༡. ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡. ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཨུ་དྡི་ཊྛོ, ན ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་དྷ་མྨོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སོཏི ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ. ཨེ་ཏྠ ཙ པ་ཋ་མ་ཝི་ཀ་པྤེ ཡོ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཝུ་ཏྟོ, ཡོ ཙ དུ་ཏི་ཡ་ཝི་ཀ་པྤེ ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ ཝུ་ཏྟོ, སོ ཡ་སྨཱ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་དྷ་མྨ་སྶ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ་ཡེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨུ་བྷ་ཡ་ཐཱ་པི ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀ་ཏཱ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཨུ་དྡི་ཊྛོ་ཏི ད་སྶི་ཏཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཡ་ཐཱ ཙེ་ཏྠ, ཨེ་ཝཾ ‘‘ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ་དཱི་སུ ཨ་ཏྠོ ནེ་ཏ་བྦོ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨེ་ས ན་ཡོ སེ་ས་པ་ཙྩ་ཡེ་སུ་པཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཝ, ན དྷ་མྨ་ཏོ ཨ་ཉྙཱ དྷ་མྨ་ས་ཏྟི ནཱ་མ ཨ་ཏྠཱི་ཏི. ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀཾ དྷ་མྨནྟི པ་ཙྩ་ཡ་དྷ་མྨཾ ཨཱ་ཧ. ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀ་ཏནྟི པ་ཙྩ་ཡ་ཏཾ.
པ་ཙྩ་ཏྟ་ནི་དྡི་ཊྛོཏི པ་ཙྩ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ནི་དྡི་ཊྛོ, པ་ཋ་མཱ་ཡ ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡཱ ནི་དྡི་ཊྛོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནཱཏི པ་ཙྩ་ཡ་དྷ་མྨ་ནི་དྡེ་ས་བྷཱུ་ཏེ་ན པ་ཙྩ་ཏྟ་ནི་དྡི་ཊྛེ་ན པ་ཋ་མེ་ན ཧེ་ཏུ་ས་དྡེ་ན. ཨེ་ཏ་སྶཱཏི ཧེ་ཏུ་ས་དྡཱ་བྷི་དྷེ་ཡྻ་མ་ཏྠ་མཱ་ཧ. སོ ཧི ཚ་བྦི་དྷོ ན་ཝ་ཝི་དྷོ དྭཱ་ད་ས་ཝི་དྷོ་ཏི ཨ་ནེ་ཀ་བྷེ་དེ་ན བྷི་ནྣོ་པི ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་སཱ་མ་ཉྙེ་ན ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཝུ་ཏྟོ. དུ་ཏི་ཡོ ཧེ་ཏུ་ས་དྡོ་ཏི ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཡོ་ཛ་ནཱ. ཧེ་ཏུ་ནཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནནྟི ཨ་དྷི་ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཧེ་ཏུ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ནྟོ ཧེ་ཏུ་ནཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ན ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ན’’ནྟི ཨེ་ཝཾ པ་ད་མེ་ཏཾ. ན ཧི ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ཧེ་ཏུ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡོ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི. ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ས་དྡ་སྶ ས་མྦ་ནྡྷཱི་ས་དྡ་ཏྟཱ ‘‘ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ས་དྡ་སྶ སཱ་པེ་ཀྑ་ཏྟཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ་ཏི ཧི ཝུ་ཏྟེ ཀེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ་ཏི ཨེ་ཀ་ནྟ་ཏོ ས་མྦ་ནྡྷི་ཨ་ནྟ་རཾ ཨ་པེ་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཉྙ་སྶ…པེ… ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི. ནཱ་ཡཾ ཨེ་ཀ་ནྟོཏི ཡྭཱ་ཡཾ ‘‘དུ་ཏི་ཡེ ཧེ་ཏུ་ས་དྡེ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟོ ཨ་ཏྠོ, ཨ་ཡ་མེ་ཀ་ནྟོ ན ཧོ་ཏི, ཨ་ཉྙཱ་པེ་ཀྑོ་པི ས་དྡོ ཨ་ཉྙ་སྶ ཝི་སེ་ས་ནཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨི་དཾ ན ས་བྦ་ཏྠེ་ཝ ས་མྦྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘པ་ཙྩ་ཏྟ་ནི་དྡི་ཊྛོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ཋ་མ་སྶ ཧེ་ཏུ་ས་དྡ་སྶ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ས་དྡཱ་ན་པེ་ཀྑ་ཏཾ ཨཱ་ཧ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཧེ་ཧུ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཨེ་ཏྠེ་ཝ བྱཱ་ཝ་ཊོ’’ཏི. ཨ་ཝི་སི་ཊྛཱཏི ན ཝི་སེ་སི་ཏཱ. ཨེ་ཝནྟི ཡ་ཐཱ ཧེ་ཏུ་ས་དྡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏྠ བྱཱ་ཝ་ཊེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ན ཝི་སེ་སི་ཡ་ནྟི ཀི་ཙྩ་ནྟ་ར་པ་སུ་ཏ་ཏྟཱ, ཨེ་ཝཾ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ས་དྡེ་ན ཧེ་ཏུ་ས་དྡ་ཝི་སེ་ས་ན་ར་ཧི་ཏེ་ན ཏ་ད་ཏྠ་མ་ཏྟ་བྱཱ་ཝ་ཊ་ཏྟཱ ཨ་ཝི་སེ་ས་ཏོ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ ག་ཧ་ཎཾ སི་ཡཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ས་དྡེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨཱ་ཧཱ་རི་ནྡྲི་ཡཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོཏི ཨཱ་ཧཱ་རེ་ཧི ཨི་ནྡྲི་ཡེ་ཧི ཙ ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ན ཧི ཕ་སྶ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝེ་ད་ནཱ་ཛཱི་ཝི་ཏ་ཝི་ར་ཧི་ཏོ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ ཨ་ཏྠི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཝ་ཛྫེ་ཏ་བྦཱ…པེ… ཏཾ ན ཀ་ཏ’’ནྟི. ཝ་ཛྫེ་ཏ་བྦཾ ཧེ་ཏུ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཾ.
