༡. ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡. པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཛྷཱ་པ་ན་ཊྛེ་ན ཛྷཱ་ནཾ, ཏ་ཏོ སུ་ཊྛུ ཝི་མུ་ཙྩ་ན་ཊྛེ་ན ཝི་མོ་ཀྑོ་ཏི ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཛྷཱ་ན་ངྒཱ་ནེ་ཝ ཝི་མོ་ཀྑོ་ཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཊཱི་ཀཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་ན ‘‘ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཝི་ཡ ས་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཛྷཱ་ནཾ ཝི་མོ་ཀྑོ’’ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནེ་ན ‘‘ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ནཱ་ཧཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཛྷཱ་ན་དྷ་མྨཱ ཧི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨེ་ཧི ས་དྡྷིཾ་ཡེ་ཝ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ ཝི་མུ་ཙྩ་ནྟི, ན ཝི་ནཱ, ཏ་ཐཱ ཨ་བྷི་ར་ཏི་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ནི་རཱ་ས་ངྐ་པྤ་ཝ་ཏྟི་པཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཡ་ཐཱ ཝཱ ཛྷཱ་ན་ངྒཱ་ནཾ ཛྷཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ས་ཝི་སེ་སོ ཛྷཱ་ན་པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཨེ་ཝཾ ཝི་མོ་ཀྑ་ཀི་ཙྩ་ཡོ་ག་ཏོ ཏེ་སཾ ས་ཝི་སེ་སོ ཝི་མོ་ཀྑ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཏ་དུ་པ་ཙཱ་རེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. པ་ཋ་མཾ ས་མ་ངྒི་བྷཱ་ཝ་ཏྠནྟི པ་ཊི་ལཱ་བྷཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ. ‘‘ཕུ་སི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨི་རི་ཡ་ཏཱི’’ཏི ཧི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ཡེ་ན ཧི ས་དྡྷིཾ…པེ… པ་ཊི་ལ་དྡྷཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི ཏེ་ཧི སཱ་དྷེ་ཏ་བྦ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་ལཱ་བྷོ་ཡེ་ཝེ་ཏྠ པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཡ་ཐཱ ཕ་སྶོ ཡ་ཏྠ ཨུ་པྤ་ནྣོ, ཏཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཕུ་ས་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨེ་པི ཏཾ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་མྥ་སྶེ་ན ཕུ་ས་ན་ཏྠ’’ནྟི. ཏ་སྶ ‘‘ཝི་ཝ་ར་ཏཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨི་ཏ་རེ་ཧཱིཏི ཨུ་པ་ཙཱ་ར་མྤཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་པུ་རི་མ་པྤ་ནཱ་པ་ར་པྤ་ནཱ་ནཾ པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ཝ་ཙ་ནེ་ཧི. ཨི་ཏ་རེ ཀཱ་ར་ཎ་ཏྠེཏི ‘‘ཨུ་པ་ཙཱ་རེ་ན…པེ… ཕུ་ས་ཏི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཀཱ་ར་ཎ་ཏྠ་དཱི་པ་ཀེ ཨ་ཏྠེ. ཕུ་ས་ཏི ཕ་ལཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི ཨེ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཕུ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
པ་ཋ་མ་ཏྠ་མེ་ཝཱཏི ས་མ་ངྒི་བྷཱ་ཝ་ཏྠ་མེ་ཝ. ཏཱ་ནི ཨ་ངྒཱ་ནཱིཏི ཨི་མི་ནཱ ཛྷཱ་ན་ཀོ་ཊྛཱ་ས་བྷཱ་ཝེ་ན ཝུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་ཡེ་ཝ ག་ཧི་ཏཱ, ན ཕ་སྶ་པ་ཉྩ་མ་ཀ་ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཊྛ་ཀཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘སེ་སཱ…པེ… ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ཏཱིཏི སུ་ཁ་ས་ངྑཱ་ཏ་ཛྷཱ་ན་ངྒ་ཏོ ཝེ་ད་ནཱ་སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ སེ་སི་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝེ ས་ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ནེ་སཾ ཕ་སྶ་ཀ་ཏཱ ཨི་ཏ་ར་སྶ ཕ་སྶི་ཏ་བྦ་ཏཱ་ཝ སི་ཡཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘སུ་ཁ་སྶ ཕུ་སི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ’’ཏི. ཝེ་ད་ཡི་ཏཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻ་ཊྛེ་ཧཱིཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ས་བྷཱ་ཝེ་ན, ཏ་སྶེ་ཝ སཱ་ཏ་ཝི་སེ་ས་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ཧི ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ནཱི་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ. ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ན་བྷཱ་ཝོཔི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཝེ་ད་ཡི་ཏཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻ་ཊྛ་ཝི་སི་ཊྛོ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ན་བྷཱ་ཝོ. ཨ་བྷི་ནྣ་ས་བྷཱ་ཝོ་པི ཧི དྷ་མྨོ པུ་རི་མ་ཝི་སི་ཊྛ་པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་སེ་ས་ས་མྦྷ་ཝེ་ན ཝི་སེ་སེ་ན བྷི་ནྣཱ་ཀཱ་རོ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་སི་ཊྛ་ཕ་ལ་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཡ་ཐེ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཀ་མྨཾ ཙ་ཀྑཱ་དི་ནི་བྦ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཾ ཀ་མྨཾ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཝེ་ད་ཡི་ཏཱ…པེ… ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ’’ཏི. ཨ་ངྒཱ་ནཱིཏི ནཱ་ཡཾ ཏ་པྤ་ར་བྷཱ་ཝེ་ན བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་ནི་དྡེ་སོ ཨ་ན་ནྟ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཨ་ངྒཱ་ནཾ བ་ཧུ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཏེ་ན ཀིཾ སི་དྡྷཾ? པ་ཙྩེ་ཀ་མྤི ཡོ་ཛ་ནཱ སི་དྡྷཱ ཧོ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘པ་ཙྩེ་ཀ་མྤི ཡོ་ཛ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ’’ཏི. ཡ་དི ‘‘སུ་ཁཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ་ཡཾ སེ་སཱ ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ ཧོ་ནྟི, སེ་སཱ ཏ་ཡོ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙ ཁ་ནྡྷཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ་ཏི? ན, ཙ་ཏཱུ་སུ ཏི་ཎྞཾ ཨ་ནྟོ་ག་དྷ་ཏྟཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་བྦ་ཡོ་ཛ་ནཱ…པེ… ཝུ་ཏྟ’’ནྟི.
༢. ཨ་ས་མ་ཡ་ཝི་མོ་ཀྑེ་ནཱཏི ཧེ་ཊྛཱ་མ་གྒ་ཝི་མོ་ཀྑེ་ན. སོ ཧི ལོ་ཀི་ཡ་ཝི་མོ་ཀྑོ ཝི་ཡ ཨ་དྷི་ག་མ་ཝ་ལ༹་ཉྫ་ན་ཏྠཾ པ་ཀ་པྤེ་ཏ་བྦ་ས་མ་ཡ་ཝི་སེ་སཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟོ. ཨ་གྒ་མ་གྒ་ཝི་མོ་ཀྑོ པ་ན ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ས་ཝ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨི་དྷ ནཱ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཨཱ་ས་ཝཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི. ཨེ་ཀ་ཙྩེ་ཧི ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཝི་མུ་ཏྟོཏི དི་ཊྛཱ་ས་ཝཱ་དཱི་ཧི ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་མུ་ཏྟོ. ཨ་ས་མ་ཡ…པེ… ལཱ་བྷེ་ནཱཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཨ་ས་མ་ཡ་ཝི་མོ་ཀྑ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མེ་ན. ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ སཱ་ཏི་ས་ཡེ་ན, ཨེ་ཀ་ཙྩེ་ཧི ཀཱ་མཱ་ས་ཝེ་ཧི ཝི་མུ་ཏྟོ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སོ ཨེ་ཝ ཨེ་ཀ་ཙྩ་ས་མ་ཡ་ཝི་མོ་ཀྑ་ལཱ་བྷཱི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟོ ས་མ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟོ ཨ་ས་མ་ཡ་ཝི་མོ་ཀྑ་ཝི་སེ་ས་སྶ ཝ་སེ་ན ས་མ་ཡ་ཝི་མོ་ཀྑ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྟཱ. སོཏི ཨ་ས་མ་ཡ་ཝི་མོ་ཀྑཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མ་ཡ་ཝི་མོ་ཀྑ་ལཱ་བྷཱི. ཏེ་ན སཱ་ཏི་ས་ཡེ་ན ས་མ་ཡ་ཝི་མོ་ཀྑེ་ན. ཏ་ཐཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ་ཝ ཧོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་ཏི-ས་དྡོ ཧེ་ཏུ་ཨ་ཏྠོ. ཡ་སྨཱ ཏ་ཐཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ས་མ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟ་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ ལ་དྡྷུཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཱི་ཏི པ་རི་ཉྙཱ་ཏ་ཏྠཾ ཧེ་ཏུ་ནཱ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏི. བྱ་ཏི་རེ་ཀ་མུ་ཁེ་ན་པི ཏ་མ་ཏྠཾ པཱ་ཀ་ཊ་ཏ་རཾ ཀཱ་ཏུཾ ‘‘པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ས་མུ་དཱ་ཙཱ་ར་བྷཱ་ཝ་ཏོཏི ས་མུ་དཱ་ཙཱ་ར་སྶ ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ. སོཏི ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷཱི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ.
