༡༢. ལོ་ཧི་ཙྩ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ལོ་ཧི་ཙྩ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཝ་ཏྠུ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༠༡. ཨེ་ཝཾ ཀེ་ཝ་ཊྚ་སུ་ཏྟཾ སཾ་ཝ་ཎྞེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ལོ་ཧི་ཙྩ་སུ་ཏྟཾ སཾ་ཝ་ཎྞེ་ནྟོ ཡ་ཐཱ་ནུ་པུ་བྦཾ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནོ་ཀཱ་ས་སྶ པ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ, ཀེ་ཝ་ཊྚ་སུ་ཏྟ་སྶཱ་ན་ནྟ་རཾ ས་ངྒཱི་ཏ་སྶ སུ་ཏྟ་སྶ ལོ་ཧི་ཙྩ་སུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ པ་ཀཱ་སེ་ཏུཾ ‘‘ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ…པེ… ཀོ་ས་ལེ་སཱུ་ཏི ལོ་ཧི་ཙྩ་སུ་ཏྟ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. སཱ་ལ་ཝ་ཏི་ཀཱཏི ཀཱ་ར་ཎ་མ་ནྟ་རེ་ན ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ཝ་སེ་ན ཏ་སྶ གཱ་མ་སྶ ནཱ་མཾ. གཱ་མ་ཎི་ཀཱ་བྷཱ་ཝེ་ནཱ་ཏི ཀེ་ཙི. ཝ་ཏི་ཡཱཏི ཀ་ཎྚ་ཀ་སཱ་ཁཱ་དི་ཝ་ཏི་ཡཱ. ལོ་ཧི་ཏོ ནཱ་མ ཏ་སྶ ཀུ་ལེ པུ་བྦ་པུ་རི་སོ, ཏ་བྦཾ་ས་ཝ་སེ་ན ལོ་ཧི་ཏ་སྶ ཨ་པ་ཙྩཾ ལོ་ཧི་ཙྩོཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ གོ་ཏྟ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏ་ནཱ་མཾ.
༥༠༢. ‘‘ཀི་ཉྷི པ་རོ པ་ར་སྶ ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི པ་རཱ་ནུ་ཀ་མྤཱ ཝི་ར་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ལཱ་མ་ཀཾ. ན ཏུ ཨུ་ཙྪེ་ད་ས་སྶ་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ན པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. དི་ཊྛི་ག་ཏ་ནྟི ཧི ལ་དྡྷི་མ་ཏྟཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ, ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཨུ་ཙྪེ་ད་ས་སྶ་ཏ་གྒཱ་ཧ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟོ ཀོ་ཙི དི་ཊྛི་གྒཱ་ཧོ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ཏེ་ས་མ་ཉྙ་ཏ་རཾ སི་ཡཱ. ‘‘ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨི་དཾ མ་ན་སི, ཝ་ཙ་སི ཙ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏཱ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ད་སྶེ་ཏི ‘‘ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ. སོ ཀི་ར…པེ… བྷཱ་ས་ཏི་ཡེ་ཝཱཏི ཙ ཏ་སྶཱ ལ་དྡྷི་ཡཱ ལོ་ཀེ པཱ་ཀ་ཊ་བྷཱ་ཝཾ ཝ་ད་ཏི. ཡ་སྨཱ པ་ན ཨ་ཏྟ་ཏོ ཨ་ཉྙོ པ་རོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ཀ་ཏོ ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཏ་བྦོ པ་རོ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཏ་བྦ་ཏོ་པི ཨ་ནུ་སཱ་ས་ཀོ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘པ་རོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཀིཾ-ས་དྡཱ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཙེ་ཏྠ ‘‘ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཀཱ་ལ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཨ་ནཱ་ག་ཏེ་པི ཝཱ ཏེ་ན ཏ་སྶ ཀཱ་ཏ་བྦཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ. ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨནྟི ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་དྷ་མྨཾ ནི་ཀྐི་ལེ་ས་དྷ་མྨཾ, ཝི་མོ་ཀྑ་དྷ་མྨ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ‘‘པ་རེ་སཾ དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏེ་ཧི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཝཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ཎཾ ཀི་མ་ཏྠི་ཡཾ, ཨཱ་ས་ཡ་ཝུ་དྡྷ་སྶ་པི ཨ་ནུ་རོ་དྷེ་ན ཝི་ནཱ ཏཾ ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ…པེ… ཝི་ཧཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ཝ་ད་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཝཾ་ས་མྤ་ད་མི་དཾ པཱ་པ་ཀཾ ལོ་བྷ་དྷ་མྨཾ ཝ་དཱ་མཱི’’ཏི.