ཨེ་ཝ་མྤཱིཏི དུ་ཏི་ཡེ་ན ཧེ་ཏུ་ས་དྡེ་ན ག་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ་པི ནཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཡ་དི་པི ཧེ་ཏ་ཝོ བ་ཧ་ཝོ, སཱ་མ་ཉྙ་ནི་དྡེ་སོ ཙཱ་ཡཾ, ཏ་ཐཱ་པི སཱ་མ་ཉྙ་ཛོ་ཏ་ནཱ་ཡ ཝི་སེ་ས་ནི་དྡི་ཊྛ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘པ་ཙྩ་ཏྟ…པེ… ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ’’ཏི. ཝི་ནཱ་པི དུ་ཏི་ཡེ་ན ཧེ་ཏུ་ས་དྡེ་ན ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ སི་དྡྷེ་པཱིཏི ཨི་མི་ནཱ ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ནཱ་ཡ་མེ་ཀ་ནྟོ’’ཏི, ཏ་མེ་ཝ ཨུ་ལླི་ངྒེ་ཏི. ན པ་ན ཧེ་ཏཱུ་ནནྟི ཨི་དཾ ཧེ་ཏུ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་བྷཱ་ཝེ་ན ག་ཧ་ཎཾ ན ཡུ་ཛྫེ་ཡྻཱ་ཏི ཨཱ་ས་ངྐ་མཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཝ་མྤི ག་ཧ་ཎཾ སི་ཡཱ’’ཏི. སོཏི དུ་ཏི་ཡོ ཧེ་ཏུ་ས་དྡོ. ཨ་པ་རེ པ་ན ‘‘ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ན’’ནྟི ཨེ་ཏྠ ཧེ་ཏཱུ་ན་ཉྩ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ན་ཉྩཱ་ཏི ས་མཱ་སཾ ཝི་ཀ་པྤེ་ནྟི. པ་ཏི་ཊྛཱ་མ་ཏྟཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ནི་ར་པེ་ཀྑཱཏི ཧེ་ཏུ་ཛྷཱ་ན་མ་གྒ་དྷ་མྨཱ པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ནི་ཡྻཱ་ན་མ་ཏྟེ་ན ཨ་ཉྙ་དྷ་མྨ་ནི་ར་པེ་ཀྑཱ ཧེ་ཏུ་ཛྷཱ་ན་མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཡ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་རོ་ནྟི. སཱ་པེ་ཀྑཱ ཨེ་ཝཱཏི ཨ་ཉྙ་སཱ་པེ་ཀྑཱ ཨེ་ཝ. ཨཱ་ཧ་རི་ཏ་བྦ་ཨི་སི་ཏ་བྦཱ ཨཱ་ཧཱ་རི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨུ་པ་ཀ་ཏྟ་བྦ་དྷ་མྨཱ. ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ ཡེ་ཧི སཱ་པེ་ཀྑཱ, ཏེ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་དྷ་མྨེ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ནྟི, ཏ་སྨཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏེ ཝི་ནཱ་པི…པེ… ན ཀ་ཏ’’ནྟི. པ་རི་ཙྪི་ནྡ་ནྟི ཝི་སེ་སེ་ནྟི. ཏནྟི དུ་ཏི་ཡཾ ཨཱ་ཧཱ་རི་ནྡྲི་ཡ་གྒ་ཧ་ཎཾ. ཏ་ཏྠཱཏི ཨཱ་ཧཱ་རི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་ནི་དྡེ་སེ. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཏ་ཏྠེ་ཝ, ཨི་དྷ ཙ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ནི་དྡེ་སེ དུ་ཏི་ཡེ་ན ཧེ་ཏུ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ པུ་ན ཝི་སེ་ས་ན་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི, ཀ་སྨཱ? པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏེ་ནེ་ཝ ཧེ་ཏུ་ནཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཉྙེ་ས་ཉྩ ཧེ་ཏཱུ་ནཾ ཨ་ཝི་ཙྪི་ནྣ་ཏྟཱ.
པུ་རི་མ་ཝ་ཙ་ནཱ་པེ་ཀྑོ ཝུ་ཏྟ་སྶེ་ཝ ནི་དྡེ་སོཏི ཏཾ-ས་དྡ་སྶ པ་ཊི་ནི་དྡེ་ས་བྷཱ་ཝ་མཱ་ཧ. པཱ་ཀ་ཊཱི་བྷཱུ་ཏེ ཨེ་ཝ ཨ་ཏྠེ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, པཱ་ཀ་ཊཱི་བྷཱ་ཝོ ཙ ཨ་ཉྙཱ་ན་པེ་ཀྑེ་ན ས་དྡེ་ན པ་ཀཱ་སི་ཏ་ཏྟཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ན་པེ་ཀྑ་ནཱི་ཡོ ཨ་ཏྠ་ནྟ་ར་བྱཱ་ཝ་ཊ་ཏྟཱ. ཨ་ཉྙོཏི ཧེ་ཏུ་ས་དྡ་ཏོ ཨ་ཉྙོ. ནི་དྡི་སི་ཏ་བྦ་པ་ཀཱ་ས་ཀོ ཝུ་ཏྟོ ན་ཏྠི, ཡོ ཏཾ-ས་དྡེ་ན པ་ཊི་ནི་དྡེ་སཾ ལ་བྷེ་ཡྻ.
ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ‘‘ཏཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ན’’ནྟི ཨེ་ཏྠ ཀ་ཐ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ན་ནྟི ཨི་མི་ནཱ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ པ་ན-ས་དྡོ ས་ཏི་པི ཧེ་ཏཱུ ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ ནི་དྡེ་ས་བྷཱ་ཝེ ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀ་ས་དྡེ ལ་བྦྷ་མཱ་ནཱ་ནཾ ནི་དྡི་སི་ཏ་བྦཱ་ནཾ པཱ་ཀ་ཊཱི་ཀ་ར་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཧེ་ཏུ་ས་དྡ་ཏོ ཝི་སེ་སཾ ཛོ་ཏེ་ཏི. ‘‘ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ན’’ནྟི ཨི་མ་སྶ ས་མཱ་ས་པ་ད་སྶ ཨུ་ཏྟ་ར་པ་ད་ཏྠ་པྤ་དྷཱ་ན་ཏྟ་མཱ་ཧ ‘‘པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་ཝ་ཙ་ནེ་ནཱ’’ཏི. ཏེ་ན ཙ ཡ་ཐཱ་དྷི་པྤེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ ཨེ་ཀ་དེ་སོ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ཏི དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝི་སེ་ས་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ས་མ་ཏྟེ་ནཱ’’ཏི. ཝི་སེ་ས་ནཾ ནཱ་མ ཝི་སེ་སི་ཏ་བྦཱ་པེ་ཀྑ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་ཝ་ཙ་ན་ནྟ་རཱ་པེ་ཀྑེ་ནཱ’’ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཝི་ནཱ པ་ཊི་ནི་དྡེ་ས་ཏཱ ན་ཏྠཱི་ཏི ‘‘པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཏཾ-ས་དྡེ་ན ནི་དྡི་སི་ཏ་བྦནྟི ‘‘ཏཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ན’’ནྟི ཨེ་ཏྠ ཏཾ-ས་དྡེ་ན ནི་དྡི་སི་ཏ་བྦཾ ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀ་ས་དྡེ པཱ་ཀ་ཊཱི་བྷཱུ་ཏཾ ཀིཾ པ་ནཱ་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ཏེ ཧེ་ཏཱུ ཙེ་ཝ…པེ… ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ ཙ ཏཾ-ས་དྡེ་ན ནི་དྡི་སི་ཏ་བྦཱ ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀ་ས་དྡེ པཱ་ཀ་ཊཱི་བྷཱུ་ཏཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་ཉྙ་ཐཱཏི ‘‘ཡེ་ཧི ཧེ་ཏཱུ་ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཨ་ཉྙེ་ན པ་ཀཱ་རེ་ན. ཏཾ ཨ་ཉྙཾ པ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཏེ ཧེ་ཏཱུ…པེ… ས་མྦ་ནྡྷེ ས་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨི་དྷཱཏི ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཝུ་ཏྟ་ས་མྦ་ནྡྷ་ནཾ བྷུ་མྨ་ནི་དྡེ་སེ་ན པ་རཱ་མ་ས་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝཱཏི པ་ཋ་མེ་ནེ་ཝ ཧེ་ཏུ་ས་དྡེ་ན. ཏཾ-ས་དྡེ་ན ནི་དྡི་སི་ཏ་བྦཱཏི ‘‘ཏཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ན’’ནྟི ཨེ་ཏྠ ཏཾ-ས་དྡེ་ན ནི་དྡི་སི་ཏ་བྦཱ ཡ་ཐཱ པཱ་ཀ་ཊཱ, ཨེ་ཝཾ པུ་བྦེ ‘‘ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟ་ཙོ་ད་ནཱ་ཡ་མྤི ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཏེ་ནེ་ཝ ཏཾ-ས་དྡེ་ན ནི་དྡི་སི་ཏ་བྦཱ པཱ་ཀ་ཊཱ བྷ་ཝི་ཏུཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟི. ཏ་ཐཱ ཙ ས་ཏི ནི་དྡི་སི་ཏ་བྦ་སྶ…པེ… ན ཡུ་ཛྫེ་ཡྻ. དུ་ཝི་དྷ་མྤི ཝཱ ཧེ་ཏུ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱཏི ‘‘ཧེ་ཏཱུ ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ན’’ནྟི ཨེ་ཏྠ ཀ་ཏཾ དྭི་པྤ་ཀཱ་ར་ཧེ་ཏུ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་རེ་ཏྭཱ ‘‘ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ན་ནྟི ཨ་ཝ་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཏཾ-ས་དྡ་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡ་ཏཾ ཙོ་དེ་ཏི, ‘‘ནི་དྡི་སི་ཏ་བྦ་སྶ ཨ་པཱ་ཀ་ཊ་ཏྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་རི་ཧ་ར་ཏི ཙ. ཧེ་ཏཱུ ཧི པ་ཙྩ་ཡཱཏི ཨི་དཾ ཨ་ཡཾ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ཀ་ཐཱ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ.
