༢. ཝི་ཙ་ཡ་ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ
༥༣. ཡེ་ན དེ་ས་ནཱ་ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏེ་ན ཨ་སྶཱ་དཱ་ད་ཡོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟཱ, ཨ་མྷེ་ཧི ཙ ཉཱ་ཏཱ, སོ དེ་ས་ནཱ་ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏོ པ་རི་པུ་ཎྞོ, ‘‘ཀ་ཏ་མོ ཝི་ཙ་ཡ་ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ཝི་ཙ་ཡོ ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠཱཏི ཏེ་སུ དེ་ས་ནཱ་ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏཱ་དཱི་སུ སོ་ལ༹་ས་སུ ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏེ་སུ ཀ་ཏ་མོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ ཝི་ཙ་ཡ་ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏོ ནཱ་མཱ་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ཨི་མེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ ཡེ་ན སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སེ་ན ཝི་ཙ་ཡི་ཏ་བྦོ, སོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ ཝི་ཙ་ཡ་ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏོ ནཱ་མཱ་ཏི ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ ཝི་བྷ་ཛི་ཏུཾ ‘‘ཏ་ཏྠ ཏ་ཎྷཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན –
‘‘ཨེ་ཝཾ དེ་ས་ནཱ་ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཝི་ཙ་ཡ་ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཡ་སྨཱ དེ་ས་ནཱ་ཧཱ་ར་པ་ད་ཏྠ་ཝི་ཙ་ཡོ ཝི་ཙ་ཡ་ཧཱ་རོ, ཏ་སྨཱ དེ་ས་ནཱ་ཧཱ་རེ ཝི་པ་ལླཱ་ས་ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝེ་ན ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཱ་ཡ ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཀུ་ས་ལཱ་དི་ཝི་བྷཱ་ག་པ་ཝི་ཙ་ཡ་མུ་ཁེ་ན ཝི་ཙ་ཡ་ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘ཏ་ཏྠ ཏ་ཎྷཱ དུ་ཝི་དྷཱ’ཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷ’’ནྟི (ནེ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ. ༥༣) –
ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠཱཏི ཏ་སྨིཾ ‘‘ཨ་ར་ཀྑི་ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་སུ་ཏྟ་ཏྠེ དེ་ས་ནཱ་ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏེ་ན སཾ་ཝ་ཎྞི་ཏེ ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨེ ‘‘ཏ་ཎྷཱ’’ཏི ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཱ ས་བྦ་ཏ་ཎྷཱ. ཀུ་ས་ལཱ་པཱིཏི ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མ་ཀེ ཀུ་ས་ལེ ཨུ་དྡི་སྶ པ་ཝ་ཏྟཱ ཏ་ཎྷཱ་པི. ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་པཱིཏི ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨེ ཨུ་དྡི་སྶ པ་ཝ་ཏྟཱ ཏ་ཎྷཱ་པཱི་ཏི དུ་ཝི་དྷཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝི་ཙ་ཡི་ཏ་བྦཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཊཱི་ཀཱ་ཡཾ – ‘‘ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཏི ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨེ ཨུ་དྡི་སྶ པ་ཝ་ཏྟ་མ་ཏྟཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ན ཏེ་སཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཾ, ཨི་དྷ ‘ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ’ཏི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཱ་ན་མྤི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྟཱ’’ཏི.
‘‘ཀུ་ས་ལཱ ཏ་ཎྷཱ ཀིཾ་གཱ་མི་ནཱི, ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཏ་ཎྷཱ ཀིཾ གཱ་མི་ནཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཨ་ཀུ་ས་ལཱ སཾ་སཱ་ར་གཱ་མི་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ‘‘ཀ་ཏ་མོ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཏ་ཎྷཱ་ནཾ ཝི་སེ་སོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཨ་ཀུ་ས་ལཱ སཾ་སཱ་ར་གཱ་མི་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཏ་ཎྷཱ ནཱ་མ སཾ་སཱ་ར་གཱ་མི་ནཱི ཧོ་ཏུ, ཀ་ཐཾ ཨ་པ་ཙ་ཡ་གཱ་མི་ནཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘པ་ཧཱ་ན་ཏ་ཎྷཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, པ་ཧཱ་ན་སྶ ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ ཏ་ཎྷཱ པ་ཧཱ་ན་ཏ་ཎྷཱཏི ཨ་ཏྠོ, པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཏ་ཎྷཾ ཨཱ་ག་མྨ ཡཾ པ་ཧཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦཾ, ཏེ་ན པ་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦེ་ན པ་ཧཱ་ནེ་ན ཨ་པ་ཙ་ཡཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀིཾ པ་ན ཏ་ཎྷཱ་ཡེ་ཝ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་ཏི དུ་བྦི་དྷཱ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཉྙོ་པི ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་ཏི དུ་བྦི་དྷོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘མཱ་ནོ་པཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཀ་ཏ་མོ མཱ་ནོ ཀུ་ས་ལོ, ཀ་ཏ་མོ མཱ་ནོ ཨ་ཀུ་ས་ལོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཡཾ མཱ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ མཱ་ནཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཨ་ཡཾ མཱ་ནོ ཀུ་ས་ལོ. ཡོ པ་ན མཱ་ནོ དུ་ཀྑཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ཡ་ཏི, ཨ་ཡཾ མཱ་ནོ ཨ་ཀུ་ས་ལོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཡཾ མཱ་ནཾ…པེ… ཀུ་ས་ལོཏི ཡཾ མཱ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཧཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ, ཏེ་ན པ་ཧཱ་ནེ་ན ས་ནྟཱ་ནེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནཱ་ར་ཧཾ མཱ་ནཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏོ མཱ་ནོ ཕ་ལཱུ་པ་ཙཱ་རེ་ན ཀུ་ས་ལོ. ཡོ པ་ན…པེ… ཨ་ཀུ་ས་ལོཏི ཡོ པ་ན མཱ་ནོ པ་ར་ཧིཾ་ས་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ པ་ར་སྶ ཙ དུ་ཀྑཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ཡ་ཏི, ཨ་ཡཾ མཱ་ནོ ཨ་ཀུ་ས་ལོ་ཏི ཝི་ཙ་ཡི་ཏྭཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
‘‘སཾ་སཱ་རཱ་པ་ཙ་ཡ་གཱ་མི་ནཱི་སུ ཏཱ་སུ ཏ་ཎྷཱ་སུ ཀ་ཏ་མཱ ཨ་པ་ཙ་ཡ་གཱ་མི་ནཱི ཏ་ཎྷཱ ཀུ་ས་ལཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཀུ་ས་ལཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ཡ ཏ་ཎྷཱ་ཡ ས་རཱུ་པཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཏ་ཏྠ ཡཾ ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠཱཏི ཏཱ་སུ སཾ་སཱ་རཱ་པ་ཙ་ཡ་གཱ་མི་ནཱི་སུ ཏ་ཎྷཱ་བྷཱུ་ཏཱ་སུ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་སུ. ཨ་ཡཾ ཏ་ཎྷཱ ཀུ་ས་ལཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘ཨ་རི་ཡཱ པུ་གྒ་ལཱ ས་ནྟཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཡཾ ཨ་རི་ཡ་ཕ་ལ་དྷ་མྨཾ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ཏཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨ་རི་ཡ་ཕ་ལ་དྷ་མྨཾ ཨ་ཧཾ ཀུ་དཱ་སྶུ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་རི་སྶ’’ནྟི པ་ཏྠ་ཡ་ནྟ་སྶ ཏ་སྶ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ ཏ་སྨིཾ ཨ་རི་ཡ་ཕ་ལེ པི་ཧཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, པི་ཧཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཡཾ དོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨི་དཾ དོ་མ་ན་སྶཾ ‘‘ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཨ་རི་ཡ་ཕ་ལེ པི་ཧཱ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཏ་ཎྷཱ ཀུ་ས་ལཱ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཱ ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་ཨ་རི་ཡ་ཕ་ལ་དྷ་མྨཾ ཨུ་དྡི་སྶ པ་ཝ་ཏྟ་ཏྟཱ་ཏི ཝི་ཙ་ཡི་ཏ་བྦཾ.
