༢. ཀཱ་ལ་སཾ་ས་ནྡ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༨༥. ཨ་ཏཱི་ཏཱ …པེ… ཀ་རི་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏྠཱ་ཡཾ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ – ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ནྟི རཱུ་པ་སྶ ཨི་མཾ ཝི་སེ་སཾ, ཨེ་ཝཾ ཝི་སེ་སཾ ཝཱ རཱུ་པཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཏཱ་ཝི་སེ་ས་ཝི་སི་ཊྛ་རཱུ་པ་མེ་ཝ ཨ་པྤི་ཡཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་རཱུ་པ་བྷཱ་ཝཱ་ནཾ ས་མཱ་ནཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཏྟཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཝི་ས་ཡེ ཨ་པྤེ་ཏ་བྦཾ, ཝ་ཙཱི་གོ་ཙ་རཾ པཱ་པེ་ཏ་བྦཾ ས་ཏི་པི ནེ་སཾ ཝི་སེ་ས་ན་ཝི་སེ་སི་ཏ་བྦ་ཏཱ་ས་ངྑཱ་ཏེ ཝི་བྷཱ་གེ ཏ་ཐཱ་པི ཨ་ཝི་བྷ་ཛི་ཏ་བྦཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི. ཡ་སྨཱ པ་ན པཱ་ལི༹་ཡཾ ‘‘པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ནྟི ཝཱ རཱུ་པ་ནྟི ཝཱ’’ཏི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་རཱུ་པ་ས་དྡེ་ཧི ཏ་ད་ཏྠ་སྶ ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ཀཱ་རོ ཨི་ཏི་ས་དྡེ་ཧི ད་སྶི་ཏོ, ཏ་སྨཱ ‘‘པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ས་དྡེ་ན…པེ… ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. རཱུ་པ་པ་ཉྙ་ཏྟཱིཏི རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི. སཱ ཧི ས་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨུ་པཱ་དཱ་ནཱ ཏ་ཛྫཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ས་བྷཱ་ཝ་པ་རི་ཙྪི་ནྣེ པ་ཝ་ཏྟཱ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟཱི’’ཏི. རཱུ་པ་ས་མཱུ་ཧཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱཏི ཏཾ་ཏཾ་ཨ་ཏྟ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ནཾ རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་མཱུ་ཧཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ. ཨུ་པཱ་དཱ་ནུ་པཱ་དཱ་ན་མྤི ཧི ཨུ་པཱ་དཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི. ཏ་སྨཱཏི ས་མཱུ་ཧུ་པཱ་དཱ་ཡཱ་དྷཱི་ན་ཏཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཝི་ག་མཱ་ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཱཏི ཝི་ག་མ་སྶ ཝ་ཏྠ་བྷཱ་ཝཱ་པ་ག་མ་སྶ ཨ་ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཱ. ན ཧི ཨོ་དཱ་ཏ་ཏཱ་ཝི་ག་མེ་ན ཨ་ཝ་ཏྠཾ ཧོ་ཏི. ན པ་ན ཡུ་ཏྟཱ རཱུ་པ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཝི་ག་མཱ་ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. རཱུ་པ་བྷཱ་ཝོཏི ཙ རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་བྷཱ་ཝོ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ གོ་ཙ་ར་བྷཱ་ཝོ. ན ཧི ཏ་སྶ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་བྷཱ་ཝ་ཝི་ག་མེ ཝི་ག་མཱ་ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཱ ཡུ་ཏྟཱ.
ཀཱ་ལ་སཾ་ས་ནྡ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཝ་ཙ་ན་སོ་དྷ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༨༨. ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ཝཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ ཝཱ-ས་དྡོ ཨ་ནི་ཡ་མ་ཏྠོ ཡ་ཐཱ ‘‘ཁ་དི་རེ ཝཱ བ་ནྡྷི་ཏ་བྦཾ པ་ལཱ་སེ ཝཱ’’ཏི. ཏ་སྨཱ ‘‘ཧུ་ཏྭཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཧོ་ཏི-ས་དྡོ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་སུ ཡཾ ཀི་ཉྩི པ་དྷཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ས་མྦ་ནྡྷཾ ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ…པེ… ད་ཊྛ་བྦ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ནྟནྟི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཛཱ་ཡ་མཱ་ནཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་བྷཱ་ཝཾ ལ་བྷ་ནྟཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཉྙེ་ཝ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ཏཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ནྟི ལ་དྡྷི་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི. ཏ་མྤི ཧུ་ཏྭཱ ཧོ་ཏཱིཏི ཡཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ‘‘ཧུ་ཏྭཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཀིཾ ཏ་ད་པི པུ་ན ཧུ་ཏྭཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ཏ་བྦྷཱ་ཝཱ་ཝི་ག་མ་ཏོཏི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ་ཧོ་ཏི་བྷཱ་ཝཱ་ནུ་པ་ག་མ་ཏོ. པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོཏི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཏཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ.
ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཱིཏི ཨི་མི་ནཱ ཝ་ཙ་ན་མ་ཏྟེ ན ཀོ་ཙི དོ་སོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡ་དི་པི ཏ་སྶ པུ་ན ཧུ་ཏྭཱ བྷཱུ་ཏ་སྶ པུ་ན ཧུ་ཏྭཱ་ཧོ་ཏི་བྷཱ་ཝོ ན་ཏྠི, པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཉཱ་པེ་ཏ་བྦ་ཏཱ་ཡ པ་ན དུ་ཏི་ཡཾ ཏ་ཏོ པ་ར་མྤི ཏ་ཐཱ ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཱི་ཏི ‘‘ཨཱ་མ་ནྟཱ’’ཏི པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི. དྷ་མྨེཏི ས་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨེ. ཏ་པྤ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཏོ ཨ་དྷ་མྨེ ཨ་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨེ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་ས་ཝི་སཱ་ཎེ’’ཏི.
པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ་ན་ཡེ་ནཱཏི ‘‘ཧུ་ཏྭཱ ཧོ་ཏི, ཧུ་ཏྭཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ པུ་བྦེ ཡ་དེ་ཏཾ ཏ་ཡཱ ‘‘ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏཱ ‘‘ཏཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ཏཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ’’ནྟི ལ་དྡྷི་ཝ་སེ་ན ‘‘ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ཝཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཝཱ ཧུ་ཏྭཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ‘‘ཀིཾ ཏེ ཏ་མྤི ཧུ་ཏྭཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏེ ཡོ པ་ར་ཝཱ་དི་ནཱ ཧུ་ཏྭཱ བྷཱུ་ཏ་སྶ པུ་ན ཧུ་ཏྭཱ་ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘ན ཧེ་ཝཱ’’ཏི པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ཀ་ཏོ, ཏེ་ན པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ་ན་ཡེ་ན. སྭཱ་ཡཾ ཡ་དེ་ཝ རཱུ་པཱ་དི ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ, ཏ་དེ་ཝ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ནྟི ས་ཏི་པི ཨ་ཏྠཱ་བྷེ་དེ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ནྟི པ་ན ཨ་ཏྠེ་ཝ ཀཱ་ལ་བྷེ་དོ་ཏི ཏཾ་ཀཱ་ལ་བྷེ་ད་ཝི་རོ་དྷཱ་ཡ པ་ཊི་ཀྑེ་པོ པ་ཝ་ཏྟོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ་ན་ཡེ་ནཱ་ཏི ཀཱ་ལ་ནཱ་ན་ཏྟེ་ནཱ’’ཏི. ཏེ་ན ཧི སོ ཨ་ཡ་ཉྩ པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ནཱི་ཏོ པ་ཝ་ཏྟི་ཏོ་ཏི. པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏ་ན་ཡེ་ནཱཏི ཨི་ད་མྤི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་པ་ཊི་ཀྑེ་པཱ་ན་ནྟ་རཾ ཡཾ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏཾ, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ. ཡ་ཐཱ ཧི སཱ པ་ཊི་ཉྙཱ ཨ་ཏྠཱ་བྷེ་དེ་ན ནཱི་ཏཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཱ, ཏ་ཐཱ་ཡ་མྤི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཏྠཱ་ནཱ་ན་ཏྟེ་ནཱ’’ཏི, ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་དི་པྤ་བྷེ་དཱ་ཡ ཀཱ་ལ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ ཨ་བྷེ་དེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཐཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་བྷཱུ་ཏ་རཱུ་པཱ་དི་ཨ་ཏྠཱ་བྷེ་དེ་པི ཏེ་སཾ ཁ་ཎ་ཏྟ་ཡཱ་ནཱ་ཝ་ཏྟི ཏཾ་ས་མ་ངྒི་ཏཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་བྷཱ་ཝཱ་ཝ་ཏྟི་ཏཱ, ཏ་ཐཱ ཏ་ཏྠ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ ཧུ་ཏྭཱ་ཧོ་ཏི་བྷཱ་ཝཱ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ པུ་རི་མ་པ་ཙྪི་མེ་སུ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཱ པུ་རི་མ་པ་ཙྪི་མ་ཀི་རི་ཡཱ་ཏི ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཏྠཱ་ནཱ་ན་ཏྟཾ…པེ… པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པུ་ན ‘‘ཨ་ཏྠཱ་ནཱ་ན་ཏྟ་མེ་ཝ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཏ་མེ་ཝ ཨ་ཏྠཾ ས་མ་ཏྠེ་ཏི. ཡ་ཐཱ པ་ན ‘‘ཏཾ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་ར’’ནྟི པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ ཛཱི་ཝོ་ཝ ས་རཱི་རཾ, ས་རཱི་ར་མེ་ཝ ཛཱི་ཝོ་ཏི ཛཱི་ཝ་ས་རཱི་རཱ་ནཾ ཨ་ན་ཉྙ་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ‘‘ཏ་ཉྙེ་ཝ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ཏཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ’’ནྟི ཙ པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཨ་ན་ཉྙ་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ནྣ་ནྟི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ནཱ་ག་ཏེ་སུ ཝུ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི་བྷཱ་ཝ་ཧུ་ཏྭཱ་བྷཱ་ཝཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་སུ་པི ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻུ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མྤི ཧུ་ཏྭཱ་ཧོ་ཏི ནཱ་མ, པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་མྤི ཧུ་ཏྭཱ་ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ ནཱ་མཱ’’ཏི.
ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་པ་ཉྷ་སྶཱཏི ‘‘ཏ་ཉྙེ་ཝ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ཏཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ནྟི? ཨཱ་མ་ནྟཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྠཱ་ནཱ་ན་ཏྟཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ. ཉཱ་ཏུཾ ཨི་ཙྪི་ཏོ ཧི ཨ་ཏྠོ པ་ཉྷོ. དོ་སོ ཝུ་ཏྟོཏི ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་བྷཱུ་ཏ་སྶ པུ་ན ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་བྷཱ་ཝཱ་པ་ཏྟི་ས་ངྑཱ་ཏོ དོ་སོ ཝུ་ཏྟོ པུ་རི་མ་ན་ཡེ. པ་ཙྪི་མ་ན་ཡེ པ་ན ཨ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ ཧུ་ཏྭཱ་ཧོ་ཏི་བྷཱ་ཝཱ་པ་ཏྟི་ས་ངྑཱ་ཏོ དོ་སོ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ་པ་ཉྷནྟི ‘‘ཏཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ཏཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ནྟི? ན ཧེ་ཝཾ ཝ་ཏྟ་བྦེ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཀཱ་ལ་ནཱ་ན་ཏྟཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ་པ་ཉྷཾ. ཏེ་ནཱཏི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཧོ་ཏི་ཧུ་ཏྭཱ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ཀྑེ་པེ་ན. ཙོ་དེ་ཏཱིཏི ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ཏེ་ན ཧོ་ཏི ནཱ་མ, པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཏེ་ན ཧུ་ཏྭཱ ནཱ་མ, ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ཨ་ན་ཉྙ་ཏྟཱ ཨུ་བྷ་ཡ་ས་བྷཱ་ཝ་ནྟི ཙོ་དེ་ཏི. ཨེ་ཏྠཱཏི ‘‘ཧུ་ཏྭཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཉྷེ ཀ་ཐཾ ཧོ་ཏི དོ་སོཏི ཙོ་དེ་ཏཱི་ཏི. ‘‘ཏ་སྶེ་ཝཱ’’ཏི པ་རི་ཧ་ར་ཏི. ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ ཙོ་ད་ནཱ, ཀ་ཐ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ པ་རི་ཧཱ་རོ? ཨ་ནུ་ཛཱ་ན་ན་པ་ཊི་ཀྑེ་པཱ་ནཾ བྷི་ནྣ་ཝི་ས་ཡ་ཏཱ་ཡ ཙོ་ད་ནཱ, ཨ་ཏྠཱ་བྷེ་ད་ཀཱ་ལ་བྷེ་ད་ཝི་ས་ཡ་ཏྟཱ ཨ་བྷི་ནྣཱ་དྷཱ་ར་ཏཱ་ཡ ཏེ་སཾ པ་རི་ཧཱ་རོ. ཏ་སྶེ་ཝཱཏི ཧི པ་ར་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱཏི ‘‘ཏཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ཏཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ’’ནྟི ཨུ་བྷ་ཡཾ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ. ཨེ་ཀེ་ཀནྟི ཏེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀཾ. ཨེ་ཀེ་ཀ་མེ་ཝཱཏི ཨུ་བྷ་ཡཾ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ཀ་མེ་ཝ ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ ཨི་མ་སྨིཾ པ་ཀྑེ ཏ་ཐཱ ན ཡུ་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ས ན་ཡོཏི ཨ་ཏི་དེ་སཾ ཀ་ཏྭཱ སཾ་ཁི་ཏྟ་ཏྟཱ ཏཾ དུ་བྦི་ཉྙེ་ཡྻ་ནྟི ‘‘ཨ་ནཱ་ག་ཏ་སྶ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝི་ཝ་ར་ཏི. པ་ཊི་ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཾ སི་ཡཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ཧོ་ཏི་ཧུ་ཏྭཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ‘‘ཡ་དེ་ཏཾ ཏ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ཝ་ཏྟོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ན་ཡོ པུ་རི་མ་ན་ཡོ, ཏ་ཏྠ ཧི ‘‘ཡ་དི ཏེ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ཧུ་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཧུ་ཏྭཱ་ཧོ་ཏི་བྷཱ་ཝོ ཙོ་དི་ཏོ. ‘‘ཨ་པ་རོ ན་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀོ དུ་ཏི་ཡ་ན་ཡོ. ཏ་ཏྠ ཧི ‘‘ཨ་ནཱ་ག་ཏ་སྶ…པེ… ཧུ་ཏྭཱ་ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ ནཱ་མཱ’’ཏི ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ ཧུ་ཏྭཱ་ཧོ་ཏི་ནཱ་མ་ཏཱ ཙོ་དི་ཏཱ.