ཡ་དི པུ་ན་རཱ་ཝ་ཏྟ་ཀ་དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ས་མ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟོ་ཏི ན ཝུ་ཏྟོ, ཏ་ད་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཀ་སྨཱ ཨ་ར་ཧཱ ཏ་ཐཱ ན ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ར་ཧ་ཏོ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ད་ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝནྟི ཏེ་སཾ ཝི་མོ་ཀྑཱ་ནཾ, ཏ་སྶ ཝཱ ས་མ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟི་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨ་ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝཾ. ས་བྦོཏི སུ་ཀྑ་ཝི་པ་སྶ་ཀོ་པི ས་མ་ཐ་ཡཱ་ནི་ཀོ་པི ཨ་ཊྛ་ཝི་མོ་ཀྑ་ལཱ་བྷཱི་པི. བ་ཧི་ཨ་བྦྷ་ནྟ་ར་བྷཱ་ཝཱ ཨ་པེ་ཀྑཱ་སི་དྡྷཱ, ཝ་ཏྟུ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཝ་སེ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦ་རཱུ་པཱ ཙཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘བཱ་ཧི་རཱ་ན་ནྟི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཏོ བ་ཧི་བྷཱུ་ཏཱ་ན’’ནྟི.
༣. རཱུ་པ་ཏོ ཨ་ཉྙཾ ན རཱུ་པནྟི ཏ་ཏྠ རཱུ་པ་པ་ཊི་བྷཱ་གཾ ཀ་སི་ཎ་རཱུ་པཱ་དི རཱུ་པ-ས་དྡེ་ན ག་ཧི་ཏ་ནྟི ཏ་ད་ཉྙཾ པ་ཋ་མ་ཏ་ཏི་ཡཱ་རུ་པྤ་ཝི་ས་ཡ་མ་ཏྟཾ ཨ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་ནི་བྦཱ་ན་ཝི་ནི་མུ་ཏྟཾ ཨ་རཱུ་པ-ས་དྡེ་ན ག་ཧི་ཏཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏེ་ཧི ཀི་ལེ་ས་ཙོ་རེ་ཧི ཨ་མཱུ་སི་ཏ་བྦཾ ཛྷཱ་ན་མེ་ཝ ཙི་ཏྟ་མ་ཉྫཱུ་སཾ. ས་མཱ་དྷིནྟི ཝཱ ས་མཱ་དྷི་སཱི་སེ་ན ཛྷཱ་ན་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༤. ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནུ་རཱུ་པེ་ན པ་མཱ་དེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ ཨ་དྷི་ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཨ་ས་ཀྐ་ཙྩ་ཨ་སཱ་ཏ་ཙྩ་ཀི་རི་ཡཱ་དི་ནཱ. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ པ་ན ཏཱ་དི་སེ་ན པ་མཱ་ད་པ་ཏི་རཱུ་པ་ཀེ་ན, ཏཱ་དི་སཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ས་ཀྐ་ཙྩ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ. སཱ ཙ་སྶ ཨུ་སྶུ་ཀྐཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷ་ས་བྦུ་སྶུ་ཀྐཱ ཧི ཏེ ཨུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་སཱ. ས་མ་ཡེ་ན ས་མ་ཡནྟི ས་མ་ཡེ ས་མ་ཡེ. བྷུ་མྨ་ཏྠེ ཧི ཨེ་ཏཾ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ན་ཉྩ. ཨ་ནི་པྥ་ཏྟི་ཏོཏི ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏོ. ཨ་སྶཱཏི ‘‘ཏེ་ས་ཉྷཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟ་སྶ ཨི་མ་སྶ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཙ་ན་སྶ. ཏེ་ནཱཏི ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏེ་ན སུ་ཏྟེ་ན.
༥. ཡེ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ‘‘དྷ་མྨེ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཝི་ཝ་ར་ནྟོ ‘‘ཨི་དྷཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨི་དྷཱཏི ‘‘པ་རི་ཧཱ་ན་དྷ་མྨོ ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་དྷ་མྨོ’’ཏི ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ད་དྭ་ཡེ. ཏ་ཏྠཱཏི ‘‘ཀུ་པྤ་དྷ་མྨོ ཨ་ཀུ་པྤ་དྷ་མྨོ’’ཏི པ་ད་དྭ་ཡེ. ས་ཏི ཝ་ཙ་ན་ནཱ་ན་ཏྟེ ཨ་ཏྠེ་ཝ ཝ་ཙ་ན་ཏྠ་ནཱ་ན་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཝ་ཙ་ན་ཏྠ་ནཱ་ན་ཏྟ་མ་ཏྟེ་ན ཝཱ’’ཏི. ཝ་ཙ་ན་ཏྠ་གྒ་ཧ་ཎ་མུ་ཁེ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦ་སྶ པ་ན ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་ཏྠ་སྶ ན་ཏྠེ་ཏྠ ནཱ་ན་ཏྟཾ, ཡ་ཏོ ཏེ་སཾ པ་རི་ཡཱ་ཡ་ནྟ་ར་ཏཱ་སི་དྡྷི.
༧-༨. ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཙེ་ཏ་ནཱཏི ཡཱ་ཡ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི ཙ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏ་དཱ་ཡཱུ་ཧ་ནཱ’’ཏི. ཨཱ་ར་ཀྑ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ ས་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ཎཱ…པེ… ས་ཏཱི’’ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཀཱ་ར་ཀྑོ ས་ཏཱ་ར་ཀྑེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི སཱ ‘‘ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ག་ཏི་ཡོ ས་མ་ནྣེ་ས་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ.
༡༡. ཨ་གྒ་མ་གྒ་ཊྛོ་པི ཨི་ཏ་ར་མ་གྒ་ཊྛཱ ཝི་ཡ ཨ་ནུ་པ་ཙྪི་ནྣ་བྷ་ཡ་ཏྟཱ བྷ་ཡཱུ་པ་ར་ཏ་ཝོ་ཧཱ་རཾ ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཊྛོ ཙ…པེ… བྷ་ཡཱུ་པ་ར་ཏོ’’ཏི.
༡༢. ཀེ་ཙཱིཏི ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀེ མ་ནྡ་བུ་དྡྷི་ཀེ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘དུ་པྤ་ཉྙཱ་ཏི ཨི་མི་ནཱ ག་ཡ྄ཧ་ནྟཱི’’ཏི. དུ་བྦ་ལཱ པ་ཉྙཱ ཡེ་སཾ ཏེ དུ་པྤ་ཉྙཱ་ཏི.
༡༤. ཨ་ནི་ཡ་ཏ་དྷ་མྨ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་སེ་སེ་ན ནི་ཡ་ཏ་དྷ་མྨ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡ་ཏྠ…པེ… ཧོ་ནྟཱི’’ཏི. ཏ་ད་བྷཱ་ཝཱཏི ནི་ཡ་ཏཱ་ནི་ཡ་ཏ་ཝོ་མི་སྶཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝཱ.
༡༦. པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏ་བྦཱ་ནཱིཏི པ་རི་ཡཱ་ད་ཀེ་ན མ་གྒེ་ན ཁེ་པེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཏ་ཎྷཱ་དཱི་ནཾ པ་ལི་བུ་དྷ་ནཱ་དི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ མ་ཏྠ་ཀ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ སཱི་ས་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, ནི་བྦཱ་ན་སྶ པ་ན ཝི་ས་ངྑཱ་ར་བྷཱ་ཝ་ཏོ ས་ངྑཱ་ར་སཱི་ས་ཏཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་ངྑཱ་ར་ཝི་ཝེ་ཀ་བྷཱུ་ཏོ ནི་རོ་དྷོ’’ཏི. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ས་ངྑཱ་ར་སཱི་སཾ ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ ཏེ་སཾ མ་ཏི་མ་ཏྟཾ པ་ཉྙ་ཏྟི་མ་ཏྟ་སྶ སཱི་ས་བྷཱ་ཝཱ་ནུ་པ་པ་ཏྟི་ཏོ ཏ་དུ་དྡྷ་ཉྩ ས་ངྑཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟི་ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ. ས་ཧ ཝི་ཡཱཏི ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ཝི་ཡ. ཨེ་ཏེ་ན ས་མ-ས་དྡ་སྶ ཨ་ཏྠ་མཱ་ཧ. ས་ཧ་ཏྠོ ཧེ་ས ས་མ-ས་དྡོ. སཾ་སི་དྡྷི་ད་སྶ་ནེ་ནཱཏི སཾ་སི་དྡྷི་ཡཱ ནི་ཊྛཱ་ན་སྶ ཨུ་པ་ར་མ་སྶ ད་སྶ་ནེ་ན.