‘‘ཀ་ཐཾ པ་ཝ་ཏྟཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘རཱ་ག་ཝི་རཱ་གཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཡཱ རཱ་ག་ཝི་རཱ་གཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི པ་ཏྟ་བྦཱ. ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཱ ཏཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ ཨཱ་ག་མྨ པ་ཝ་ཏྟཱ ཏ་ཎྷཱ ཀུ་ས་ལཱ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཱ, ཡཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝི་རཱ་གཱ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟི པ་ཏྟ་བྦཱ, ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཱ ཏཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ ཨཱ་ག་མྨ པ་ཝ་ཏྟཱ ཏ་ཎྷཱ ཀུ་ས་ལཱ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཱ་ཏི ཝི་ཙ་ཡི་ཏ་བྦཱ. ཏཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཝ་སེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ –
‘‘ཏ་སྨཱ ར་ཀྑི་ཏ་ཙི་ཏྟ་སྶ, ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤ་གོ་ཙ་རོ;
ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་པུ་རེ་ཀྑཱ་རོ, ཉ་ཏྭཱ་ན ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཾ;
ཐི་ན་མི་དྡྷཱ་བྷི་བྷཱུ བྷི་ཀྑུ, ས་བྦཱ དུ་གྒ་ཏི་ཡོ ཛ་ཧེ’’ཏི. (ཨུ་དཱ. ༣༢; ནེ་ཏྟི. ༣༡, ༦༥, ༧༨) –
གཱ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ས་བྦཱ དུ་གྒ་ཏི་ཡོ ཛ་ཧེ’’ཏི པ་དཾ ཝུ་ཏྟཾ, ‘‘ཏ་སྶཱ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཡོ པ་ཝི་ཙ་ཡོ ཀཱ་ཏ་བྦོ, ཀ་ཏ་མོ སོ པ་ཝི་ཙ་ཡོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་སྶཱ ཀོ པ་ཝི་ཙ་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྶཱ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཀོ པ་ཝི་ཙ་ཡོ་ཏི ཙེ པུ་ཙྪེ་ཡྻ ‘‘ཨ་ཊྛ མ་གྒ་ངྒཱ་ནི – ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ ས་མྨཱ་ས་ཏི ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷཱི’’ཏི པ་ཝི་ཙ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ‘‘སོ པ་ཝི་ཙ་ཡོ ཀ་ཏྠ ད་ཊྛ་བྦོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘སོ ཀ་ཏྠཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. སོ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ པ་ཝི་ཙ་ཡོ ཀ་ཏྠ ཀ་སྨིཾ དྷ་མྨེ ད་ཊྛ་བྦོ་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཛྷཱ་ནེ པཱ་ར་མི་ཏཱ་ཡ ཨུ་ཀྐཾ་ས་ག་ཏཱ་ཡ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ སོ པ་ཝི་ཙ་ཡོ ད་ཊྛ་བྦོ.
‘‘ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཛྷཱ་ནེ པཱ་ར་མི་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་མ་ཏྠཾ ཝི་ཝ་རི་ཏུཾ ‘‘ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཧི ཛྷཱ་ནེ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཡོ སོ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷཱི པུ་གྒ་ལོ ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཛྷཱ་ནེ པ་རི་སུ་དྡྷཾ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏཾ ཨ་ན་ངྒ་ཎཾ ཝི་ག་ཏཱུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཾ མུ་དུ ཀ་མྨ་ནི་ཡཾ ཋི་ཏཾ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པྤ་ཏྟཾ, ཨི་ཏི ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ བྷཱ་ཝ་ཡ་ཏི, སོ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷཱི པུ་གྒ་ལོ ཏ་ཏྠ ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཛྷཱ་ནེ ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷཾ ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི. ཀ་ཏ་མཾ ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷཾ? ཚ ཨ་བྷི་ཉྙཱ, དྭེ ཙ ཝི་སེ་སེ ཝཱ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷཱ་ད་ཡོ པ་ཉྩ, ལོ་ཀི་ཡཱ་བྷི་ཉྙཱ ཙེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་པ་ཉྙཱ ཙཱ་ཏི ཚ ཨ་བྷི་ཉྙཱ. མ་ནོ་མ་ཡི་དྡྷི ཙེ་ཝ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཏི དྭེ ཙ ཝི་སེ་སཱ ཧོ་ནྟི.
‘‘ཏཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཙི་ཏྟཾ ཀུ་ཏོ པ་རི་སུ་དྡྷཾ…པེ… ཀུ་ཏོ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པྤ་ཏྟ’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཡ་ཏོ པ་རི་སུ་དྡྷ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཡ་ཏོ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཏི་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་རི་སུ་དྡྷཾ, ཏ་ཏོ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཏི་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏཾ ཧོ་ཏི. སུ་ཁཱ་དཱི་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་གྷཱ་ཏེ་ན ཡ་ཏོ ཝཱི་ཏ་རཱ་གཱ་དི་ཨ་ན་ངྒ་ཎ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ན་ངྒ་ཎཾ, ཏ་ཏོ ཝཱི་ཏ་རཱ་གཱ་དི་ཨ་ན་ངྒ་ཎ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝི་ག་ཏཱུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཾ. ཡ་ཏོ སུ་བྷཱ་ཝི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཏོ མུ་དུ, ཏ་ཏོ སུ་བྷཱ་ཝི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཀ་མྨ་ནི་ཡཾ. ཡ་ཏོ པ་རི་སུ་དྡྷཱ་དཱི་སུ ཋི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཋི་ཏཾ, ཏ་ཏོ པ་རི་སུ་དྡྷཱ་དཱི་སུ ཋི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པྤ་ཏྟཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི་པི ཡོ་ཛ་ནཱ ཡུ་ཏྟཱ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (ནེ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ. ༥༣) ཡུ་ག་ལ༹་ཏོ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ. ས་དྡྷཱ་ཝཱི་རི་ཡ་ས་ཏི་ས་མཱ་དྷི་པ་ཉྙཱ་ཨོ་བྷཱ་སེ་ཧི པ་རི་གྒ་ཧི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པྤ་ཏྟཾ. ས་དྡྷཱ་ཡ ཧི པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ པ་ཊི་པ་ཀྑེ ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡེ ན ཨི་ཉྫ་ཏི ན ཙ་ལ་ཏི, ཝཱི་རི་ཡེ་ན པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ པ་ཊི་པ་ཀྑེ ཀོ་ས་ཛྫེ ན ཨི་ཉྫ་ཏི, ས་ཏི་ཡཱ པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ པ་ཊི་པ་ཀྑེ པ་མཱ་དེ ན ཨི་ཉྫ་ཏི, ས་མཱ་དྷི་ནཱ པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ པ་ཊི་པ་ཀྑེ ཨུ་དྡྷ་ཙྩེ ན ཨི་ཉྫ་ཏི, པ་ཉྙཱ་ཡ པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ པ་ཊི་པ་ཀྑཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ན ཨི་ཉྫ་ཏི, ཨོ་བྷཱ་ས་ག་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཀི་ལེ་ས་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ན ཨི་ཉྫ་ཏི. ཨི་ཏི ཨི་མེ་ཧི ཚ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པྤ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཙི་ཏྟཾ ཚ་ནྣཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཉཱ་ཎཱ་ན་ཉྩ མ་ནོ་མ་ཡི་དྡྷི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཱ་ན་ཉྩ ཨ་དྷི་ག་མཱུ་པཱ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ སོ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་པ་རི་ཙ་ཡོ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ ད་ཊྛ་བྦོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ. ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ པ་ན ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (ནེ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ. ༥༣) ‘‘ཏ་ཏྠ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཏི་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་བྷཱ་ཝེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝཱ ‘‘ཨ་པ་རོ ན་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝཱ ཝུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨ་མྷེ་ཧི ན ཝུ་ཏྟོ.
