ཨ་དྷི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣ་ཝཱ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༧. ཨ་དྷི་ཙྩ ཡ་དི་ཙྪ་ཀཾ ཡཾ ཀི་ཉྩི ཀཱ་ར་ཎཾ ཀ་སྶ་ཙི བུ་དྡྷི་པུ་བྦཾ ཝི་ནཱ ས་མུ་པྤ་ནྣོ་ཏི ཨ་ཏྟ་ལོ་ཀ་ས་ཉྙི་ཏཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཙྩུ་པྤ་ཏྟི་ཨཱ་ཀཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ ཨ་དྷི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣཾ ཏ་དཱ་ཀཱ་ར་ས་ནྣི་སྶ་ཡེ་ནེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟི་ཏོ, ཏ་དཱ་ཀཱ་ར་ས་ཧ་ཙ་རི་ཏ་ཏོ ཙ ཡ་ཐཱ ‘‘མ་ཉྩཱ གྷོ་ས་ནྟི, ཀུ་ནྟཱ པ་ཙ་ར་ནྟཱི’’ཏི, ཨ་དྷི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣ་ད་སྶ་ནཾ ཝཱ ཨ་ནྟ་པ་ད་ལོ་པེ་ན ཨ་དྷི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣཾ ཡ་ཐཱ ‘‘རཱུ་པ་བྷ་ཝོ རཱུ་པ’’ནྟི, ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཨ་དྷི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཀཱ་ར་ཎ་ས་མུ་པྤ་ནྣནྟི ཀཱ་ར་ཎ་མ་ནྟ་རེ་ན ཡ་དི་ཙྪ་ཀཾ ས་མུ་པྤ་ནྣཾ.
༦༨-༧༣. ཨ་ས་ཉྙ་ས་ཏྟཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཏཾ ཨ་ས་ཉྙཱ་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. དེ་ས་ནཱ་སཱི་སནྟི དེ་ས་ནཱ་ཡ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ པ་དྷཱ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ, ཏེ་ན ས་ཉྙཾ དྷུ་རཾ ཀ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ཡཾ དེ་ས་ནཱ ཀ་ཏཱ, ན པ་ན ཏ་ཏྠ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ན་མྤི ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི, ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. བྷ་ག་ཝཱ ཧི ཡ་ཐཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ ས་མཱ་དྷིཾ, པ་ཉྙཾ ཝཱ དྷུ་རཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་སེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ལོ་ཀི་ཡ་དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ ཙི་ཏྟཾ, ས་ཉྙཾ ཝཱ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ ཛྷཱ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི (དྷ. ས. ༢༧༧), པ་ཉྩ་ངྒི་ཀོ ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི (དཱི. ནི. ༣.༣༥༥) པ་ཉྩ་ཉཱ་ཎི་ཀོ ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི, (དཱི. ནི. ༣.༣༥༥; ཝི་བྷ. ༨༠༤) པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ་སྶ དི་སྭཱ ཨཱ་ས་ཝཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི, ཏ་ཐཱ ‘‘ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཾ ཀུ་ས་ལཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི, (དྷ. ས. ༡) ཀིཾ ཙི་ཏྟོ ཏྭཾ བྷི་ཀྑུ (པཱ་རཱ. ༡༤༦, ༡༨༠) མ་ནོ་པུ་བྦ་ངྒ་མཱ དྷ་མྨཱ, (དྷ. པ. ༡; ནེ་ཏྟི. ༩༠; པེ་ཊ་ཀོ. ༨༣, ༨༤) ས་ནྟི བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ཀཱ་ཡཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙི་ནོ, (དཱི. ནི. ༣.༣༣༢, ༣༤༡, ༣༥༧; ཨ. ནི. ༧.༤༤; ཨ. ནི. ༩.༢༤; ཙཱུ་ལ༹་ནི. ༨༣) ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན’’ནྟི (དཱི. ནི. ༣.