ས་ཉྙཱི་ཝཱ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༥. ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ནཱ ཨུ་དྡྷ་ནྟི ཨུ་དྡྷ་མཱ་གྷཱ་ཏ་ནཾ, མ་ར་ཎ་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ པ་ཝ་ཏྟོ ཨ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཨུ་དྡྷ་མཱ་གྷཱ་ཏ་ན’’ནྟི པ་ཝ་ཏྟོ ཝཱ་དོ ཨུ་དྡྷ་མཱ་གྷཱ་ཏ་ནོ ས་ཧ་ཙ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན, ཏ་དྡྷི་ཏ་ཝ་སེ་ན ཙ, ཨ་ནྟ་ལོ་པ་ནི་དྡེ་སོ ཝཱ ཨེ་ས. སོ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཨུ་དྡྷ་མཱ་གྷཱ་ཏ་ནི་ཀཱ. ཨེ་ཝཾ ས་དྡ་ཏོ ནི་པྥ་ནྣཾ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཝ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨུ་དྡྷ་མཱ་གྷཱ་ཏ་ནཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་ད་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ནཱ ཨུ་དྡྷཾ ཨུ་པ་རི་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏེ ཧི དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀཱ ‘‘ཨུ་དྡྷཾ མ་ར་ཎ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ ནི་བྦི་ཀཱ་རོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ‘‘སོ ཨེ་ཏེ་ས’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་སྶ་ཏྠི་ཡ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི ཡ་ཐཱ ‘‘བུ་དྡྷ་མ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི བུ་དྡྷོ’’ཏི. ཨ་ཡཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཏོ ཨ་པ་རོ ན་ཡོ – ས་ཉྙཱི་ཏི པ་ཝ་ཏྟོ ཝཱ་དོ ས་ཉྙཱི ས་ཧ་ཙ་ར་ཎཱ་དི་ན་ཡེ་ན, ས་ཉྙཱི ཝཱ་དོ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ས་ཉྙཱི་ཝཱ་དཱ ས་མཱ་ས་ཝ་སེ་ན. ས་ཉྙཱི་ཝཱ་དོ ཨེ་ཝ ཝཱ་དོ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཧི ཨ་ཏྠོ.
༧༦-༧༧. རཱུ་པཱི ཨ་ཏྟཱཏི ཨེ་ཏྠ ཀ་སི་ཎ་རཱུ་པཾ ‘‘ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ཀ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ, ན་ནུ རཱུ་པ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟེ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ ‘‘རཱུ་པ་མ་སྶ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ས་ཉྙཱ་ཡ ཝི་ཡ རཱུ་པ་སྶཱ་པི ཨ་ཏྟ་ནི་ཡ་ཏྟཱ. ན ཧི ‘‘ས་ཉྙཱི ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ས་ཉྙཱ ཨེ་ཝ ཨ་ཏྟཱ, ཨ་ཐ ཁོ ‘‘ས་ཉྙཱ ཨ་སྶ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཨ་ཏྠེ་ན ཨ་ཏྟ་ནི་ཡཱ་ཝ, ཏ་ཐཱ ཙ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཏ་ཏྠ པ་ཝ་ཏྟ་ས་ཉྙ་ཉྩ་སྶ ‘ས་ཉྙཱ’ཏི ག་ཧེ་ཏྭཱ’’ཏི? ན ཁོ པ་ནེ་ཏ་མེ་ཝཾ ད་ཊྛ་བྦཾ ‘‘རཱུ་པ་མ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི རཱུ་པཱི’’ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ‘‘རུ་པྤ་ན་སཱི་ལོ རཱུ་པཱི’’ཏི. རུ་པྤ་ན་ཉྩེ་ཏྠ རཱུ་པ་ས་རི་ཀྑ་ཏཱ་ཡ ཀ་སི་ཎ་རཱུ་པ་སྶ ཝ་ཌྜྷི་ཏཱ་ཝ་ཌྜྷི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཝ་སེ་ན ཝི་སེ་སཱ་པ་ཏྟི. སཱ ཧི ‘‘ན་ཏྠཱི’’ཏི ན ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུཾ པ་རི་ཏྟ་ཝི་པུ་ལ་ཏཱ་དི་ཝི་སེ་ས་ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ. ཡ་དེ་ཝཾ སི་ཡཱ ‘‘རུ་པྤ་ན་སཱི་ལོ རཱུ་པཱི’’ཏི, ཨ་ཐ ཨི་མ་སྶ ཝཱ་ད་སྶ ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛི་ས་ངྒ་ཧོ ན ཡུ་ཛྫ་ཏི རུ་པྤ་ན་སཱི་ལ་སྶ བྷེ་ད་ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི? ཡུ་ཛྫ་ཏེ་ཝ ཀཱ་ཡ་བྷེ་ད་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ པ་རི་ཀ་པྤི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་བྦི་ཀཱ་ར་ཏཱ་ཡ ཏེ་ན ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྟཱ. ཏ་ཐཱ ཧི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་རོ་གོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ‘‘རཱུ་པ་མ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི རཱུ་པཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ་པི ན ཀོ་ཙི དོ་སོ ཀ་པྤ་ནཱ་སི་དྡྷེ་ན བྷེ་དེ་ན ཨ་བྷེ་ད་སྶཱ་པི ནི་དྡེ་ས་ད་སྶ་ན་ཏོ ཡ་ཐཱ ‘‘སི་ལཱ་པུ་ཏྟ་ཀ་སྶ ས་རཱི་ར’’ནྟི.