‘‘ཡེ་སཾ རཱ་གཱ་དི་ཨ་ངྒ་ཎཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ན་ངྒ་ཎཾ, ཡེ་སཾ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དི་ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་ག་ཏཱུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཾ, ཡཱ་ཡ ཙི་ཏྟ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཋི་ཏཾ, ཨི་ཉྫ་ནཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པྤ་ཏྟཾ, ཏེ རཱ་གཱ་དི་ཨ་ངྒ་ཎཱ་ད་ཡོ ཀ་ཏ་མཱ་ཡ པ་ཀྑཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཏྠ ཨ་ངྒ་ཎཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠཱཏི ཏེ་སུ རཱ་གཱ་དི་ཨ་ངྒ་ཎཱ་དཱི་སུ ཨ་ངྒ་ཎཱ ཙ རཱ་གཱ་དི་ཨ་ངྒ་ཎཱ ཙ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དི་ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ ཙ ས་ནྟི, ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ རཱ་གཱ་དི་ཨ་ངྒ་ཎ་ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དི་ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་ས་དྭ་ཡཾ ཏ་ཎྷཱ་པ་ཀྑོ རཱ་གཱ་དི་ཨ་ངྒ་ཎཱ་ནཾ ཏ་ཎྷཱ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ, ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དི་ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ་ན་ཉྩ ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏྟཱ. ཡཱ ཨི་ཉྫ་ནཱ ཕ་ནྡ་ནཱ ཡཱ ཙ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ཊྛི་ཏི ཨ་ན་ཝ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི, ཨ་ཡཾ ཨི་ཉྫ་ནཱ ཨ་ཊྛི་ཏི དི་ཊྛི་པ་ཀྑོ ཨི་ཉྫ་ནཱ་ཡ ཙ ཨ་ཊྛི་ཏི་ཡཱ ཙ མི་ཙྪཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི པ་ཝི་ཙ་ཡོ ཀཱ་ཏ་བྦོ.
‘‘ཀིཾ པ་ན ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ ཚ་ནྣཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཉཱ་ཎཱ་ན་ཉྩ མ་ནོ་མ་ཡི་དྡྷི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཱ་ན་ཉྩ ཨ་དྷི་ག་མཱུ་པཱ་ཡོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཏ་སྶ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷི་ནོ, དུ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ དོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡཾ སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ ཨི་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཏ་སྶ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷི་ནོ ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་ཝ་སི་ཊྛཾ བྷ་ཝ་ཏི, ཏ་སྨཱ་པི ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཙི་ཏྟཾ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ནཾ ཨ་ཊྛ་ནྣཾ ཉཱ་ཎཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ག་མཱུ་པཱ་ཡོ ཧོ་ཏི, སོ ཙ ཨ་དྷི་ག་མཱུ་པཱ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཙི་ཎྞ་ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝ་སྶེ་ཝ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཀ་ཐཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་མ་ཏྟ་ལཱ་བྷི་ནོ ཙི་ཎྞ་ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝོ སི་ཡཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ སོ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷཱི ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཨ་ཊྛ་ཏྭཱ ཨ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ་པི ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཙི་ཎྞ་ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘སོ ཨུ་པ་རི་མཾ ས་མཱ་པ་ཏྟི’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྶ་ཏྠོ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (ནེ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ. ༥༣) ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝུ་ཏྟོ, ཏ་སྨཱ ཡོ་ཛ་ན་མ་ཏྟཾ ཀ་རི་སྶཱ་མ.
སོ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷཱི ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཨུ་པ་རི་མཾ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་ནྟ་ཏོ ས་ནྟ་ཏ་ར་ཏོ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཾ ཨུ་པ་རི་མཾ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་ནྟ་ཏོ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏོ ཏ་སྶ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷི་ནོ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་ར་སྶ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ ས་ཉྙཱ ས་ཉྙཱ་པ་དྷཱ་ནཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ ས་ཎྛ་ཧ་ཏི, པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ ཙ ཨུ་ཀྐ་ཎྛཱ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི ཧུ་ཏྭཱ ས་ཎྛ་ཧ་ཏི, སོ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ན ཝི་དྷི་ནཱ མ་ན་སི ཀ་རོ་ནྟོ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ ས་བྦ་སོ ནི་ར་ཝ་སེ་ས་ཏོ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ‘‘ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཨ་ན་ནྟ’’ནྟི མ་ན་སི ཀ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ས་ཉྙཱ པ་ཉྩ་ཝི་དྷཨ་བྷི་ཉྙཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རོ ཧོ་ཏི. ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ ནཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཝོ་ཀཱ་རོ ཨ་ཀུ་ས་ལོ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨེ་ཝཾ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶཱི ཧུ་ཏྭཱ ཏཱ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ཡོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏི, ཨ་སྶ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་ར་སྶ པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ ཙ ཨ་བྦྷ་ཏྠཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨི་མི་ནཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ས་མ་ཏི་ཀྐ་མེ་ན ས་མཱ་ཧི་ཏ་སྶ, ས་ནྟ་ཝུ་ཏྟི་ནཱ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ས་མཱ་དྷི་ནཱ ས་མཱ་ཧི་ཏ་སྶ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་ར་སྶ ཨོ་བྷཱ་སོ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནོ་བྷཱ་སོ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི. རཱུ་པཱ་ནཾ ཀ་སི་ཎ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཛྷཱ་ན་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ད་སྶ་ན་ཉྩ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
‘‘ཡེ་ན ས་མཱ་དྷི་ནཱ ས་མཱ་ཧི་ཏ་སྶ, ས་མཱ་ཧི་ཏ་སྶ ཨོ་བྷཱ་སོ ཙ རཱུ་པཱ་ནཾ ད་སྶ་ན་ཉྩ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི, སོ ས་མཱ་དྷི ཀི་ཏྟ་ཀེ་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ཀ་ཐཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘སོ ས་མཱ་དྷཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. སོ ས་མཱ་དྷཱིཏི ཡེ་ན རཱུ་པཱ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ས་མཱ་དྷི་ནཱ ས་མཱ་ཧི་ཏོ, སོ དུ་ཝི་དྷོ་པི ས་མཱ་དྷི ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་བྱཱ་པཱ་ད་ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷེ་ཧི ཏཱི་ཧི ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀ་ངྒེ་ཧི ཙ པ་སྶ་དྡྷི་ས་ཏཱི་ཧི དྭཱི་ཧི པ་རི་ཀྑཱ་ར་ངྒེ་ཧི ཙ ཨ་ཝི་ཀྑི་ཏྟེ་ན ཨེ་ཀེ་ན ས་བྷཱ་ཝ་ངྒེ་ན ཙ ཚ་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ་ཏི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦོ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཙི་ནྟེ་ཏ་བྦོ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏ་བྦོ. ‘‘ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྠ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཧ་ག་ཏཾ མེ མཱ་ན་སཾ ས་བྦ་ལོ་ཀེ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཏེ་སུ ཚ་སུ ཨ་ངྒེ་སུ ཀི་ཏྟ་ཀོ ས་མ་ཐོ, ཀི་ཏྟ་ཀཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཨེ་ཏྟ་ཀོ ས་མ་ཐོ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཏི ཝི་བྷ་ཛི་ཏུཾ ‘‘ཏ་ཏྠ ཡ་ཉྩཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
