༡༦. ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༦. ‘‘མི་སྶ་ཀ་ཏྟཱ’’ཏི ཨི་དཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཏཱ་ཡ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་སི་ཏ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ མི་སྶ་ཀ་ཏྟཱཏི རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་མི་སྶ་ཀ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡནྟི ཨ་རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ. ན ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ཝ་ཛྫི་ཏ་བྦནྟི ཡ་ཐཱ པ་ཉྷཱ་པུ་ཙྪ་ཀེ ཨ་རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ མི་སྶ་ཀ་ཏྟཱ ན ག་ཧི་ཏཾ, ན ཨེ་ཝ་མི་དྷ ཨ་རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་གྒ་ཧི་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་ནྟ་རཱ་པེ་ཀྑཱ་ནི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དི་ཨ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡ་སཱ་པེ་ཀྑཱ་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཙྩ་ཡཱ སི་ཡུཾ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ རཱུ་པཱ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཀ་དཱ་ཙི་པི ཨ་ཝི་ནི་བྦྷུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, པ་ཙྩ་ཡ་ནྟ་ར་ས་མོ་དྷཱ་ནཱ་པེ་ཀྑ་ཏཱ་ཡ ཙ. ཡོ པ་ན ནི་ར་པེ་ཀྑོཏི ཡ་ཐཱ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནི པ་ཙྩ་ཡ་ནྟ་རེ་སུ སཱ་པེ་ཀྑཱ་ནི, ཨེ་ཝཾ སཱ་པེ་ཀྑོ ཨ་ཧུ་ཏྭཱ ཡོ ཏ་ཏྠ ནི་ར་པེ་ཀྑོ ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་ནི་བྦྷུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ དུ་ཝི་དྷ་མྤི ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ, སོ ཨ་ཏྟ་ནོ…པེ… ན་ཏྠཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨ་ཝི་ནི་བྦྷུ་ཏྟཱ་ནཾ ཏེ་ས་མྤི ལི་ངྒཱ་དཱི་ནཾ སི་ཡུཾ ཝི་ནི་བྦྷུ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨ་དི་ཊྛ་ཏྟཱ. ན་ནུ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ནི་བྦྷུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ དི་ཊྛོ་ཏི? ས་ཙྩཾ དི་ཊྛོ, ན པ་ན སོ ས་མཱ་ན་ཛཱ་ཏི་ཡཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ན ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ས་ཏི ཙེ་ཝནྟི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ ས་མཱ་ན་ཛཱ་ཏི་ཡཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཝི་ནི་བྦྷུ་ཏྟ་སྶ ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ ས་ཏི ཨི་ཏྠི་པུ་རི་སི་ནྡྲི་ཡེ་ཧི ས་དྡྷིཾ. ས་ཧ་ཡོ་གེ ཧི ཨི་དཾ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཡ་དི་པི ཨི་ཏྠི་པུ་རི་སི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ལི་ངྒཱ་དཱི་ནཾ ཀ་ལ་ལཱ་དི་ཀཱ་ལེ ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཾ ན ཕ་རེ་ཡྻུཾ ཏེ་སཾ ཏ་དཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཡེ པ་ན རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ ཏ་དཱ ས་ནྟི, ཏེ་ཧི ཨ་ཝི་ནི་བྦྷུ་ཏྟཱ་ཝ, ཏེ་སཾ ཀ་སྨཱ ན ཕ་ར་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཉྙེ་སཾ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་བཱི་ཛ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ནི་མི་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པཱ་ནནྟི ཀ་ལ་ལཱ་དི་ཨ་ཝ་ཏྠཱ་ནུ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི་ཏཾ ཨི་ཙྪ་ནྟི, ཡ་ཏོ ‘‘ཨི་ཏྠཱི, པུ་རི་སོ’’ཏི པ་ཀ་ཏི་ཝི་བྷཱ་གོ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཏེ་སཾ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
