༡. པ་ཋ་མ་ཀ་ཐི་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༥༩. ས་མི་ཏཱ་ཝི་ནཱཏི ས་མི་ཏ་པཱ་པེ་ན. གོ་ཏ་མ་ཀེ ཙེ་ཏི་ཡེཏི གོ་ཏ་མ་ཡ་ཀྑ་སྶ ཙེ་ཏི་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ཀ་ཏ་ཝི་ཧཱ་རོ ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཾ ཧོ་ཏཱིཏི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ག་ཧ་པ་ཏི་ཙཱི་ཝ་རེ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏེ བ་ཧཱུ་ནི ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ལ་བྷི་ཏྭཱ བྷ་ཎྜི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ སཱི་སེ་པི ཁ་ནྡྷེ་པི ཀ་ཊི་ཡཱ་པི ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟེ བྷི་ཀྑཱུ དི་སྭཱ ཙཱི་ཝ་རེ སཱི་མཾ བ་ནྡྷ་ནྟེ་ན ཏི་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་རི་བྷོ་ག་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཾ, ན པ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན. ན་ཧཱ་ཡ་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ན་ཧཱ་ནཾ, ན་ཧཱ་ན་ཏི་ཏྠཾ.
༤༦༠. ཨེ་ཀོ ཀི་ར བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘བུ་དྡྷ་ར་ཏ་ན་སྶ ཙ ས་ངྒྷ་ར་ཏ་ན་སྶ ཙ པཱུ་ཛཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ དྷ་མྨ་ར་ཏ་ནཾ པཱུ་ཛི་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. སོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪི. བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ཙེ་པི བྲཱ་ཧྨ་ཎ དྷ་མྨ་ར་ཏ་ནཾ པཱུ་ཛེ་ཏུ་ཀཱ་མོ, ཨེ་ཀཾ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཾ པཱུ་ཛེ་ཧཱི’’ཏི. བ་ཧུ་སྶུ་ཏཾ བྷ་ནྟེ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཐཱ་ཏི. བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པུ་ཙྪཱ་ཏི. སོ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘བ་ཧུ་སྶུ་ཏཾ བྷ་ནྟེ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ཏི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཐེ་རཾ ས་ཧ་སྶ་གྒྷ་ན་ཀེ་ན ཙཱི་ཝ་རེ་ན པཱུ་ཛེ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ’’ནྟི. ཨུ་པྤ་ནྣ-ས་དྡོ ནི་པྥ་ནྣ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ་པི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཏཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ནོ ནི་པྥ་ཏྟི་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི. པ་ཋ་མ་མེ་ཝ ཧི ཏཾ ཏ་ནྟ་ཝཱ་ཡ་ཀ་མྨེ་ན ནི་པྥ་ནྣཾ.
ཐེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཡཾ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ན་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀ་མེ་ཀེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ད་ཏྭཱ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཾ ག་ཎྷཱ་པི་ཏཱ་ནི པ་ཉྩ པ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ. ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ མ་མཱ་ཡ་ཏཱིཏི ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ ཏཱ་ཝ མ་མཱ་ཡ་ཏུ ཨ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ ཀ་ཐ་ནྟི? ན ཨི་དཾ མ་མཱ་ཡ་ནཾ གེ་ཧ་སྶི་ཏ་པེ་མ་ཝ་སེ་ན, ཨ་ཐ ཁོ གུ་ཎ་ས་མྦྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ནཱ་ཡཾ དོ་སོ. ན་ཝ་མཾ ཝཱ དི་ཝ་སཾ ད་ས་མཾ ཝཱཏི བྷུ་མྨ་ཏྠེ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ, ན་ཝ་མེ ཝཱ ད་ས་མེ ཝཱ དི་ཝ་སེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ཙེ བྷ་ཝེ་ཡྻཱཏི ས་ཙེ ཀ་སྶ་ཙི ཨེ་ཝཾ སི་ཡཱ. ཝུ་ཏྟ་ས་དི་ས་མེ་ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཝུ་ཏྟ་དི་ཝ་ས་མེ་ཝཱ’’ཏི་པི པ་ཋ་ནྟི. དྷཱ་རེ་ཏུནྟི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཨཱ་ཧཱ’’ཏི པཱ་ཋ་སེ་སོ ད་ཊྛ་བྦོ.
༤༦༢-༤༦༣. ནི་ཊྛི་ཏ་ཙཱི་ཝ་ར་སྨིནྟི བྷུ་མྨ་ཝ་ཙ་ན་སྶ ལོ་པཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་དྡེ་སོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ནི་ཊྛི་ཏེ ཙཱི་ཝ་ར་སྨི’’ནྟི, ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ཀ་ར་ཎ་པ་ལི་བོ་དྷེ ཨུ་པ་ཙྪི་ནྣེ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. པཱ་ས་པ་ཊྚ་ག་ཎྛི་ཀ་པ་ཊྚ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ཡཾ ཀི་ཉྩི ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ཏཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. སཱུ་ཙི་ཡཱ པ་ཊི་སཱ་མ་ནནྟི ཨི་དཾ སཱུ་ཙི་ཀ་མྨ་སྶ ས་མྨཱ པ་རི་ནི་ཊྛི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ, སཱུ་ཙི་ཀ་མྨ་ནི་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝེ་ཏྠ པ་མཱ་ཎཾ. ཨེ་ཏེ་ས་མྤཱིཏི ཝི་ན་ཊྛཱ་དིཾ པ་རཱ་མ་ས་ཏི.
ཀ་ཐི་ནེ ཙ ཨུ་བྦྷ་ཏ་སྨིནྟི ཡཾ ས་ངྒྷ་སྶ ཀ་ཐི་ནཾ ཨ་ཏྠ་ཏཾ, ཏ་སྨིཾ ཀ་ཐི་ནེ ཙ ཨུ་བྦྷ་ཏེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དུ་ཏི་ཡ་སྶ པ་ལི་བོ་དྷ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏཱིཏི ཨཱ་ཝཱ་ས་པ་ལི་བོ་དྷ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘ནི་ཊྛི་ཏ་ཙཱི་ཝ་ར་སྨིཾ ཨུ་བྦྷ་ཏ་སྨིཾ ཀ་ཐི་ནེ’’ཏི ཨི་མེ་ཧི དྭཱི་ཧི པ་དེ་ཧི དྭི་ནྣཾ པ་ལི་བོ་དྷཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ནེ་ན ཨ་ཏྠ་ཏ་ཀ་ཐི་ན་སྶ པ་ཉྩ་མཱ་ས་བྦྷ་ནྟ་རེ ཡཱ་ཝ ཙཱི་ཝ་ར་པ་ལི་བོ་དྷོ ཨཱ་ཝཱ་ས་པ་ལི་བོ་དྷོ ཙ ན ཨུ་པ་ཙྪི་ཛྫ་ཏི, ཏཱ་ཝ ཨ་ན་དྷི་ཊྛི་ཏཾ ཨ་ཝི་ཀ་པྤི་ཏཾ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཾ ད་སཱ་ཧ་ཏོ པ་ར་མྤི ཋ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ཨ་ཏྠ་ཏ་ཀ་ཐི་ན་སྶ ཧི ཡཱ་ཝ ཀ་ཐི་ན་སྶ ཨུ་བྦྷཱ་རཱ ཨ་ནཱ་མ་ནྟ་ཙཱ་རོ ཨ་ས་མཱ་དཱ་ན་ཙཱ་རོ ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠ་ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཎ་བྷོ་ཛ་ནཾ ཡོ ཙ ཏ་ཏྠ ཙཱི་ཝ་རུ་པྤཱ་དོ་ཏི ཨི་མེ པ་ཉྩཱ་ནི་སཾ་སཱ ལ་བྦྷ་ནྟི. པ་ཀྐ་མ་ནཾ ཨ་ནྟོ ཨ་སྶཱ་ཏི པ་ཀྐ་མ་ན་ནྟི་ཀཱ. ཨེ་ཝཾ སེ་སཱ་པི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ནེ་ཏྠ ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཝི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
ཁོ་མནྟི ཁོ་མ་སུ་ཏྟེ་ཧི ཝཱ་ཡི་ཏཾ ཁོ་མ་པ་ཊ་ཙཱི་ཝ་རཾ, ཏ་ཐཱ སེ་སཱ་ནི. སཱ་ཎནྟི སཱ་ཎ་ཝཱ་ཀ་སུ་ཏྟེ་ཧི ཀ་ཏ་ཙཱི་ཝ་རཾ. བྷ་ངྒནྟི ཁོ་མ་སུ་ཏྟཱ་དཱི་ནི ས་བྦཱ་ནི ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ནི ཝཱ མི་སྶེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ཙཱི་ཝ་རཾ. བྷ་ངྒ་མྤི ཝཱ་ཀ་མ་ཡ་མེ་ཝཱ་ཏི ཀེ་ཙི. དུ་ཀཱུ་ལཾ པ་ཊྚུ་ཎྞཾ སོ་མཱ་ར་པ་ཊཾ ཙཱི་ན་པ་ཊཾ ཨི་དྡྷི་ཛཾ དེ་ཝ་དི་ནྣ་ནྟི ཨི་མཱ་ནི པ་ན ཚ ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ཨེ་ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནུ་ལོ་མཱ་ནཱི་ཏི ཝི་སུཾ ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི. དུ་ཀཱུ་ལཉྷི སཱ་ཎ་སྶ ཨ་ནུ་ལོ་མཾ ཝཱ་ཀ་མ་ཡ་ཏྟཱ. པ་ཊྚུ་ཎྞ་དེ་སེ ས་ཉྫཱ་ཏ་ཝ་ཏྠཾ པ་ཊྚུ་ཎྞཾ. ‘‘པ་ཊྚུ་ཎྞ་ཀོ་སེ་ཡྻ་ཝི་སེ་སོ’’ཏི ཧི ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་ཀོ་སེ ཝུ་ཏྟཾ. སོ་མཱ་ར་དེ་སེ ཙཱི་ན་དེ་སེ ཙ ཛཱ་ཏ་ཝ་ཏྠཱ་ནི སོ་མཱ་ར་ཙཱི་ན་པ་ཊཱ་ནི. པ་ཊྚུ་ཎྞཱ་དཱི་ནི ཏཱི་ཎི ཀོ་སེ་ཡྻ་སྶ ཨ་ནུ་ལོ་མཱ་ནི པཱ་ཎ་ཀེ་ཧི ཀ་ཏ་སུ་ཏྟ་མ་ཡ་ཏྟཱ. ཨི་དྡྷི་ཛཾ ཨེ་ཧི་བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པུ་ཉྙི་དྡྷི་ཡཱ ནི་བྦ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ, ཏཾ ཁོ་མཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཏེ་སཾ ཨེ་ཝ ཨ་ནུ་ལོ་མཾ. དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི དི་ནྣཾ ཙཱི་ཝ་རཾ དེ་ཝ་དི་ནྣཾ, ཏཾ ཀ་པྤ་རུ་ཀྑེ ནི་བྦ་ཏྟཾ ཛཱ་ལི་ནི་ཡཱ དེ་ཝ་ཀ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་ཏྠེ་ར་སྶ དི་ནྣ་ཝ་ཏྠ་ས་དི་སཾ, ཏ་མྤི ཁོ་མཱ་དཱི་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནུ་ལོ་མཾ ཧོ་ཏི ཏེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་བྷཱ་ཝ་ཏོ.