༣༥༨) ཙ ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ནི སུ་ཏྟཱ་ནི ཨེ་ཏ་སྶ་ཏྠ་སྶ སཱ་དྷ་ཀཱ་ནི. ཏི་ཏྠཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི མི་ཙྪཱ་ལ་དྡྷི ཏ་ཏྠེ་ཝ བཱ་ཧུ་ལླེ་ན པ་རི་བྦྷ་མ་ན་ཏོ ཏ་ར་ནྟི བཱ་ལཱ ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཀ་ཏྭཱ, ཏ་དེ་ཝ ཨ་ན་པྤ་ཀཱ་ན་མ་ན་ཏྠཱ་ནཾ ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ན་ཉྩ ས་ཉྫཱ་ཏི་དེ་ས་ཊྛེ་ན, ནི་ཝཱ་ས་ཊྛེ་ན ཝཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ནྟི ཏི་ཏྠཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཏ་སྨིཾ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡ་ས་མ་ཡེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏི་ཏྠི་ཡཱ ཧི ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཝི་སེ་སེ ཝི་མུ་ཏྟི་ས་ཉྙི་ནོ, ས་ཉྙཱ་ཝི་རཱ་གཱ་ཝི་རཱ་གེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ་ནི་སཾ་ས་ད་སྶཱ་ཝི་ནོ ཙ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ས་ཉྙ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨ་ཀྑ་ཎ་བྷཱུ་མི་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི, ན སཱ་ས་ནི་ཀཱ, ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཏི་ཏྠཱ་ཡ་ཏ་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ’’ཏི. ཝཱ་ཡོ་ཀ་སི་ཎེ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱཏི ཙ་ཏུ་ཏྠེ བྷཱུ་ཏ་ཀ་སི་ཎེ པ་ཋ་མཱ་དཱི་ནི ཏཱི་ཎི ཛྷཱ་ནཱ་ནི ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ ཙི་ཎྞ་ཝ་སཱི ཧུ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དྷི་ག་མཱ་ཡ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ, ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ’’ཏི.
ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ཏྠ ཝཱ་ཡོ་ཀ་སི་ཎེ་ཡེ་ཝ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི? ཝུ་ཙྩ་ཏེ – ཡ་ཐེ་ཝ ཧི རཱུ་པ་པ་ཊི་བྷཱ་ག་བྷཱུ་ཏེ་སུ ཀ་སི་ཎ་ཝི་སེ་སེ་སུ རཱུ་པ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནེ་ན རཱུ་པ་ཝི་རཱ་ག་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཨ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝི་སེ་སོ ས་ཙྪི་ཀ་རཱི་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་པ་རི་བྱ་ཏྟ་ཝི་གྒ་ཧ་ཏཱ་ཡ ཨ་རཱུ་པ་པ་ཊི་བྷཱ་ག་བྷཱུ་ཏེ ཀ་སི་ཎ་ཝི་སེ་སེ ཨ་རཱུ་པ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནེ་ན ཨ་རཱུ་པ་ཝི་རཱ་ག་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ས་ངྑཱ་ཏོ རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝི་སེ་སོ ཨ་དྷི་ག་མཱི་ཡ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏྠ ‘‘ས་ཉྙཱ རོ་གོ ས་ཉྙཱ ག་ཎྜོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ, (མ. ནི. ༣.༢༤) ‘‘དྷི ཙི་ཏྟཾ, དྷི་བྦ་ཏེ ཏཾ ཙི་ཏྟ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ (དཱི. ནི. ཊཱི. ༡.༦༨-༧༣) ཙ ན་ཡེ་ན ཨ་རཱུ་པ་པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶ་ནེ་ན, ཏ་ད་བྷཱ་ཝེ ཙ ས་ནྟ་པ་ཎཱི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནེ་ན རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ར་ཎཾ, རཱུ་པ་ཝི་རཱ་ག་བྷཱ་ཝ་ནཱ པ་ན ས་དྡྷིཾ ཨུ་པ་ཙཱ་རེ་ན ཨ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཝི་སེ་སེ་ན པ་ཋ་མཱ་རུ་པྤ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ‘‘པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ་ཀཱ་ས་ཀ་སི་ཎེ་པཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཏ་སྶཱ་པི ཧི ཨ་རཱུ་པ་པ་ཊི་བྷཱ་ག་ཏཱ ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི? ཝ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝེ་ཏཾ ཀེ་ས་ཉྩི, ཨ་ཝ་ཙ་ནཾ པ་ན པུ་བྦཱ་ཙ་རི་ཡེ་ཧི ཨ་གྒ་ཧི་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན. ཡ་ཐཱ ཧི རཱུ་པ་ཝི་རཱ་ག་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཝི་ར་ཛྫ་ནཱི་ཡ་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཝ་མ་ཏྟེ པ་རི་ནི་བྦི་ནྡཱ (ཝི་ར་ཛྫ་ནཱི་ཡ་དྷ་མྨ བྷཱ་ཝ་མ་ཏྟེ་ན པ་རི་ནི་པྥ་ནྣཱ དཱི. ནི. ཊཱི. ༡.