ཨ་པི་ཙ ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཝ་ཡ་ཝི་ནོ ཏ་ཐཱ་ནི་དྡེ་ས་ནི་ད་སྶ་ན་ཏོ ཡ་ཐཱ ‘‘ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༥.༣༩༠), རུ་པྤ་ནཾ ཝཱ རཱུ་པཾ, རཱུ་པ་ས་བྷཱ་ཝོ, ཏ་ད་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི རཱུ་པཱི, ཨ་ཏྟཱ ‘‘རཱུ་པི་ནོ དྷ་མྨཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དྷ. ས. ༡༡.དུ་ཀ་མཱ་ཏི་ཀཱ) ཝི་ཡ, ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ རཱུ་པ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ ‘‘རཱུ་པཱི ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ཉཱ་ཡཱ་ག་ཏ་མེ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཀ་སི་ཎ་རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟཱ’’ཏི. ‘‘ག་ཧེ་ཏྭཱ’’ཏི ཨེ་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སྶ ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏ་ཏྠཱཏི ཀ་སི་ཎ་རཱུ་པེ. ཨ་སྶཱཏི པ་རི་ཀ་པྤི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ, ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཱ་ད་ཡོ ཏ་ཀྐ་མ་ཏྟེ་ན པ་ཉྙ་པེ་ནྟི ཝི་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཱ ཧི ཏ་ཀྐི་ཀཱ་ཡེ་ཝ, ན ལཱ་བྷི་ནོ. ནི་ཡ་ཏ་ཝཱ་དི་ཏཱ་ཡ ཧི ཀ་མྨ་ཕ་ལ་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཏོ ན་ཏྠི ཏེ་སཾ ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷོ. ཏ་ཐཱ ཧི་ཀ་ཎྷཱ་བྷི་ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཀཱ་ལ༹་ཀཱ་དི་རཱུ་པཾ ‘‘ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཱ པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟི. པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ན ཙེ་ཏྠ ལཱ་བྷཱི་ནཾ ད་སྶེ་ཏི, པ་ཙྪི་མ་ན་ཡེ་ན པ་ན ཏ་ཀྐི་ཀཾ. ཨེ་ཝ་མཱི་དི་སེ་སུ. རོ་ག-ས་དྡོ བྷ་ངྒ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ བྷ་ངྒ་སྶཱ་པི རུ་ཛྫ་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ ཨ་རོ་ག-ས་དྡ་སྶ ནི་ཙྩ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏཱ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ ཧོ་ཏི, ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ནི་ཙྩོ’’ཏི. རོ་ག-ས་དྡོ ཝཱ བྱཱ་དྷི་པ་རི་ཡཱ་ཡོ. ཨ་རོ་གོཏི པ་ན རོ་ག་ར་ཧི་ཏ་ཏཱ་སཱི་སེ་ན ནི་བྦི་ཀཱ་ར་ཏཱ་ཡ ནི་ཙྩ་ཏཾ དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀོ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ནི་ཙྩོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཀ་སི་ཎུ་གྒྷཱ་ཊི་མཱ་ཀཱ་ས་པ་ཋ་མཱ་རུ་པྤ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ན་ཏྠི་བྷཱ་ཝཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཡ་ཐཱ་ར་ཧ་མ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ནི་མི་ཏྟཾ ནཱ་མ. ནི་མྦ་པ་ཎྞེ ཏ་པྤ་རི་མཱ་ཎོ ཏི་ཏྟ་ཀ་ར་སོ ཝི་ཡ ས་རཱི་ར་པྤ་རི་མཱ་ཎོ ཨ་རཱུ་པཱི ཨ་ཏྟཱ ས་རཱི་རེ ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི ཏ་ཀྐ་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ནི་ག་ཎྛཱ ‘‘ཨ་རཱུ་པཱི ཨ་ཏྟཱ ས་ཉྙཱི’’ཏི པ་ཉྙ་པེ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ནི་ག་ཎྛཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡཱ’’ཏི.
