༥. ཙཱི་ཝ་ར་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༥༠༨. པ་ཉྩ་མེ ཨ་པ་ཉྙ་ཏྟེ སི་ཀྑཱ་པ་དེཏི ག་ཎ་མྷཱ ཨོ་ཧཱི་ཡ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཨ་པ་ཉྙ་ཏྟེ. ཝི་ཧཱ་ར་ཝཱ་རནྟི ཝི་ཧཱ་ར་པ་ཊི་ཛ་གྒ་ན་ཝཱ་རཾ. ཀོ་ཊྛཱ་ས་ས་མྤ་ཏྟཱིཏི ས་ཀ་ལཱ ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒ་ས་མྤ་ཏྟི. ས་བྦ་པ་རི་ཡ་ནྟནྟི ཚ་ཊྛ་སྶ ཨ་ཉྙ་ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཙཱི་ཝ་རཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་མེ་ཀཾ ས་བྦེ་སཾ པ་རི་ཡ་ནྟ་ནྟི ས་བྦ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ. ཨ་ནྟ་ར་ཝཱ་ས་ཀཱ་དཱི་སུ ཧི པ་ཉྩ་སུ ཨེ་ཀ་མེ་ཀཾ ཨ་ཉྙ་སྶ ཚ་ཊྛ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨ་ནྟ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ་ཝཱ པ་ཉྩ་སུ ཙཱི་ཝ་རེ་སུ ཨེ་ཀ་མེ་ཀཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཉྙ་སྶ དུ་ཏི་ཡ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ཨ་ནྟ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ས་བྦ་མེ་ཝ པ་རི་ཡ་ནྟ་ནྟི ས་བྦ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ, ས་བྦ་སོ ཝཱ པ་རི་ཡ་ནྟ་ནྟི ས་བྦ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཉྙཾ…པེ… ན་ཏྠཱི’’ཏི. ཡ་ཐཱ ཏ་སྶ མ་ནོ་ར་ཐོ ན པཱུ་ར་ཏཱིཏི ‘‘ས་རཱི་ར་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ པ་སྶི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣོ མ་ནོ་ར་ཐོ ཡ་ཐཱ ན པཱུ་ར་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཧ་ཏྠ་ཏ་ལེ་ཡེ་ཝ ད་སྶེ་ཏྭཱཏི ས་རཱི་རཾ ཨ་ད་སྶེ་ཏྭཱ་ཝ དཱ་ཏ་བྦ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཧ་ཏྠ་ཏ་ལེ ‘‘ཧ་ནྡཱ’’ཏི ད་སྶེ་ཏྭཱ.

༥༡༠. ཝི་ཧ་ཏྠ་ཏཱ་ཡཱཏི ཝི་ཧ་ཏ་ཧ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ, ཨ་ག་ཎ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤ་ཊི་ས་ར་ཎ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ས་མ་བྷི་ཏུ་ནྣ་ཏྟཱཏི པཱི་ལི༹་ཏ་ཏྟཱ. པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦཾ པ་རི་ཝ་ཏྟཾ, པ་རི་ཝ་ཏྟ་མེ་ཝ པཱ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀཾ, པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ དཱི་ཡ་མཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ.