ཏཾ ན ཝུ་ཏྟནྟི ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཝ་ཙ་ནཾ ན ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྶཱཏི ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་སྶ. ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ན ཝུ་ཏྟོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཝུ་ཏྟོ་ཝ སོ ‘‘ཝི་པཱ་ཀཱ་བྱཱ་ཀ་ཏོ ཨེ་ཀོ ཁ་ནྡྷོ ཏི་ཎྞ་ནྣཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཀ་ཊ་ཏྟཱ ཙ རཱུ་པཱ་ནཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ, ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ ཨེ་ཀ་སྶ ཁ་ནྡྷ་སྶ ཀ་ཊ་ཏྟཱ ཙ རཱུ་པཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ, ཏ་སྨཱ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ན ས་ཀྐཱ ནི་ཝཱ་རེ་ཏུཾ. ཏ་ཏྠཱཏི ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ནི་དྡེ་སེ. ཏ་ཏྠ ཧི ‘‘ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ དྷ་མྨཱ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ རཱུ་པཱ་ནཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་རཱུ་པཱ་ནི ཨེ་ཝ ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནི. ཨི་དྷཱ་པཱིཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ནི་དྡེ་སེ་པི. ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝི་ཏ་བྦནྟི ‘‘ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ན’’ནྟི ནི་དྡེ་སེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ཀ་སྨཱ ཏ་ཐཱ ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ན་ནྟི པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཝི་སེ་སི་ཏཾ ཧོ་ཏི ས་བྦ་ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན. ཝ་ཙ་ནེ་ནཱཏི ཡ་ཐཱ་ད་སྶི་ཏེ་ན ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཙ་ནེ་ན. ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཝ ཧི ཏ་ཏྠ པ་ཙྩ་ཡ་ནི་དྡེ་སེ ཝུ་ཏྟོ, ན ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ ས་མུ་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
ཧེ་ཏུ་ཨཱ་དི་པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཏ་ཉྩ ད་སྶེ་ཏི ཡ་ད་གྒེ་ན ཏཱ་ནི ཙི་ཏྟ་པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཝུ་ཏྟཱི་ནི, ཏ་ད་གྒེ་ན ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨ་པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཝུ་ཏྟཱི་ནི་པི ཧོ་ནྟཱི་ཏི. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མེ་ཏཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཡ་དེ་ཏཾ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཝ་སེ་ན མ་ནོ་དྭཱ་རེ ཙེ་ཏ་ནཾ སེ་ས་དྭཱ་རེ་སུ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་པ་ཡོ་ག་ཝ་སེ་ན ས་ངྐ་པྤ་ནཾ, ཡ་ཉྩ ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ ས་ནྟཱ་ནེ ཨ་ནུ་ས་ཡ་ནཾ, ཨེ་ཏཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨེ་སོ པ་ཙྩ་ཡོ ཀ་མྨ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱ པ་ཏི་ཊྛཱ་ནཱ་ཡ. པ་ཏི་ཊྛི་ཏེཏི ཀ་མྨཾ ཛ་ཝཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ན་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་པ་ཏི་ཊྛཱ་པ་ཏྟེ ཀ་མྨ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ཝི་རུ་ལ༹ྷེ་ཏི ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཀ་མྨ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཏོ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་བཱི་ཛེ ཝི་རུ་ལ༹ྷེ ཝི་རུ་ཧ་ནྟེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཐ ཝཱ པ་ཏི་ཊྛཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཧོ་ཏཱིཏི ཀི་ལེ་སཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་ས་ངྑཱ་ཏེ ཀ་མྨ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ པ་ཙྩ་ཡེ པ་ཊི་སི་དྡྷེ ཨཱ་ཡ་ཏི་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ པ་ཏི་ཊྛཱ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨིཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ པུ་ན་བྦྷ་ཝཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧ་ནྟེ ཝི་རུ་ལ༹ྷེ བཱི་ཛ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་རུ་ཧ་ནྟེ ནཱ་མ་རཱུ་པ་སྶ ཨ་ཝ་ཀྐ་ནྟི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ནཱ་མ་རཱུ་པ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ’’ཏི.
