༧. ཏ་ཏུ་ཏྟ་རི་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༢༢. ས་ཏྟ་མེ པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་གྒཱ་ཧི་ཀ་སཱ་ལནྟི དུ་སྶ་ཝཱ་ཎི་ཛ་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་པ་ཎཾ. ‘‘པ་གྒཱ་ཧི་ཏ་སཱ་ལ’’ནྟི་པི པ་ཋ་ནྟི.
༥༢༣-༥༢༤. ཨ་བྷཱི་ཏི ཨུ་པ་ས་གྒོཏི ཏ་སྶ ཝི་སེ་ས་ཏྠཱ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཧ་རི་ཏུ་ནྟི ཨ་ཏྠོ’’ཏི. ཝ་ར-ས་དྡ་སྶ ཨི་ཙྪཱ་ཡཾ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཏྟཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨི་ཙྪཱ་པེ་ཡྻཱ’’ཏི. ད་ཊྛུ ཁེ་མ་ཏོཏི ཨེ་ཏྠ གཱ་ཐཱ་བ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་ནཱ་སི་ཀ་ལོ་པོ ད་ཊྛ་བྦོ. ས་ཨ་ནྟ་རནྟི ཨ་ནྟ་ར་ཝཱ་ས་ཀ་ས་ཧི་ཏཾ. ཨུ་ཏྟ་རནྟི ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ. ཨ་སྶ ཙཱི་ཝ་ར་སྶཱཏི སཱ་དི་ཏ་བྦ་ཙཱི་ཝ་ར་སྶ. ཨ་ཙྪི་ནྣ་ས་བྦ་ཙཱི་ཝ་རེ་ནཱཏི ཨ་ཙྪི་ནྣཱ་ནི ས་བྦཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ཨ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཙྪི་ནྣ་ས་བྦ་ཙཱི་ཝ་རོ, ཏེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་སྶ ཧི ཨ་ཙྪི་ནྡ་ན་ས་མ་ཡེ ཏཱི་ཎི ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ས་ནྣི་ཧི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཏཱ་ནི ས་བྦཱ་ནི ཨ་ཙྪི་ནྣཱ་ནཱི་ཏི སོ ‘‘ཨ་ཙྪི་ནྣ་ས་བྦ་ཙཱི་ཝ་རོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ ‘‘ཨ་ཙྪི་ནྣ་ས་བྦ་ཙཱི་ཝ་རེ་ན ཏི་ཙཱི་ཝ་ར་ཀེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏི་ཙཱི་ཝ་ར་ཀེ་ནཱཏི ཧི ཨ་ཙྪི་ནྡ་ན་ས་མ་ཡེ ཏི་ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ས་ནྣི་ཧི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ན པ་ན ཝི་ན་ཡ་ཏེ་ཙཱི་ཝ་རི་ཀ་བྷཱ་ཝཾ དྷུ་ཏ་ངྒ་ཏེ་ཙཱི་ཝ་རི་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ ས་ནྡྷཱ་ཡ. ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦནྟི ‘‘ས་ནྟ་རུ་ཏྟ་ར་པ་ར་མཾ ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཏ་ཏོ ཙཱི་ཝ་རཾ སཱ་དི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝུ་ཏྟ་ཝི་དྷི་ནཱ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཉྙེ་ནཱཏི ཨ་ཙྪི་ནྣ་ཨ་ས་བྦ་ཙཱི་ཝ་རེ་ན. ཡ་སྶ ཏཱི་སུ ཙཱི་ཝ་རེ་སུ ཨེ་ཀཾ ཝཱ དྭེ ཝཱ ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ཨ་ཙྪི་ནྣཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཏེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཉྙ་ཐཱ་པཱིཏི ‘‘ས་ནྟ་རུ་ཏྟ་ར་པ་ར་མ’’ནྟི ཝུ་ཏྟ་ཝི་དྷཱ་ན་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཐཱ་པི. ཡ་སྶ ཧི ཏཱི་སུ དྭེ ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ཨ་ཙྪི་ནྣཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཀཾ སཱ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨ་ཙྪི་ནྣེ ན སཱ་དི་ཏ་བྦ་ནྟི ན ཏ་སྶ ས་ནྟ་རུ་ཏྟ་ར་པ་ར་མ་སཱ་དི་ཡ་ནཾ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཙ ཨ་ཏྠོ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ་ན ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏཾ ཝི་བྷཱ་གཾ ད་སྶེ་ཏུ’’ནྟི.
ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ཏི་ཙཱི་ཝ་ར་ཀེ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཏི་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཙོ་ལ༹་ཝ་སེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏོ ཏ་སྨིཾ ན་ཊྛེ བ་ཧཱུ་ནི་པི ག་ཧེ་ཏུཾ ལ་བྷ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. པ་ད་བྷཱ་ཛ་ན་སྶ ཧི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ད་སྶེ་ནྟེ་ན ཡ་སྨཱ པ་ན ‘‘ཨ་ཙྪི་ནྣ་ས་བྦ་ཙཱི་ཝ་རེ་ན…པེ… ཏཾ ཝི་བྷཱ་གཾ ད་སྶེ་ཏུ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ཙ ན ཏཱ་དི་སོ ཨ་ཏྠོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏཾ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦ་མེ་ཝ. ཡ་མྤི མཱ་ཏི་ཀཱ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (ཀ་ངྑཱ. ཨ་ཊྛ. ཏ་ཏུ་ཏྟ་རི་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ) ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཡ་སྶ ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏ་ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ཏཱི་ཎི ན་ཊྛཱ་ནཱི’’ཏི, ཏ་ཏྠཱ་པི ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏ་གྒ་ཧ་ཎཾ ས་རཱུ་པ་ཀ་ཐ་ན་མ་ཏྟ་ནྟི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ན པ་ན ཏི་ཙཱི་ཝ་རཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏ་ཙཱི་ཝ་ར་སྶེ་ཝཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ་ཉྩ ཏ་ཐཱ ཨ་ཏྠ་སྶ ཨ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ. ན ཧི ཏི་ཙཱི་ཝ་རཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏ་ཙཱི་ཝ་ར་སྶེ་ཝ ཨི་དཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་ཏྟ་ནྟི ས་ཀྐཱ ཝི་ཉྙཱ་ཏུཾ. པུ་རི་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ན ཧི ཨ་ཙྪི་ནྣ་ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཏྟཱ པ་མཱ་ཎཾ ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙཱ་པ་ན་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་མཱ་ཎ་ཏོ སཱ་དི་ཡ་ནཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ན་ནྟེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨི་དཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ‘‘པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཙོ་ལི༹་ཀ་སྶ བ་ཧུ་མྤི སཱ་དི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ནེ་ཝ པཱ་ལི༹་ཡཱ ས་མེ་ཏི, ན ཙ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་ལོ་མེ་ཏི.
ཡ་སྶ ཏཱི་ཎི ན་ཊྛཱ་ནི, ཏེ་ན དྭེ སཱ་དི་ཏ་བྦཱ་ནཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཡ་སྶ ཏི་ཙཱི་ཝ་ར་ཏོ ཨ་དྷི་ཀ་མྤི ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཋི་ཏཾ ཨ་ཏྠི, ཏ་དཱ་ཏ་སྶ ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ཨ་ལ་བྦྷ་ནཱི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏེ་ན་པི སཱ་དི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. པ་ཀ་ཏི་ཡཱ་ཝ ས་ནྟ་རུ་ཏྟ་རེ་ན ཙ་ར་ཏཱིཏི སཱ་ས་ངྐ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་ས་མྨུ་ཏི་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཏ་ཏི་ཡ་སྶ ཨ་ལཱ་བྷེ་ན ཝཱ ཙ་ར་ཏི. ‘‘དྭེ ན་ཊྛཱ་ནཱི’’ཏི ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘དྭེ སཱ་དི་ཏ་བྦཱ་ནཱི’’ཏི. ཨེ་ཀཾ སཱ་དི་ཡ་ནྟེ་ནེ་ཝ ས་མོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱིཏི ཏི་ཎྞཾ ཙཱི་ཝ་རཱ་ནཾ དྭཱི་སུ ན་ཊྛེ་སུ ཨེ་ཀཾ སཱ་དི་ཡ་ནྟེ་ན ས་མོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི ས་ནྟ་རུ་ཏྟ་ར་པ་ར་མ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཝ་ཊྛཱ་ན་ཏོ. ཡ་སྶ ཨེ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏཱིཏི ཨ་ཉྙེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཝི་ན་ཊྛ་སེ་ས་ཙཱི་ཝ་རཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ.