ཨི་དྷཱཏི ཨི་མི་སྶཱ པུ་གྒ་ལ་པ་ཉྙ་ཏྟི་པཱ་ལི༹་ཡཱ, ཨི་མི་སྶཱ ཝཱ ཏ་ད་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ. ཀི་ལེ་ས་པ་ཝ་ཏྟ་སཱི་སཱ་ནནྟི ཀི་ལེ་ས་སཱི་ས་པ་ཝ་ཏྟ་སཱི་སཱ་ནཾ. ཏེ་སུ ཧི ག་ཧི་ཏེ་སུ ཨི་ཏ་ར་མྤི པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏ་བྦཾ ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་ཝེ་ན པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏ་བྦ་ཏཱ་སཱ་མ་ཉྙེ་ན ཙ ག་ཧི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཀི་ལེ་ས་ཝ་ཊྚ་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནེ་ན མ་གྒ་སྶ ཨི་ཏ་ར་ཝ་ཊྚཱ་ན་མྤི པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ནཾ. ཝ་ཊྚུ་པ་ཙྪེ་ད་ཀེ་ན མ་གྒེ་ནེ་ཝ ཧི ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་མྤི ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཏོ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི. ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ཏྠ པ་ཝ་ཏྟ་སཱི་སཾ ཝི་སུཾ ག་ཧི་ཏ་ནྟི ཙོ་ད་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ ‘‘པ་ཝ་ཏྟ་སཱི་ས་མྤཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨོ་དྷི་སོ ཙ ཨ་ནོ་དྷི་སོ ཙ ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནེ ས་ཏི སི་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཝཱ་རཱ ཏེ་ན ནི་པྥཱ་དེ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ན་སྶེ་ཝ ཝཱ་རཱ’’ཏི. ཨི་དཱ་ནི ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་ག་མེ་ན སཱ་དྷེ་ནྟོ ‘‘ཝི་མུ་ཏྟ་སྨི’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟེ་ན ཧོ་ཏཱིཏི ཨི་དཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་སྶ ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ན་ས་མཱ་པ་ན་བྷཱུ་ཏ་སྶ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཝཱ་ར་སྶ ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟེ་ན པ་རི་ཙྪེ་ད་ཀེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༧. ཏི་ཊྛེ་ཡྻཱཏི ན ཨུ་པ་ག་ཙྪེ་ཡྻ. ཋཱ་ན་ཉྷི ག་ཏི་ནི་ཝ་ཏྟི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ན་པྤ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻཱ’’ཏི.
༡༨. པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ནཱ་ཡ བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་ར་ཏྟཱ པ་ཡི་རུ་པཱ་སི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ.
༢༠. ཨ་གྒ་ཝི་ཛྫཱ ཡ་སྶ ཨ་ན་དྷི་ག་ཏ་ཝི་ཛྫཱ་དྭ་ཡ་སྶ ཧོ་ཏི, སོ ཙེ པ་ཙྪཱ ཝི་ཛྫཱ་དྭ་ཡཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྶ པ་ཋ་མཾ ཨ་དྷི་ག་ཏ་ཝི་ཛྫཱ་དྭ་ཡ་སྶ ཝི་ཡ ཨ་ཏེ་ཝི་ཛྫ་ཏཱ་བྷཱ་ཝཱ ཡ་དི་པི ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏཱ ཏེ་ཝི་ཛྫ་ཏཱ, པ་ཋ་མཾ ཨ་དྷི་ག་ཏ་ཝི་ཛྫཱ་དྭ་ཡ་སྶ པ་ན སཱ ས་ཝི་སེ་སཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཡཱ་ཡ ཀ་ཏ་ཀི་ཙྩ་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་གྒ་ཝི་ཛྫཱཏི ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡ་ཉཱ་ཎཾ, ཨ་གྒ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་མེ་ཝ ཝཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. སཱ ཙ ཏེ་ཝི་ཛྫ་ཏཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༢༢. ཏ་ཏྠེ་ཝཱཏི ས་ཙྩཱ་བྷི་ས་མྦོ་དྷེ ཨེ་ཝ.
༢༤. ཏནྟི ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷི་ནོ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟ་ཏཱ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཀོཏི དྭཱི་ཧི བྷཱ་གེ་ཧི དྭེ ཝཱ་རེ ཝི་མུ་ཏྟོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཏོ ཡུ་ཏྟི་ཏོ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོཏི ཡ་ཐཱ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ཨེ་ཀེ་ཀ་ཏོ ནི་རོ་དྷ་ཏོ ཙ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཏ་ཐཱ སེ་ཀྑ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑི་ནོ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ.
