཝཱ མི་ཙྪཱ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ས་ནྟ་སྶ ཨ་ཡོ་ནི་སོ ཨུ་མྨུ་ཛྫ་ནྟ་སྶ ‘‘ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ’’ཏི ཝཱ ‘‘ཨ་ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ’’ཏི ཝཱ ‘‘ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’ཏི ཝཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ, ཏཱ་ཧི དི་ཊྛཱི་ཧི ཝཱ, ཡཱ ཙ དི་ཊྛི་ཡོ ‘‘ཨི་མཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་སྶ་ཏ་ཝཱ་དཱ…པེ… པ་ར་མ་དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ནི་བྦཱ་ན་ཝཱ་དཱ’’ཏི བྲ་ཧྨ་ཛཱ་ལ་སུ་ཏྟཱདཱི་སུ (དཱི. ནི. ༡.༣༠ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝུ་ཏྟཱ, ཏཱ་ཧི དི་ཊྛཱི་ཧི ཝཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཡཾ ཙི་ཏྟཾ ‘‘མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཧ་ཏེ་ན ཙཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་དེ་ན དེ་སི་ཏཾ.
‘‘ཐི་ནཾ ནཱ་མ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ཀ་མྨ་ཉྙ་ཏཱ, མི་དྡྷཾ ནཱ་མ ཝེ་ད་ནཱ་དི་ཀྑ་ནྡྷ་ཏྟ་ཡ་སྶ ཨ་ཀ་མྨ་ཉྙ་ཏཱ’’ཏི ཝཱ ‘‘ཐི་ནཾ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཧ་སཾ་སཱི་ད་ནཾ, མི་དྡྷཾ ཨུ་སྶཱ་ཧ་ས་ཏྟི་ཝི་གྷཱ་ཏོ’’ཏི ཝཱ ཡཱ་ནི ཐི་ན་མི་དྡྷཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ཏེ་ཧི ཐི་ན་མི་དྡྷེ་ཧི ཡཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ཊཾ, ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ‘‘ཐི་ན་མི་དྡྷཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏེ་ནཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་དེ་ན དེ་སི་ཏཾ.
‘‘ཝ་སོ ནཱ་མ ཨི་ཙྪཱ ལོ་བྷོ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ རུ་ཙི ཨཱ་ཀ་ངྑཱ ཨཱ་ཎཱ ཨཱ་ཎ་ཏྟཱི’’ཏི ཡོ ཝ་སོ ཝུ་ཏྟོ, སོ ཝ་སོ ‘‘ཝ་ས’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ པ་དེ་ན དེ་སི་ཏོ. ‘‘པ་ཉྩ མཱ་རཱ – ཁ་ནྡྷ་མཱ་རོ ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་མཱ་རོ མ་ཙྩུ་མཱ་རོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟ་མཱ་རོ ཀི་ལེ་ས་མཱ་རོ’’ཏི ཡོ མཱ་རོ ཝུ་ཏྟོ, སོ མཱ་རོ ‘‘མཱ་ར་སྶཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ དེ་སི་ཏོ. ‘‘ག་ཙྪ་ཏི, ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨུ་པེ་ཏི, ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨ་ནུ་ག་ཙྪ་ཏི, ནཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏཱི’’ཏི ཡོ པུ་གྒ་ལོ ཝུ་ཏྟོ, སོ པུ་གྒ་ལོ ‘‘ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ དེ་སི་ཏོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ དེ་སི་ཏེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ, ‘‘ཝ་སཾ མཱ་ར་སྶ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་དེ་ན ཡེ པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་ཉྙ་ཏྟོ པུ་གྒ་ལོ ཝུ་ཏྟོ, ཏེ པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩ་ནྟི དྭེ ས་ཙྩཱ་ནི དེ་སི་ཏཱ་ནི. ‘‘ཀི་མ་ཏྠཱ་ཡ དྭེ ས་ཙྩཱ་ནི དེ་སི་ཏཱ་ནཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏེ་སཾ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་སཾ དྭི་ནྣཾ ས་ཙྩཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཱ་ཡ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ཙ ‘‘ཨ་ར་ཀྑི་ཏེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི དྷ་མྨཾ བྷ་ག་ཝཱ དེ་སེ་ཏི, ཏཱ་ནི དྭེ ས་ཙྩཱ་ནི ‘‘ཨ་ར་ཀྑི་ཏེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀེ་ན ཉཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
‘‘ཏེ་སུ དྭཱི་སུ ས་ཙྩེ་སུ ཀ་སྶ ས་ཙྩ་སྶ པ་རི་ཉྙཱ་ཡ, ཀ་སྶ ས་ཙྩ་སྶ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ དེ་སེ་ཏཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘དུ་ཀྑ་སྶ པ་རི་ཉྙཱ་ཡ, ས་མུ་ད་ཡ་སྶ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘པ་རི་ཉྙཱ་པ་ཧཱ་ནེ་ཧི ཀ་ཏ་མཱ་ནི ས་ཙྩཱ་ནི དེ་སི་ཏཱ་ནཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཡེ་ན ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཡེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཡེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན པ་ཛ་ཧ་ཏི ཙ, ཨ་ཡཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒོ མ་གྒ་ས་ཙྩཾ ནཱ་མ. ཡཾ ནི་བྦཱ་ན་དྷ་མྨཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཏ་ཎྷཱ་ཡ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཙ པ་ཧཱ་ནཾ ཛཱ་ཏཾ, ཨ་ཡཾ ནི་བྦཱ་ན་དྷ་མྨོ ནི་རོ་དྷོ ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ ནཱ་མཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དེ་སི་ཏཱ་ནི.