ཝ་ཙ་ན་སོ་དྷ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨ་ཏཱི་ཏ་ཉཱ་ཎཱ་དི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༩༠. ཀ་ཐཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཀ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ནཱཏི ཧི ཨི་མི་ནཱ དུ་ཏི་ཡ་པུ་ཙྪཱ་ཡ ‘‘ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཉཱ་ཎ’’ནྟི ཨི་དཾ པ་ཙྩཱ་མ་ཊྛཾ, ཏ་ཉྩ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཉཱ་ཎཾ, ཨ་ཏཱི་ཏ་དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཏཱི་ཏ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘པུ་ན པུ་ཊྛོ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཉཱ་ཎ’’ནྟི་ཨཱ་དི.
ཨ་ཏཱི་ཏ་ཉཱ་ཎཱ་དི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨ་ར་ཧ་ནྟཱ་དི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༩༡. ‘‘ཨ་ར་ཧཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ སུ་ཏྟ་ཝི་རོ་དྷོ པཱ་ཀ་ཊོ་ཏི ཨི་ད་མེ་ཝ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཡུ་ཏྟི་ཝི་རོ་དྷོ…པེ… ད་ཊྛ་བྦོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ནཱ་ན་ཏྟནྟི ཨ་ཝི་སེ་སོ. ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ཀོཏི ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ཀ་ཏ་ཀི་ཙྩ་ཏཱ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ནོ་ཧི་ཏ་བྷཱ་ར་ཏཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ནཾ ས་ངྒ་ཧོ ད་ཊྛ་བྦོ.
ཨ་ར་ཧ་ནྟཱ་དི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
པ་ད་སོ་དྷ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༩༥. ཡོ ཨ་ཏཱི་ཏ་ས་དྡཱ་བྷི་དྷེ་ཡྻོ ཨ་ཏྠོ, སོ ཨ་ཏྠི་ས་དྡཱ་བྷི་དྷེ་ཡྻོ་ཏི དྭེ་པི ས་མཱ་ནཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ཏཱི་ཏ་ཨ་ཏྠི་ས་དྡཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཏྠ་ཏྟཱ’’ཏི, ན, ཨ་ཏཱི་ཏ་ས་དྡཱ་བྷི་དྷེ་ཡྻ་སྶེ་ཝ ཨ་ཏྠི་ས་དྡཱ་བྷི་དྷེ་ཡྻ་ཏྟཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཏྠི་ས་དྡ་ཏྠ་སྶ ཙ ནྭཱ་ཏཱི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཏོ’’ཏི. ཏེ་ན ཀིཾ སི་དྡྷ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཏཱི་ཏཾ ནྭཱ་ཏཱི་ཏཾ, ནྭཱ་ཏཱི་ཏ་ཉྩ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡ་དི ཏ་ཝ མ་ཏེ་ན ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨ་ཏྠི, ཨ་ཏྠི ཙ ནྭཱ་ཏཱི་ཏ་ནྟི ཨ་ཏཱི་ཏ་ཉྩ ནོ ཨ་ཏཱི་ཏཾ སི་ཡཱ, ཏ་ཐཱ ཨ་ཏྠི ནོ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་ཉྩ ནོ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨ་ཏཱི་ཏཾ སི་ཡཱ་ཏི, ཡ་ཐཱ ‘‘ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏཱི་ཏ་མེ་ཝ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ནཱ་ཡཾ ནི་ཡ་མོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ ཨ་ན་ཏཱི་ཏ་སྶ་པི ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨི་ཙྪི་ཏ་ཏྟཱ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཏྠི སི་ཡཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ, སི་ཡཱ ནྭཱ་ཏཱི་ཏ’’ནྟི. ཡེ་ན ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་ཏཱི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝོ པ་ར་ཝཱ་དི་ནཱ ཨི་ཙྪི་ཏོ, ཏེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་ན་ཏཱི་ཏ་སྶ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཙ སོ ཨི་ཙྪི་ཏོ. ཀེ་ན པ་ན ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨི་ཙྪི་ཏོ་ཏི? ས་ངྑ་ཏཱ་ཀཱ་རེ་ན. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཏེ་ནཱ་ཏཱི་ཏཾ ནྭཱ་ཏཱི་ཏཾ, ནྭཱ་ཏཱི་ཏཾ ཨ་ཏཱི་ཏ’’ནྟི. ཏ་སྨཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨ་ཏྠི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ནི་ཡ་མོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝེ ཧི ཨ་ཏཱི་ཏཾ ནི་ཡ་མི་ཏཾ, ན ཨ་ཏཱི་ཏེ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝོ ནི་ཡ་མི་ཏོ, ‘‘ན པ་ན ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ནི་བྦཱ་ན་མེ་ཝ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཡ་མྤི ནི་ཡ་མོ ས་མྦྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི སོ ཨེ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཡ་དི་པི ཧི ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨུ་ཏྟ་ར་པ་དཱ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎཾ ལ་བྦྷ་ཏི ཏ་ད་ཉྙ་སྶ་པི ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཏ་ཐཱ་པི ཨ་ས་ངྑ་ཏཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་ཉྙ་སྶ ཨ་ནུ་པ་ལ་བྦྷ་ན་ཏོ ཏ་ཐཱ ནི་བྦཱ་ན་མེ་ཝ ཨ་ཏྠཱི་ཏི པུ་རི་མ་པ་དཱ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎེ ཨ་ཏྠེ ག་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ ‘‘ཨ་ཏྠི སི་ཡཱ ནི་བྦཱ་ནཾ, སི་ཡཱ ནོ ནི་བྦཱ་ན’’ནྟི ཙོ་ད་ནཱ ཨ་ནོ་ཀཱ་སཱ. ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དཱི་སུ པ་ན པུ་རི་མ་པ་དཱ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎཾ པ་ར་ཝཱ་དི་ནཱ ན ག་ཧི་ཏ་ནྟི ན་ཏྠེ་ཏྠ ཨ་ཏི་པྤ་ས་ངྒོ. ཨ་གྒ་ཧ་ཎ་ཉྩ་སྶ པཱ་ལི༹་ཏོ ཨེ་ཝ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠི་ཏཾ ཝ་ད་ནྟ་སྶ པ་ར་ཝཱ་དི་སྶེ་ཝཱ་ཡཾ ཨི་ཊྛ་ཝི་གྷཱ་ཏ་དོ་སཱ་པ་ཏྟི, ན པ་ན ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཨ་ཏྠི་ཏཾ ཝ་ད་ནྟ་སྶ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶཱ་ཏི. པ་ཊི་པཱ་ད་ནཱ པ་ཏི་ཊྛཱ་པ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨེ་ཏྠཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཀིཾ པ་ནཱ་ཡཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏཱ་ནཾ པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ, ཨུ་དཱ་ཧུ ན པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ. ཀི་ཉྩེ་ཏྠ – ཡ་དི ཏཱ་ཝ པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ, ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝ་ཏོ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ས་སྶ་ཏ་བྷཱ་ཝོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ན ཙ ཏཾ ཡུ་ཏྟཾ ཨཱ་ག་མ་ཝི་རོ་དྷ་ཏོ ཡུ་ཏྟི་ཝི་རོ་དྷ་ཏོ ཙ. ཨ་ཐ ན པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ, ‘‘ས་བྦ་མ་ཏྠཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཙོ་ད་ནཱ ནི་ར་ཏྠི་ཀཱ སི་ཡཱ, ན ནི་ར་ཏྠི་ཀཱ. སོ ཧི པ་ར་ཝཱ་དཱི ‘‘ཡཾ ཀི་ཉྩི རཱུ་པཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏཱ་ན་མྤི ཁ་ནྡྷ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་ས་ཏི ཙ ཨ་ཏཱི་ཏེ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཕ་ལཾ ཀ་ཐཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཏ་ཏྠ ཙ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་ཉཱ་ཎཱ་དི ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཙ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ་ས་ཉཱ་ཎཱ་དི ཀ་ཐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ, ཏ་སྨཱ ཨ་ཏྠེ་ཝ པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་ནྟི ཡཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨ་ཡཾ ཀ་ཏཱ་ཏི. ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན ཙེ་ཏཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏ་བྦཾ. ཡེ་པི ‘‘ས་བྦཾ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཉྩ, ཏེ ས་བྦ་ཏྠི་ཝཱ་དཱ་ཏི.
ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ ཙེ་ཏེ ཏེ ས་བྦ་ཏྠི་ཝཱ་དཱ. ཏ་ཏྠ ཀེ་ཙི བྷཱ་ཝ་ཉྙ་ཏྟི་ཀཱ. ཏེ ཧི ‘‘ཡ་ཐཱ སུ་ཝ་ཎྞ་བྷཱ་ཛ་ན་སྶ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཀ་རི་ཡ་མཱ་ན་སྶ ས་ཎྛཱ་ན་སྶེ་ཝ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ, ན ཝ་ཎྞཱ་དཱི་ནཾ, ཡ་ཐཱ ཙ ཁཱི་རཾ ད་དྷི་བྷཱ་ཝེ་ན པ་རི་ཎ་མ་ནྟཾ ར་ས་ཝཱི་རི་ཡ་ཝི་པཱ་ཀེ པ་རི་ཙྩ་ཛ་ཏི, ན ཝ་ཎྞཾ, ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨཱ་པི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་དྡྷུ་ནོ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་དྡྷཾ ས་ངྐ་མ་ནྟཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ ཛ་ཧ་ནྟི, ན ཨ་ཏྟ་ནོ ས་བྷཱ་ཝཾ. ཏ་ཐཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་དྡྷུ་ནོ ཨ་ཏཱི་ཏ་དྡྷཾ ས་ངྐ་མེ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཀེ་ཙི ལ་ཀྑ་ཎ་ཉྙ་ཏྟི་ཀཱ, ཏེ པ་ན ‘‘ཏཱི་སུ ཨ་དྡྷཱ་སུ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནོ དྷ་མྨོ ཨ་ཏཱི་ཏོ ཨ་ཏཱི་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཡུ་ཏྟོ, ཨི་ཏ་ར་ལ་ཀྑ་ཎེ་ཧི ཨ་ཡུ་ཏྟོ. ཏ་ཐཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏོ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣོ ཙ. ཡ་ཐཱ པུ་རི་སོ ཨེ་ཀི་སྶཱ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ར་ཏྟོ ཨ་ཉྙཱ་སུ ཨ་ར་ཏྟོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨ་ཉྙེ ཨ་ཝ་ཏྠ་ཉྙ་ཏྟི་ཀཱ, ཏེ ‘‘ཏཱི་སུ ཨ་དྡྷཱ་སུ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནོ དྷ་མྨོ ཏཾ ཏཾ ཨ་ཝ་ཏྠཾ པ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙོ ཨ་ཉྙཾ ནི་དྡི་སཱི་ཡ་ཏི ཨ་ཝ་ཏྠ་ནྟ་ར་ཏོ, ན ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཡ་ཐཱ ཨེ་ཀཾ ཨ་ཀྑཾ ཨེ་ཀ་ངྒེ ནི་ཀྑི་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ས་ཏ་ངྒེ ས་ཏ་ནྟི, ས་ཧ་སྶ་ངྒེ ས་ཧ་སྶ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ་ས་མྤ་ད་མི་ད’’ནྟི. ཨ་པ་རེ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཉྙ་ཏྟི་ཀཱ, ཏེ པ་ན ‘‘ཏཱི་སུ ཨ་དྡྷཱ་སུ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནོ དྷ་མྨོ ཏཾ ཏཾ ཨ་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཏ་ད་ཉྙ་ས་བྷཱ་ཝེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཏཾ ཨེ་ཀཱ ཨི་ཏྠཱི མཱ་ཏཱ་ཏི ཙ ཝུ་ཙྩ་ཏི དྷཱི་ཏཱ’’ཏི ཙ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་བྦ་ཏྠི་ཝཱ་དཱ.
ཏེ་སུ པ་ཋ་མོ པ་རི་ཎཱ་མ་ཝཱ་དི་ཏཱ་ཡ ཀཱ་པི་ལ་པ་ཀྑི་ཀེ་སུ པ་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ་ཏི. དུ་ཏི་ཡ་སྶ་པི ཀཱ་ལ་ས་ངྐ་རོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ས་བྦ་སྶ ས་བྦ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཡོ་ག་ཏོ. ཙ་ཏུ་ཏྠ་སྶ་པི ས་ངྐ་རོ་ཝ. ཨེ་ཀ་སྶེ་ཝ དྷ་མྨ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཀྑ་ཎེ ཏ་ཡོ་པི ཀཱ་ལཱ ས་མོ་དྷཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟི. པུ་རི་མ་པ་ཙྪི་མ་ཀྑ་ཎཱ ཧི ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏཱ, མ་ཛ྄ཛྷི་མོ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣོ་ཏི. ཏ་ཏི་ཡ་སྶ པ་ན ཨ་ཝ་ཏྠ་ཉྙ་ཏྟི་ཀ་སྶ ན་ཏྠི ས་ངྐ་རོ དྷ་མྨ་ཀི་ཙྩེ་ན ཀཱ་ལ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཏོ. དྷ་མྨོ ཧི ས་ཀི་ཙྩ་ཀྑ་ཎེ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣོ, ཏ་ཏོ པུ་བྦེ ཨ་ནཱ་ག་ཏོ, པ་ཙྪཱ ཨ་ཏཱི་ཏོ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཡ་དི ཨ་ཏཱི་ཏ་མྤི དྷ་ར་མཱ་ན་ས་བྷཱ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཏྠི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མྤི, ཀ་སྨཱ ཏཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ནྟི ཝཱ, ན་ནུ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘དྷ་མྨ་ཀི་ཙྩེ་ན ཀཱ་ལ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཏོ’’ཏི. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཙ་ཀྑུ་སྶ ཀིཾ ཀི་ཙྩཾ, ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་པ་ཙྩ་ཡ་ས་མ་ཝཱ་ཡེ ཕ་ལུ་པྤཱ་ད་ནཾ. ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་སྶ་པི ཙ་སྶ ཏེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ལ་ཀྑ་ཎ་ས་ངྐ་རོ སི་ཡཱ. ཨི་ད་ཉྩེ་ཏྠ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏེ་ནེ་ཝ ས་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ཏོ དྷ་མྨ་སྶ ཀི་ཙྩཾ, ཀི་ཙྩ་ཀ་ར་ཎེ ཀོ ཝི་བ་ནྡྷོ, ཡེ་ན ཀ་དཱ་ཙི ཀ་རོ་ཏི ཀ་དཱ་ཙི ན ཀ་རོ་ཏི པ་ཙྩ་ཡ་ས་མ་ཝཱ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཀི་ཙྩ་སྶ ས་མ་ཝཱ་ཡཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ཙེ? ཏཾ ན, ནི་ཙྩཾ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨི་ཙྪི་ཏ་ཏྟཱ. ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཙ ཨ་དྡྷུ་ནཾ ཨ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ. དྷ་མྨོ ཧི ཏེ་ནེ་ཝ ས་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་ཛྫ་མཱ་ནོ ཀ་སྨཱ ཀ་དཱ་ཙི ཨ་ཏཱི་ཏོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི ཀ་དཱ་ཙི ཨ་ནཱ་ག་ཏོ་ཏི ཀཱ་ལ་སྶ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ན སི་ཡཱ. ཡོ ཧི དྷ་མྨོ ཨ་ཛཱ་ཏོ, སོ ཨ་ནཱ་ག་ཏོ. ཡོ ཛཱ་ཏོ ན ཙ ནི་རུ་དྡྷོ, སོ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣོ. ཡོ ནི་རུ་དྡྷོ, སོ ཨ་ཏཱི་ཏོ. ཨི་ད་མེ་ཝེ་ཏྠ ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཡ་དི ཡ་ཐཱ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི, ཏ་ཐཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཉྩ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ ས་ཏོ ཨ་ཛཱ་ཏ་ཏཱ ནི་རུ་དྡྷ་ཏཱ ཙ ཀེ་ན ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ ཧི ས་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ཏོ དྷ་མྨ་སྶ ཀ་ཐ་མི་དཾ སི་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཨ་ཛཱ་ཏོ་ཏི ཝཱ ནི་རུ་དྡྷོ་ཏི ཝཱ. ཀིཾ ཏ་སྶ པུ་བྦེ ནཱ་ཧོ་སི, ཡ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ཛཱ་ཏོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཀི་ཉྩ པ་ཙྪཱ ན་ཏྠི, ཡ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ནི་རུ་དྡྷོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་སྨཱ ས་བྦ་ཐཱ་པི ཨ་དྡྷ་ཏྟ་ཡཾ ན སི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཡ་དི ཨ་ཧུ་ཏྭཱ ས་ངྒ་ཏི ཧུ་ཏྭཱ ཙ ཝི་ན་སྶ་ཏཱི་ཏི ན ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནྟི. ཡཾ པ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་ངྑ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཡོ་ག་ཏོ ན ས་སྶ་ཏ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ས་ངྒོ’’ཏི, ཏ་ཡི་དཾ ཀེ་ཝ་ལཾ ཝཱ་ཙཱ་ཝ་ཏྠུ་མ་ཏྟཾ ཨུ་ད་ཡ་ཝ་ཡཱ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ, ཨ་ཏྠི ཙ ནཱ་མ ས་བྦ་དཱ སོ དྷ་མྨོ, ན ཙ ནི་ཙྩོ་ཏི ཀུ་ཏོ་ཡཾ ཝཱ་ཙཱ་ཡུ་ཏྟི.
ས་བྷཱ་ཝོ ས་བྦ་དཱ ཨ་ཏྠི, ནི་ཙྩོ དྷ་མྨོ ན ཝུ་ཙྩ་ཏི;
དྷ་མྨོ ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ནཱ་ཉྙོ, ཨ་ཧོ དྷ་མྨེ་སུ ཀོ་ས་ལཾ.
ཡ་ཉྩ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཡཾ ཀི་ཉྩི རཱུ་པཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་ཏྠེ་ཝཱ་ཏི, ཝ་དཱ་མ. ཨ་ཏཱི་ཏཾ བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ, ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ཡཾ ས་ཏི པ་ཙྩ་ཡེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཏ་དུ་བྷ་ཡ་སྶ་པི རུ་པྤ་ནཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝཱ་ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ཝུ་ཏྟོ. ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝཱ་ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ཨ་ཏཱི་ཏཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ དྷ་མྨཱ་ཏི, ན དྷ་ར་མཱ་ན་ས་བྷཱ་ཝ་ཏཱ་ཡ. ཀོ ཙ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ ‘‘པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཝི་ཡ ཏཾ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི. ཀ་ཐཾ པ་ནེ་ཏཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི? ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་ས་བྷཱ་ཝེ་ན. ཨི་དཾ པ་ན ཏ་ཝེ་ཝ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཾ, ཀ་ཐཾ ཏཾ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཉྩ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཡ་དི ནི་ཙྩ་ཀཱ་ལཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི.
