ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

ཨེ་ཝཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ན ཝི་ཝི་དྷེ་ན ན་ཡེ་ན པ་ཎཱ་མཱ་དི་ཀཾ པ་ཀ་ར་ཎཱ་ར་མྦྷ་ཝི་དྷཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཝི་བྷཱ་ག་ཝ་ནྟཱ་ནཾ ས་བྷཱ་ཝ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཾ ཝི་བྷཱ་ག་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ སུ་ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏཾ, སུ་ཝི་ཉྙཱ་པི་ཏ་ཉྩ ཧོ་ཏཱི་ཏི པ་ཋ་མཾ ཏཱ་ཝ ཝ་གྒ་སུ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཝི་བྷཱ་གཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཏ་ཏྠ དཱི་གྷཱ་ག་མོ ནཱ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠཱཏི ‘‘དཱི་གྷ་སྶ ཨཱ་ག་མ་ཝ་ར་སྶ ཨ་ཏྠཾ པ་ཀཱ་ས་ཡི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཡ་དི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྨིཾ ཝ་ཙ་ནེ. ‘‘ཡ་སྶ ཨ་ཏྠཾ པ་ཀཱ་ས་ཡི་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏཾ, སོ དཱི་གྷཱ་ག་མོ ནཱ་མ ཝ་གྒ་སུ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, ཨེ་ཝཾ ཝི་བྷཱ་གོ་ཏི ཝཱ ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཏ་ཏྠཱཏི ‘‘དཱི་གྷཱ་ག་མ་ནི་སྶི་ཏ’’ནྟི ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཝ་ཙ་ནེ. ཡོ དཱི་གྷཱ་ག་མོ ཝུ་ཏྟོ, སོ དཱི་གྷཱ་ག་མོ ནཱ་མ ཝ་གྒ་སུ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན. ཨེ་ཝཾ ཝི་བྷ་ཛི་ཏ་བྦོ, ཨེ་དི་སོ་ཏི ཝཱ ཨ་ཏྠོ. ‘‘དཱི་གྷ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཧི ཝུ་ཏྟཾ དཱུ་ར་ཝ་ཙ་ནཾ ཏཾ-ས་དྡེ་ན པ་ཊི་ནི་དྡི་ས་ཏི ཝི་ཡ ‘‘དཱི་གྷཱ་ག་མ་ནི་སྶི་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཨཱ་ས་ནྣ་ཝ་ཙ་ན་མྤི ཏཾ-ས་དྡེ་ན པ་ཊི་ནི་དྡི་ས་ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ བུ་དྡྷི་ཡཾ པ་ར་མྨུ་ཁཾ ཝི་ཡ པ་རི་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ. ཨེ་དི་སེ་སུ ཧི ཋཱ་ནེ་སུ ཨ་ཏྟ་ནོ བུ་དྡྷི་ཡཾ ས་མྨུ་ཁཾ ཝཱ པ་ར་མྨུ་ཁཾ ཝཱ པ་རི་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཝཱ པ་ཊི་ནི་དྡི་སི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི ས་དྡ་མ་ཏྟ་པ་ཊི་ནི་དྡེ་སེ་ན ཨ་ཏྠ་སྶཱ་ཝི་རོ་དྷ་ན་ཏོ. ཝ་གྒ་སུ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ནི་བྦ་ཙ་ནཾ པ་ར་ཏོ ཨཱ་ཝི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཏ་ཡོ ཝ་གྒཱ ཡ་སྶཱ་ཏི ཏི་ཝ་གྒོ. ཙ་ཏུ་ཏྟིཾ་ས སུ་ཏྟཱ་ནི ཨེ་ཏྠ ས་ངྒ་ཡ྄ཧ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཝཱ ས་ངྒ་ཧོ ག་ཎ་ནཱ ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཙ་ཏུ་ཏྟིཾ་ས་སུ་ཏྟ་ས་ངྒ་ཧོ.