མ་ཛ྄ཛྷི་མ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཝི་ད་ཏྠིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘དྭེ ཝི་ད་ཏྠི་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་མི་ནཱ དཱི་གྷ་ཏོ ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི་ཧ་ཏྠ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཏ་ཏོ ཨུ་པ་ཌྜྷ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཝི་ཀ་པྤ་ནུ་པ་ག་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘སུ་ག་ཏ་ཝི་ད་ཏྠི ནཱ་མ ཨི་དཱ་ནི མ་ཛ྄ཛྷི་མ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཏི་སྶོ ཝི་ད་ཏྠི་ཡོ, ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི་ཧ་ཏྠེ་ན དི་ཡ་ཌྜྷོ ཧ་ཏྠོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཀུ་ཊི་ཀཱ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༣༤༨-༣༤༩) ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ སུ་ག་ཏ་ངྒུ་ལེ་ན དྭཱ་ད་ས་ངྒུ་ལཾ ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི་ཧ་ཏྠེ་ན དི་ཡ་ཌྜྷོ ཧ་ཏྠོ་ཏི སི་དྡྷཾ. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ སུ་ག་ཏ་ངྒུ་ལེ་ན ཨ་ཊྛ་ངྒུ་ལཾ ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི་ཧ་ཏྠ་པྤ་མཱ་ཎ་ནྟི ཨི་དཾ ཨཱ་ག་ཏ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཏཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མ་ཡ་ཏོཏི ཨེ་ཏྠ ཏནྟི ཙཱི་ཝ་རཾ ཀཱ་ལཾ ཝཱ པ་རཱ་མ་ས་ཏི. ཏ་སྶ ཡོ ཨ་རུ་ཎོཏི ཏ་སྶ ཙཱི་ཝ་རུ་པྤཱ་ད་དི་ཝ་ས་སྶ ཡོ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟོ ཨ་རུ་ཎོ. ཙཱི་ཝ་རུ་པྤཱ་ད་དི་ཝ་སེ་ན ས་དྡྷིནྟི ཙཱི་ཝ་རུ་པྤཱ་ད་དི་ཝ་ས་སྶ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་ཨ་རུ་ཎེ་ན ས་དྡྷི་ནྟི ཨ་ཏྠོ. དི་ཝ་སས་དྡེ་ན ཧི ཏཾ་དི་ཝ་ས་ནི་སྶི་ཏོ ཨ་རུ་ཎོ ཝུ་ཏྟོ. བ་ནྡྷི་ཏྭཱཏི ར་ཛྫུ་ཨཱ་དཱི་ཧི བ་ནྡྷི་ཏྭཱ. ཝེ་ཋེ་ཏྭཱཏི ཝ་ཏྠཱ་དཱི་ཏི ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ.
ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོཏི ས་ངྒྷཾ ཨ་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཉྙ་ཐཱ་པི ཝ་ཏྟ་བྦནྟི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཡཱ་ཡ ཀཱ་ཡ་ཙི བྷཱ་སཱ་ཡ པ་ད་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཨ་ཝ་ཏྭཱ་པི ཨ་ཏྠ་མ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟེ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཏེ་ནཱཏི ཨཱ་པ་ཏྟིཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟེ་ན. པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀེ་ན ‘‘པ་སྶ་སཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ དེ་ས་ཀེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦ་ཝ་ཙ་ནཾ ད་སྶེ་ཏི ‘‘ཨཱ་མ པ་སྶཱ་མཱི’’ཏི. པུ་ན པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦ་ཝ་ཙ་ན་མཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་ཡ་ཏིཾ སཾ་ཝ་རེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ པུ་ན དེ་ས་ཀེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦ་ཝ་ཙ་ནཾ ‘‘སཱ་དྷུ སུ་ཊྛུ སཾ་ཝ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ སཾ་ཝ་རེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི. དྭཱི་སུ པ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ་སུ ཝཱཏི དྭཱི་སུ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ་སུ ཝཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་སུ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝ་ཙ་ན་བྷེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཉ་ཏྟི་ཡཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ས་ར་ཏི ཝི་ཝ་ར་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ དྭེ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ་ཏི ཝཱ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ་ཏི ཝཱ ཝ་ཏྟ་བྦ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཙཱི་ཝ་ར་དཱ་ནེ་པཱིཏི ནི་སྶ་ཊྛ་ཙཱི་ཝ་ར་སྶ དཱ་ནེ་པི. ཝ་ཏྠུ་ཝ་སེ་ནཱཏི ཙཱི་ཝ་ར་ག་ཎ་ནཱ་ཡ. ག་ཎ་སྶ ཝུ་ཏྟཱ པཱ་ལི༹་ཡེ་ཝེ་ཏྠ པཱ་ལཱི༹ཏི དྭཱི་སུ ཨི་མཱ་ཧཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ནི་སྶ་ཛྫཱ་མཱི་ཏི ཝ་ཙ་ནེ ཝི་སེ་སཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ…པེ… ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎ་མཱ་ཧ ‘‘ཨི་ཏོ ག་རུ་ཀ་ཏ་རཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ཨི་ཏོཏི ཨི་ཏོ ནི་སྶ་ཊྛ་ཙཱི་ཝ་ར་དཱ་ན་ཏོ. ཉ་ཏྟི་ཀ་མྨ་ཏོ ཉ་ཏྟི་དུ་ཏི་ཡ་ཀ་མྨཾ ག་རུ་ཀ་ཏ་ར་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨི་ཏོ ག་རུ་ཀ་ཏ་རཱ་ནཱི’’ཏི. ཨི་མཱ་ཧཾ ཙཱི་ཝ་རནྟི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཨི་མཾ ཙཱི་ཝ་ར’’ནྟི་པི པ་ཋ་ནྟི.
༤༦༨. ན ཨི་དྷ ས་ཉྙཱ ར་ཀྑ་ཏཱིཏི ཨི་དཾ ཝེ་མ་ཏི་ཀཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་ནྟ་ས་ཉྙ་ཉྩ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཡོ་པི ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙཱི, ཏ་སྶ་པཱིཏི ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟེ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་ས་ཉྙི་སྶ, ཨ་ཐ ཁོ ཝེ་མ་ཏི་ཀ་སྶ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་ནྟ་ས་ཉྙི་སྶ་པཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ན ཨི་དྷ ས་ཉྙཱ ར་ཀྑ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟ་མ་ཏྠཾ སེ་ས་ཏྟི་ཀེ་པི ཨ་ཏི་དི་ས་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠཱཏི ཨེ་ས ན་ཡོ ཨ་ཝི་ན་ཊྛཱ་དཱི་སུ་པཱི་ཏི ཨ་ཉྙེ་སཾ ཙཱི་ཝ་རེ་སུ ཨུ་པ་ཙི་ཀཱ་དཱི་ཧི ཁཱ་ཡི་ཏེ་སུ ‘‘མ་ཡ྄ཧ་མྤི ཙཱི་ཝ་རཾ ཁཱ་ཡི་ཏ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙཱི ཧོ་ཏཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ཨ་ན་ཊྛ་ཏོ ཨ་ཝི་ལུ་ཏྟ་སྶ ཝི་སེ་ས་མཱ་ཧ ‘‘པ་ས་ཡ྄ཧཱ་ཝ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི. ཐེ་ཡྻཱ་ཝ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན ག་ཧི་ཏ་ཉྷི ན་ཊྛནྟི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ, པ་ས་ཡ྄ཧཱ་ཝ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན ག་ཧི་ཏཾ ཝི་ལུ་ཏྟནྟི. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨ་ཉྙེ་ན ཀ་ཏཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏཱིཏི ཨི་དཾ ནི་སཱི་ད་ན་ས་ནྠ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཡཾ ཡེ་ན ཧི པུ་རཱ་ཎ་ས་ནྠ་ཏ་སྶ སཱ་མ་ནྟཱ སུ་ག་ཏ་ཝི་ད་ཏྠིཾ ཨ་ནཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ ན་ཝཾ ནི་སཱི་ད་ན་ས་ནྠ་ཏཾ ཀ་ཏཾ, ཏ་སྶ ཏཾ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ‘‘ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨ་ཉྙེ་ན ཀ་ཏཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏཱི’’ཏི ཨི་དཾ པ་ར་སྶ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ ཨ་པ་ར་སྶ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ སཱ་དྷེ་ཏི. པ་རི་བྷོ་གཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟནྟི ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་ནྟེ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་ས་ཉྙི་སྶ ཝེ་མ་ཏི་ཀ་སྶ ཙ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶེ་ཝ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ན པ་ན ཨ་པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཋ་པེ་ནྟ་སྶཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
༤༦༩. ཏི་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུནྟི ནཱ་མཾ ཝ་ཏྭཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུཾ. ན ཝི་ཀ་པྤེ་ཏུནྟི ནཱ་མཾ ཝ་ཏྭཱ ན ཝི་ཀ་པྤེ་ཏུཾ. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ. ཏ་སྨཱ ཏི་ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་ནི ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧ་ནྟེ་ན ‘‘ཨི་མཾ ས་ངྒྷཱ་ཊིཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་མཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ནཱ་མཾ ཝ་ཏྭཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཾ. ཝི་ཀ་པྤེ་ནྟེ་ན པ་ན ‘‘ཨི་མཾ ས་ངྒྷཱ་ཊི’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ནཱ་མཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ ‘‘ཨི་མཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཝི་ཀ་པྤེ་མཱི’’ཏི ཝི་ཀ་པྤེ་ཏ་བྦཾ. ཏི་ཙཱི་ཝ་རཾ ཝཱ ཧོ་ཏུ ཨ་ཉྙཾ ཝཱ, ཡ་དི ཏཾ ཏཾ ནཱ་མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏི, ཨ་ཝི་ཀ་པྤི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཏ་ཏོ པ་རཾ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏུནྟི ‘‘ཙ་ཏུ་མཱ་ས་ཏོ པ་རཾ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ’’ནྟི ཏཱི་སུ་པི ག་ཎྛི་པ་དེ་སུ ཝུ་ཏྟཾ. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ཏ་ཏོ པ་རཾ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ ཨཱ་གཱ་མི་སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ ཝ་སྶཱ་ནཾ ཙཱ་ཏུ་མཱ་སཾ, ཏཱ་ཝ ཋ་པེ་ཏུཾ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ’’ནྟི་པི ཝ་ད་ནྟི. ‘‘ཏ་ཏོ པ་རཾ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏུཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མཱི་ཏི ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ ཀ་ཎྜུ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཉྩ ཏཾ ཏཾ ནཱ་མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏུཾ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ནྟི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦོ ཏ་ཏོ པ་རཾ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ་དི་ནཱ་མ་སྶེ་ཝ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏ་སྨཱ ཏ་ཏོ པ་རཾ ཝི་ཀ་པྤེ་ནྟེ་ན་པི ནཱ་མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ན ཝི་ཀ་པྤེ་ཏ་བྦཾ. ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི ཏ་ཏོ པ་རཾ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏྭཱ པ་རི་བྷོ་ག་སྶ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཏྟཱ ཏ་ཐཱ ཝི་ཀ་པྤི་ཏཾ ཨ་ཉྙ་ནཱ་མེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཏཱི་སུ་པི ག་ཎྛི་པ་དེ་སུ ཝུ་ཏྟཾ.
པ་ཙྩུ་དྡྷ་རཱ་མཱིཏི ཋ་པེ་མི, པ་རི་ཙྩ་ཛཱ་མཱི་ཏི ཝཱ ཨ་ཏྠོ. ཨི་མཾ ས་ངྒྷཱ་ཊིཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་མཱིཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཨི་མཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ས་ངྒྷཱ་ཊིཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་མཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མྤི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ག་ཎྛི་པ་དེ་སུ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་མྤི ‘‘ཨི་མཾ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཙོ་ལ༹ཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་མཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་མེ་ཏི. ཀཱ་ཡ་ཝི་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ནཱཏི ཧ་ཏྠེ་ན ཙཱི་ཝ་རཾ པ་རཱ་མ་ས་ནྟེ་ན ཝཱ ཙཱ་ལེ་ནྟེ་ན ཝཱ. དུ་ཝི་དྷནྟི ས་མྨུ་ཁ་པ་ར་མྨུ་ཁ་བྷེ་དེ་སུ དུ་ཝི་དྷཾ. ཧ་ཏྠ་པཱ་སེཏི ཨི་དཾ དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཋི་ཏཾ ‘‘ཨི་མ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏོ པ་རཾ ‘‘ཨེ་ཏ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ཀེ་ཙི ཝ་ད་ནྟི. ག་ཎྛི་པ་དེ་སུ པ་ནེ་ཏྠ ན ཀི་ཉྩི ཝུ་ཏྟཾ. པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ་ཉྩ ས་བྦ་ཏྠ ‘‘ཧ་ཏྠ་པཱ་སོ’’ཏི ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ཡྻ་ཧ་ཏྠོ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨི་དྷ ཝི་སེ་ས་ཝི་ཀ་པྤ་ནཱ་ཡ ཀཱ་ར་ཎཾ ག་ཝེ་སི་ཏ་བྦཾ. སཱ་མ་ནྟ་ཝི་ཧཱ་རོ ནཱ་མ ཡ་ཏྠ ཏ་ད་ཧེ་ཝ ག་ནྟྭཱ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏུཾ ས་ཀྐཱ. ‘‘སཱ་མ་ནྟ་ཝི་ཧཱ་རེ’’ཏི ཨི་དཾ དེ་ས་ནཱ་སཱི་ས་མ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ཋ་པི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ དཱུ་རེ ཋི་ཏ་མྤི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ཝ་ད་ནྟི. ཋ་པི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱཏི ཙ ཨི་དཾ ཋ་པི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ས་ལླ་ཀྑ་ཎཾ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀ་ནྟི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ, ཙཱི་ཝ་ར་ས་ལླ་ཀྑ་ཎ་མེ་ཝེ་ཏྠ པ་མཱ་ཎཾ.
ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་ཝ་ཏྠེ་ཧཱིཏི པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཙོ་ལ༹་ནཱ་མེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་ཝ་ཏྠེ་ཧི. ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཏོ པུ་བྦེ ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཨཱ་དི་ཝོ་ཧཱ་ར་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘ཨི་མཾ པ་ཙྩུ་དྡྷ་རཱ་མཱི’’ཏི པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཙོ་ལ༹་སྶ ཝི་སུཾ པ་ཙྩུ་དྡྷཱ་ར་ཝི་དྷིཾ ད་སྶེ་ཏི. པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཙོ་ལ༹་ནཱ་མེ་ན པ་ན ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ཨི་མཾ པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཙོ་ལ༹ཾ པ་ཙྩུ་དྡྷ་རཱ་མཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ་པི ནེ་ཝ་ཏྠི དོ་སོ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. པ་ཙྩུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ པུ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཱ་ནཱིཏི ཨི་ད་ཉྩ ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཨཱ་དི་ཙཱི་ཝ་ར་ནཱ་མེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུ་ཀཱ་མཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཙོ་ལ༹་ནཱ་མེ་ནེ་ཝ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ པ་ན པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ. ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠཱིཏི ཨི་མི་ནཱ ཀ་པྤ་བི་ནྡུ་དཱ་ན་ཀི་ཙྩ་མྤི ན་ཏྠཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. མུ་ཊྛི་པ་ཉྩ་ཀཱ་དི་ཏི་ཙཱི་ཝ་ར་པྤ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཏི་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཙོ་ལ༹ཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུནྟི པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཙོ་ལ༹ཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུཾ. བ་དྡྷ་སཱི་མཱ་ཡཾ ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་སཱི་མཱ་ས་མྨུ་ཏི་ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ ཙཱི་ཝ་ར་ཝི་པྤ་ཝཱ་སེ་པི ནེ་ཝ་ཏྠི དོ་སོ་ཏི ན ཏ་ཏྠ དུ་པྤ་རི་ཧཱ་ར་ཏཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་བ་དྡྷ་སཱི་མཱ་ཡཾ དུ་པྤ་རི་ཧཱ་ར’’ནྟི.
ཨ་ན་ཏི་རི་ཏྟ་པྤ་མཱ་ཎཱཏི སུ་ག་ཏ་ཝི་ད་ཏྠི་ཡཱ དཱི་གྷ་སོ ཚ ཝི་ད་ཏྠི་ཡོ ཏི་རི་ཡཾ ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ཡྻ་ཝི་ད་ཏྠི་ཉྩ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་ནྟ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན་ནུ ཙ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ ཝ་སྶཱ་ནཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་ན, ཀ་ཎྜུ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་དི ཨཱ་བཱ་དྷ་ཝཱུ་པ་ས་མེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཛ་ཧ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ མཱ་ཏི་ཀཱ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (ཀ་ངྑཱ. ཨ་ཊྛ. ཀ་ཐི་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ) ‘‘ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ ཝ་སྶཱ་ན་མཱ་སཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་ན་པི, ཀ་ཎྜུ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་དི ཨཱ་བཱ་དྷ་ཝཱུ་པ་ས་མེ་ན་པི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཛ་ཧ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྨཱ ‘‘ཏ་ཏོ པ་རཾ པ་ཙྩུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏ་བྦཱ’’ཏི ཀ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ. ས་ཏི ཧི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ པ་ཙྩུ་དྡྷཱ་རོ ཡུ་ཏྟོ་ཏི? ཨེ་ཏྠ ཏཱ་ཝ ཏཱི་སུ་པི ག་ཎྛི་པ་དེ་སུ ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘པ་ཙྩུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ་ཏི ཨི་དཾ པ་ཙྩུ་དྡྷ་ར་ཎཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ན ཝུ་ཏྟཾ, པ་ཙྩུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ་ཏི པ་ན ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཏ་སྨཱ ཧེ་མ་ནྟ་སྶ པ་ཋ་མ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ནྟོ་ད་སཱ་ཧེ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘ཏ་ཏོ པ་རཾ པ་ཙྩུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏ་བྦཱ’ཏི ཝུ་ཏྟ’’ནྟི.
ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ཡ་ཐཱ ཀ་ཐི་ན་མཱ་ས་བྦྷ་ནྟ་རེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཀ་ཐི་ན་མཱ་སཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ་པི ཝ་སྶཱ་ན་མཱ་སཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ནི་སྶ་གྒི་ཡཱ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཀ་ཏྟི་ཀ་པུ་ཎྞ་མ་དི་ཝ་སེ པ་ཙྩུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ པ་རཾ ཧེ་མ་ནྟ་སྶ པ་ཋ་མ་དི་ཝ་སེ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. པ་ཙྩུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ པ་རཾ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏ་བྦཱ་ཏི པ་ད་ཡོ་ཛ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ’’ཏི ཙ ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ ན ཡུ་ཏྟཾ. ཀ་ཐི་ན་མཱ་སེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཉྷི ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་ཊྛཱ་ནེ ཋི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཝ་སཱ་ན་དི་ཝ་སེ ཨ་ན་དྷི་ཊྛི་ཏཾ ཀ་ཐི་ན་མཱ་སཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ན ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་ཏྟཱ ན ཏེ་ན ས་དི་སཱ་ཏི ཝ་སྶཱ་ནཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ཀ་ཐཾ ནི་སྶ་གྒི་ཡཱ ཧོ་ཏི. ཨ་ན་དྷི་ཊྛི་ཏ་ཨ་ཝི་ཀ་པྤི་ཏ་མེ་ཝ ཧི ཏཾ་ཏཾ་ཀཱ་ལཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཧེ་མ་ནྟེ་པི ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ ད་སཱ་ཧཾ པ་རི་ཧཱ་རཾ ལ་བྷ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཨེ་ཝཾ ཀ་ཎྜུ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་དི་པི ཨཱ་བཱ་དྷ་ཝཱུ་པ་ས་མེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཛ་ཧ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏ་ཏོ པ་རཾ ད་སཱ་ཧཾ པ་རི་ཧཱ་རཾ ལ་བྷ་ཏི, ད་སཱ་ཧཾ པ་ན ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏ་བྦཱ་ཏི.
ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་བྷེ་ད་ལ་ཀྑ་ཎེ ཨ་ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ ཝ་སྶཱ་ན་མཱ་སཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་པི, ཀ་ཎྜུ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་དི ཨཱ་བཱ་དྷེ ཝཱུ་པ་ས་ནྟེ་པི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ན ཝི་ཛ་ཧ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘ཏ་ཏོ པ་རཾ པ་ཙྩུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏ་བྦཱ’ཏི ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ མཱ་ཏི་ཀཱ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ན ས་མེ་ཏི, ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ་ཡ པ་ན ས་མེ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ ཝ་སྶཱ་ན་མཱ་སཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་ན་པི, ཀ་ཎྜུ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་དི ཨཱ་བཱ་དྷ་ཝཱུ་པ་ས་མེ་ན་པི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཛ་ཧ་ཏཱི’’ཏི ཨི་དཾ ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ་ཡཾ ན་ཏྠི, པ་རི་ཝཱ་ར་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ་ཉྩ ‘‘ཨ་ཏྠཱ་པ་ཏྟི ཧེ་མ་ནྟེ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ནོ གི་མྷེ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཀ་ཏྟི་ཀ་པུ་ཎྞ་མཱ་སི་ཡཱ པ་ཙྪི་མེ པཱ་ཊི་པ་ད་དི་ཝ་སེ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཾ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ ནི་ཝཱ་སེ་ནྟོ ཧེ་མ་ནྟེ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཀུ་རུ་ནྡི་ཡཾ པ་ན ‘ཀ་ཏྟི་ཀ་པུ་ཎྞ་མ་དི་ཝ་སེ ཨ་པ་ཙྩུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཧེ་མ་ནྟེ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་མྤི སུ་ཝུ་ཏྟཾ. ཙཱ་ཏུ་མཱ་སཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུཾ, ཏ་ཏོ པ་རཾ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏུ་ནྟི ཧི ཝུ་ཏྟ’’ནྟི (པ་རི. ཨ་ཊྛ. ༣༢༣).
ཏ་ཏྠ མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ནི་ཝཱ་ས་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཀུ་རུ་ནྡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ཨ་པ་ཙྩུ་དྡྷཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ. ཏ་སྨཱ ཀུ་རུ་ནྡི་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ ཝ་སྶཱ་ན་མཱ་སཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་པི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ན ཝི་ཛ་ཧ་ཏཱི་ཏི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཀུ་རུ་ནྡི་ཡཉྷི ‘‘ཝ་སྶཱ་ནཾ ཙཱ་ཏུ་མཱ་སཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུཾ, ཏ་ཏོ པ་རཾ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏུ’’ནྟི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཡ་དི ཀ་ཏྟི་ཀ་པུ་ཎྞ་མཱ་ཡཾ ན པ་ཙྩུ་དྡྷ་རེ་ཡྻ, ཨ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ ཧེ་མ་ནྟཾ ས་མྤ་ཏྟཱ ཝི་ཀ་པྤ་ན་ཀྑེ་ཏྟེ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཛ་ནེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཀ་ཏྟི་ཀ་པུ་ཎྞ་མཱ་ཡཾ ཨེ་ཝ པ་ཙྩུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཧེ་མ་ནྟེ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ‘‘ཀ་ཏྟི་ཀ་པུ་ཎྞ་མ་དི་ཝ་སེ ཨ་པ་ཙྩུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཧེ་མ་ནྟེ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ཝཱི་མཾ་སི་ཏྭཱ ཡུ་ཏྟ་ཏ་རཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
ན་ཧཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ཝ་ཎྞ་བྷེ་ད་མ་ཏྟ་ར་ཏྟཱ་པི ཙེ་སཱ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. དྭེ པ་ན ན ཝ་ཊྚ་ནྟཱིཏི དྭི་ནྣཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ས་ཙེ ཝ་སྶཱ་ནེ ཨ་པ་རཱ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཧོ་ཏི, པུ་རི་མ་ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ པ་ཙྩུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏྭཱ ཙ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. པ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟནྟི དཱི་གྷ་སོ སུ་ག་ཏ་ཝི་ད་ཏྠི་ཡཱ དྭེ ཝི་ད་ཏྠི་ཡོ, ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ དི་ཡ་ཌྜྷཱ, ད་སཱ ཝི་ད་ཏྠཱི་ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་མཱ་ཎེ་ན ཡུ་ཏྟཾ. པ་མཱ་ཎི་ཀཱཏི སུ་ག་ཏ་ཝི་ད་ཏྠི་ཡཱ དཱི་གྷ་སོ ཙ་ཏ་སྶོ ཝི་ད་ཏྠི་ཡོ, ཏི་རི་ཡཾ དྭེ ཝི་ད་ཏྠི་ཡོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་པྤ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟཱ. པ་ཙྩུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏ་བྦཱཏི ཨེ་ཏྠ ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ‘‘ས་ཀིཾ ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏཾ ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, པུ་ན ན པ་ཙྩུ་དྡྷ་རཱི་ཡ་ཏི ཀཱ་ལ་པ་རི་ཙྪེ་དཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨ་པ་རེ པ་ན ‘‘ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ན་པི ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘ས་ཀིཾ ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏཾ ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏ་མེ་ཝཱ’ཏི ཝུ་ཏྟ’’ནྟི ཝ་ད་ནྟི. ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠཱ་པི ཨ་སྶ ཝ་ཙ་ན་སྶ ཨི་དྷ ཝ་ཙ་ནེ ཨ་པུ་བྦཾ པ་ཡོ་ཛ་ནཾ ན དི་སྶ་ཏི, ཏེ་ནེ་ཝ མཱ་ཏི་ཀཱ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ‘‘ས་ཀིཾ ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏཾ ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨི་དཾ པ་དཾ ན ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཏོ མོ་ཙེ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཝུ་ཏྟཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨི་མི་ནཱ བྷེ་ས་ཛྫཾ ཙེ་ཏཱ་པེ་སྶཱ་མི, ཨི་དཾ མཱ་ཏུ་ཡཱ ད་སྶཱ་མཱི་ཏི ཋ་པེ་ནྟེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཾ, ཨི་དཾ བྷེ་ས་ཛྫ་སྶ, ཨི་དཾ མཱ་ཏུ་ཡཱ་ཏི ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ས་ཀ་ས་ནྟ་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཏོ མོ་ཙི་ཏེ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. སེ་ནཱ་ས་ན་པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ དི་ནྣ་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎེཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཨ་ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཨ་པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ཙ ཀེ་ཝ་ལཾ མ་ཉྩ་པཱི་ཋེ་སུ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཡ་མཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀ་མྤི ཨ་ན་དྷི་ཊྛཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཧེ་ཊྛཱ པ་ན ‘‘པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎ་མྤི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦ་མེ་ཝཱ’’ཏི ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཁ་ནྟི, ཝཱི་མཾ་སི་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
‘‘ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ནེ་ནཱཏི སི་ཀྑཾ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ གི་ཧི་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་མ་ནེ་ནཱ’’ཏི ཏཱི་སུ་པི ག་ཎྛི་པ་དེ་སུ ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཡུ་ཏྟཾ ཨ་ཉྙ་སྶ དཱ་ནེ ཝི་ཡ ཙཱི་ཝ་རེ ནི་རཱ་ལ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ པ་རི་ཙྩ་ཏྟ་ཏྟཱ. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ནེ་ནཱ་ཏི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ གི་ཧི་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་མ་ནེ་ནཱ’’ཏི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘བྷི་ཀྑུ པ་ན ཝི་བྦྷ་མ་ནྟོ་པི ཡཱ་ཝ སི་ཀྑཾ ན པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏི, ཏཱ་ཝ བྷི་ཀྑུ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ན ཝི་ཛ་ཧ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ ‘‘བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ནེ་ནཱ’’ཏི ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ ཨ་ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཧི གི་ཧི་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་མ་ནེ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝི་ཛ་ཧ་ནཾ ཝི་སུཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ ན་ཏྠི ཏ་སྶཱ ཝི་བྦྷ་མ་ནེ་ནེ་ཝ ཨ་སྶ་མ་ཎཱི་བྷཱ་ཝ་ཏོ. སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནེ་ནཱཏི པ་ན ཨི་དཾ ས་ཙེ བྷི་ཀྑུ་ལི་ངྒེ ཋི་ཏོ་ཝ སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏི, ཏ་སྶ ཀཱ་ཡ་ལ་གྒ་མྤི ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཛ་ཧ་ཏཱི་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀ་ནི་ཊྛ་ངྒུ་ལི་ན་ཁ་ཝ་སེ་ནཱཏི ཧེ་ཊྛི་མ་པ་རི་ཙྪེ་དཾ ད་སྶེ་ཏི. པ་མཱ་ཎ་ཙཱི་ཝ་ར་སྶཱཏི པ་ཙྪི་མ་པྤ་མཱ་ཎཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. དྭེ ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི པཱ་རུ་པ་ནྟ་སྶཱཏི ཨ་ནྟ་ར་གྷ་ར་པྤ་ཝེ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ སུ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ས་ངྒྷཱ་ཊིཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒ་ཉྩ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ པཱ་རུ་པ་ནྟ་སྶ. ས་ངྒྷ་རི་ཏ་ཊྛཱ་ནེཏི དྭཱི་སུ་པི ཨ་ནྟེ་སུ ས་ངྒྷ་རི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ. ཨེ་ས ན་ཡོཏི ཨི་མི་ནཱ པ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟེ་སུ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཚི་དྡཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཛ་ཧ་ཏི, མ་ཧ་ནྟེ་སུ པ་ན ཏ་ཏོ པ་རེ་ན ཚི་དྡཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ན ཝི་ཛ་ཧ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ད་སྶི་ཏོ. ས་བྦེ་སཱུཏི ཏི་ཙཱི་ཝ་རཱ་དི་བྷེ་དེ་སུ ས་བྦ་ཙཱི་ཝ་རེ་སུ.
ཨ་ཉྙཾ པ་ཙྪི་མ་པྤ་མཱ་ཎཾ ནཱ་མ ན་ཏྠཱིཏི སུ་ཏྟེ ཨཱ་ག་ཏཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨི་དཱ་ནི ཏ་མེ་ཝ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ ‘‘ཡ་ཉྷཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཏཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ཡ་ཏོ ཚེ་ད་ན་ཀཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི པ་ཊི་སི་དྡྷ་ཏྟཱ’’ཏི. ཏཾ ན ས་མེ་ཏཱིཏི པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཙོ་ལ༹་སྶ ཝི་ཀ་པྤ་ནུ་པ་ག་པ་ཙྪི་མཾ པ་ཙྪི་མ་པྤ་མཱ་ཎ་ནྟི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨི་ཏ་རེ་སཾ ཏི་ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་ནཾ མུ་ཊྛི་པ་ཉྩ་ཀཱ་དི་བྷེ་དཾ པ་ཙྪི་མ་པྤ་མཱ་ཎཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཨེ་ས ན་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ ན ས་མེ་ཏི ཏཱ་དི་ས་སྶ པ་ཙྪི་མ་པྤ་མཱ་ཎ་སྶ སུ་ཏྟེ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནཾ ན ས་མེ་ཏཱི་ཏི ཨི་མི་ནཱ་ཝ པ་ཊི་ཀྑེ་པེ་ན ཝི་ཀ་པྤ་ནུ་པ་ག་པ་ཙྪི་མ་སྶ ཨ་ནྟོ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཚི་དྡཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཛ་ཧ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མྤི ན་ཡོ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཏི་ཙཱི་ཝ་ར་ཉྷི ཋ་པེ་ཏྭཱ སེ་ས་ཙཱི་ཝ་རེ་སུ ཚི་དྡེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝི་ཛ་ཧ་ནཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏེ་སུ སེ་ས་ཙཱི་ཝ་རེ་སུ ཝི་ཀ་པྤ་ནུ་པ་ག་པ་ཙྪི་མཾ ཨ་པྤ་ཧོ་ནྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཁ་ཎྜཱ་ཁ་ཎྜི་ཀཾ ཚི་ནྣེ་སུ་པི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝི་ཛ་ཧ་ནཾ ན་ཏྠི. ས་ཙེ པ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཏོ པུ་བྦེ་ཡེ་ཝ ཏཱ་དི་སཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ཙཱི་ཝ་ར་ཏྟཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི. ཁུ་དྡ་ཀཾ ཙཱི་ཝ་རནྟི མུ་ཊྛི་པ་ཉྩ་ཀཱ་དི་བྷེ་ད་པྤ་མཱ་ཎ་ཏོ ཨ་ནཱུ་ན་མེ་ཝ ཁུ་དྡ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཾ. མ་ཧ་ནྟཾ ཝཱ ཁུ་དྡ་ཀཾ ཀ་རོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཏི་ཎྞཾ ཙཱི་ཝ་རཱ་ནཾ ཙ་ཏཱུ་སུ པ་སྶེ་སུ ཡ་སྨིཾ པ་དེ་སེ ཚི་དྡཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ན ཝི་ཛ་ཧ་ཏི, ཏ་སྨིཾ པ་དེ་སེ ས་མ་ནྟ་ཏོ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཁུ་དྡ་ཀཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ན ཝི་ཛ་ཧ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ཀ་པྤ་ནཱ པ་ར་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ཀ་པྤ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ས་མྨུ་ཁེ་ན ཝི་ཀ་པྤ་ནཱ པ་ར་མྨུ་ཁེ་ན ཝི་ཀ་པྤ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ས་ནྣི་ཧི་ཏཱ་ས་ནྣི་ཧི་ཏ་བྷཱ་ཝནྟི ཨཱ་ས་ནྣ་དཱུ་ར་བྷཱ་ཝཾ. ཨཱ་ས་ནྣ་དཱུ་ར་བྷཱ་ཝོ ཙ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. པ་རི་བྷོ་གཱ་ད་ཡོ་པི ཝ་ཊྚ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་སྶ་པི ཨ་ནྟོ་ག་དྷ་ཏྟཱ ས་ཙེ ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཨཱ་དི་ནཱ་མེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ནོ ཙེ, ན ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ཝི་ཀ་པྤ་ན་མེ་ཝ པ་མཱ་ཎཾ, ཏ་སྨཱ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཾ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི. མི་ཏྟོཏི ད་ལ༹ྷ་མི་ཏྟོ. ས་ནྡི་ཊྛོཏི དི་ཊྛ་མི་ཏྟོ ནཱ་ཏི་ད་ལ༹ྷ་མི་ཏྟོ. ཝི་ཀ་པྤི་ཏ་ཝི་ཀ་པྤ་ནཱ ནཱ་མེ་སཱ ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏ་ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཡཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནནྟི ཏི་ཙཱི་ཝ་རཱ་དིཾ ཨ་དྷི་ཊྛེ་ཏི, ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ ཀ་ཎྜུ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཉྩ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཙཱི་ཝ་རཱ་ནཾ ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ཝི་ཀ་པྤེ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏི་ཙཱི་ཝ་ར་ས་ངྑེ་པེ་ནཱཏི ཏི་ཙཱི་ཝ་ར་ནཱི་ཧཱ་རེ་ན, ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཨཱ་དི་ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཏུ་ཡ྄ཧཾ དེ་མཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ‘‘ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ན ག་ཎྷི་ཏུ་ཀཱ་མོ་པི ས་ཙེ ན པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, པུ་ན ག་ཎྷི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ས་ཏི ག་ཧེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶཱཏི པ་ར་མྨུ་ཁེ ཋི་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. ‘‘ཏུ་ཡ྄ཧཾ ག་ཎྷཱ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ག་ཎྷཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི, སུ་དི་ནྣཾ སུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཉྩཱཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཡ་ཐཱ པ་ར་ཏོ ‘ཏ་ཝ ས་ནྟ་ཀཾ ཀ་རོ་ཧཱི’ཏི ཝུ་ཏྟེ དུ་དྡི་ནྣ་མྤི ‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ, མ་ཡ྄ཧཾ ག་ཎྷཱ་མཱི’ཏི ཝ་ཙ་ནེ་ན ‘སུ་གྒ་ཧི་ཏཾ ཧོ་ཏཱི’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཨེ་ཝ་མི་དྷཱ་པི ‘ཏུ་ཡ྄ཧཾ ག་ཎྷཱ་ཧཱི’ཏི ཝུ་ཏྟེ སུ་དི་ནྣ་ཏྟཱ ‘མ་ཡ྄ཧཾ ག་ཎྷཱ་མཱི’ཏི ཨ་ཝུ་ཏྟེ་པི ‘སུ་དི་ནྣ་མེ་ཝཱ’’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ‘‘ག་ཎྷཱ་ཧཱིཏི ཙ ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཡཱ ག་ཧ་ཎ་སྶ ཏ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷ་ཏཱ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏྟཱ ཏ་དཱ ག་ཎྷཱ་མཱི་ཏི ཙི་ཏྟེ ཨ་ནུ་པྤཱ་དི་ཏེ པ་ཙྪཱ ག་ཧེ་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི.
ཏཾ ན ཡུ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨ་སྶ ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ དི་ནྣ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ. ས་ཙེ པ་ན པ་རོ ས་ཙྩ་ཏོ་ཡེ་ཝ ཝི་སྶཱ་སཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, པུ་ན ཀེ་ན་ཙི ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཏེ་ན དི་ནྣཾ ཏ་སྶ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ན་ཏྠི. ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པ་ན ཙཱི་ཝ་རཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཝཱ ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཝཱ ག་ཎྷ་ནྟཾ ‘‘མཱ ག་ཎྷཱ་ཧཱི’’ཏི ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཧི ཀ་ཏྟ་བྦ་ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝི་ཀ་པྤ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཏོ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏཱི’’ཏི. ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀ་ཏཱ, ཛཱ་ཏི་པྤ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟ་ཏཱ, ཚི་ནྣ་པ་ལི་བོ་དྷ་བྷཱ་ཝོ, ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་ཏཱ, ད་སཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མོ་ཏི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ པ་ཉྩ ཨ་ངྒཱ་ནི.
པ་ཋ་མ་ཀ་ཐི་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.