ཡཾ པ་ན ‘‘ན ཏཱ་ཝ ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ཏི, ཡཱ་ཝ ན ཏཾ པཱ་པཾ བྱ་ནྟཱི ཧོ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༣.༢༥༠) སུ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཡ་སྨི་ཉྩ ས་ནྟཱ་ནེ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཱུ་པ་ཙི་ཏཾ, ཏ་ཏྠ ཏེ་ནཱ་ཧི་ཏཾ ཏཾ་ཕ་ལུ་པྤཱ་ད་ན་ས་མ་ཏྠ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ན ཨ་ཏཱི་ཏ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ དྷ་ར་མཱ་ན་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ. ཏ་ཐཱ ས་ཏི ས་ཀེ་ན བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཀ་ཐཾ ཏཾ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ནཱ་མ སི་ཡཱ. ཨི་ཏྠ་ཉྩེ་ཏཾ ཨེ་ཝཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏ་བྦཾ, ཡཾ ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ཧུ་ཏྭཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི, ཧུ་ཏྭཱ པ་ཏི་ཝེ་ནྟི ཏེ་སཾ ཨུ་ད་ཡ་ཏོ པུ་བྦེ ཝ་ཡ་ཏོ ཙ པ་ཙྪཱ ན ཀཱ་ཙི ཋི་ཏི ནཱ་མ ཨ་ཏྠི, ཡ་ཏོ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཝུ་ཙྩེ་ཡྻ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘ཨ་ནི་དྷཱ་ན་ག་ཏཱ བྷ་གྒཱ, པུ་ཉྫོ ན་ཏྠི ཨ་ནཱ་ག་ཏེ;
ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཡེ་པི ཏི་ཊྛ་ནྟི, ཨཱ་ར་གྒེ སཱ་ས་པཱུ་པ་མཱ’’ཏི. (མ་ཧཱ་ནི. ༡༠, ༣༩);
ཡ་དི ཙཱ་ནཱ་ག་ཏཾ པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ སི་ཡཱ, ཨ་ཧུ་ཏྭཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི ཝ་ཏྟུཾ ན ས་ཀྐཱ. པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཧུ་ཏྭཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི ཙེ? ན, དྷ་མྨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་མ་ཏྟ་ཏྟཱ ཀཱ་ལ་སྶ. ཨ་ཐ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ཧུ་ཏྭཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི, སི་དྡྷ་མེ་ཏཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ན་ཏྠཱི་ཏི. ཡ་ཉྩ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ས་ཏི ཨ་ཏཱི་ཏེ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཕ་ལཾ ཀ་ཐཾ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ’’ཏི, ན ཁོ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཏཱི་ཏ་ཀ་མྨ་ཏོ ཕ་ལུ་པྤ་ཏྟི ཨི་ཙྪི་ཏཱ, ཨ་ཐ ཁོ ཏ་སྶ ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཏ་དཱ་ཧི་ཏ་ཝི་སེ་ས་ཏོ ས་ནྟཱ་ན་ཏོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘‘ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་སྶ ཀུ་ས་ལ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཨུ་པ་ཙི་ཏ་ཏྟཱ ཝི་པཱ་ཀཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (དྷ. ས. ༤༣༡). ཡ་སྶ པ་ན ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏཾ པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྶ ཕ་ལཾ ནི་ཙྩ་མེ་ཝ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཀིཾ ཏ་ཏྠ ཀ་མྨ་སྶ སཱ་མ་ཏྠི་ཡཾ. ཨུ་པྤཱ་ད་ནེ ཙེ, སི་དྡྷ་མི་དཾ ཨ་ཧུ་ཏྭཱ བྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི. ཡཾ པ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ས་ཏི ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏེ ཀ་ཐཾ ཏ་ཏྠ ཉཱ་ཎཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻཱ’’ཏི, ཡ་ཐཱ ཏཾ ཨཱ་ལ་མྦ་ཎཾ, ཏཾ ཏ་ཐཱ ཨ་ཏྠི, ཀ་ཐ་ཉྩ ཏཾ ཨཱ་ལ་མྦ་ཎཾ, ཨ་ཧོ་སི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཙཱ་ཏི. ན ཧི ཀོ་ཙི ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟོ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི. ཡ་ཐཱ པ་ན ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཏཾ, ཏ་ཐཱ ཏཾ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཏ་ཐཱ བུ་དྡྷཱ་དཱི་ཧི ག་ཡ྄ཧ་ཏི. ཡ་དི ཙ ཏཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་ཏྠི, ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་མེ་ཝ ཏཾ སི་ཡཱ. ཨ་ཐ ན་ཏྠི, སི་དྡྷཾ ‘‘ཨ་ས་ནྟཾ ཉཱ་ཎ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཝཱ ཧི ཙི་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ཏཾ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཝཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨེ་ཏེ་སཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ, ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ, ན ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ར་བྦྷ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ, ཏ་སྨཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་མེ་ཝ དྷ་ར་མཱ་ན་ས་བྷཱ་ཝཾ ན ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་ནྟི ན ཏི་ཊྛ་ཏི ས་བྦ་ཏྠི་ཝཱ་དོ. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ན ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ ས་བྦ་ཏྠི་ཝཱ་དཱ, ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་བྦ་སྶ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏེ་སཾ མ་ཏེ་ན ས་བྦེ་ཝ སཱ་ས་ནི་ཀཱ ས་བྦ་ཏྠི་ཝཱ་དཱ སི་ཡུ་ནྟི.
པ་ད་སོ་དྷ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ས་བྦ་མ་ཏྠཱི་ཏི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.