ཀུ་ས་ལ་ཛཱ་ཏི་ཡནྟི ནི་དྡྷཱ་ར་ཎེ བྷུ་མྨཾ. ཡེ པ་ན ‘‘ཀུ་ས་ལ་ཛཱ་ཏི་ཀ’’ནྟི པ་ཋ་ནྟི, ཏེ་སཾ པ་ཙྩ་ཏྟེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཝི་སུཾ ཨེ་ཀ་ཛཱ་ཏི ཝཱ བྷཱུ་མི ཝཱ ན ཧོ་ཏི ཏ་དེ་ཀ་དེ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཧེ་ཏུ་ཨཱ་དཱི་སུ་པཱིཏི ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ‘‘ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ཧཱ་རེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ཀཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོཏི ཡྭཱ་ཡཾ ‘‘བྷཱུ་མི་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟེ་སཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་རཱུ་པེ ཨ་ལ་བྦྷ་མཱ་ན་སྶ ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ཨ་ཊྛ་པ་ནེ ཨ་ཏྠ་ན་ཡོ ཝུ་ཏྟོ, ཨེ་ས ན་ཡོ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཨ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཀུ་ས་ལ་ཧེ་ཏུ, ཏ་ཐཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཧེ་ཏཱུཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི པ་ཋ་མཱ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཀུ་ས་ལ་ཧེ་ཏུ དོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ཀུ་ས་ལ་ཧེ་ཏུ ཙ ཝི་སུཾ ཨེ་ཀ་ཛཱ་ཏི བྷཱུ་མི ཝཱ ན ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་རུ་པྤེ ཨ་ལ་བྦྷ་མཱ་ནཱ་པི ཝི་སུཾ ན ཋ་པི་ཏཱ་ཏི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ. ཨེ་ས ན་ཡོ ‘‘ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ཧཱ་རེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ.
ས་ཏི ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟེ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ་པི ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ སི་ཡཱ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ’’ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི ‘‘ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ས་ཧ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀོ དྷ་མྨོ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི (པ་ཊྛཱ. ཨ་ཊྛ. པ་ཙྩ་ཡུ་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ). ཏ་སྶ པ་ན ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝོ ཡ་དི་པི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ པ་ན ཏ་སྶ ན་ཏྠཱི’’ཏི ས་རཱུ་པེ་ནེ་ཝ ད་སྶི་ཏོ, ཏ་ཐཱ་པི ཏཾ ཨ་ན་ནུ་ཛཱ་ན་ནྟོ ‘‘ཨུ་པྤཱ་ད…པེ… ནི་ཝཱ་རེ་ཏུ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཝ་ཀྑ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཏ་མ་ཏྠཾ ས་མ་ཏྠེ་ཏི. ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་དི་སནྟི ཧི ཨེ་ཏེ་ན ཏ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ. པ་ཝ་ཏྟེ་ཙཱཏི ཙ-ས་དྡེ་ན པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡ་ཉྩ ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པ་སྶ རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་ཏོ ཨ་ཉྙོ ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཙྩ་ཡོ ན ཧི ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. པ་ཊི་ཙྩ་ཝཱ་རཱ་ད་ཡོ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཝཱ་ར་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ ཚ ཝཱ་རཱ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎ་མེ་ཝ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟཱ ‘‘ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཙྩ ཀུ་ས་ལོ དྷ་མྨོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ, ན ཋི་ཏི་ཀྑ་ཎ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱཏི ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎ་མེ་ཝ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏྟཱ. ཨེ་ཏེ་སཱུཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་སུ ཚ་སུ ཝཱ་རེ་སུ. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཨ་ནུ་པཱ་ལ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ ན པཱ་ཀ་ཊཾ བ་ལ་ཝ་ཉྩ ཡ་ཐཱ ཋི་ཏི་ཀྑ་ཎེ པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་ལཱ་བྷ་ཏོ ཐི་ར་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ་སྶ ཏཾ པཱ་ཀ་ཊཾ བ་ལ་ཝ་ཉྩ, ཏ་སྨཱ ‘ཋི་ཏི་ཀྑ་ཎེ’ཏི ཝུ་ཏྟ’’ནྟི ཝ་ད་ནྟི.
ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.