‘‘ཙ་ཏུ་ནྣཾ ས་ཙྩཱ་ནཾ དེ་སི་ཏ་བྷཱ་ཝོ ཀེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏེ་ནཱ་ཧཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཙྩེ་སུ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩེ་ན ཨ་སྶཱ་དོ ག་ཧི་ཏོ, དུ་ཀྑ་ས་ཙྩེ་ན ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ག་ཧི་ཏོ, མ་གྒ་ས་ཙྩ་ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩེ་ཧི ནི་སྶ་ར་ཎཾ ག་ཧི་ཏཾ, ས་མུ་ད་ཡ་པྤ་ཧཱ་ན་ཝ་སེ་ན ས་བྦ་ག་ཏི་པ་ཛ་ཧ་ནཾ ཛཱ་ཏཾ, ས་བྦ་ག་ཏི་པ་ཛ་ཧ་ནཾ ཕ་ལ་ནྟི ག་ཧི་ཏཾ. ཡེ་ན ར་ཀྑི་ཏ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་དི་ཀེ་ན ས་བྦ་ག་ཏི་པ་ཛ་ཧ་ནཾ ཛཱ་ཏཾ, སོ ར་ཀྑི་ཏ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་དི་ཀོ ཨུ་པཱ་ཡོ་ཏི ག་ཧི་ཏོ, ཨ་ར་ཀྑི་ཏ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་དི་ཀ་སྶ པ་ཊི་སེ་དྷ་ན་མུ་ཁེ་ན ར་ཀྑི་ཏ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་དི་ཀ་སྶ ནི་ཡོ་ཛ་ནཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་ཎ་ཏྟཱི་ཏི ག་ཧི་ཏ་ནྟི དེ་ས་ནཱ་ཧཱ་རེ་ན ནཱ་ནཱ་སུ་ཏྟེ་སུ ད་སྶི་ཏཱ ཨ་སྶཱ་དཱ་ད་ཡོ ‘‘ཨ་ར་ཀྑི་ཏེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ སུ་ཏྟེ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏཱ.
‘‘ཨ་སྶཱ་དཱ་དཱི་ནཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏ་བྷཱ་ཝོ ཀེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦོ ས་དྡ་ཧི་ཏ་བྦོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏེ་ནཱ་ཧཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཡེ་ན སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སེ་ན ནཱ་ནཱ་སུ་ཏྟེ་སུ ཨ་སྶཱ་དཱ་ད་ཡོ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏཱ, སོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ དེ་ས་ནཱ་ཧཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒོ ནཱ་མ. ཡེ་ན སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སེ་ན ཨེ་ཀ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ སུ་ཏྟེ ཨ་སྶཱ་དཱ་ད་ཡོ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏཱ, སོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ དེ་ས་ནཱ་ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏོ ནཱ་མཱ་ཏི ཝི་སེ་སོ ད་ཊྛ་བྦོ.
‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀོ་ཝ དེ་ས་ནཱ་ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏོ པ་རི་པུ་ཎྞོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ནི་ཡུ་ཏྟོ དེ་ས་ནཱ་ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ སུ་ཏྟེ ཨ་སྶཱ་དཱ་ད་ཡོ ཡེ་ན ཡེ་ན སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་ས་བྷཱུ་ཏེ་ན དེ་ས་ནཱ་ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏེ་ན ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ད་སྶི་ཏཱ, སོ སོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་ས་བྷཱུ་ཏོ དེ་ས་ནཱ་ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏོ ནི་ཡུ་ཏྟོ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ནི་དྡྷཱ་རེ་ཏྭཱ ཡུ་ཛྫི་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་ཏྠོ ག་ཧི་ཏོ.
ཨི་ཏི དེ་ས་ནཱ་ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏེ ས་ཏྟི་བ་ལཱ་ནུ་རཱུ་པཱ ར་ཙི་ཏཱ
ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
པ་ཎྜི་ཏེ་ཧི པ་ན…པེ… ག་ཧེ་ཏ་བྦོ་ཏི.