༡༠. པ་ཋ་མ་ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༡༠. ད་ས་མེ ཡེ དུ་བྦ་ལཱ ཧོ་ནྟི ཨ་པྤ་ཐཱ་མཱ, ན ས་ཀྐོ་ནྟི ཨ་ར་ཉྙ་ཀཱ་དཱི་ནི སེ་ཝ་ནྟཱ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟཾ ཀཱ་ཏུཾ, ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ ‘‘བ་ཧཱུ་ནཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ མ་གྒ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’ཏི. ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ན་ཁ་ནྟི་ས་མྤ་ནྣོཏི ‘‘ཁ་མོ ཧོ་ཏི སཱི་ཏ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟ་སཱི་ཏུ་ཎྷཱ་དི་ས་ཧ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ཡ ཁ་ནྟི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. བྱ་ཉྫ་ན་པ་ད་མེ་ཝ པ་ར་མཾ ཨ་སྶཱ་ཏི པ་ད་པ་ར་མོ. ཡ་སྶ ཧི པུ་གྒ་ལ་སྶ བ་ཧུ་མྤི སུ་ཎ་ཏོ བ་ཧུ་མྤི བྷ་ཎ་ཏོ བ་ཧུ་མྤི དྷཱ་ར་ཡ་ཏོ བ་ཧུ་མྤི ཝཱ་ཙ་ཡ་ཏོ ན ཏཱ་ཡ ཛཱ་ཏི་ཡཱ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡཾ ‘‘པ་ད་པ་ར་མོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་བྷི་ས་མྦྷུ་ཎི་ཏྭཱཏི ནི་པྥཱ་དེ་ཏྭཱ. ནཱ་བྷི་ས་མྦྷུ་ཎཱ་ཏཱིཏི ན ས་མྤཱ་དེ་ཏི, ཨ་ར་ཉྙ་ཝཱ་སཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. དྷ་མྨ་ཏོ ཨ་པེ་ཏཾ ཨུ་དྡྷ་མྨཾ. ཨ་ས་བྦ་ཉྙཱུ ཨ་སྶཱཏི ཏེ་སཾ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་སྶ ཨ་ཛཱ་ན་ན་ཏོ ཨ་ས་བྦ་ཉྙཱུ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སེ་ནཱ་ས་ནི་ཀེ་ན ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ནྟ་བྦ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༠༤) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ན…པེ… པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ་མེ་ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་ད་མེ་ཝ ཝ་ཙ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པཱ་ལི༹་ཡ་མྤི ‘‘ཨ་ཊྛ མཱ་སེ ཁོ མ་ཡཱ དེ་ཝ་ད་ཏྟ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ.
ཏཱི་ཧི ཀོ་ཊཱི་ཧཱིཏི ཏཱི་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི, ཏཱི་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་དུ་བྷ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟ་པ་རི་ས་ངྐི་ཏནྟི དི་ཊྛཾ སུ་ཏ་ནྟི ཨི་དཾ ཨུ་བྷ་ཡཾ ཨ་ནི་སྶཱ་ཡ ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཨི་དཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨུ་དྡི་སྶ ཝ་དྷི་ཏྭཱ ས་མྤཱ་དི་ཏ’’ནྟི ཀེ་ཝ་ལ་མེ་ཝ པ་རི་ས་ངྐི་ཏཾ. མ་ཙྪ་བ་ནྡྷ་ནཾ ཛཱ་ལཾ, ཝཱ་གུ་རཱ མི་ག་བ་ནྡྷ་ནཱི. ཀ་པྤ་ཏཱིཏི ཡ་དི ཏེ་སཾ ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨཱ་ས་ངྐཱ ཨུ་པ་ཙྪི་ནྣཱ ཧོ་ཏི, ཝ་ཊྚ་ཏི. པ་ཝ་ཏྟ་མཾ་སནྟི ཝི་ཀྐཱ་ཡི་ཀ་མཾ་སཾ. མ་ངྒ་ལཱ་དཱི་ནནྟི ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ཨཱ་ཧུ་ན་པཱ་ཧུ་ནཱ་དི་ཀེ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྠཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཊྛཱ་ན་པྤ་ཡུ་ཏྟོ ཨེ་ཝ-ས་དྡོ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཀ་ཏ་མེ་ཝཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷི་ཏ་བྦཾ. ཏ་སྨཱ ‘‘བྷི་ཀྑཱུ་ན་ཉྩ ད་སྶཱ་མ, མ་ངྒ་ལཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ཏྠཱ་ཡ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི མི་སྶེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་མྤི ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎེ་ན བྷི་ཀྑཱུ་ན་ཉྩ ཨ་ཉྙེ་ས་ཉྩ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་ཏཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ ན སུ་ནྡ་རཾ. ཡ་ཏྠ ཙ ནི་བྦེ་མ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏཱིཏི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་ཏེ་པི ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ པ་རི་ས་ངྐི་ཏཱ་བྷཱ་ཝ་མཱ་ཧ. ཏ་མེ་ཝ་ཏྠཾ ཨཱ་ཝི་ཀཱ་ཏུཾ ‘‘ས་ཙེ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་ཏ་རེ་སཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱ་ནཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཛཱ་ན་ཏོ ཨེ་ཝེ་ཏྠ ཨཱ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཏེ་ཡེ་ཝཱཏི ཡེ ཨུ་དྡི་སྶ ཀ་ཏཾ, ཏེ་ཡེ་ཝ. ཨུ་དྡི་ས་ཀ་ཏ་མཾ་ས་པ་རི་བྷོ་ག་ཏོ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་ས་པ་རི་བྷོ་ག་སྶ ཝི་སེ་སཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་སཾ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. པུ་རི་མ་སྨིཾ ས་ཙི་ཏྟ་ཀཱ ཨཱ་པ་ཏྟི, ཨི་ཏ་ར་སྨིཾ ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་སཾ ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ་པི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི. ‘‘པ་རི་བྷོ་ག་ཀཱ་ལེ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཝཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་སཾ ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི སི་ཡཱ. ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ་པི བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶེ་ཝ ཧི ཨཱ་པ་ཏྟི ཝུ་ཏྟཱ. ཝ་ཏྟ་ནྟི ཝ་ད་ནྟཱིཏི ཨི་མི་ནཱ ཨཱ་པ་ཏྟི ན་ཏྠཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
ས་ལླེ་ཁཱ ཝུ་ཏྟི ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ས་ལླེ་ཁ་ཝུ་ཏྟི་ནོ. བཱ་ཧུ་ལི་ཀོཏི ཨེ་ཀ་སྶ ལ-ཀཱ་ར་སྶ ལོ་པཾ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཀ་པྤནྟི ཨཱ་ཡུ་ཀ་པྤཾ. ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཀོ ཧི ཨེ་ཀཾ ཀ་པྤཾ ཨ་སཱི་ཏི་བྷཱ་གེ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཨེ་ཀ་བྷཱ་ག་མ་ཏྟཾ ཀཱ་ལཾ ནི་ར་ཡེ ཏི་ཊྛེ་ཡྻཱ་ཏི ཨཱ་ཡུ་ཀ་པྤཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཀ་པྤཾ ནི་ར་ཡ་མྷི པ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཀ་པྤ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (ཝི་བྷ. ཨ་ཊྛ. ༨༠༩) པ་ན ‘‘ས་ཎྛ་ཧ་ནྟེ ཧི ཀ་པྤེ ཀ་པྤ་ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཝཱ ས་ངྒྷ་བྷེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་པྤ་ཝི་ནཱ་སེ་ཡེ་ཝ མུ་ཙྩ་ཏི. ས་ཙེ་པི ཧི སྭེ ཀ་པྤོ ཝི་ན་སྶི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཛྫ ས་ངྒྷ་བྷེ་དཾ ཀ་རོ་ཏི, སྭེ་ཝ མུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཀ་དི་ཝ་ས་མེ་ཝ ནི་ར་ཡེ པ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠཱ་པི ཀ་པྤ་ཝི་ནཱ་སེ་ཡེ་ཝཱཏི ཨཱ་ཡུ་ཀ་པྤ་ཝི་ནཱ་སེ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠེ ས་ཏི ན་ཏྠི ཝི་རོ་དྷོ. ས་ཎྛ་ཧ་ནྟེཏི ཨི་ད་མྤི ‘‘སྭེ ཝི་ན་སྶི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝི་ཡ ཨ་བྷཱུ་ཏ་པ་རི་ཀ་པྤ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཨེ་ཀ་དི་ཝ་ས་མེ་ཝ ནི་ར་ཡེ པ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཏ་ཏོ པ་རཾ ཀ་པྤཱ་བྷཱ་ཝེ ཨཱ་ཡུ་ཀ་པྤ་སྶ་པི ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ཨ་ཝི་རོ་དྷ་ཏོ ཨ་ཏྠ་ཡོ་ཛ་ནཱ ད་ཊྛ་བྦཱ. བྲ་ཧྨཾ པུ་ཉྙནྟི སེ་ཊྛཾ པུ་ཉྙཾ. ཀ་པྤཾ ས་གྒ་མྷི མོ་ད་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨཱ་ཡུ་ཀ་པྤ་མེ་ཝ.
