༣. ཏ་ཏི་ཡ་ཀ་ཐི་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༩༧-༤༩༩. ཏ་ཏི་ཡེ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཙཱི་ཝ་ར་པ་ཙྩཱ་སཱ ནི་ཀྑི་པི་ཏུནྟི ཨེ་ཏྠ ཙཱི་ཝ་ར་པ་ཙྩཱ་སཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ནི་ཀྑི་པི་ཏུ་ནྟི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. བྷ་ཎྜི་ཀཱ་བ་དྡྷཱ་ནི བྷ་ཎྜི་ཀ་བ་དྡྷཱ་ནཱི་ཏི་པི པ་ཋ་ནྟི, བྷ་ཎྜི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ བ་དྡྷཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནི་ཊྛི་ཏ་ཙཱི་ཝ་ར་སྨིཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ པུ་རི་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཝི་ཡ སཱ་མི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ན་སྶ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༥༠༠. ཨ་ན་ཏྠ་ཏེ ཀ་ཐི་ནེ ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་སེ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་ན་དྷི་ཊྛི་ཏཾ ཨ་ཝི་ཀ་པྤི་ཏཾ ཏ་སྨིཾ མཱ་སེ ཋ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཀཾ པ་ཙྪི་མ་ཀ་ཏྟི་ཀ་མཱ་སཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ཀཱ་ལེ་པི ཨཱ་དི་སྶ དི་ནྣཾ, ཨེ་ཏཾ ཨ་ཀཱ་ལ་ཙཱི་ཝ་ར་ནྟི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨ་ན་ཏྠ་ཏེ ཀ་ཐི་ནེ པ་ཙྪི་མ་ཀ་ཏྟི་ཀ་མཱ་ས་ས་ངྑཱ་ཏེ ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་སེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཙཱི་ཝ་ར་སྶ་པི པ་ཙྩཱ་སཱ་ཙཱི་ཝ་རེ ཨ་ས་ཏི ད་སཱ་ཧ་པ་རི་ཧཱ་རོ་ཡེ་ཝ, ཏ་ཏོ པ་རཾ ཋ་པེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ན ས་མེ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི ཨ་ཙྩེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༦༤༦-༦༤༩ ཨཱ་ད་ཡོ) ‘‘པ་ཝཱ་ར་ཎ་མཱ་ས་སྶ ཛུ་ཎྷ་པ་ཀྑ་པ་ཉྩ་མི་ཡཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཨ་ཙྩེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ཨ་ན་ཏྠ་ཏེ ཀ་ཐི་ནེ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་དི་ཝ་སཱ་དྷི་ཀོ མཱ་སོ, ཨ་ཏྠ་ཏེ ཀ་ཐི་ནེ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་དི་ཝ་སཱ་དྷི་ཀཱ པ་ཉྩ མཱ་སཱ པ་རི་ཧཱ་རོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་མེ་ཝ ཙ པ་རི་ཧཱ་རཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཚ་ཊྛི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ན་ཙྩེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་མྤི པ་ཙྩུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་ཙཱི་ཝ་ར་མྤི ཨེ་ཏཾ པ་རི་ཧཱ་རཾ ལ་བྷ་ཏི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༦༤༦-༦༤༩) ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྨཱ ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་སེ ད་སཱ་ཧ་ཏོ པ་ར་མྤི ཨ་ན་དྷི་ཊྛི་ཏཾ ཨ་ཝི་ཀ་པྤི་ཏ་མྤི ཋ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ‘‘ཀཱ་ལེ་པི ཨཱ་དི་སྶ དི་ནྣཾ, ཨེ་ཏཾ ཨ་ཀཱ་ལ་ཙཱི་ཝ་ར’’ནྟི ཨི་དཾ ཀ་སྨཱ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཙེ? ཨ་ཀཱ་ལ་ཙཱི་ཝ་ར་སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ཨ་ཏྠུ་དྡྷཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ པ་ཋ་མཱ་ནི་ཡ་ཏེ སོ་ཏ་སྶ ར་ཧོ ཝི་ཡ. ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མཱ་སེ ས་ཏྟ་མཱ་སེ ཙ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཉྷི ཙཱི་ཝ་རཾ ཝུ་ཏྠ་ཝ་སྶེ་ཧི སེ་སེ་ཧི ཙ ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏེ་ཧི བྷཱ་ཛེ་ཏུཾ ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཀཱ་ལ་ཙཱི་ཝ་རཾ ནཱ་མ ཛཱ་ཏཾ. ཀཱ་ལེ པ་ན ‘‘ས་ངྒྷ་སྶ ཨི་དཾ ཨ་ཀཱ་ལ་ཙཱི་ཝ་རཾ ད་མྨཱི’’ཏི ཨ་ནུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ‘‘ས་ངྒྷ་སྶ ད་མྨཱི’’ཏི དི་ནྣཾ ཝུ་ཏྠ་ཝ་སྶེ་ཧི་ཡེ་ཝ བྷཱ་ཛེ་ཏ་བྦཾ, ན ཨ་ཉྙེ་ཧཱི་ཏི ཀཱ་ལ་ཙཱི་ཝ་ར་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨཱ་དི་སྶ དི་ནྣཾ པ་ན ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏེ་ཧི ས་བྦེ་ཧི་ཡེ་ཝ བྷཱ་ཛེ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཀཱ་ལ་ཙཱི་ཝ་རཾ, ཏ་སྨཱ ཀཱ་ལེ་པི ཨཱ་དི་སྶ དི་ནྣ་སྶ ཝུ་ཏྠ་ཝ་སྶེ་ཧི སེ་སེ་ཧི ཙ ས་མྤ་ཏྟེ་ཧི བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཏྟཱ ཨ་ཀཱ་ལ་ཙཱི་ཝ་ར་སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ‘‘ཀཱ་ལེ་པི ཨཱ་དི་སྶ དི་ནྣཾ, ཨེ་ཏཾ ཨ་ཀཱ་ལ་ཙཱི་ཝ་ར’’ནྟི ཨ་ཏྠུ་དྡྷཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ‘‘ཨེ་ཀ་པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝཱ ཨི་དཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ད་མྨཱི་ཏི དི་ནྣ’’ནྟི ཀ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ. ན ཧི པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨཱ་དི་སྶ དི་ནྣཾ ཀེ་ན་ཙི བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི? ནཱ་ཡཾ ཝི་རོ་དྷོ ཨཱ་དི་སྶ ཝ་ཙ་ན་སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཏ་ཐཱ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ.