༥༠༤. ‘‘ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པུ་ལླི་ངྒི་ཀ་སྶ་པི ཨ་ཏྠ་སྶ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ས་མ་ཉྙཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. སོཏི ལོ་ཧི་ཙྩ་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ. བྷཱ་རོཏི བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་རི་ས་བཱ་ཧུ་ལླ་ཏྟཱ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ བ་ཧུ་ཀི་ཙྩ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ཏྟཱ ག་རུ དུ་ཀྐ་རཾ.
༥༠༨. ཀ་ཐཱ་ཕཱ་སུ་ཀ་ཏྠནྟི ཀ་ཐཱ་སུ་ཁ་ཏྠཾ, སུ་ཁེ་ན ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏུ་ཉྩེ་ཝ སོ་ཏུ་ཉྩཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཡཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀོཏི རོ་སི་ཀ་ནྷཱ་པི་ཏཾ ཨཱ་ཧ. ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ སི་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ པཱི་ཏི་ཝ་སེ་ན ཨཱ་མེ་ཌི་ཏཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཏ་ཐཱ ཧི ཏཾ ‘‘བུ་དྡྷ་ག་ཛྫི་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. བྷ་ག་ཝཱ ཧི ཨཱི་དི་སེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཝི་སེ་ས་ཏོ པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ པཱི་ཏི་ཝ་སེ་ན པ་ཋ་མཾ ག་ཛྫ་ཏི, དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཨ་ནུ་ག་ཛྫ་ཏི. ཀིཾ ཝི་སེ་སཾ ག་ཛྫ་ན་མ་ནུ་ག་ཛྫ་ན་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ཡ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཨཱ་དོ བྷཱ་ས་ནཾ ཨ་ལླཱ་པོ, ས་ཉྙོ་གེ པ་རེ ར་སྶོ. ཏ་དུ་ཏྟ་རི ས་ཧ བྷཱ་ས་ནཾ ས་ལླཱ་པོ.
ལོ་ཧི་ཙྩ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནུ་ཡོ་ག་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༠༩. ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཉྫཱ་ཏཱིཏི ཨཱ་ཡུ་པྤཱ་དོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘བྷོ་གུ་པྤཱ་དོ’’ཏི. ཏ་ཏོཏི སཱ་ལ་ཝ་ཏི་ཀཱ་ཡ. ལཱ་བྷ་ནྟ་རཱ་ཡ་ཀ་རོཏི དྷ་ན་དྷ་ཉྙ་ལཱ་བྷ་སྶ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་ཀ་རོ. ཨ་ནུ་པུ་བྦོ ཀ་པི-ས་དྡོ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ན་ཏྠོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི ‘‘ཨི་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ. ཨ་ཡཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཏོ ཨ་པ་རོ ན་ཡོ – སཱ་ཏི་ས་ཡེ་ན ཧི་ཏེ་ན ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀོ ཨ་ནུ་གྒ་ཎྷ་ན་ཀོ ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤཱིཏི. ས་མྤ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཨཱ་སེ་ཝ་ན་ལཱ་བྷེ་ན ནི་པྤ་ཛྫ་ཏི, བ་ལ་ཝ་ཏཱི ཧོ་ཏི ཨ་ཝ་གྒ་ཧཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ནི་ཡ་ཏཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
༥༡༠-༥༡༡. དུ་ཏི་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཏྟིནྟི ‘‘ན་ནུ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི་ཀོ་ས་ལོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཏྟིཾ ཋཱ་ནཾ ཡུ་ཏྟིཾ. ཀཱ་ར་ཎ་ཉྷི བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་པ་མཱ་མུ་ཁེ་ན ད་སྶེ་ཏི, ཨི་མཱ་ཡ ཙ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཏུ་མྷེ ཙེ་ཝ ཨ་ཉྙེ ཙཱ་ཏི ལོ་ཧི་ཙྩ་མྤི ཨ་ནྟོ་ཀ་ཏྭཱ སཾ་ཝེ་ཛ་ནཾ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཡེ ཙ ཨི་མེ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ དི་བྦཱ ག་བྦྷཱ པ་རི་པཱ་ཙེ་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ, ཉཱ་ཎ་པ་རི་པཱ་ཀ་སྶ ཝཱ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ. ཀ་མྨ་པ་དེ་ན ཨ་ཏུ་ལྱཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཏྟཱ པ་རི་པཱ་ཙེ་ནྟི ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཝི་བྷ་ཏྟི་ཝི་པ་ལླཱ་སེ་ན ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཏྠེ པ་ཙྩ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཡེ པ་ན ‘‘པ་རི་པ་ཙྩ་ནྟཱི’’ཏི ཀ་མྨ་རཱུ་པེ་ན པ་ཋ་ནྟི, ཏེ་སཾ མ་ཏེ ཝི་བྷ་ཏྟི་ཝི་པ་ལླཱ་སེ་ན པ་ཡོ་ཛ་ནཾ ན་ཏྠི ཀ་མྨ་ཀ་ཏྟུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཨ་ཏྠོ པ་ན་སྶ དུ་ཏི་ཡ་ཝི་ཀ་པྤེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན དཱ་ནཱ་དི་པུ་ཉྙ་ཝི་སེ་སོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤཱ་དི་ཏཱ ཙ ཏ་སྶ ཏཾ་ས་མ་ངྒཱི་ས་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཧོ་ཏི. དི་ཝི བྷ་ཝཱ་ཏི དི་བྦཱ. ག་བྦྷེ་ནྟི པ་རི་པ་ཙྩ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྟ་ནི པ་བ་ནྡྷེ་ནྟཱི་ཏི ག་བྦྷཱ, དེ་ཝ་ལོ་ཀཱ. ‘‘ཚ་ནྣཾ དེ་ཝ་ལོ་ཀཱ་ན’’ནྟི ནི་ད་སྶ་ན་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ. བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ་སྶཱ་པི ཧི དི་བྦ་ག་བྦྷ་བྷཱ་ཝོ ལ་བྦྷ་ཏེ་ཝ དི་བྦ་ཝི་ཧཱ་ར་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏྟཱ. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ ‘‘བྷཱ་ཝ་ནཾ བྷཱ་ཝ་ཡ་མཱ་ནཱ’’ཏི ཨི་ད་མྤི ཝ་ཙ་ནཾ ས་མ་ཏྠི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ‘‘དེ་ཝ་ལོ་ཀ་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་དཾ པཱུ་ར་ཡ་མཱ་ནཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏཾ པ་ཊི་པ་དཾ ས་རཱུ་པ་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘དཱ་ནཾ ད་ད་མཱ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. བྷ་ཝ་ནྟི ཨེ་ཏྠ ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི སུ་ཁ་ས་མ་པྤི་ཏཱ་ཏི བྷ་ཝཱ, ཝི་མཱ་ནཱ་ནི. དེ་ཝ་བྷཱ་ཝཱ་ཝ་ཧ་ཏྟཱ དི་བྦཱ. ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ག་བྦྷཱ.དཱ་ནཱ་ད་ཡོ དེ་ཝ་ལོ་ཀ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀ པུ་ཉྙ་ཝི་སེ་སཱ. དི་བྦཱ བྷ་ཝཱཏི ཨི་དྷ དེ་ཝ་ལོ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་བྷ་ཝཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཏ་དཱ་ཝ་ཧོ ཧི ཀ་མྨ་བྷ་ཝོ པུ་བྦེ ག་ཧི་ཏོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ཝི་པཱ་ཀ་ཀྑ་ནྡྷཱ’’ཏི.
ཏ་ཡོ་ཙོ་ད་ནཱ་ར་ཧ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༡༣. ཨ་ནི་ཡཱ་མི་ཏེ་ནེ་ཝཱཏི ཨ་ནི་ཡ་མི་ཏེ་ནེ་ཝ, ‘‘ཏྭཾ ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛི་ཀོ, ཨེ་ཝཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ན་ཏྠ་སྶ ཀཱ་ར་ཀོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་དྡེ་སི་ཀེ་ནེ་ཝ. ས་བྦ་ལོ་ཀ་པ་ཏྠ་ཊཱ་ཡ ལ་དྡྷི་ཡཱ ས་མུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ ཡཱ་ཝ བྷ་ཝ་གྒཱ ཨུ་གྒ་ཏཾ. མཱ་ནནྟི ‘‘ཨ་ཧ་མེ་ཏཾ ཛཱ་ནཱ་མི, ཨ་ཧ་མེ་ཏཾ པ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟཾ པ་ཎྜི་ཏ་མཱ་ནཾ. བྷི་ནྡི་ཏྭཱཏི ཝི་དྷ་མེ་ཏྭཱ, ཛ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཡོ ས་ཏྠཱ་རེཏི ཨ་ས་མྤཱ་དི་ཏ་ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏོ ཨ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀ་ར་སཱ་ཝ་ཀོ ཙ ཨ་ས་མྤཱ་དི་ཏ་ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏོ ཨོ་ཝཱ་ད་ཀ་ར་སཱ་ཝ་ཀོ ཙ ས་མྤཱ་དི་ཏ་ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏོ ཨ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀ་ར་སཱ་ཝ་ཀོ ཙེ་ཏི ཨི་མེ ཏ་ཡོ ས་ཏྠཱ་རེ. ཙ་ཏུ་ཏྠོ པ་ན ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ན ཙོ་ད་ནཱ་ར་ཧོ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཏཾ ཏེ་ན པུ་ཙྪི་ཏོ ཨེ་ཝ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙོ་ད་ནཱ་ར་ཧེ་ཝ ཏ་ཡོ ས་ཏྠཱ་རེ པ་ཋ་མཾ ད་སྶེ་ཏི, པ་ཙྪཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ས་ཏྠཱ་རཾ. ཀཱ་མ་ཉྩེ་ཏྠ ཙ་ཏུ་ཏྠོ ས་ཏྠཱ ཨེ་ཀོ ཨ་དུ་ཏི་ཡོ ཨ་ན་ཉྙ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎོ, ཏ་ཐཱ་པི སོ ཡེ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ‘‘དྷ་མྨ་མ་ཡོ ཀཱ་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏེ་སཾ ས་མུ་དཱ་ཡ་བྷཱུ་ཏོ་པི ཏེ གུ་ཎཱ་ཝ་ཡ་ཝེ ས་ཏྠུ་ཊྛཱ་ནི་ཡེ ཀ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟོ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨ་ཡ་མྤི ཁོ ལོ་ཧི་ཙྩ ས་ཏྠཱ’’ཏི ཨ་བྷཱ་སི.
ཨ་ཉྙཱཏི ཡ-ཀཱ་ར་ལོ་པ་ནི་དྡེ་སོ ‘‘ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དཱི. ནི. ༡.༢༨, ༣༧; མ. ནི. ༡.༡༥༤, ༤༤༤) ཝི་ཡ, ཏ་ད་ཏྠེ ཙེ་ཏཾ ས་མྤ་དཱ་ན་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ད་སྶེ་ཏི ‘‘ཨ་ཉྙཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ. སཱ་ཝ་ཀ་ཏྟཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཏྟཱ ཨེ་ཀ་དེ་སེ་ན་སྶ སཱ་ས་ནཾ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ནི་ར་ནྟ་རཾ ཏ་སྶ སཱ་ས་ནཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ’’ཏི. ཨུ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྐ་མི་ཏྭཱཏི ཀ་དཱ་ཙི ཏ་ཐཱ ཀ་ར་ཎཾ, ཀ་དཱ་ཙི ཏ་ཐཱ ཨ་ཀ་ར་ཎ་ཉྩ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝི་ཙྪཱ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཡ་དི་ཙྪི་ཏཾ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནྟི་ཡཱཏི ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི་ཡཱ ཨ་གཱ་ར་ཝེ་ན ཨ་པ་ག་ཙྪ་ནྟི་ཡཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ནི་ཙྪ་ནྟི་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨེ་ཀཱ་ཡཱཏི ཨ་དུ་ཏི་ཡཱ་ཡ ཨི་ཏྠི་ཡཱ, ས་མྤ་ཡོ་གནྟི མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨ་ས་མཱ་ཡོ་གཾ. ཨེ་ཀོ ཨི་ཙྪེ་ཡྻཱཏི ཨ་དུ་ཏི་ཡོ པུ་རི་སོ ས་མྤ་ཡོ་གཾ ཨི་ཙྪེ་ཡྻཱ་ཏི ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨོ་ས་ཀྐ་ནཱ་དི་མུ་ཁེ་ན ཨི་ཏྠི་པུ་རི་ས་ས་མྦ་ནྡྷ་ནི་ད་སྶ་ནཾ གེ་ཧ་སྶི་ཏཱ་གེ་ཧ་སྶི་ཏ་ཨ་པེ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན ཏ་སྶ ས་ཏྠུ་ནོ སཱ་ཝ་ཀེ་སུ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ. ཨ་ཏི་ཝི་ར་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ད་ཊྛུ་མྤི ཨ་ནི་ཙྪ་མཱ་ནཾ པ་ར་མྨུ་ཁིཾ ཋི་ཏཾ ཨི་ཏྠིཾ. ལོ་བྷེ་ནཱཏི པ་རི་ཝཱ་རཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་ལོ་བྷེ་ན. ཨཱི་དི་སོཏི ཨེ་ཝཾ་ས་བྷཱ་ཝོ ས་ཏྠཱ. ཡེ་ནཱཏི ལོ་བྷ་དྷ་མྨེ་ན. ཏ་ཏྠ ས་མྤཱ་དེ་ཧཱིཏི ཏ་སྨིཾ པ་ཊི་པ་ཏྟི་དྷ་མྨེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ས་མྤཱ་དེ་ཧི. ཀཱ་ཡ་ཝ་ངྐཱ་དི་ཝི་ག་མེ་ན ཨུ་ཛུཾ ཀ་རོ་ཧི.