༥༡༢. ཨུ་པ་ཙཱ་རེཏི དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠཱུ་པ་ཙཱ་རཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. ཨུ་པ་ཙཱ་རཾ ཝཱ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཁི་པ་ནྟཱིཏི དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཨོ་ར་ཏོ ཋ་པེ་ནྟི, ན པུ་རི་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཝི་ཡ དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠ་བྦྷ་ནྟ་རེ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨ་ཉྙ་ཏྲ པཱ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀཱཏི ཡཾ ཨ་ནྟ་མ་སོ ཧ་རཱི་ཏ་ཀ་ཁ་ཎྜ་མྤི ད་ཏྭཱ ཝཱ ད་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨཱ་བྷོ་གཾ ཀ་ཏྭཱ ཝཱ པཱ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཏཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ. ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ན ས་མེ་ཏཱིཏི ཡ་ཐཱ ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཉཱ་ཏི་ཀ་ས་ཉྙི་སྶ ཝེ་མ་ཏི་ཀ་སྶ ཙ ག་ཎྷ་ཏོ ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀ་ཏྟཱ ཨཱ་པ་ཏྟི, ཨེ་ཝ་མི་དྷཱ་པི ‘‘བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ས་ནྟ་ཀཾ ཨི་ད’’ནྟི ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ཏོ་པི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཝ་སྶཱ་ཝཱ་སི་ཀཾ དེ་ཏཱིཏི པུ་གྒ་ལི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཏི. པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཋ་པི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ནྟེ་ན་པི ཨ་ཉྙ་སྶ ས་ནྟ་ཀཾ ག་ཧི་ཏཾ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ – ‘‘ས་ཙེ པ་ན ས་ངྐཱ་ར་ཀཱུ་ཊཱ་དཱི་སཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་སཱ་མི་ཀ་ཉྷི པཾ་སུ་ཀཱུ་ལནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱཏི ‘‘ཨ་སཱ་མི་ཀཾ ཨི་ད’’ནྟི ས་ཉྙཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ. ཨེ་ཝཾ པ་ན པཾ་སུ་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ག་ཎྷི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི.

༥༡༣. ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀ་ས་ཉྙཱི་ཏི ཏི་ཀ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡནྟི ཨེ་ཏྠ ཨི་ཏི-ས་དྡོ ཨཱ་དི་ཨ་ཏྠོ. ཏཱི་ཎི པ་རི་མཱ་ཎ་མ་སྶཱ་ཏི ཏི་ཀཾ, ཏི་ཀ་ཉྩ ཏཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ཉྩཱ་ཏི ཏི་ཀ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཏཱི་ཎི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.

༥༡༤. པ་ཏྟ་ཏྠ་ཝི་ཀཱ་དིཾ ཡཾ་ཀི་ཉྩཱིཏི ཨ་ན་དྷི་ཊྛཱ་ནུ་པ་གཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. ‘‘ཙཱི་ཝ་རཾ ནཱ་མ ཚ་ནྣཾ ཙཱི་ཝ་རཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཝི་ཀ་པྤ་ནུ་པ་གཾ པ་ཙྪི་མ’’ནྟི ཧི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནུ་པ་གཾ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ – ‘‘ཝི་ཀ་པྤ་ནུ་པ་ག་པ་ཙྪི་མ་ཙཱི་ཝ་ར་པྤ་མཱ་ཎ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཡ་སྨཱ བྷི་སི་ཙྪ་ཝི མ་ཧ་ནྟཱ་པི སེ་ནཱ་ས་ན་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཙཱི་ཝ་ར་ས་ངྑྱཾ ན ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ནེ་ཝ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནུ་པ་གཱ ན ཝི་ཀ་པྤ་ནུ་པ་གཱ ཙ, ཏ་སྨཱ ཨ་ན་དྷི་ཊྛཱ་ནུ་པ་ག་སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ. ས་ཙེ་པི མ་ཉྩ་པྤ་མཱ་ཎཱ བྷི་སི་ཙྪ་ཝི ཧོ་ཏི, ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝཱ་ཏི. ཀོ པ་ན ཝཱ་དོ པ་ཏྟ་ཏྠ་ཝི་ཀཱ་དཱི་སཱུཏི མ་ཧ་ཏི་ཡཱ་པི ཏཱ་ཝ བྷི་སི་ཙྪ་ཝི་ཡཱ ཨ་ན་དྷི་ཊྛཱ་ནུ་པ་ག་ཏྟཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, ཏ་ཏོ ཁུ་དྡ་ཀ་ཏ་རེ་སུ ཨ་ན་དྷི་ཊྛཱ་ནུ་པ་གེ་སུ པ་ཏྟ་ཏྠ་ཝི་ཀཱ་དཱི་སུ ཀི་མེ་ཝ ཝ་ཏྟ་བྦ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཾ ཀི་རི་ཡཱ, ཨ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནཾ ཨ་ཀི་རི་ཡཱ. ཝི་ཀ་པྤ་ནུ་པ་ག་ཙཱི་ཝ་ར་ཏཱ, པཱ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀཱ་བྷཱ་ཝོ, ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཧ་ཏྠ་ཏོ ག་ཧ་ཎ་ནྟི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི.

ཙཱི་ཝ་ར་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.