ད་སྶ་ན་ཀཱ་ར་ཎཱཏི ཨི་མི་ནཱ ‘‘དི་སྭཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཏྭཱ-ས་དྡོ ཧེ་ཏུ་ཨ་ཏྠོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི ཡ་ཐཱ ‘‘སཱི་ཧཾ དི་སྭཱ བྷ་ཡཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ. ད་སྶ་ནེ ས་ཏི པ་རི་ཀྑ་ཡོ, ནཱ་ས་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ད་སྶ་ནཱ་ཡ་ཏྟ་པ་རི་ཀྑ་ཡ་ཏྟཱ’’ཏི. པུ་རི་མ་ཀི་རི་ཡཱཏི ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པུ་རི་མ་ཀི་རི་ཡཱ. ས་མཱ་ན་ཀཱ་ལ་ཏྟེ་པི ཧི ཀཱ་ར་ཎ་ཀི་རི་ཡཱ ཕ་ལ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པུ་རི་མ་སི་དྡྷཱ ཝི་ཡ ཝོ་ཧ་རཱི་ཡ་ཏི. ཏ་ཏོ ནཱ་མ་ཀཱ་ཡ་ཏོ མུ་ཙྩ་ན་ཏོ. ཡ་ཏོ ཧི ཡེ་ན མུ་ཙྩི་ཏ་བྦཾ, ཏཾ ནི་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ནཱ་མ་ནི་སྶི་ཏ་ཀོ’’ཏི. ཏ་སྶཱཏི ཀཱ་ཡ་དྭ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་སྶ. ཨ་རཱུ་པ་ལོ་ཀེ ཧི ཋི་ཏཱ་ར་ཧ་ནྟ་ཝ་སེ་ནཱ་ཡ་མ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘སུ་ཏྟེ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི.
དྭཱི་ཧི བྷཱ་གེ་ཧཱིཏི ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ས་མུ་ཙྪེ་ད་བྷཱ་གེ་ཧི. དྭེ ཝཱ་རེཏི ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ས་མུ་ཙྪི་ནྡ་ན་ཝ་སེ་ན དྭི་ཀྑ་ཏྟུཾ. ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཝི་མུ་ཏྟོཏི ཨི་དཾ པ་ཋ་མ་ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་དཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ཨི་ཏ་རཾ དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་ད་སྶ. ཨ་རཱུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཡ་དི་པི རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་དཱི་ཧི ཝི་མུ་ཏྟཾ ཏཾ་ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ་དི་ནཱ པ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ, པ་ཝ་ཏྟི་ནི་ཝཱ་ར་ཀེ་ཧི པ་ན ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡཱ་དཱི་ཧི་ཡེ་ཝ་སྶ ཝི་མུ་ཏྟི སཱ་ཏི་ས་ཡཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏ་ནཱ་མ་ཀཱ་ཡ་ཏོ ཝི་མུ་ཏྟ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཡ་ཉྩཱ་པི ཨ་རཱུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ རཱུ་པ་ལོ་ཀེ ཝི་ཝེ་ཀ་ཊྛ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན་པི རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་ཏོ ཝི་མུ་ཏྟཾ, ཏཾ པ་ན རཱུ་པ་པ་ཊི་བ་ནྡྷ་ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ནེ་ནེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་མེ་ཝ པ་དྷཱ་ན་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘རཱུ་པ་ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ནེ་ན རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་ཏོ ཙ ཝི་མུ་ཏྟ་ཏྟཱ’’ཏི. ཨེ་ཀ་དེ་སེ་ན ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝཱ.
༢༥. ‘‘ས་ཏྟི་ས་ཡོ’’ཏི ཝི་ཡ ས་མུ་དཱ་ཡེ པ་ཝ་ཏྟོ ཝོ་ཧཱ་རོ ཨ་ཝ་ཡ་ཝེ་པི དི་སྶ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཊྛ་ཝི་མོ་ཀྑེ་ཀ་དེ་སེ་ན…པེ… ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི.
༢༦. ཕུ་ཊྛཱ་ནནྟི ཕ་སྶི་ཏཱ་ནཾ, ཨ་དྷི་ག་ཏཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ནྟོཏི ཨ་ནྟ་ས་དི་སོ ཕ་སྶ་ནཱ་ཡ པ་ར་ཀཱ་ལོ. ཏ་ད་ན་ནྟ་རོ ཧི ཏ་པྤ་རི་ཡོ་སཱ་ནོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཀཱ་ལ་ཝི་ས་ཡོ ཙཱ་ཡཾ ཨ་ནྟ-ས་དྡོ, ན པ་ན ཀཱ་ལ་ཏྠོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ’’ཏི. ནཱ་མ་ཀཱ་ཡེ་ཀ་དེ་ས་ཏོཏི ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏ་ནཱ་མ་ཀཱ་ཡེ་ཀ་དེ་ས་ཏོ. ཨཱ་ལོ་ཙི་ཏོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི ཝི་བ་ནྡྷ་ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ནེ་ན ཨཱ་ལོ་ཙ་ནེ པ་ཀཱ་ས་ནེ ས་མ་ཏྠ་སྶ ཉཱ་ཎ་ཙ་ཀྑུ་ནོ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ས་མུ་པྤཱ་ད་ན་ཏོ. ན ཏུ ཝི་མུ་ཏྟོཏི ཝི་མུ་ཏྟོ་ཏི ན ཝུ་ཙྩ་ཏེ་ཝ.