༥༤. ‘‘པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་སྶ ས་མཱ་དྷི་སྶ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་ངྑཱ་ཏཱ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པ་ཊི་པ་དཱ ས་མཱ་དྷི་མུ་ཁེ་ན ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟཱ, ‘‘ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ལ་བྷི་ཏ་བྦོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ས་མཱ་དྷི ཀི་ཏྟ་ཀེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘སོ ས་མཱ་དྷི པ་ཉྩ་ཝི་དྷེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ས་མཱ་དྷི ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ལ་བྷི་ཏ་བྦོ, སོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ས་མཱ་དྷི པ་ཉྩ་ཝི་དྷེ་ན ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
‘‘ཀ་ཐཾ པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ བྷ་ཝ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ས་མཱ་དྷཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཡཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ས་མཱ་དྷི ཨ་པྤི་ཏ་པྤི་ཏ་ཀྑ་ཎེ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་སུ་ཁ་ཏྟཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་སུ་ཁོ ཧོ་ཏི, ཨི་ཏི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ ཨ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏོ པ་ཙྩ་ཏྟ་མེ་ཝ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ བྷ་ཝ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ས་མཱ་དྷི ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ས་མཱ་དྷི་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀོ ཧོ་ཏི, ཨི་ཏི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ…པེ… བྷ་ཝ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ས་མཱ་དྷི ཀི་ལེ་ས་ཨ་རཱི་ཧི ཨཱ་ར་ཀ་ཏྟཱ ཨ་རི་ཡོ, ཀཱ་མཱ་མི་ས་ཝ་ཊྚཱ་མི་ས་ལོ་ཀཱ་མི་སཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ནི་རཱ་མི་སོ ཙ ཧོ་ཏི, ཨི་ཏི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ…པེ… བྷ་ཝ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ས་མཱ་དྷི ཨ་ཀཱ་པུ་རི་སེ་ཧི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀ་བུ་དྡྷེ་ཧི སེ་ཝི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཨ་ཀཱ་པུ་རི་ས་སེ་ཝི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨི་ཏི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ…པེ… བྷ་ཝ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ས་མཱ་དྷི ཨ་ངྒ་ས་ནྟ་ཀི་ལེ་ས་ད་ར་ཐ་ས་ནྟ་ཏྟཱ ས་ནྟོ ཙེ་ཝ དི་ཝ་ས་མྤི ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟ་སྶ ཨ་ཏི་ཏྟི་ཀ་ར་ཎ་ཏོ པ་ཎཱི་ཏོ ཙ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷ་ཀི་ལེ་སེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏཱ པུ་གྒ་ལེ་ན ལ་དྡྷ་ཏྟཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ལ་དྡྷོ ཙ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ས་མཱ་དྷི་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཨེ་ཀོ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་དྷི་ག་ཏ་ཏྟཱ ཨེ་ཀོ་དི་བྷཱ་ཝཱ་དྷི་ག་ཏོ ཙ ས་ས་ངྑཱ་རེ་ན ས་པ་ཡོ་གེ་ན ཨ་དྷི་ག་ཏ་ཏྟཱ, ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་དི་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་དྷ་མྨེ ནི་གྒ་ཡ྄ཧ ཨ་ན་དྷི་ག་ཏ་ཏྟཱ, ཨ་ཉྙེ ཀི་ལེ་སེ ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་ན་དྷི་ག་ཏ་ཏྟཱ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཕ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཏྟཱ ན་ས་ས་ངྑཱ་ར་ནི་གྒ་ཡ྄ཧ་ཝཱ་རི་ཏ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨི་ཏི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ ཨ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏོ པ་ཙྩ་ཏྟ་མེ་ཝ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ བྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི པ་ཉྩ་ཝི་དྷེ་ན ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནེ་ན སོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ས་མཱ་དྷི ཝི་ཙ་ཡི་ཏྭཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི.
‘‘པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་སུ་ཁཱ་དཱི་སུ ས་མཱ་དྷཱི་སུ ཀི་ཏྟ་ཀོ ས་མ་ཐོ, ཀི་ཏྟ་ཀཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཏྠ ཡོ ཙ ས་མཱ་དྷི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་སུ་ཁོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ས་མ་ཐོ, ཝི་པ་སྶ་ནཱཏི ཙ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ, ན པུ་བྦ་བྷཱ་ག་ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཏི. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ས་མཱ་དྷི པ་ཉྩ་ཝི་དྷེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟོ, ‘‘ཏ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ས་མཱ་དྷི་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པ་ཊི་པ་དཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟོ ས་མཱ་དྷི ཀི་ཏྟ་ཀེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘སོ ས་མཱ་དྷི པ་ཉྩ་ཝི་དྷེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡོ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་དྷི པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པ་ཊི་པ་དཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟོ, སོ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་དྷི པ་ཉྩ་ཝི་དྷེ་ན པ་ཀཱ་རེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ‘‘ཀ་ཏ་མེ་ནཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘པཱི་ཏི་ཕ་ར་ཎ་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཋ་མ་དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་སུ པ་ཉྙཱ པཱི་ཏི་ཕ་ར་ཎ་ཏཱ ཧོ་ཏི. པ་ཋ་མ་དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་སུ པ་ཉྙཱ སུ་ཁ་ཕ་ར་ཎ་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་པ་ཉྙཱ ཙེ་ཏོ་ཕ་ར་ཎ་ཏཱ ཧོ་ཏི. དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་པ་ཉྙཱ ཨཱ་ལོ་ཀ་ཕ་ར་ཎ་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཛྷཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་པ་ཉྙཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་ནི་མི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏི པ་ཉྩ་ཝི་དྷེ་ན པ་ཉྙཱ་པ་ཀཱ་རེ་ན ཝི་ཙ་ཡི་ཏྭཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི. ‘‘ཏེ་སུ པ་ཉྩ་ཝི་དྷེ་སུ པ་ཀཱ་རེ་སུ ཀི་ཏྟ་ཀོ ས་མ་ཐོ, ཀི་ཏྟ་ཀཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཏྠ ཡོ ཙ པཱི་ཏི་ཕ་ར་ཎོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
༥༥. ས་མྤ་ཡོ་ག་ཝ་སེ་ན ས་མཱ་དྷི ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟོ, ཨ་མྷེ་ཧི ཙ ཉཱ་ཏོ, ‘‘ཀ་ཐཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ད་ས ཀ་སི་ཎཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་མེ་ཧི ད་ས་ཧི ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་ཧི ཀ་སི་ཎེ་ཧི་པི ས་མཱ་དྷི ཝི་ཙི་ནི་ཏྭཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི. ‘‘ཏེ་སུ ད་ས་སུ ཀི་ཏྟ་ཀོ ས་མ་ཐོ, ཀི་ཏྟ་ཀཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཏྠ ཡ་ཉྩཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཀ་སི་ཎནྟི ཙ ཀ་སི་ཎ་མ་ཎྜ་ལ་མྤི པ་རི་ཀ་མྨ་མྤི པ་ཊི་བྷཱ་ག་ནི་མི་ཏྟ་མྤི ཏ་སྨིཾ པ་ཊི་བྷཱ་ག་ནི་མི་ཏྟེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་མྤི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨི་དྷ པ་ན ས་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་མེ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ.