ཨེ་ཝཾ པ་ན ཨ་ཝ་ཏྭཱཏི ‘‘ཏ་ཏོ ཙེ ཨུ་ཏྟ་རི’’ནྟི ཨི་མ་སྶ ‘‘མཱ་ས་པ་ར་མ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི’’ནྟི པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཾ ཨ་ཝ་ཏྭཱ. ཏཱ་ཝ ཨུ་པྤ་ནྣཾ པ་ཙྩཱ་སཱ་ཙཱི་ཝ་རནྟི པ་ཙྩ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནཾ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ ག་ཏི་ཀཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི ཀ་ར་ཎ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཀ་ཏྟུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨ་ནྟ་རཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཉྷི པ་ཙྩཱ་སཱ་ཙཱི་ཝ་རཾ མཱ་ས་པ་ར་མཾ མཱུ་ལ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཋ་པེ་ཏུཾ ཨ་ད་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ད་སཱ་ཧ་པ་ར་མ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝ པ་རི་ཙྪི་ནྡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ག་ཏི་ཀཾ ཀ་རོ་ཏི. ཏ་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ མཱུ་ལ་ཙཱི་ཝ་རནྟི ཨེ་ཏྠ པ་ན མཱུ་ལ་ཙཱི་ཝ་རནྟི པ་ཙྩ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཝཱི་ས་ཏི་མ་དི་ཝ་ས་ཏོ ཨུ་དྡྷ་ཉྷི ཨུ་པྤ་ནྣཾ པ་ཙྩཱ་སཱ་ཙཱི་ཝ་རཾ ད་སཱ་ཧ་པ་ར་མཾ ག་ནྟུཾ ཨ་ད་ཏྭཱ མཱུ་ལ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཀ་ར་ཎ་ས་མྦ་ནྡྷ་ཏཱ་མ་ཏྟེ་ན ས་ཀ་ཀཱ་ལ་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ག་ཏི་ཀཾ ཀ་རོ་ཏི. པ་ཙྩཱ་སཱ་ཙཱི་ཝ་རེ པ་ན ལ་བྷི་ཏྭཱ ཝི་སུཾ ཋ་པེ་ནྟ་སྶ ད་སཱ་ཧཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་ནྟེ ན་ཏྠི ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཨཱ་པ་ཏྟི. པཱ་ལི༹་ཡཾ ད་སཱ་ཧཱ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦནྟི ཨེ་ཏྠ ད་སཱ་ཧཱཏི ཀ་ར་ཎ་ཏྠེ ནི་སྶ་ཀྐ་ཝ་ཙ་ནཾ, ད་སཱ་ཧེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཉྩཱ་ཧུ་པྤ་ནྣེཏི་ཨཱ་དིཾ ར་སྶཾ ཀ་ཏྭཱ་པི པ་ཋ་ནྟི. ཨེ་ཀ་ཝཱི་སེ ཨུ་པྤ་ནྣེ…པེ… ན་ཝཱ་ཧཱ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦནྟི་ཨཱ་དི པ་ཙྩཱ་སཱ་ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣ་དི་ཝ་སཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ.
ཨ་ཉྙཾ པ་ཙྩཱ་སཱ་ཙཱི་ཝ་རཾ…པེ… ཀཱ་རེ་ཏ་བྦནྟི ཨི་དཾ ས་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཝ པ་ཙྩཱ་སཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ པ་ན ‘‘ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཙཱི་ཝ་རཾ ན ལ་བྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་ཙྩཱ་སཱ ཨུ་པ་ཙྪི་ནྣཱ, མཱུ་ལ་ཙཱི་ཝ་ར་མྤི ད་སཱ་ཧཾ ཙེ ས་མྤ་ཏྟཾ, ཏ་ད་ཧེ་ཝ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཾ. པ་ཙྩཱ་སཱ་ཙཱི་ཝ་ར་མྤི པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཙོ་ལ༹ཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦནྟི པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཝི་ས་བྷཱ་ག་པ་ཙྩཱ་སཱ་ཙཱི་ཝ་རཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙནྟི ཨ་ཉྙཾ ཨ་ཉྙཾ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ པཱ་ཋོ. ཨ་ངྒཾ པ་ནེ་ཏྠ པ་ཋ་མ་ཀ་ཐི་ནེ ཝུ་ཏྟ་ས་དི་ས་མེ་ཝ. ཀེ་ཝ་ལ་ཉྷི ཏ་ཏྠ ད་སཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མོ, ཨི་དྷ མཱ་སཱ་ཏི་ཀྐ་མོ་ཏི ཨ་ཡཾ ཝི་སེ་སོ.
ཏ་ཏི་ཡ་ཀ་ཐི་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.