༢༨. ཨི་མཾ པ་ན ན་ཡནྟི ‘‘ཨ་པི་ཙ ཏེ་ས’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨཱ་ག་ཏ་ཝི་དྷིཾ. ཡེ་ན ཝི་སེ་སེ་ནཱཏི ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎ་ཝི་སེ་སེ་ན. སོཏི དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟ་ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟོ པ་ཉྙཱ་ཡ ཝི་སེ་སོ. པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ཀ་ཏོ ཀཱ་ར་ཎ་སྶ ཨ་ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ. ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ ཝི་ཡ, པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ ཝི་ཡ ཝཱ ས་བྦ་ཐཱ ཨ་ཝི་མུ་ཏྟ་སྶ སཱ་ཝ་སེ་ས་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡ་མྤི དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ སཱ་ཏི་ས་ཡཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ས་དྡྷཱ་མ་ཏྟེ་ན ཝི་མུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ད་ཊྛ་བྦོ. ས་དྡྷཱ་ཡ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟོཏི ཨི་དཾ ཨཱ་ག་མ་ན་ཝ་སེ་ན ས་དྡྷཱ་ཡ ཨ་དྷི་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, མ་གྒཱ་དྷི་ག་མ་ཏོ པ་ན་སྶ པ་ཙྩ་ཀྑ་མེ་ཝ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ.
༣༡. ‘‘སོ་ཏོ་ཏི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་སྶ ནཱ་མ’’ནྟི ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཏཾ་ས་མ་ངྒཱི སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཙོ་ད་ཀོ ‘‘ཨ་པི-ས་དྡོ ཀ་སྨཱ ཝུ་ཏྟོ’’ཏི ཙོ་ད་ནཾ ཨུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ན་ནཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ཝི་ཝ་ར་ཏི. ཨི་ཏ་རོ ‘‘ནཱ་པ་ནྣ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་རི་ཧ་ར་ཏི. ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨེ་ཝ ནཱ་མ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་པྤ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ. ཨི་ཏ་རེ་ཧཱིཏི དུ་ཏི་ཡ་མ་གྒ་ཊྛཱ་དཱི་ཧི. སོ ཨེ་ཝཱཏི པ་ཋ་མ་ཕ་ལ་ཊྛོ ཨེ་ཝ. ཨི་དྷཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མ་ནི་དྡེ་སེ. སོ་ཏཾ ཝཱ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ནྣོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ་ཏི སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ དུ་ཏི་ཡ་མ་གྒ་ཊྛཱ་དཱི་ནཾ ན་ཏྠེ་ཝ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་བྷཱ་ཝཱ་པ་ཏྟི. སུ་ཏྟེ པ་ན སོ་ཏཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ ཨཱ་དི་ཏོ མ་རི་ཡཱ་དཾ ཨ་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ་ཝ པ་ནྣོ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ མ་གྒ་ས་མ་ངྒཱི ‘‘སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ. པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨི་ཏ་རོ་པི ཏ་སྶ ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་དྷ་མྨ་ཏྟཱ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. པ་ཧཱི་ནཱ་ཝ་སི་ཊྛ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་ཡ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ ཝི་ཡ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩ་མྤི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏཾ ཧོ་ཏི ས་ཙྩ་དྭ་ཡ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཏྟཱ ཀི་ལེ་སཱ་ན་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་དཱི་ན’’ནྟི. ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ཕ་ལ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཨུ་པ་རི་མ་གྒ་ཕ་ལ་དྷ་མྨེ ཙ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི.
༣༢. མ་ཧཱ་ཀུ་ལ་མེ་ཝཱཏི ཨུ་ལཱ༹་ར་ཀུ་ལ་མེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཀུ་ལཱི་ནོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ.
༣༣. ས་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀོ ཨ་པ་རི་ཧཱི་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ནོ ཀཱ་ལ་ཀ་ཏོ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱུ་པ་གོ ཧུ་ཏྭཱ ཝ་ཊྚ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ཙེ, ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ས་བྷཱ་གོ’’ཏི. ཡ་ཏོ སོ ཛྷཱ་ནཱ་ནཱ་གཱ་མཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨོ’’ཏི.
༣༦. པ་ར་ཡོ་གེ ཏྭཱ-ས་དྡོ ཏ་ད་ནྟོ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘པ་ར་ས་དྡ་ཡོ་གེ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ, ཨ་པྤ་ཏྭཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ‘‘ཨ་པྤ་ཏྟཾ ཧུ་ཏྭཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི.