‘‘ཀིཾ པ་ན ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རོ ས་མཱ་དྷི་ཡེ་ཝ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཉྙོ་པི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དི་པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པ་ཊི་པ་དཱ་བྷེ་དེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་བྷེ་ད་བྷི་ནྣོ ནི་ར་ཝ་སེ་སོ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ་པི ཝི་ཙ་ཡི་ཏྭཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨེ་ཝཾ ས་བྦོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཝནྟི མ་ཡཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ས་བྦོ ནི་ར་ཝ་སེ་སོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དི་པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པ་ཊི་པ་དཱ་བྷེ་དེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་བྷེ་ད་བྷི་ནྣོ ཨ་རི་ཡོ མ་གྒོ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ. ཀ་ཐཾ? ཡེ་ན ཡེ་ན ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དིཨཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་སུ་ཁ་ཏཱ་དི་ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ས་མཱ་དྷི མ་ཡཱ ཝུ་ཏྟོ, ཏེ་ན ཏེ་ན ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དི་ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་སུ་ཁ་ཏཱ་དི་ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ཡོ ཡོ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ ས་མ་ཐེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏུཾ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི, སོ སོ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ ས་མ་ཐེ་ན ཝི་ཙ་ཡི་ཏྭཱ ཡོ་ཛ་ཡི་ཏ་བྦོ. ཡོ ཡོ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཡོ་ཛེ་ཏུཾ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི, སོ སོ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཡོ་ཛ་ཡི་ཏྭཱ ཡོ་ཛ་ཡི་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་ཏྠོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ.
‘‘ཡེ་ཧི ས་མ་ཐཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ་ཧི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་དྷ་མྨེ་ཧི ཡོ་ཛ་ཡི་ཏ་བྦོ, ཏེ ས་མ་ཐཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་དྷ་མྨཱ ཀ་ཏ་མེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏེ ཏཱི་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑ་ཏཱ་ཡ ཨ་ན་ཏྟ་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏེ ས་མ་ཐཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་དྷ་མྨཱ ‘‘ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ དུ་ཀྑ་ཏཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ན་ཏྟ་ཏཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡཱ’’ཏི ཏཱི་ཧི ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་དྷ་མྨེ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ ག་ཎྷི་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ་དི་ནཱ ས་ཧ་ཙ་ར་ཎ་ཏོ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ་པི ‘‘ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ དུ་ཀྑ་ཏཱ ཨ་ན་ཏྟ་ཏཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ཡོ ཡོ་གཱི པུ་གྒ་ལོ ས་མ་ཐཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་པ་སྶ་ནཾ བྷཱ་ཝ་ཡ་མཱ་ནོ ཧོ་ཏི, སོ ཡོ་གཱི པུ་གྒ་ལོ ཀིཾ བྷཱ་ཝ་ཡ་ཏཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘སོ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཾ བྷཱ་ཝ་ཡ་མཱ་ནོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་དཱི་ནི བྷཱ་ཝ་ཡ་མཱ་ནོ པུ་གྒ་ལོ རཱ་ག་ཙ་རི་ཏོ དོ་ས་ཙ་རི་ཏོ མོ་ཧ་ཙ་རི་ཏོ་ཏི ཏི་ཝི་དྷོ, ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ པུ་གྒ་ལོ ཀ་ཏ་མེ་ན ཀ་ཏ་མེ་ན ཝི་མོ་ཀྑ་མུ་ཁེ་ན ནི་ཡྻཱ་ཏི, ཀ་ཏ་མཱ་ཡཾ ཀ་ཏ་མཱ་ཡཾ སི་ཀྑ་ནྟོ, ཀ་ཏ་མཾ ཀ་ཏ་མཾ པ་ཛ་ཧ་ནྟོ, ཀ་ཏ་མཾ ཀ་ཏ་མཾ ཨ་ནུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟོ, ཀ་ཏ་མཾ ཀ་ཏ་མཾ པ་རི་ཛཱ་ན་ནྟོ, ཀ་ཏ་མཾ ཀ་ཏ་མཾ པ་ཝཱ་ཧེ་ནྟོ, ཀ་ཏ་མཾ ཀ་ཏ་མཾ ནི་དྡྷུ་ན་ནྟོ, ཀ་ཏ་མཾ ཀ་ཏ་མཾ ཝ་མེ་ནྟོ, ཀ་ཏ་མཾ ཀ་ཏ་མཾ ནི་བྦཱ་པེ་ནྟོ, ཀ་ཏ་མཾ ཀ་ཏ་མཾ ཨུ་པྤཱ་ཊེ་ནྟོ, ཀ་ཏ་མཾ ཀ་ཏ་མཾ ཝི་ཛ་ཊེ་ནྟོ ནི་ཡྻཱ་ཏཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘རཱ་ག་ཙ་རི་ཏོ པུ་གྒ་ལོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ‘‘ཨི་དཱ་ནི ཡེ་སཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཡ་ཏྠ སི་ཀྑ་ནྟཱ་ནཾ ཝི་སེ་ས་ཏོ ནི་ཡྻཱ་ན་མུ་ཁཱ་ནི, ཡེ་ས་ཉྩ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཝི་མོ་ཀྑ་མུ་ཁཱ་ནི, ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཏཱ་ནི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘རཱ་ག་ཙ་རི་ཏོ’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྶ་ཏྠོ་པི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (ནེ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ. ༥༥) ཝུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ.
‘‘ཀ་སྨཱ ཏཱི་ཎི ཝི་མོ་ཀྑ་མུ་ཁཱ་ནི བྷཱ་ཝ་ཡ་ནྟོ ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷེ བྷཱ་ཝ་ཡ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཏྠ སུ་ཉྙ་ཏ་ཝི་མོ་ཀྑ་མུ་ཁ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠཱཏི ཏེ་སུ ཏཱི་སུ ཝི་མོ་ཀྑ་མུ་ཁེ་སུ. སུ་ཉྙ་ཏ་ཝི་མོ་ཀྑ་མུ་ཁཾ པ་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨ་ན་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་པ་དྷཱ་ན་ཏྟཱ. ཨ་ནི་མི་ཏྟ་ཝི་མོ་ཀྑ་མུ་ཁཾ ས་མཱ་དྷི་ཀྑ་ནྡྷོ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ས་མཱ་དྷི་པ་དྷཱ་ན་ཏྟཱ. ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏ་ཝི་མོ་ཀྑ་མུ་ཁཾ སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷོ དུ་ཀྑཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ སཱི་ལ་པ་དྷཱ་ན་ཏྟཱ. ཨི་ཏི ཏཱི་ཧི ཝི་མོ་ཀྑ་མུ་ཁེ་ཧི ཏི་ཎྞཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཏཱི་ཎི ཝི་མོ་ཀྑ་མུ་ཁཱ་ནི བྷཱ་ཝ་ཡ་ནྟོ སོ ཡོ་གཱི པུ་གྒ་ལོ ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷེ བྷཱ་ཝ་ཡ་ཏི་ཡེ་ཝཱ་ཏི པ་ཉྙཱ་པ་དྷཱ་ནཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (ནེ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ. ༥༥) ཝུ་ཏྟོ. ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷེ བྷཱ་ཝ་ཡ་ནྟོ ཨ་རི་ཡཾ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀཾ མ་གྒཾ བྷཱ་ཝ་ཡ་ཏི. ‘‘ཀ་སྨཱ བྷཱ་ཝ་ཡ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ཀཱ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཏ་ཏྠ ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
ཏི་ཎྞཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨ་རི་ཡ་ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀ་མ་གྒ་བྷཱ་ཝོ ཝི་བྷ་ཏྟོ, ཨ་མྷེ་ཧི ཙ ཛཱ་ནི་ཏོ, ‘‘ཀ་ཐཾ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བྷཱ་ཝོ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ཏི་ཎྞཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཏ་ཏྠ སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷོ ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཡོ ཡོ་གཱི པུ་གྒ་ལོ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཏ་སྶ ཡོ་གི་ནོ པུ་གྒ་ལ་སྶ བྷ་ཝ་ངྒཱ་ནི ཀ་ཏ་མཾ བྷཱ་ཝ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཡོ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཏ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཀཱ་ཡོ ཙ ཙི་ཏྟ་ཉྩ དྭེ བྷ་ཝ་ངྒཱ་ནི ཨུ་པ་པ་ཏྟི་བྷ་ཝ་སྶ ཨ་ངྒཱ་ནི བྷཱ་ཝ་ནཾ ཝ་ཌྜྷ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟི. སཱི་ལ་ཉྩ ས་མཱ་དྷི ཙ དྭེ པ་དཱ་ནི དྭེ པཱ་དཱ བྷ་ཝ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ བྷཱ་ཝ་ནཾ ཝ་ཌྜྷ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟི.