༥༢༦. ‘‘སེ་ས་ཀཾ ཏུ་ཡ྄ཧེ་ཝ ཧོ་ཏཱུ་ཏི དེ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ‘‘པ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟཾ ག་ཎྷི་སྶཱ་མ, སེ་ས་ཀཾ ཨཱ་ཧ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་མ་ན་ས་མ་ཡེ་པི ‘‘སེ་ས་ཀ་མྤི ཏུ་མྷཱ་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ལ་དྡྷ་ཀ་པྤི་ཡ་མེ་ཝ. པ་ཝཱ་རི་ཏཱ་ནནྟི ཨ་ཙྪི་ནྣ་ཀཱ་ལ་ཏོ པུ་བྦེ་ཡེ་ཝ པ་ཝཱ་རི་ཏཱ་ནཾ. པཱ་ལི༹་ཡཱ ན ས་མེ་ཏཱིཏི ས་ནྟ་རུ་ཏྟ་ར་པ་ར་མ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི སཱ་དི་ཡ་ནེ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཉཱ་ཏ་ཀཱ་ནཾ པ་ཝཱ་རི་ཏཱ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ན ས་མེ་ཏི. ས་ནྟ་རུ་ཏྟ་ར་པ་ར་མཾ སཱ་དི་ཡ་ནྟ་སྶ ཧི ཨཱ་པ་ཏྟི་པྤ་ས་ངྒོ་ཡེ་ཝ ན་ཏྠི, ས་ཏི ཙ སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི་པྤ་ས་ངྒེ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཡུ་ཏྟཱ ད་སྶེ་ཏུ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘པ་མཱ་ཎ་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ཨི་དཾ ས་ལླེ་ཁ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི ཝ་ད་ནྟི.
ཡ་སྨཱ པ་ནི་དཾ…པེ… ན ཝུ་ཏྟནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཡ་མ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – ‘‘ཨ་ཉྙ་སྶ་ཏྠཱ་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ པ་མཱ་ཎཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ་པི ག་ཎྷི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཉྩ ཨ་ཉྙ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཝི་ཉྙཱ་པ་ན་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟ་ཏྟཱ ཝ་ཏྠུ་ནཱ སཾ་ས་ནྡི་ཡ་མཱ་ནཾ ན ས་མེ་ཏི. ན ཧི ཡཾ ཝ་ཏྠུཾ ནི་སྶཱ་ཡ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཝ་ཙ་ནཾ ཡུ་ཏྟ་ནྟི. ག་ཎྛི་པ་དེ་སུ པ་ན ཏཱི་སུ་པི ‘‘ཨི་མ་སྶ སི་ཀྑཱ་པ་ད་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ སཱ་དི་ཡ་ན་པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏྟཱ ‘ཨ་ཉྙ་སྶ་ཏྠཱ་ཡཱ’ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཨོ་ཀཱ་སོ་ཡེ་ཝ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ན ཝུ་ཏྟ’’ནྟི ཀ་ཐི་ཏཾ. ཨི་དྷ ‘‘ཨ་ཉྙ་སྶ་ཏྠཱ་ཡཱ’’ཏི ཨ་ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཉཱ་ཏ་ཀ་པ་ཝཱ་རི་ཏེ་སུ ཨ་དྷི་ཀཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ནྟ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཙེ? ན, ཏ་ཏྠ པུ་རི་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ནེ་ཝ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་སི་དྡྷི་ཏོ. ཏ་ཏུ་ཏྟ་རི་ཏཱ, ཨ་ཙྪི་ནྣཱ་དི་ཀཱ་ར་ཎ་ཏཱ, ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི, ཏཱ་ཡ ཙ པ་ཊི་ལཱ་བྷོ་ཏི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ངྒཱ་ནི.
ཏ་ཏུ་ཏྟ་རི་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.