༤༡༡. ལ་དྡྷི་ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀེ་ནཱཏི བྷཱ་ཝ་པྤ་དྷཱ་ནོ་ཡཾ ནི་དྡེ་སོ, ལ་དྡྷི་ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ་མྨ་ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ཉྙ་ཐཱ ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀེ་ན ས་ཧི་ཏ་སྶ ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀ་སྶ་པི ས་ངྒྷ་སྶ ཨ་ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀ་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ཏ་ཏྠ ལ་དྡྷི་ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀོ ནཱ་མ ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀོ. སོ ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ ལ་དྡྷི་ཡཱ ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀོ ཛཱ་ཏོ་ཏི ‘‘ལ་དྡྷི་ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀ་མྨ་ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀོ ནཱ་མ ཨུ་ཀྑེ་པ་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨ་ཀ་ཏོ. སོ ཧི ཨུ་ཀྑེ་པ་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ‘‘ཀ་མྨ་ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཝི་ར་ཧི་ཏོཏི ཝི་མུ་ཏྟོ. ཀཱ་ཡ་སཱ་མ་གྒཱི་དཱ་ནཾ ཏེ་སུ ཏེ་སུ ས་ངྒྷ་ཀ་མྨེ་སུ ཧ་ཏྠ་པཱ་སཱུ་པ་ག་མ་ན་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
‘‘བྷེ་དཱ་ཡ པ་ར་ཀྐ་མེ་ཡྻཱ’’ཏི ཝི་སུཾ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ བྷེ་ད་ན་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀ་སྶ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་སྶ ས་མཱ་དཱ་ཡ པ་གྒ་ཎྷ་ཏོ པུ་བྦེ་པི པ་ཀྑ་པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ས་ངྒྷ་བྷེ་དཱ་ཡ པ་ར་ཀྐ་མ་ནྟ་སྶ ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ན་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨི་མཱ་ནི ཝ་ཏྠཱུ་ནཱིཏི ཨ་ཊྛཱ་ར་ས བྷེ་ད་ཀ་ར་ཝ་ཏྠཱུ་ནི. ཀ་མྨེ་ནཱཏི ཨ་པ་ལོ་ཀ་ནཱ་དཱི་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཀ་མྨེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ཀ་མྨེ་ན. ཨུ་དྡེ་སེ་ནཱཏི པ་ཉྩ་སུ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་སེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ཨུ་དྡེ་སེ་ན. ཝོ་ཧཱ་རེ་ནཱཏི ཏཱ་ཧི ཏཱ་ཧི ཨུ་པ་པ་ཏྟཱི་ཧི ‘‘ཨ་དྷ་མྨཾ དྷ་མྨོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་བྷེ་ད་ཀ་ར་ཝ་ཏྠུ་དཱི་པ་ཀེ་ན ཝོ་ཧཱ་རེ་ན. ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ནཱ་ཡཱཏི ‘‘ན་ནུ ཏུ་མྷེ ཛཱ་ནཱ་ཐ མ་ཡ྄ཧཾ ཨུ་ཙྩཱ་ཀུ་ལཱ པ་བྦ་ཛི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ, མཱ་དི་སོ ནཱ་མ ཨུ་དྡྷ་མྨཾ ཨུ་བྦི་ན་ཡཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ གཱ་ཧེ་ཡྻཱ་ཏི ཙི་ཏྟ་མྤི ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏུཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཡུ་ཏྟཾ, ཀིཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ཝཱི་ཙི ནཱི་ལུ་པྤ་ལ་ཝ་ནཾ ཝི་ཡ སཱི་ཏ་ལོ, ཀི་མ་ཧཾ ཨ་པཱ་ཡ་ཏོ ན བྷཱ་ཡཱ་མཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཀ་ཎྞ་མཱུ་ལེ ཝ་ཙཱི་བྷེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ནེ་ན. ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧེ་ནཱཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷེ་ཏྭཱ ཨ་ནི་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨེ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ག་ཎྷ་ཐ ཨི་མཾ ས་ལཱ་ཀ’’ནྟི ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧེ་ན. པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ས་ངྒྷ་བྷེ་དོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཨུ་དྡེ་སོ ཝཱ ས་ངྒྷ་བྷེ་དེ པ་དྷཱ་ན་ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཝོ་ཧཱ་རཱ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ན་ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧཱ པ་ན པུ་བྦ་བྷཱ་གཱ. ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཝ་ཏྠུ་དཱི་པ་ན་ཝ་ས་ཨེ་ན ཧི ཝོ་ཧ་ར་ནྟེ་ན ཏ་ཏྠ རུ་ཙི་ཛ་ན་ན་ཏྠཾ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝེ་ཏྭཱ ས་ལཱ་ཀཱ་ཡ ག་ཧི་ཏཱ་ཡ་པི ཨ་བྷི་ནྣོ་ཝ ཧོ་ཏི ས་ངྒྷོ. ཡ་དཱ པ་ན ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝཱ ཨ་ཏི་རེ་ཀཱ ཝཱ ས་ལཱ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཝེ་ཎི་ཀ་ཀ་མྨཾ ཝཱ ཨུ་དྡེ་སཾ ཝཱ ཀ་རོ་ནྟི, ཏ་དཱ ས་ངྒྷོ བྷི་ནྣོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨ་བྦྷུ་སྶི་ཏནྟི ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཏཾ. ཨ་ཙྪེ་ཡྻཱཏི ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ, པ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
‘‘ལ་ཛྫཱི ར་ཀྑི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨཱ་པ་ཏྟི་བྷ་ཡེ་ན ཨཱ་རོ་ཙ་ནཾ ལ་ཛྫཱི་ནཾ་ཡེ་ཝ བྷཱ་རོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ལ་ཛྫཱི་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧཱི’’ཏི. ཨ་ལ་ཛྫི་སྶ་པི ཨ་ནཱ་རོ་ཙེ་ནྟ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ ‘‘ཡེ པ་སྶ་ནྟི, ཡེ སུ་ཎ་ནྟཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ. ས་མཱ་ག་ཙྪ་ཏཱུཏི ཨེ་ཀཱི བྷ་ཝ་ཏུ. ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝོ ཙ ས་མཱ་ན་ལ་དྡྷི་ཝ་སེ་ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཀ་ལ་དྡྷི་ཀོ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི. ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱཏི སཱི་ལཱ་དི་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ. པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘སོ་ཏྠི་བྷཱ་ཝོ ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ཏོ དུ་ཀྐ་ཊནྟི ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ ཝ་ད་ནྟཱ་ནཾ ག་ཎ་ནཱ་ཡ དུ་ཀྐ་ཊཾ. པ་ཧོ་ནྟེ་ནཱཏི ག་ནྟུཾ ས་མ་ཏྠེ་ན ཨ་གི་ལཱ་ནེ་ན. ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་སྶ ག་རུ་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ཝ་སྶཾ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཏཱ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘དཱུ་རེ་པི བྷཱ་རོ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཨཱ་པ་ཏྟི པ་ན ཨ་དྡྷ་ཡོ་ཛ་ན་བྦྷ་ནྟ་རེ ག་ནྟུཾ ས་མ་ཏྠ་སྶ ཨ་གི་ལཱ་ན་སྶེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༤༡༦. ཨ་ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ནྟ་སྶཱཏི ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཀེ ཀ་ཏྟུ་ནི་དྡེ་སོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ས་མ་ནུ་བྷཱ་སི་ཡ་མཱ་ན་སྶཱ’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡ་ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ནྟོ ཉ་ཏྟི་ཡཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ དྭཱི་ཧི ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཧི ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡེ ཙ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ནྟ་སྶ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སེ་ན ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི. ཨ་སྶཱཏི དེ་ཝ་ད་ཏྟ་སྶ. ཀ་ཏེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦནྟི ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ན་ཀ་མྨེ་ན ཀ་ཏེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཏྟ་ནོ རུ་ཙི་མ་ཏྟེ་ན ཝ་དེ་ཡྻཱཏི་ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་ཏྟཱ ཨ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ནྟ་སྶ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཝ་དེ་ཡྻ. ཨ་པ་ཉྙ་ཏྟེ སི་ཀྑཱ་པ་དེ ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ན་ཀ་མྨ་སྶེ་ཝ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘ན ཧི པ་ཉྙ་ཏྟཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟ་སྶཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟེ་ནེ་ཝ ཧི ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ན་ཀ་མྨཾ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཾ. ཨུ་དྡི་སྶ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཏོཏི ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རོ་མ་ནྠ་ཀ་སྶ རོ་མ་ནྠ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དིཾ (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༧༣) ཨུ་དྡི་སྶ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ནྟི. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡནྟི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཝཱ་རེ. ཨཱ་པ་ཏྟིཾ རོ་པེ་ཏ་བྦོཏི ཨ་ནི་སྶ་ཛྫ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨཱ་པ་ནྣ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་པ་ཏྟིཾ ཨུ་ཀྑེ་པ་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ ན ཛཱ་ཏཱཏི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཱ་པ་ཏྟི ན ཛཱ་ཏཱ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཱ པ་ནེ་སཱཏི སཱ པ་ན ཨེ་སཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཏི་ཝ་ངྒི་ཀནྟི ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཙི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཏི་ཝ་ངྒི་ཀཾ, ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཙི་ཏྟ་ཏོ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ‘‘ན་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫཱ་མཱི’’ཏི ས་ཉྙཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན མུ་ཙྩ་ན་ཏོ ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ. ས་ཙི་ཏྟ་ཀནྟི ‘‘ན་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫཱ་མཱི’’ཏི ཛཱ་ན་ན་ཙི་ཏྟེ་ན ས་ཙི་ཏྟ་ཀཾ. བྷེ་དཱ་ཡ པ་ར་ཀྐ་མ་ནཾ, དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ་ན ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ནཾ, ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ, ཨ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ན་ནྟི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ངྒཱ་ནི.
པ་ཋ་མ་ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.