ཨ་ཏྟ་ནོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ པ་ཋ་མ་ས་ངྒཱི་ཏི་ཡཾ ནི་ཀྑི་ཏྟཱ་ནུ་ཀྐ་མེ་ནེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཏ་སྶ…པེ… ནི་དཱ་ན་མཱ་དཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ཧེ་ཏྠ ས་ངྒཱི་ཏི་ཀྐ་མེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀ་སྨཱ པ་ན ཙ་ཏཱུ་སུ ཨཱ་ག་མེ་སུ དཱི་གྷཱ་ག་མོ པ་ཋ་མཾ ས་ངྒཱི་ཏོ, ཏ་ཏྠ ཙ སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷ་ཝ་གྒོ པ་ཋ་མཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ, ཏ་སྨི་ཉྩ བྲ་ཧྨ་ཛཱ་ལ་སུ་ཏྟཾ, ཏ་ཏྠཱ་པི ནི་དཱ་ན་ནྟི? ནཱ་ཡ་མ་ནུ་ཡོ་གོ ཀ་ཏྠ་ཙི་པི ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏི ས་བྦ་ཏྠེ་ཝ ཝ་ཙ་ན་ཀྐ་མ་མ་ཏྟཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫི་ཏ་བྦ་ཏོ. ཨ་པི་ཙ ས་དྡྷཱ་ཝ་ཧ་གུ་ཎ་ཏྟཱ དཱི་གྷཱ་ག་མོ་ཝ པ་ཋ་མཾ ས་ངྒཱི་ཏོ. ས་དྡྷཱ ཧི ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཱ་ནཾ བཱི་ཛཾ. ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘ས་དྡྷཱ བཱི་ཛཾ ཏ་པོ ཝུ་ཊྛཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༢.༡༩༧; སུ. ནི. ༧༧). ས་དྡྷཱ་ཝ་ཧ་གུ་ཎ་ཏཱ ཙ་སྶ ཧེ་ཊྛཱ ད་སྶི་ཏཱ་ཡེ་ཝ. ཀི་ཉྩ བྷི་ཡྻོ – ཀ་ཏི་པ་ཡ་སུ་ཏྟ་ས་ངྒ་ཧ་ཏཱ་ཡ ཙེ་ཝ ཨ་པྤ་པ་རི་མཱ་ཎ་ཏཱ་ཡ ཙ ཨུ་གྒ་ཧ་ཎ་དྷཱ་ར་ཎཱ་དི་སུ་ཁ་ཏོ པ་ཋ་མཾ ས་ངྒཱི་ཏོ. ཏ་ཐཱ ཧེ་ས ཙ་ཏུ་ཏྟིཾ་ས་སུ་ཏྟ་ས་ངྒ་ཧོ, ཙ་ཏུ་ས་ཊྛི་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་ར་པ་རི་མཱ་ཎོ ཙ. སཱི་ལ་ཀ་ཐཱ་བཱ་ཧུ་ལླ་ཏོ པ་ན སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷ་ཝ་གྒོ པ་ཋ་མཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ. སཱི་ལ་ཉྷི སཱ་ས་ན་སྶ ཨཱ་དི སཱི་ལ་པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་ཏྟཱ ས་བྦ་གུ་ཎཱ་ནཾ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ཏ་སྨཱ ཏི་ཧ ཏྭཾ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་དི་མེ་ཝ ཝི་སོ་དྷེ་ཧི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ. ཀོ ཙཱ་དི ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ? སཱི་ལ་ཉྩ སུ་ཝི་སུ་དྡྷ’’ནྟི་ཨཱ་དི (སཾ. ནི. ༥.༤༦༩). སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ཐཱ་བཱ་ཧུ་ལླ་ཏོ ཧི སོ ‘‘སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷ་ཝ་གྒོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ. དི་ཊྛི་ཝི་ནི་ཝེ་ཋ་ན་ཀ་ཐཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ན སུ་ཏྟ་ནྟ་པི་ཊ་ཀ་སྶ ནི་ར་ཝ་སེ་ས་དི་ཊྛི་ཝི་བྷ་ཛ་ནཾ བྲ་ཧྨ་ཛཱ་ལ་སུ་ཏྟཾ པ་ཋ་མཾ ནི་ཀྑི་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏེ་པི་ཊ་ཀེ ཧི བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནེ བྲ་ཧྨ་ཛཱ་ལ་ས་དི་སཾ དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནི ནི་གྒུ་མྦཾ ནི་ཛྫ་ཊཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་བྷ་ཏྟ་སུ་ཏྟཾ ན་ཏྠི. ནི་དཱ་ནཾ པ་ན པ་ཋ་མ་ས་ངྒཱི་ཏི་ཡཾ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་རེ་ན པུ་ཊྛེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ཨཱ་ན་ནྡེ་ན དེ་ས་ཀཱ་ལཱ་དི་ནི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ པ་ཋ་མཾ ནི་ཀྑི་ཏྟ་ནྟི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘བྲ་ཧྨ་ཛཱ་ལ་སྶཱ་པཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ཙ ‘‘ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ དེ་ས་ཀཾ ནི་ཡ་མེ་ཏི, པ་ཋ་མ་ས་ངྒཱི་ཏི་ཀཱ་ལེཏི པ་ན ཀཱ་ལ་ནྟི, ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཨུ་པ་རི ཨཱ་ཝི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.