༣༧. ཏེ་ནཱཏི ‘‘ཨུ་པ་ཧ་ཙྩཱ’’ཏི པ་དེ་ན. ན་ནུ ཙ ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ཏི་ཀྐ་མོ ‘‘ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷ’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ པ་ཀཱ་སི་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
༤༠. ཏ་ཎྷཱ་ཝ་ཊྚ་སོ་ཏཱ ཏ་ཎྷཱ་ཝ་ཊྚ་བ་ནྡྷཱ. ཏ་སྶཱཏི སོ་ཏ་སྶ. ས་མྦ་ནྡྷེ ཙེ་ཏཾ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏ་སྶ ཨུ་པ་རི་བྷ་ཝཱུ་པ་ག་ཏཱ ཨེ་ཀཾ་སི་ཀཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡ་ཏྠ ཝཱ ཏ་ཏྠ ཝཱ ག་ནྟྭཱ’’ཏི. ཏ་སྶཱཏི ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏ་སྶ. ཏ་ཏྠཱཏི ཨ་ཝི་ཧེ་སུ. ལ་ཧུ་སཱ་ལ་ཧུ་ས་ག་ཏི་ཀཱཏི ལ་ཧུ་ཀཱ་ལ་ཧུ་ཀཱ་ཡུ་ག་ཏི་ཀཱ, ལ་ཧུ་ཀཱ་ལ་ཧུ་ཀ་ཉཱ་ཎ་ག་ཏི་ཀཱ ཝཱ. ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ་ཝ ནི་བྦཱ་ཡ་ན་ཀཱ་དཱི་ཧཱིཏི ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ‘‘ཨཱ་ཀཱ་སཾ ལ་ངྒྷི་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ ཏི་སྶོ ཨུ་པ་མཱ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཨ་ནྟ་རཱ་ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི་ཧི ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་ཏཱ, ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏ་ཏོ ཨ་ན་དྷི་མ་ཏྟ་ཏཱ ཙ ཨ་ས་ངྑཱ་ར་ས་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི་ནཾ ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏེ ཨེ་ཝཱཏི ཨ་ནྟ་རཱ་ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏཱ ཨེ་ཝ. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ཨ་ས་ངྑཱ་ར་ས་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི་ནཾ ཨུ་པ་མཱ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཏ་ཏོ མ་ཧ་ནྟ་ཏ་རེ་ཧི ཀ་སྨཱ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཙོ་ད་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཏོ མ་ཧ་ནྟ…པེ… ད་སྶ་ན་ཏྠ’’ནྟི.
ཏེ་ནཱཏི ‘‘ནོ ཙ་སྶ, ནོ ཙ མེ སི་ཡཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནེ་ན. ཏེ་ནཱཏི ཝཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ན ཏ་སྶ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཙ་ནེ་ན. ཨི་མ་སྶ དུ་ཀྑ་སྶཱཏི ཨི་མ་སྶ ས་མྤ་ཏི ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་སྶ ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དི་དུ་ཀྑ་སྶ. ཨུ་ད་ཡ་ད་སྶ་ནཾ ཉཱ་ཎཾ. ཙ་ཏཱུ་ཧི་པཱིཏི ‘‘ནོ ཙ་སྶཱ’’ཏི ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་དེ་ཧི. ཡཾ ཨ་ཏྠཱིཏི ཡཾ པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཝི་ཛྫ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘བྷཱུ་ཏ་ནྟི ས་ས་བྷཱ་ཝ’’ནྟི, བྷཱུ་ཏ་ནྟི ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘བྷཱུ་ཏ་མི་ད་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཐཱ’’ཏི. ཝི་ཝ་ཊྚ་མཱ་ན་སོ ཝི་ཝི་ཙྩ་མཱ་ན་ཧ་ད་ཡོ ཏ་ཎྷཱ་དི་སོ་ཏ་ཏོ ནི་ཝ་ཏྟ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ. ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཧོ་ཏཱིཏི ཙ་ཏྟ་བྷ་རི་ཡོ ཝི་ཡ པུ་རི་སོ བྷ་ཡཾ ན་ནྡི་ཉྩ པ་ཧཱ་ཡ ཨུ་དཱ་སི་ནོ ཧོ་ཏི.
ཨ་ཝི་སི་ཊྛེཏི ཧཱི་ནེ. ཝི་སི་ཊྛེཏི ཨུ་ཏྟ་མེ. ‘‘བྷ་ཝེ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ས་མྦྷ་ཝེ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཾ ཨ་ཝུ་ཏྟ་ཝཱ་ཙ་ཀཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. བྷཱུ་ཏ་མེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཡཾ བྷཱུ་ཏ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་དེ་ཝ བྷ་ཝོ་ཏི ཙ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷ་ཝ་ཏི ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི ཝཱ. ས་མྦྷ་ཝ་ཏི ཨེ་ཏ་སྨཱ་ཏི ས་མྦྷ་ཝོ. ཏ་དཱ་ཧཱ་རོ ཏ་སྶ བྷ་ཝ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ. ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡཱཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ལ་དྡྷཱ་ཡ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ. ཏེ་ནཱཏི སེ་ཀྑེ་ན.
ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.