༦-༧༣) ཝི་ར་ཛྫ་ནཱི་ཡ་དྷ་མྨ་པ་ཊི་བྷཱ་ག་བྷཱུ་ཏེ ཙ ཝི་ས་ཡ་ཝི་སེ་སེ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་རཱུ་པ་ཝི་རཱ་ག་བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ ན ཀོ་ཙི ཝི་རོ་དྷོ. ཏི་ཏྠི་ཡེ་ཧེ་ཝ པ་ན ཏ་སྶཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ་ཏཱ་ཡ, ཏེ་ས་ཉྩ ཝི་ས་ཡ་པ་དེ་ས་ནི་མི་ཏྟ་སྶེ་ཝ ཏ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཏོ ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ པ་སྶ་ནྟེ་ཧི པུ་བྦཱ་ཙ་རི་ཡེ་ཧི ཙ་ཏུ་ཏྠེ་ཡེ་ཝ བྷཱུ་ཏ་ཀ་སི་ཎེ ཨ་རཱུ་པ་ཝི་རཱ་ག་བྷཱ་ཝ་ནཱ་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཀི་ཉྩ བྷི་ཡྻོ – ཝ་ཎྞ་ཀ་སི་ཎེ་སུ ཝི་ཡ པུ་རི་མ་བྷཱུ་ཏ་ཀ་སི་ཎ་ཏྟ་ཡེ་པི ཝ་ཎྞ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ཡཱ་ཝ པ་ཎྞ་ཏྟི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཛྷཱ་ན་སྶ ལོ་ཀ་ཝོ་ཧཱ་རཱ་ནུ་རོ་དྷེ་ནེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟི་ཏོ, ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༩༦) པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎ་སྶ ཨཱ་དཱ་ས་ཙ་ནྡ་མ་ཎྜ་ལཱུ་པ་མཱ་ཝ་ཙ་ན་ཉྩ ས་མ་ཏྠི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠེ པ་ན བྷཱུ་ཏ་ཀ་སི་ཎེ བྷཱུ་ཏ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ཡཱ ཨེ་ཝ ཛྷཱ་ན་སྶ གོ་ཙ་ར་བྷཱ་ཝཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཏ་སྶེ་ཝ ཨ་རཱུ་པ་པ་ཊི་བྷཱ་ག་ཏཱ ཡུ་ཏྟཱ, ཏ་སྨཱ ཝཱ་ཡོ་ཀ་སི་ཎེ་ཡེ་ཝ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཀ་ཐཾ པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཙི་ཏྟེ ས་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ས་ནྟོཏི ནི་བྦུ་ཏོ, དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ནི་བྦཱ་ན་མེ་ཏ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱཏི མ་ར་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ, ཡོ ཝཱ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ ཛཱི་ཝ་ན་ཀཱ་ལོ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀ་པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཀ་རཱི་ཡ་ཏི, ཏཾ ཀ་རི་ཏྭཱ་ཏི་པི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ས་ཉྙ་ས་ཏྟེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏཱིཏི ཨ་ས་ཉྙ་ས་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ཏེ ས་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡེ རཱུ་པ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཉྙེ་སུ ཝཱ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹་སུ ཏ་སྶཱ བྷཱུ་མི་ཡཱ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་དྷ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པུ་ཐུ་ཝ་ཙ་ན་ནི་དྡེ་སོ་ཏི་པི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨི་དྷེ་ཝཱཏི པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝེ་ཡེ་ཝ. ཏ་ཏྠཱཏི ཨ་ས་ཉྙཱི་བྷ་ཝེ. ཡ་དི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཨ་ས་ཉྙཱི་བྷ་ཝེ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ཏི, ཀ་ཐཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་ནྣི་སྶ་ཡེ་ན ཝི་ནཱ ཏ་ཏྠ རཱུ་པཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ན་ནུ སི་ཡཱ ཨ་རཱུ་པ་ས་ནྣི་སྶི་ཏཱ་ཡེ་ཝ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟི ཨི་དྷེ་ཝ པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝེ ཏ་ཐཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ད་སྶ་ན་ཏོ་ཏི? ནཱ་ཡ་མ་ནུ་ཡོ་གོ ཨ་ཉྙ་ཏྠཱ་པི ཨ་པྤ་ཝི་ཊྛོ, ཀ་ཐཾ པ་ན རཱུ་པ་ས་ནྣི་སྶ་ཡེ་ན ཝི་ནཱ ཨ་རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨ་རཱུ་པཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི. ཨི་ད་མྤི ཧི ཏེ་ན ས་མཱ་ན་ཛཱ་ཏི་ཡ་མེ་ཝ. ཀ་སྨཱ? ཨི་དྷེ་ཝ ཨ་ད་སྶ་ན་ཏོ, ཀ་ཐ་ཉྩ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ནཱ རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ རཱུ་པཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི. ཨི་ད་མྤི ཙ ཏཾ་ས་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ, ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ? ཨི་དྷ ཨ་ད་སྶ་ན་ཏོ་ཡེ་ཝ. ཨི་ཏི ཨ་ཉྙ་ཏྠཱ་པི ཏ་ཐཱ པ་ཝ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཏོ, ཀི་མེ་ཏེ་ན ཨ་ཉྙ་ནི་ད་སྶ་ནེ་ན ཨི་དྷེ་ཝ ཨ་ནུ་ཡོ་གེ་ན. ཨ་པི་ཙ ཡ་ཐཱ ཡ་སྶ ཙི་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ན་སྶ ནི་བྦ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཎཾ རཱུ་པེ ཨ་ཝི་ག་ཏ་ཏ་ཎྷཾ, ཏ་སྶ ས་ཧ རཱུ་པེ་ན ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ རཱུ་པཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟི རཱུ་པ་སཱ་པེ་ཀྑ་ཏཱ་ཡ ཀཱ་ར་ཎ་སྶ. ཡ་སྶ པ་ན ནི་བྦ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཎཾ རཱུ་པེ ཝི་ག་ཏ་ཏ་ཎྷཾ, ཏ་སྶ ཝི་ནཱ རཱུ་པེ་ན པ་ཝ་ཏྟི རཱུ་པ་ནི་ར་པེ་ཀྑ་ཏཱ་ཡ ཀཱ་ར་ཎ་སྶ, ཨེ་ཝཾ ཡ་སྶ རཱུ་པ་པྤ་བ་ནྡྷ་སྶ ནི་བྦ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་རཱུ་པེ ཝི་ག་ཏ་ཏ་ཎྷཾ, ཏ་སྶ ཝི་ནཱ ཨ་རཱུ་པེ་ན པ་ཝ་ཏྟི ཨ་རཱུ་པ་ནི་ར་པེ་ཀྑ་ཏཱ་ཡ ཀཱ་ར་ཎ་སྶ, ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་བ་ལཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝེ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་ས་མྦྷ་ཝོ ཝི་ཡ, བྷཱ་ཝ་ནཱ་བ་ལེ་ན ཙ་ཏུ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝེ ཨ་རཱུ་པ་སྶེ་ཝ ས་མྦྷ་ཝོ ཝི་ཡ ཙ. ཨ་ས་ཉྙཱི་བྷ་ཝེ་པི བྷཱ་ཝ་ནཱ་བ་ལེ་ན རཱུ་པ་སྶེ་ཝ ས་མྦྷ་ཝོ ད་ཊྛ་བྦོ་ཏི.
ཀ་ཐཾ པ་ན ཏ་ཏྠ ཀེ་ཝ་ལོ རཱུ་པ་པྤ་བ་ནྡྷོ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་པ་ཙྩ་ཡ་ར་ཧི་ཏོ ཙི་ར་ཀཱ་ལཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི པ་ཙྩེ་ཏ་བྦཾ, ཀི་ཏྟ་ཀཾ ཝཱ ཀཱ་ལཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཙོ་ད་ནཾ མ་ན་སི ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཡ་ཐཱ ནཱ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏེ་ན ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཨི་དྷ ཙེ་ཝ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཙ ཝུ་ཏྟོ ཨཱ་ག་མོ་ཡེ་ཝ ཨེ་ཏ་ད་ཏྠ་ཉཱ་པ་ནེ, ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཡུ་ཏྟཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཛི་ཡཱ་ཝེ་གུ་ཀྑི་ཏྟོཏི དྷ་ནུ་ཛི་ཡཱ་ཡ ཝེ་གེ་ན ཁི་པི་ཏོ. ཛྷཱ་ན་ཝེ་གོ ནཱ་མ ཛྷཱ་ནཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ཕ་ལ་དཱ་ནེ ས་མ་ཏྠ་ཏཱ. ཏ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཀཱ་ལནྟི ཨུ་ཀྐཾ་ས་ཏོ པ་ཉྩ མ་ཧཱ་ཀ་པྤ་ས་ཏཱ་ནི. ཏི་ཊྛ་ནྟཱིཏི ཡ་ཐཱ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་མེ་ཝ ཙི་ཏྟ་ཀ་མྨ་རཱུ་པ་ཀ་ས་དི་སཱ ཧུ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ནྟི. ཛྷཱ་ན་ཝེ་གེཏི ཨ་ས་ཉྙ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་པ་རི་ཀྑི་ཏྟེ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀ་མྨ་ཝེ་གེ, པ་ཉྩ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀ་མྨ་ཝེ་གེ ཝཱ. ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏཱིཏི པ་ཙྩ་ཡ་ནི་རོ་དྷེ་ན ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨི་དྷཱཏི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་བྷ་ཝེ་ཏི ཨ་ཏྠོ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཏེ་ས་མ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ. པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ས་ཉྙཱཏི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ་ཡེ་ཝ ས་ཉྙཱ་སཱི་སེ་ན ཝུ་ཏྟོ. ཀ་ཐཾ པ་ན ཨ་ནེ་ཀ་ཀ་པྤ་ས་ཏ་མ་ཏི་ཀྐ་མེ་ན ཙི་ར་ནི་རུ་དྡྷ་ཏོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཏོ ཨི་དྷ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ན ཧི ནི་རུ་དྡྷེ ཙ་ཀྑུ་པ་སཱ་དེ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ དི་ཊྛ་ནྟི? ན་ཡི་ད་མེ་ཀ་ནྟ་ཏོ ད་ཊྛ་བྦཾ. ནི་རུ་དྡྷ་མྤི ཧི ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་ན་ཛཱ་ཏི་ཀ་སྶ ཨ་ནྟ་རཱ ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ ས་མ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡ་མ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ, ན བཱི་ཛཾ. བཱི་ཛཾ པ་ན ཀ་མྨ་མེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ཀ་མྨ་ཏོ བཱི་ཛ་བྷཱུ་ཏ་ཏོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དཱི་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨ་ས་ཉྙཱི་བྷ་ཝ་ཏོ ཙུ་ཏཱ་ནཾ ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ, ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨི་དྷ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ས་ཉྙཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ཨུ་ཏུ་ནི་ཡཱ་མེ་ན པུ་པྥ་གྒ་ཧ་ཎེ ནི་ཡ་ཏ་ཀཱ་ལཱ་ནཾ རུ་ཀྑཱ་ནཾ ཝི་དཱ་ར་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏེ ཝེ་ཁེ དི་ནྣེ ཝེ་ཁ་བ་ལེ་ན ཨ་ནི་ཡ་མ་ཏཱ ཧོ་ཏི པུ་པྥ་གྒ་ཧ་ཎ་སྶ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝེ ཨ་ཝི་པྤ་ཡོ་གེ་ན ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ་སུ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་དྷ་མྨེ་སུ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་ཝི་རཱ་ག་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ས་ངྑཱ་ཏེ ཝེ་ཁེ དི་ནྣེ ཏ་སྶ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝེ་ཁ་བ་ལ་སྶ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་ཏོ ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ, ཨ་ས་ཉྙ་བྷ་ཝེ ཙ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ རཱུ་པ་ར་ཧི་ཏཱ, ཨ་རཱུ་པ་ར་ཧི་ཏཱ ཙ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ཏྠ པུ་ན ས་ཉྙུ་པྤཱ་དཱ ཙ པ་ན ‘‘ཏེ དེ་ཝཱ ཏ་མྷཱ ཀཱ་ཡཱ ཙ་ཝ་ནྟཱི’’ཏི ས་ཉྙུ་པྤཱ་དོ ཏེ་སཾ ཙ་ཝ་ན་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝུ་ཏྟོ, ‘‘ས་ཉྙུ་པྤཱ་དཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ཝཱ ཀི་མ་ཏྠ་ད་སྶ་ན་ནྟི ཙོ་ད་ནཱ་ཡ ‘‘ཡ་སྨཱ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨི་དྷ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ས་ཉྙུ་པྤཱ་དེ་ན ཏེ་སཾ ཙ་ཝ་ན་སྶ པ་ཉྙཱ་ཡ་ན་ཏོ ཉཱ་པ་ཀ་ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝུ་ཏྟོ, ‘‘ས་ཉྙུ་པྤཱ་དཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ཝཱ ཏེ་སཾ ཙ་ཝ་ན་སྶ པ་ཉྙཱ་ཡ་ན་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ‘‘ས་ཉྙུ་པྤཱ་དཱ’’ཏི ཧི ཨེ་ཏ་སྶ ས་ཉྙུ་པྤཱ་དེ་ན ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཙ་ཝ་ནྟི, ས་ཉྙུ་པྤཱ་དཱ ཝཱ ཨུ་པྤཱ་ད་ས་ཉྙཱ ཏེ དེ་ཝཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ས་ནྟ་བྷཱ་ཝཱ་ཡཱཏི ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ. ན་ནུ ཙེ་ཏྠ ཛཱ་ཏི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ད་ས་སཾ་ཝ་ཊྚཱ་དཱི་ན་མ་ཏྠ་ཀེ, ཏ་ད་བྦྷ་ནྟ་རེ ཝཱ པ་ཝ་ཏྟཱ་ཡ ཨ་ས་ཉྙཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝ་སེ་ན ལཱ་བྷཱི་ཨ་དྷི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣི་ཀ་ཝཱ་དོ་པི ལཱ་བྷཱི་ས་སྶ་ཏ་ཝཱ་དོ ཝི་ཡ ཨ་ནེ་ཀ་བྷེ་དོ ས་མྦྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི? ས་ཙྩ་མེ་ཝ, ཨ་ན་ནྟ་ར་ཏྟཱ པ་ན ཨཱ་ས་ནྣཱ་ཡ ཨ་ས་ཉྙཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝ་སེ་ན ལཱ་བྷཱི་ཨ་དྷི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣི་ཀ་ཝཱ་དོ ན་ཡ་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀོ་ཝ ད་སྶི་ཏོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛི་ས་ངྒ་ཧ་ཏོ ཨ་དྷི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣི་ཀ་ཝཱ་ད་སྶ ས་སྶ་ཏ་ཝཱ་དེ ཨཱ་ག་ཏོ ས་བྦོ་པི དེ་ས་ནཱ་ན་ཡོ ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཝཾ ཨ་དྷི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣི་ཀ་ཝཱ་དེ་པི ག་ཧེ་ཏ་བྦོ་ཏི ཨི་མ་སྶ ཝི་སེ་ས་སྶ ད་སྶ་ན་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ལཱ་བྷཱི་ཨ་དྷི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣི་ཀ་ཝཱ་དོ ཨ་ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏོ, ཨ་ཝ་སྶ་ཉྩ་སྶ ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛི་ས་ངྒ་ཧོ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦོ སཾ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཀྑེ ས་ཏྟཱ་ན་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་སྶ ས་སྶ་ཏུ་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ནེ་ཝ དུ་ཝི་དྷ་ཏྟཱ, ཏེ་སུ ཙ ཨུ་ཙྪེ་ད་པྤ་ས་ངྒཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏ་ཐཱ ཧི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཨཱ་ས་ཡ-ས་དྡ་སྶ ཨ་ཏྠུ་དྡྷཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་སྶ་ཏུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི ཙཱ’’ཏི, ཏ་ཐཱ ཙ ཝ་ཀྑ་ཏི ‘‘ཡཱ་སཾ ས་ཏྟེ་ཝ ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི་ཡོ, སེ་སཱ ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛི་ཡོ’’ཏི (དཱི. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༩༧, ༩༨).
ན་ནུ ཙ ཨ་དྷི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣི་ཀ་ཝཱ་ད་སྶ ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛི་ས་ངྒ་ཧོ ན ཡུ་ཏྟོ ‘‘ཨ་ཧ་ཉྷི པུ་བྦེ ནཱ་ཧོ་སི’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ཨ་པུ་བྦ་ས་ཏྟ་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་གཱ་ཧ་ཀ་ཏྟཱ. ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛི པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ, ལོ་ཀ་སྶ ཙ ས་དཱ་བྷཱ་ཝ་གཱ་ཧི་ནཱི ‘‘ཨ་ཏྠི་ཏྭེ་ཝ ས་སྶ་ཏི་ས་མ’’ནྟི པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ་ཏི? ནོ ན ཡུ་ཏྟོ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཀོ་ཊི་ཨ་ད་སྶ་ནེ་ན ས་སྶ་ཏ་གྒཱ་ཧ་ས་མ་ཝ་རོ་དྷ་ཏྟཱ. ཡ་དི་པི ཧི ཨ་ཡཾ ཝཱ་དོ ‘‘སོ་མྷི ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨ་ཧུ་ཏྭཱ ས་ནྟ་ཏཱ་ཡ པ་རི་ཎ་ཏོ’’ཏི (དཱི. ནི. ༡.༦༨) ཨ་ཏྟ་ནོ, ལོ་ཀ་སྶ ཙ ཨ་ཏཱི་ཏ་ཀོ་ཊི་པ་རཱ་མ་ས་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟོ, ཏ་ཐཱ་པི ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ན ཏེ་སཾ ཀ་ཏྠ་ཙི ཨ་ནཱ་ག་ཏེ པ་རི་ཡ་ནྟཾ པ་སྶ་ཏི, ཝི་སེ་སེ་ན ཙ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ནཱ་ག་ཏ་ཀཱ་ལེ་སུ ཨ་པ་རི་ཡ་ནྟ་ད་སྶ་ན་པ་བྷཱ་ཝི་ཏོ ས་སྶ་ཏ་ཝཱ་དོ, ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘ས་སྶ་ཏི་ས་མཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཋ་སྶ་ཏཱི’’ཏི (དཱི. ནི. ༡.༣༡ ཨ་ཏྠ་ཏོ ས་མཱ་ནཾ) ཡ་དེ་ཝཾ སི་ཡཱ ཨི་མ་སྶ ཙ ཝཱ་ད་སྶ, ས་སྶ་ཏ་ཝཱ་དཱ་དཱི་ན་ཉྩ པུ་བྦ་ནྟ་ཀ་པྤི་ཀེ་སུ ས་ངྒ་ཧོ ན ཡུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཀཱ་ལ་པ་རཱ་མ་ས་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏྟཱ་ཏི? ཡུ་ཏྟོ ཨེ་ཝ ས་མུ་དཱ་ག་མ་སྶ ཨ་ཏཱི་ཏ་ཀོ་ཊྛཱ་སི་ཀ་ཏྟཱ. ཏ་ཐཱ ཧི ནེ་སཾ ས་མུ་དཱ་ག་མོ ཨ་ཏཱི་ཏཾ་ས་པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་ཉཱ་ཎེ་ཧི, ཏ་པྤ་ཏི་རཱུ་པ་ཀཱ་ནུ་སྶ་ཝཱ་དི་པ་བྷཱ་ཝི་ཏེ་ཧི ཙ ཏ་ཀྐ་ནེ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏོ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཙེ་ཝ སཾ་ཝ་ཎྞི་ཏཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ས་བྦ་ཏྠ ཨ་པྤ་ཊི་ཧ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ཙཱ་རེ་ན དྷ་མྨ་སྶཱ་མི་ནཱ ནི་ར་ཝ་སེ་ས་ཏོ ཨ་ག་ཏིཾ, ག་ཏི་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དི་ཏཱ ཨེ་ཏཱ དི་ཊྛི་ཡོ, ཏ་སྨཱ ཡཱ་ཝ་ཏི་ཀཱ དི་ཊྛི་ཡོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དེ་སི་ཏཱ, ཡ་ཐཱ ཙ དེ་སི་ཏཱ, ཏཱ་ཝ་ཏི་ཀཱ ཏ་ཐཱ ཙེ་ཝ ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་ཏོ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏ་བྦཱ, ན ཙེ་ཏྠ ཡུ་ཏྟི་ཝི་ཙཱ་ར་ཎཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ བུ་དྡྷ་ཝི་ས་ཡ་ཏྟཱ. ཨ་ཙི་ནྟེ་ཡྻོ ཧི བུ་དྡྷཱ་ནཾ བུ་དྡྷ་ཝི་ས་ཡོ, ཏ་ཐཱ ཙ ཝ་ཀྑ་ཏི ‘‘ཏ་ཏྠ ན ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན ཀཱ་ར་ཎཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏ་བྦ’’ནྟི (དཱི. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༧༨-༨༢).
དུ་ཏི་ཡ་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.