‘‘ཀ་ཐཾ ག་ཙྪ་ནྟཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘སོ ཧོ་ཏི བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. བྷཱ་ཝི་ཏ་ཀཱ་ཡོཏི བྷཱ་ཝི་ཏོ ཀཱ་ཡོ ཀཱ་ཡ་ཨཱ་བྷི་ས་མཱ་ཙཱ་རི་ཀོ, ཀཱ་ཡ་སཾ་ཝ་རོ ཝཱ ཡེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ་ཏི བྷཱ་ཝི་ཏ་ཀཱ་ཡོ. སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་ས ན་ཡོ. ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡ་ཨཱ་བྷི་ས་མཱ་ཙཱ་རི་ཀེ, ཀཱ་ཡ་སཾ་ཝ་རེ ཝཱ བྷཱ་ཝི་ཡ་མཱ་ནེ ས་ཏི ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ, ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ ཙ དྭེ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟི ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་ར་སཱི་ལ་ཏྟཱ. སཱི་ལེ ཝཱ་ཙཱ་སཾ་ཝ་ར་ཨཱ་ཛཱི་ཝ་སཾ་ཝ་ར་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟེ སཱི་ལེ བྷཱ་ཝི་ཡ་མཱ་ནེ ས་ཏི ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ ཙ ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ ཙ དྭེ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟི ཝཱ་ཙཱ་དི་སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལ་ཏྟཱ. ཙི་ཏྟེ ཙི་ཏྟ་སཾ་ཝ་ར་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟེ ཙི་ཏྟེ བྷཱ་ཝི་ཡ་མཱ་ནེ ས་ཏི ས་མྨཱ་ས་ཏི ཙ ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི ཙ དྭེ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟི ཙི་ཏྟ་སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལ་ཏྟཱ. པ་ཉྙཱ་ཡ བྷཱ་ཝི་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡ ས་ཏི ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ཙ ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ ཙ དྭེ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟི ས་མཱ་ན་ཏྟཱ, ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀ་ཏྟཱ ཙ. ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤེ་ན ཧི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ས་ངྐ་པྤ་ནྟ་སྶ པ་ཉྙཱ ཝ་ཌྜྷ་ཏཱི་ཏི.
‘‘ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ ཙ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ ཙ དྭེ དྷ་མྨཱ ཀཱ་ཡ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝི་བྷ་ཏྟཱ ཝི་ཙེ་ཏ་བྦཱ ཀིཾ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཙི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟཱ ཝི་ཙེ་ཏ་བྦཱ ཀི’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཏྠ ཡོ ཙ ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཀཱ་ཡ་སུ་ཙ་རི་ཏ་ཙེ་ཏ་ནཱ་བྷཱུ་ཏོ ཡོ ཙ ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ, ཏཾ་ས་ཧི་ཏོ ཡོ ཙ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ སི་ཡཱ ཀཱ་ཡི་ཀོ, ཝི་ར་ཏི་བྷཱུ་ཏོ ཡོ ཙ ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ, ཏཾ་ས་ཧི་ཏོ ཡོ ཙ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ སི་ཡཱ ཙེ་ཏ་སི་ཀོ, ཏ་ཏྠ ཏེ་སུ ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་བྷཱུ་ཏེ་སུ ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མེ་སུ ཡོ ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ ཀཱ་ཡ་ས་ངྒ་ཧོ, སོ ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡ་ཨཱ་བྷི་ས་མཱ་ཙཱ་རི་ཀེ, ཀཱ་ཡ་སཾ་ཝ་རེ ཝཱ བྷཱ་ཝི་ཏེ ས་ཏི བྷཱ་ཝ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཡོ ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ ཙི་ཏྟ་ས་ངྒ་ཧོ, སོ ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ ཙི་ཏྟེ ཙི་ཏྟ་སཾ་ཝ་རེ བྷཱ་ཝི་ཏེ ས་ཏི བྷཱ་ཝ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
‘‘ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཾ བྷཱ་ཝ་ཡ་ནྟོ སོ ཡོ་གཱི པུ་གྒ་ལོ ཀི་ཏྟ་ཀཾ ཨ་དྷི་ག་མཾ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི ཝི་ཙ་ཡི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘སོ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཾ བྷཱ་ཝ་ཡ་ནྟོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཉྩ་ཝི་དྷཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཱ་དྷི་ག་མཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཁི་པྤཱ་དྷི་ག་མོ ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྶ་ཏྠོ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (ནེ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ. ༥༥) ཝི་བྷ་ཏྟོ. ‘‘ཀེ་ན ཀ་ཏ་མོ ཨ་དྷི་ག་མོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཏྠ ས་མ་ཐེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
༥༦. ‘‘ཨ་ར་ཀྑི་ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་སུ་ཏྟ་ཏྠོ ཝེ་ནེ་ཡྻཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ཝི་མུ་ཏྟི་མུ་ཁེ་ན ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝི་ཙ་ཡི་ཏོ ཝི་བྷ་ཏྟོ, ཨ་མྷེ་ཧི ཙ ཉཱ་ཏོ, ‘‘དེ་ས་ཀ་སྶ ད་ས་བ་ལ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ ད་ས བ་ལཱ་ནི ཀ་ཐཾ ཝི་ཙ་ཡི་ཏ་བྦཱ་ནཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཏྠ ཡོ དེ་ས་ཡ་ཏི, སོ ད་ས་བ་ལ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན –
‘‘ཨི་ཏི མ་ཧཱ་ཐེ་རོ ‘ཏ་སྨཱ ར་ཀྑི་ཏ་ཙི་ཏྟ་སྶཱ’ཏི གཱ་ཐཱ་ཡ ཝ་སེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ཝི་མུ་ཏྟི་མུ་ཁེ་ན ཝི་ཙ་ཡ་ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏཾ ནི་དྡི་ས་ནྟོ, དེ་ས་ནཱ་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ་ཡ ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི སུ་ཏྟ་པྤ་དེ་སེ་ཧི ཏ་སྶཱ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝི་སེ་སཱ་ནཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནི་སཾ་སཱ་ན་ཉྩ ཝི་བྷ་ཛ་ན་ཝ་སེ་ན ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཏོ ཝི་ཙ་ཡ་ཧཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ, ཨི་དཱ་ནི ད་ས་ནྣཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཱ་ན་མྤི ཝ་སེ་ན ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘ཏ་ཏྠ ཡོ དེ་ས་ཡ་ཏཱི’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧཱ’’ཏི –
ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠཱཏི ཏེ་སུ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཾ བྷཱ་ཝ་ཡ་ནྟེ་སུ སཱ་སི་ཏ་བྦ་སཱ་ས་ཀེ་སུ. ད་ས་བ་ལ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཡོ དེ་ས་ཀོ ས་ཏྠཱ ‘‘ཨ་ར་ཀྑི་ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཨོ་ཝཱ་དེ་ན སཱ་ཝ་ཀེ ན ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ཡ་ཏི, ཏ་སྶ དེ་ས་ཀ་སྶ ས་ཏྠུ་ནོ ད་ས བ་ལཱ་ནི ཝི་ཙ་ཡི་ཏ་བྦཱ་ནཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
‘‘ཀི་ནྟི དེ་སེ་ཏཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘སོ ཏི་ཝི་དྷ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་སུ ད་ས་སུ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལེ་སུ ཋཱ་ནཱ་ཊྛཱ་ན་ཉཱ་ཎཾ པ་ཋ་མཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ནཱ་མ, ‘‘ཏཾ བ་ལཾ ཀ་ཐཾ ཝི་ཙ་ཡི་ཏ་བྦ’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘སོ ཏ་ཐཱ ཨོ་ཝ་དི་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཏྠོ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (ནེ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ. ༥༦) ཝུ་ཏྟོ, པཱ་ལི༹་ཝ་སེ་ན་པི པཱ་ཀ་ཊོ. ‘‘ཨེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ན ཝི་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཛཱ་ན་ནཾ ཨ་ཊྛཱ་ན་ཉཱ་ཎཾ ནཱ་མ, ‘‘ཨེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཛཱ་ན་ནཾ ཋཱ་ན་ཉཱ་ཎཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཋཱ་ནཱ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ ཛཱ་ན་ན་ཉཱ་ཎཾ པ་ཋ་མཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ཝི་ཙ་ཡི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. (༡)
༥༧. ཋཱ་ནཱ་ཊྛཱ་ན་ཉཱ་ཎཾ པ་ཋ་མཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝི་ཙ་ཡི་ཏཾ ཝི་བྷ་ཏྟཾ ཨ་མྷེ་ཧི ཙ ཉཱ་ཏཾ, ‘‘ཀ་ཐཾ ས་བྦ་ཏྠ་གཱ་མི་ནི་པ་ཊི་པ་དཱ་ཉཱ་ཎཾ དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ཝི་ཙ་ཡི་ཏ་བྦ’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཨི་ཏི ཋཱ་ནཱ་ཊྛཱ་ན་ཏཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཨ་ཡཾ པ་ཊི་པ་དཱ ཨི་མ་སྨིཾ བྷ་ཝེ གཱ་མི་ནཱི, ཨ་ཡཾ པ་ཊི་པ་དཱ ཨི་མ་སྨིཾ བྷ་ཝེ གཱ་མི་ནཱི’’ཏི ས་བྦ་ཏྠ གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཛཱ་ན་ན་ཉཱ་ཎཾ ས་བྦ་ཏྠ་གཱ་མི་ནི་པ་ཊི་པ་དཱ་ཉཱ་ཎཾ ནཱ་མཱ་ཏི ས་བྦ་ཏྠ་གཱ་མི་ནི་པ་ཊི་པ་དཱ་ཉཱ་ཎཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ཝི་ཙ་ཡི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. (༢)
༥༩. ས་བྦ་ཏྠ་གཱ་མི་ནི་པ་ཊི་པ་དཱ་ཉཱ་ཎཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝི་ཙ་ཡི་ཏཾ, ཨ་མྷེ་ཧི ཙ ཉཱ་ཏཾ, ‘‘ཀ་ཐཾ ཨ་ནེ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ནཱ་ནཱ་དྷཱ་ཏུ་ཉཱ་ཎཾ ཏ་ཏི་ཡཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ཝི་ཙ་ཡི་ཏ་བྦ’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཨི་ཏི ས་བྦ་ཏྠ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཨ་ཡཾ དྷཱ་ཏུ ཙ ཨ་ཡཾ དྷཱ་ཏུ ཙ ཨ་ནེ་ཀ་དྷཱ་ཏུ ནཱ་མ, ཨ་ཡཾ དྷཱ་ཏུ ཙ ཨ་ཡཾ དྷཱ་ཏུ ཙ ནཱ་ནཱ་དྷཱ་ཏུ ནཱ་མཱ’’ཏི ཨ་ནེ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ནཱ་ནཱ་དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ཛཱ་ན་ན་ཉཱ་ཎཾ ཨ་ནེ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ནཱ་ནཱ་དྷཱ་ཏུ་ཉཱ་ཎཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཨ་ནེ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ནཱ་ནཱ་དྷཱ་ཏུ་ཉཱ་ཎཾ ཏ་ཏི་ཡཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ཝི་ཙ་ཡི་ཏ་བྦ་ནྟི. (༣)
༦༠. ཨ་ནེ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ནཱ་ནཱ་དྷཱ་ཏུ་ཉཱ་ཎཾ ཏ་ཏི་ཡཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝི་ཙ་ཡི་ཏཾ ཝི་བྷ་ཏྟཾ, ཨ་མྷེ་ཧི ཙ ཉཱ་ཏཾ, ‘‘ཀ་ཐཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ནཱ་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟི་ཀ་ཏཱ་ཉཱ་ཎཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ཝི་ཙ་ཡི་ཏ་བྦ’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཨི་ཏི ཨ་ནེ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ནཱ་ནཱ་དྷཱ་ཏུ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཨི་མེ ས་ཏྟཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟཱ, ཨི་མེ ས་ཏྟཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟཱ’’ཏི ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ནཱ་ནཾ ཛཱ་ན་ན་ཉཱ་ཎཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ནཱ་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟི་ཀ་ཏཱ་ཉཱ་ཎཾ ནཱ་མཱ་ཏི ས་ཏྟཱ་ནཾ ནཱ་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟི་ཀ་ཏཱ་ཉཱ་ཎཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ཝི་ཙ་ཡི་ཏ་བྦ་ནྟི. (༤)
ས་ཏྟཱ་ནཾ ནཱ་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟི་ཀ་ཏཱ་ཉཱ་ཎཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟཾ, ཨ་མྷེ་ཧི ཙ ཉཱ་ཏཾ, ‘‘ཀ་ཐཾ ཝི་པཱ་ཀ་ཝེ་མ་ཏྟ་ཏཱ་ཉཱ་ཎཾ པ་ཉྩ་མཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ཝི་ཙ་ཡི་ཏ་བྦ’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཨི་ཏི ཏེ ཡ་ཐཱ་དྷི་མུ་ཏྟཱ ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཨེ་ཝཾ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨི་དཾ ཀ་མྨཾ ཀ་ཎྷཾ, ཨི་མ་སྶ ཀ་ཎྷ་ཀ་མྨ་སྶ ཨ་ཡཾ ཝི་པཱ་ཀོ. ཨི་དཾ ཀ་མྨཾ སུ་ཀྐཾ, ཨི་མ་སྶ སུ་ཀྐ་ཀ་མྨ་སྶ ཨ་ཡཾ ཝི་པཱ་ཀོ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ཧི ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཾ ནཱ་ན་ཏྟ་ཛཱ་ན་ན་ཉཱ་ཎཾ ཝི་པཱ་ཀ་ཝེ་མ་ཏྟ་ཏཱ་ཉཱ་ཎཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཝི་པཱ་ཀ་ཝེ་མ་ཏྟ་ཏཱ་ཉཱ་ཎཾ པ་ཉྩ་མཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ཝི་ཙ་ཡི་ཏ་བྦ་ནྟི.