པུ་རི་མ་ཏ་ར་སི་དྡྷཱ་ཡཱཏི ཁེ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ནི་བྦ་ཏྟི་ཡཱ པུ་རེ་ཏ་ར་མེ་ཝ སི་དྡྷཱ་ཡ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ. ཨ་ཏྟ་ལཱ་བྷོ་ཡེ་ཝ ཙེ་ཏྠ པ་ཏི་ཊྛཱ་ནཾ, ན པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱ་ནཾ ཨ་ཝ་ཊྛཱ་ན་ནྟི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘པ་ཏི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་མྨ་སྶ ཀ་ཊ་ཏྟཱ ཨུ་པྤ་ཏྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ.
སེ་ས་རཱུ་པཱ་ནནྟི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་དཱི་ནཾ སེ་ས་རཱུ་པཱ་ནཾ, པ་ཝ་ཏྟེ པ་ན ཏི་ས་ནྟ་ཏི་རཱུ་པཱ་ན་མྤི. ས་ཧ་བྷ་ཝ་ན་མ་ཏྟཾ ཝཱ ད་སྶེ་ཏི. ས་ཧ་བྷཱ་ཝེ་ན་པི ཧི ཨ་ཏྠི ཀཱ་ཙི ཝི་སེ་ས་མ་ཏྟཱ. ཀ་ཏྠ་ཙི ཀ་ཏྠ་ཙཱིཏི པ་ཀ་ཏི་ཀཱ་ལ་བྷ་ཝ་ཝི་སེ་སཱ་དི་ཀེ. ཏ་ཏི་ཡ་པ་ཀ་ཏི་ཡ་ཉྷི པ་ཋ་མ་ཀ་པྤི་ཀ་ཀཱ་ལེ ཙ བྷཱ་ཝ་ཀ་ལཱ་པོ ན་ཏྠི, རཱུ་པ་བྷ་ཝེ ཀཱ་ཡ་ཀ་ལཱ་པོ་པི. ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ཏ་ཏྠེ་ཝ གྷཱ་ན་ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཀ་ལཱ་པཱ, ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ ཙ ཨ་ནྡྷཱ་དཱི་ནཾ ཙ་ཀྑཱ་དི་ཀ་ལཱ་པཱ ས་ངྒ་ཡ྄ཧ་ནྟི. ཀ་ཏྠ་ཙི ཨ་བྷཱ་ཝཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོཏི ནཱ་མ་རཱུ་པོ་ཀཱ་སེ ཀ་ཏྠ་ཙི་པི ཨ་བྷཱ་ཝཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ.
ཏེ་སནྟི པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པཱ་དཱི་ནཾ. ན ཧི ཧེ་ཏུ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཨུ་ཏུ་ཨཱ་ཧཱ་ར་ཛཱ་ནཾ པ་ན ས་མྦྷ་ཝོ་ཡེ་ཝ ན་ཏྠི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ས་ངྒོ་ཡེ་ཝ ན་ཏྠཱི’’ཏི. ན པ་ན ལ་བྦྷ་ཏི པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཡེ ཏཱ་དི་ས་སྶ ཝཱ་ར་སྶ ཨ་ནུ་དྡྷ་ཊ་ཏྟཱ. ཨི་དནྟི ‘‘པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པཱ་དཱི་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་བཱ་ཧ་ན་ཏོ’’ཏི ཨི་དཾ ‘‘ཧེ་ཏཱུ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ན’’ནྟི ཨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ པ་རི་ཧཱ་ར་ཝ་ཙ་ནཾ, ཨཱི་དི་སཱི པ་ན ཙོ་ད་ནཱ ཨ་ནོ་ཀཱ་སཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘བྷ་ག་ཝཱ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཡོ ཧི དྷ་མྨོ ཡ་ཐཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དེ་སི་ཏོ, སོ ཏ་ཐེ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ་ཏི.
ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.