ཏ་ཏི་ཡཱ པ་ནཱཏི ‘‘རཱུ་པཱི ཙ ཨ་རཱུ་པཱི ཙ ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ལ་དྡྷི. མི་སྶ་ཀ་གཱ་ཧ་ཝ་སེ་ནཱཏི རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ་ནི ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ་ཝ ‘‘ཨ་ཏྟཱ’’ཏི, ཏ་ཏྠ པ་ཝ་ཏྟ་ས་ཉྙ་ཉྩ་སྶ ‘‘ས་ཉྙཱ’’ཏི ག་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ན. ཨ་ཡ་ཉྷི དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀོ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷཱི ཏཱ་སཾ ནི་མི་ཏྟཾ རཱུ་པ་བྷཱ་ཝེ་ན, ཨ་རཱུ་པ་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ ‘‘ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘རཱུ་པཱི ཙ ཨ་རཱུ་པཱི ཙཱ’’ཏི ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སཾ ཛ་ནེ་སི ཨ་ཐེ་ཏ་ཝཱ་དི་ནོ ཝི་ཡ, ཏ་ཀྐ་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཝཱ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ མི་སྶ་ཀ་ག་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ན ‘‘རཱུ་པཱི ཙ ཨ་རཱུ་པཱི ཙ ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཙ་ཏུ་ཏྠཱཏི ‘‘ནེ་ཝ ཨ་རཱུ་པཱི ཙ ནཱ་རཱུ་པཱི ཙ ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ལ་དྡྷི. ཏ་ཀྐ་གཱ་ཧེ་ནེ་ཝཱཏི ས་ངྑཱ་ར་སེ་ས་སུ་ཁུ་མ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ ཝི་ཡ ཨ་ཙྩ་ནྟ་སུ་ཁུ་མ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ས་ཀི་ཙྩ་སཱ་དྷ་ནཱ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ཁ་མྦྷ་ཀུ་ཙྪི [ཐ་མྦྷ་ཀུ་ཊྚ (དཱི. ནི. ཊཱི. ༡༧༦-༧༧)] ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ་དི་ས་ངྒྷཱ་ཏོ ཝི་ཡ ནེ་ཝ རཱུ་པཱི, རཱུ་པ་ས་བྷཱ་ཝཱ་ན་ཏི་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ན ཙ ཨ་རཱུ་པཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏ་ཀྐ་གཱ་ཧེ་ནེ་ཝ.
ཨ་ཡཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་མུ་ཏྟ་ཀོ ན་ཡོ – ནེ་ཝ་རཱུ་པཱི ནཱ་རཱུ་པཱི་ཏི ཨེ་ཏྠ ཧི ཨ་ནྟཱ་ན་ནྟི་ཀ་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཝཱ་དེ ཝི་ཡ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ས་ཏི་པི ཙ ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་དེ་ན ཨི་མ་སྶ ས་མཱ་ན་ཏྠ་བྷཱ་ཝེ ཏ་ཏྠ དེ་ས་ཀཱ་ལ་བྷེ་ད་ཝ་སེ་ན ཝི་ཡ ཨི་དྷ ཀཱ་ལ་ཝ་ཏྠུ་བྷེ་ད་ཝ་སེ་ན ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཝཱ་དཱ་ནཾ ཝི་སེ་སོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཀཱ་ལ་བྷེ་ད་ཝ་སེ་ན ཧི ཨི་དྷ ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་ད་སྶ པ་ཝ་ཏྟི རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནཾ ས་ཧ་ཨ་ནུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཏོ. ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཝཱ་ད་སྶ པ་ན ཝ་ཏྠུ་བྷེ་ད་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟི རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་དྷ་མྨ་ས་མཱུ་ཧ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི. དུ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ཨ་ནྟཱ་ན་ནྟི་ཀ་ཝཱ་དེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ ས་བྦ་ཐཱ ས་དྡ་ཏྠ་ཏོ ས་མཱ་ན་ཏྠ་ཏྟཱ. ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏ་མྤི ‘‘ཨ་མ་ཏི ག་ཙྪ་ཏི བྷཱ་ཝོ ཨོ་སཱ་ན་མེ་ཏྠཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་མྷེ་ཧི ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ, ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ན ཏ་ཏྠ པུ་བྦ་ནྟ་ཀ་པྤ་ནཱ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟོ, ཨི་དྷ ཨ་པ་ར་ནྟ་ཀ་པྤ་ནཱ་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཡཾ ཝི་སེ་སོ པཱ་ཀ་ཊོ་ཡེ་ཝ. ཀཱ་མ་ཉྩ ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱི ཨ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཡ་མྤི ཝཱ་དོ ས་མཱ་པ་ནྣ་ཀ་ཝ་སེ་ན ལ་བྦྷ་ཏི. ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷི་ནོ དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀ་སྶ ཝ་སེ་ན ས་ཉྙཱ་བྷེ་ད་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ. ཏ་ཐཱ་པི ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཾ ཨེ་ཀ་རཱུ་པེ་ནེ་ཝ ས་ཉྙཱ་ཡ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ལཱ་བྷཱི་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་ཏྟ་ས་ཉྙི་ཏཱ སཱ་ཏི་ས་ཡཾ ཡུ་ཏྟཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་མཱ་པ་ནྣ་ཀ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་ཏྟ་ས་ཉྙཱི’’ཏི. ཨེ་ཀ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷི་ནོ ཨེ་ཝ ཝཱ ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ས་ཏི་པི ཙ ས་མཱ་པ་ཏྟི་བྷེ་ད་ཏོ ས་ཉྙཱ་བྷེ་ད་ས་མྦྷ་ཝེ བ་ཧི་དྡྷཱ པུ་ཐུ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎེ་ཡེ་ཝ ས་ཉྙཱ་ནཱ་ན་ཏྟ་སྶ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་སྶ ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཏ་ཀྐཱི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙི་ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་ས་མཱ་པ་ནྣ་ཀ་ཝ་སེ་ན ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. པ་རི་ཏྟ་ཀ་སི་ཎ་ཝ་སེ་ནཱཏི ཨ་ཝ་ཌྜྷི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་པྤ་ཀ་ཀ་སི་ཎ་ཝ་སེ་ན, ཀ་སི་ཎགྒ་ཧ་ཎ་ཉྩེ་ཏྠ ས་ཉྙཱ་ཡ ཝི་ས་ཡ་ད་སྶ་ནཾ. ཝི་ས་ཡ་ཝ་སེ་ན ཧི ས་ཉྙཱ་ཡ པ་རི་ཏྟ་ཏཱ, ཨི་མི་ནཱ ཙ ས་ཏི་པི ས་ཉྙཱ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟ་དྷ་མྨེ ‘‘ས་ཉྙཱ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ ཝི་པུ་ལ་ཀ་སི་ཎ་ཝ་སེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནྟཱ་ན་ནྟི་ཀ་ཝཱ་དེ ཙེ་ཝ ཨི་དྷ ཙ ཨ་ནྟཱ་ན་ནྟ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ པ་ཋ་མ་དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་དེ་སུ ས་དྡ་ཏྠ་མ་ཏྟ་ཏོ ས་མཱ་ནེ་སུ་པི ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏེ་ཧི དྭཱི་ཧི ཝཱ་དེ་ཧི ཨི་མེ་སཾ དྭི་ནྣཾ ཝཱ་དཱ་ནཾ ཝི་སེ་སོ སི་དྡྷོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ་སུ ཝཱ་དེ་སུ ས་ཏི་པི པུ་བྦ་ནྟཱ་པ་ར་ནྟ་ཀ་པྤ་ན་བྷེ་ད་མ་ཏྟེ་ན ཀེ་ཧི་ཙི ཝི་སེ་སེ ཀེ་ཧི་ཙི ཨ་ཝི་སེ་སོ་ཡེ་ཝ སི་ཡཱ་ཏི.
ཨ་ཡཾ པ་ན ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་མུ་ཏྟ་ཀོ ན་ཡོ – ‘‘ཨ་ངྒུ་ཊྛ་པྤ་མཱ་ཎོ ཨ་ཏྟཱ, ཨ་ཎུ་མ་ཏྟོ ཨ་ཏྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ལ་དྡྷི་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཏྟོ ཙ སོ ས་ཉྙཱི ཙཱ་ཏི པ་རི་ཏྟ་ས་ཉྙཱི ཀཱ་པི་ལ་ཀཱ་ཎཱ་ད་པ་བྷུ་ཏ་ཡོ [ཀ་པི་ལ་ཀ་ཎཱ་དཱ་ད་ཡོ (དཱི. ནི. ཊཱི. ༡.༧༦-༧༧)] ཝི་ཡ. ཨ་ཏྟ་ནོ ས་བྦ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ཛཱ་ན་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎོ ཙ སོ ས་ཉྙཱི ཙཱ་ཏི ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་ས་ཉྙཱིཏི.
དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་པ་རི་བྷ་ཎྜ་ཏྟཱ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་ག་ཉཱ་ཎ་སྶ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་པ་བྷཱ་ཝ་ཛ་ནི་ཏེ་ན ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་ག་ཉཱ་ཎེ་ན དི་སྶ་མཱ་ནཱ་པི ས་ཏྟཱ་ནཾ སུ་ཁཱ་དི་ས་མ་ངྒི་ཏཱ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ་ཝ དི་ཊྛཱ ནཱ་མཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཙ་ཏུ་ཀྐ་ན་ཡཾ, པ་ཉྩ་ཀ་ན་ཡ་ཉྩ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཏི་ཀ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་བྷཱུ་མི་ཡ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀ་ཝི་ས་ཡཱ་སུ ཧི པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་ར་ཛྷཱ་ན་བྷཱུ་མཱི་སུ ཝེ་ཧ་པྥ་ལ་བྷཱུ་མིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ཙ་ཏུ་ཀྐ་ན་ཡེ ཏི་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སྶ, པ་ཉྩ་ཀ་ན་ཡེ ཙ ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སྶ ཝི་པཱ་ཀ་ཊྛཱ་ན་ཏྟཱ ཏི་ཀ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་བྷཱུ་མི་ཡོ ནཱ་མ. སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སཱ པ་ན ཏེ་ས་མ་ཝི་ས་ཡཱ. ནི་བྦ་ཏྟ་མཱ་ནནྟི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ. ན་ནུ ཙ ‘‘ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁཱི ཨ་ཏྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཝཱ་དཱ་ནཾ ཨ་པ་ར་ནྟ་དི་ཊྛི་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘ནི་བྦ་ཏྟ་མཱ་ནཾ དི་སྭཱ’’ཏི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ནུ་པ་པ་ནྣ་མེ་ཝ སི་ཡཱ. ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཝི་ས་ཡཱ ཧི ཨེ་ཏེ ཝཱ་དཱ་ཏི? ཨུ་པ་པ་ནྣ་མེ་ཝ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་སྶ ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁཱི་བྷཱ་ཝཱ་དི་ཀ་སྶ པ་ཀ་པྤ་ནཱ་ཡ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ནི་བྦ་ཏྟི་ད་སྶ་ནེ་ན ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྟཱ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ནི་བྦ་ཏྟ་མཱ་ནཾ དི་སྭཱ ‘ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁཱི’ཏི ག་ཎྷཱ་ཏཱི’’ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཏ་སྶཾ ཏ་སྶཾ བྷཱུ་མི་ཡཾ བཱ་ཧུ་ལླེ་ན སུ་ཁཱ་དི་ས་ཧི་ཏ་དྷ་མྨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ད་སྶ་ནཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏེ་སཾ ‘‘ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ག་ཧ་ཎ་ཏོ ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པཱ་ཡེ་ཝ བྷཱུ་མི ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ས་དྡ་ནྟ་རཱ་བྷི་ས་མྦ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན ཝི་ཡ ཧི ཨ་ཏྠ་པ་ཀ་ར་ཎཱ་དི་ཝ་སེ་ན་པི ཨ་ཏྠ་ཝི་སེ་སོ ལ་བྦྷ་ཏི. ‘‘ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཙ ཨེ་ཀ་ནྟ་བྷཱ་ཝོ བ་ཧུ་ལཾ པ་ཝ་ཏྟི་མ་ཏྟཾ པ་ཏི པ་ཡུ་ཏྟོ. ཏ་ཐཱ་པ་ཝ་ཏྟི་མ་ཏྟ་ད་སྶ་ནེ་ན ཏེ་སཾ ཨེ་ཝཾ ག་ཧ་ཎ་ཏོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཧ་ཏྠི་ད་སྶ་ཀ་ཨ་ནྡྷཱ ཝི་ཡ དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀཱ ཡཾ ཡ་དེ་ཝ པ་སྶ་ནྟི, ཏཾ ཏ་དེ་ཝ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ ཝོ་ཧ་ར་ནྟི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨུ་དཱ་ནེ ‘‘ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨ་ནྡྷཱ ཨ་ཙ་ཀྑུ་ཀཱ’’ཏི་ཨཱ་དི, (ཨུ་དཱ. ༥༥) ཏ་སྨཱ ཨ་ལ་མེ་ཏྠ ཡུ་ཏྟི་མ་གྒ་ནཱ་ཏི. ‘‘དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ དི་སྭཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་མ་ཏྠཾ ས་མ་ཏྠེ་ཏུཾ ‘‘ཝི་སེ་ས་ཏོ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.