༦༢. ཝི་པཱ་ཀ་ཝེ་མ་ཏྟ་ཏཱ་ཉཱ་ཎཾ པ་ཉྩ་མཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝི་ཙ་ཡི་ཏཾ, ཨ་མྷེ་ཧི ཙ ཉཱ་ཏཾ, ‘‘ཀ་ཐཾ ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ སཾ་ཀི་ལེ་ས་ཝོ་དཱ་ན་ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཉཱ་ཎཾ ཚ་ཊྛཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ཝི་ཙ་ཡི་ཏ་བྦ’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཨི་ཏི ཏ་ཐཱ ས་མཱ་དི་ནྣཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་དི་ནྣཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ ཝི་མོ་ཀྑཱ་ནཾ ས་མཱ་དྷཱི་ནཾ ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ཨ་ཡཾ སཾ་ཀི་ལེ་སོ, ཨི་དཾ ཝོ་དཱ་ནཾ, ཨི་དཾ ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨེ་ཝཾ སཾ་ཀི་ལི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཝོ་དཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཊྛ་ཧ་ཏཱི’’ཏི ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ སཾ་ཀི་ལེ་ས་ཝོ་དཱ་ན་ཝུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ ཨ་ནཱ་ཝ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎཾ ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ སཾ་ཀི་ལེ་ས་ཝོ་དཱ་ན་ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཉཱ་ཎཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ སཾ་ཀི་ལེ་ས་ཝོ་དཱ་ན་ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཉཱ་ཎཾ ཚ་ཊྛཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ཝི་ཙ་ཡི་ཏ་བྦ་ནྟི. (༥)
༦༣. ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ སཾ་ཀི་ལེ་ས་ཉཱ་ཎཾ ཚ་ཊྛཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝི་ཙ་ཡི་ཏཾ, ‘‘ཀ་ཐཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་རོ་པ་རི་ཡ་ཏྟ་ཝེ་མ་ཏྟ་ཏཱ་ཉཱ་ཎཾ ས་ཏྟ་མཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ཝི་ཙ་ཡི་ཏ་བྦ’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཨི་ཏི ཏ་སྶེ་ཝ ས་མཱ་དྷི་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཨེ་ཝཾ ཨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻ་ཊྛེ་ན ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀ་མྤི་ཡ་ཊྛེ་ན བ་ལཱ་ནཱི’’ཏི ཛཱ་ན་ནེ་ན ས་ཧ ‘‘ཨ་ཡཾ མུ་དི་ནྡྲི་ཡོ, ཨ་ཡཾ མ་ཛ྄ཛྷི་ནྡྲི་ཡོ, ཨ་ཡཾ ཏི་ཀྑི་ནྡྲི་ཡོ’’ཏི པ་ར་ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་ར་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་བ་ལཱ་ནཾ ཨ་མུ་དུ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་དྷི་མ་ཏྟ་ཏཱ་ཛཱ་ན་ན་ཉཱ་ཎཾ་ཨ་མུ་དུ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་དྷི་མ་ཏྟ་ཏཱ་ཛཱ་ན་ན་ཉཱ་ཎཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་རོ་པ་རི་ཡ་ཏྟ་ཝེ་མ་ཏྟ་ཏཱ་ཉཱ་ཎཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་རོ་པ་རི་ཡ་ཏྟ་ཝེ་མ་ཏྟ་ཏཱ་ཉཱ་ཎཾ ས་ཏྟ་མཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ཝི་ཙ་ཡི་ཏ་བྦ་ནྟི. (༦)
༦༤. ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་རོ་པ་རི་ཡ་ཏྟ་ཉཱ་ཎཾ ས་ཏྟ་མཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝི་ཙ་ཡི་ཏཾ, ‘‘ཀ་ཐཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཉཱ་ཎཾ ཨ་ཊྛ་མཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ཝི་ཙ་ཡི་ཏ་བྦཾ, ཀ་ཐཾ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཉཱ་ཎཾ ན་ཝ་མཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ཝི་ཙ་ཡི་ཏ་བྦ’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཨི་ཏི ཏ་ཏྠ ཡཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཨེ་ཀཾ ཛཱ་ཏི’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཛཱ་ཏི་ཝ་སེ་ན ཝཱ ‘‘ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ནཱ་མ་གོ་ཏྟ་ཝ་ཎྞཱ་ཧཱ་ར་སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་པ་ཊི་སཾ་ཝེ་ད་ནཱ་ཡ པ་རི་ཡ་ནྟ་ཝ་སེ་ན ཝཱ སཱ་ཀཱ་ར་སྶ ས་ཨུ་དྡེ་ས་སྶ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏ་པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་སྶ ཏཾ་ཏཾ་བྷ་ཝ་སྶ ཨ་སེ་ས་ཏོ ཛཱ་ན་ན་ཉཱ་ཎཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཉཱ་ཎཾ ནཱ་མཱ་ཏི པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཉཱ་ཎཾ ཨ་ཊྛ་མཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ཝི་ཙ་ཡི་ཏ་བྦ་ནྟི. (༧)
ཙ་ཝ་མཱ་ན་ཨུ་པ་པ་ཛྫ་མཱ་ན་ཧཱི་ན་པ་ཎཱི་ཏ་སུ་ཝ་ཎྞ་དུ་བྦ་ཎྞ་སུ་ག་ཏ་དུ་གྒ་ཏ་ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་གཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་སེ་ས་ཏོ ཙུ་ཏཱུ་པ་པཱ་ཏཱ་ནཾ ཛཱ་ན་ན་ཉཱ་ཎཾ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཉཱ་ཎཾ ནཱ་མཱ་ཏི དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཉཱ་ཎཾ ན་ཝ་མཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ཝི་ཙ་ཡི་ཏ་བྦ་ནྟི. (༨-༩)
པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་དི་ཨ་ཊྛ་མ་ན་ཝ་མཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝི་ཙ་ཡི་ཏཾ ཝི་བྷ་ཏྟཾ, ‘‘ཀ་ཐཾ ས་བྦཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡ་ཉཱ་ཎཾ ད་ས་མཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ཝི་ཙ་ཡི་ཏ་བྦ’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཨི་ཏི ཏ་ཏྠ ཡ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. བོ་དྷི་མཱུ་ལེ སཾ་ཀི་ལེ་ས་མཱ་ར་ནི་ཧ་ནཾ ཉཱ་ཎཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ, ཨི་དཾ ཀི་ལེ་ས་མཱ་ར་ནི་ཧ་ནཾ ཉཱ་ཎཾ ས་བྦཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡ་ཉཱ་ཎཾ ནཱ་མཱ་ཏི ས་བྦཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡ་ཉཱ་ཎཾ ད་ས་མཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ཝི་ཙ་ཡི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཡཾ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ. ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ པ་ན པཱ་ལི༹་ཏོ ཙ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཏོ ཙ ཡ་ཏི་པོ་ཏཱ་ན་མྤི པཱ་ཀ་ཊོ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི མ་ཉྙི་ཏྭཱ ན ད་སྶི་ཏོ.(༡༠)
‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀོ་ཝ ཝི་ཙ་ཡ་ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏོ པ་རི་པུ་ཎྞོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ནི་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཙ་ཡོ ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡེ ཡེ སུ་ཏྟ་པྤ་དེ་ས་ཏྠཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཏེ ཏེ སུ་ཏྟ་པྤ་དེ་ས་ཏྠཱ ཡེ་ན ཡེ་ན སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་ས་བྷཱུ་ཏེ་ན ཝི་ཙ་ཡ་ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏེ་ན ཝི་ཙ་ཡི་ཏ་བྦཱ, སོ སོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་ས་བྷཱུ་ཏོ ཝི་ཙ་ཡ་ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏོ ནི་ཡུ་ཏྟོ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡུ་ཛྫི་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་ཏྠོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ་ཏི.
ཨི་ཏི ཝི་ཙ་ཡ་ཧཱ་ར་ས་མྤཱ་ཏེ ས་ཏྟི་བ་ལཱ་ནུ་རཱུ་པཱ ར་ཙི་ཏཱ
ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
པ་ཎྜི་ཏེ་ཧི པ་ན…པེ… ག་ཧེ་ཏ་བྦོ་ཏི.