༥༡༤. ས་སྶ་རཱུ་པ་ཀཱ་ནི ཏི་ཎཱ་ནཱིཏི ས་སྶ་ས་དི་སཱ་ནི ནཱི་ཝཱ་རཱ་དི་ཏི་ཎཱ་ནི.
༥༡༥. ཨེ་ཝཾ ཙོ་ད་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཱིཏི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན སཱ་ཝ་ཀེ་སུ ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐ་བྷཱ་ཝཱ་པཱ་ད་ནེ ནི་ཡོ་ཛ་ན་ཝ་སེ་ན ཙོ་ད་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏི, ན པ་ཋ་མོ ཝི་ཡ ‘‘ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཏ་ཝ ལོ་བྷ་དྷ་མྨོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ, ན ཙ དུ་ཏི་ཡོ ཝི་ཡ ‘‘ཨ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ ཏཱ་ཝ ཏ་ཏྠ ས་མྤཱ་དེ་ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ. ཀ་སྨཱ? ས་མྤཱ་དི་ཏ་ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཏ་ཏི་ཡ་སྶ.
ན་ཙོ་ད་ནཱ་ར་ཧ་ས་ཏྠུ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༡༦. ན ཙོ་ད་ནཱ་ར་ཧོཏི ཨེ་ཏྠ ཡ་སྨཱ ཙོ་ད་ནཱ་ར་ཧ་ཏཱ ནཱ་མ ས་ཏྠུ་ཝི་པྤ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ སཱ་ཝ་ཀ་ཝི་པྤ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ ཨུ་བྷ་ཡ་ཝི་པྤ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ ཧོ་ཏི, ཏ་ཡི་དཾ ས་བྦ་མྤི ཨི་མ་སྨིཾ ས་ཏྠ་རི ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ན ཙོ་ད་ནཱ་ར་ཧོ་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་ཡ་ཉྷཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་སྶ་ཝཱཏི པ་ཊི་སྶ་ཝཱ.
༥༡༧. མ་ཡཱ ག་ཧི་ཏཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡཱཏི ས་བྦ་སོ ཨ་ན་ཝ་ཛྫེ ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫེ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ནྣེ, པ་རེ་ས་ཉྩ ས་མྨ་དེ་ཝ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ནྟེ ས་ཏྠ་རི ཨ་བྷཱུ་ཏ་དོ་སཱ་རོ་པ་ན་ཝ་སེ་ན མི་ཙྪཱ་ག་ཧི་ཏཱ་ཡ ནི་ར་ཡ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པཱ་པ་དི་ཊྛི་ཡཱ. ན་ར་ཀ་པ་པཱ་ཏནྟི ན་ར་ཀ་ས་ངྑཱ་ཏཾ མ་ཧཱ་པ་པཱ་ཏཾ. པ་པ་ཏ་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཧི པ་པཱ་ཏོ. དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཧ་ཏྠེ་ནཱཏི དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན. ས་གྒ་མ་གྒ་ཐ་ལེཏི ས་གྒ་གཱ་མི་མ་གྒ་བྷཱུ་ཏེ པུ་ཉྙ་དྷ་མྨ་ཐ་ལེ, ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་དི་ས་གྒ་སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཨཱ་དི་མ་གྒ་ས་ངྑཱ་ཏེ ཝཱ ཐ་ལེ. སེ་སཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ.
ཨི་ཏི སུ་མ་ངྒ་ལ་ཝི་ལཱ་སི་ནི་ཡཱ དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ པ་ར་མ་སུ་ཁུ་མ་ག་མྦྷཱི་ར་དུ་ར་ནུ་བོ་དྷ་ཏྠ་པ་རི་དཱི་པ་ནཱ་ཡ སུ་ཝི་མ་ལ་ཝི་པུ་ལ་པ་ཉྙཱ་ཝེ་ཡྻ་ཏྟི་ཡ་ཛ་ན་ནཱ་ཡ སཱ་དྷུ་ཝི་ལཱ་སི་ནི་ཡཱ ནཱ་མ ལཱི་ན་ཏྠ་པ་ཀཱ་ས་ནི་ཡཱ ལོ་ཧི་ཙྩ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ལཱི་ན་ཏྠ་པ་ཀཱ་ས་ནཱ.
ལོ་ཧི་ཙྩ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.