༨. ས་ནྣི་དྷི་ཀཱ་ར་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༥༢-༣. ཨ་ཊྛ་མེ ཏཱ་དི་སནྟི ཨ་སཱུ་པ་བྱ་ཉྫ་ནཾ. ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ཝཱ ཡཱ་མ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཡཱ་མ་ཀཱ་ལི་ཀ’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀེ ཨེ་ཝ ས་ནྣི་དྷི་པ་ཙྩ་ཡཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཨ་ཐ ཁོ ཡཱ་མ་ཀཱ་ལི་ཀེ་པཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ན་ནུ ཙ ཡཱ་མ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ནེ་ཝ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ་སུ ཨ་ནྟོ་ག་དྷཾ, ན བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ་སུ. ཏེ་ནེ་ཝ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡེ ‘‘ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ནཱ་མ པ་ཉྩ བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི ཡཱ་མ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ནཱ་མ. བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ནཱ་མ པ་ཉྩ བྷོ་ཛ་ནཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ‘‘ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ ས་ནྣི་དྷི་ཀཱ་ར་ཀཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ཝཱ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ ཁཱ་དེ་ཡྻ ཝཱ བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ ཝཱ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི ཙ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ཡཱ་མ་ཀཱ་ལི་ཀེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི ཀ་ཐཾ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི? ཝུ་ཙྩ་ཏེ – པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ-ས་དྡ་སྶ ཨ་ཏྠ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘ཡཱ་མ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ན པ་ན ས་ནྣི་དྷི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ. ཁཱ་དི་ཏ་བྦ་ཉྷི ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ, ན ཙ ཡཱ་མ་ཀཱ་ལི་ཀེ་སུ ཀི་ཉྩི ཁཱ་དི་ཏ་བྦཾ ཨ་ཏྠི པཱ་ཏ་བྱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏ་སྨཱ ཀི་ཉྩཱ་པི ཡཱ་མ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ་ཧི ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ, ཏ་ཐཱ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ནྟེ་ན ‘‘ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཡཱ་མ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ཡཱ་མེ ནི་ད་ཧི་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཡཱ་མཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ས་ནྣི་དྷི་པ་ཙྩ་ཡཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ‘‘ཡཱ་མ་ཀཱ་ལི་ཀེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཏ་ད་ཧུ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཡཱ་མེ ཀ་པྤ་ཏི, ཡཱ་མཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟེ ན ཀ་པྤ་ཏཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༣༠༥) ཨི་མི་ནཱ་པི ཙཱ་ཡ་མ་ཏྠོ སི་དྡྷོ. ཏེ་ནེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཉྙཱུ་ཧི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཙ་རི་ཡེ་ཧི ཡཱ་མ་ཀཱ་ལི་ཀེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ.
པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེཏི ག་ཧ་ཎ་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་མེ་ཝ ཧི ཏཾ, པུ་ན པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི. ཏེ་ནེ་ཝ ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་རི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. མཱ་ཏི་ཀཱ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (ཀ་ངྑཱ. ཨ་ཊྛ. ས་ནྣི་དྷི་ཀཱ་ར་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ) པ་ན ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ’’ཨི་ཙྩེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ཡནྟི ཡཾ པ་ཏྟཾ. ས་ནྡི་སྶ་ཏཱིཏི ཡཱ་གུ་ཡཱ ཨུ་པ་རི ས་ནྡི་སྶ་ཏི. ཏེ་ལ་ཝ་ཎྞེ པ་ཏྟེ ས་ཏི་པི ནི་སྣེ་ཧ་བྷཱ་ཝེ ཨ་ངྒུ་ལི་ཡཱ གྷཾ་ས་ནྟ་སྶ ཝ་ཎྞ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ལེ་ཁཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘སཱ ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ས་ཡཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་པ་རི་ཙྩ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧི དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ ཨ་ན་པེ་ཀྑ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་ན ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ནི་ར་པེ་ཀྑ་དཱ་ནེ་ན ཝཱ ཝི་ཛ་ཧི་ཏ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཾ པ་རི་ཙྩ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ‘‘ཨ་པ་རི་ཙྩ་ཏྟ’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ ཨུ་བྷ་ཡ་ཐཱ་པི ཨ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྨཱ ཡཾ པ་ར་སྶ པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་དི་ནྣ་མྤི ས་ཙེ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ ནི་ར་པེ་ཀྑ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་ན ཝི་ཛ་ཧི་ཏ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཾ ཧོ་ཏི, ཏ་མྤི དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ‘‘པ་ཏྟོ དུ་དྡྷོ་ཏོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཀ་སྨཱ ཨཱ་པ་ཏྟི ཝུ་ཏྟཱ་ཏི? ‘‘པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཾ ཨ་ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ་ཝ ས་ཡཾ ཝཱ ཨ་ཉྙེ་ན ཝཱ ཏུ་ཙྪཾ ཀ་ཏྭཱ ན ས་མྨཱ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ནི་ཊྛཱ་པི་ཏེ པ་ཏྟེ ལ་གྒ་མྤི ཨ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཏ་ཏྠ ཨཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི ཏཱི་སུ་པི ག་ཎྛི་པ་དེ་སུ ཝུ་ཏྟཾ. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘སཱ་མ་ཎེ་རཱ་ནཾ པ་རི་ཙྩ་ཛ་ནྟཱི་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་དྷི་ཀཱ་རེ ཋ་ཏྭཱ ‘ཨ་པ་རི་ཙྩ་ཏྟ་མེ་ཝཱ’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ པ་རི་ཙྩ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨ་པ་རི་ཙྩ་ཏྟཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་པ་ནྣཾ, ཏ་སྨཱ ནི་རཱ་ལ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ ཝི་ཛ་ཧི་ཏེ་པི ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨ་པ་རི་ཙྩ་ཏྟཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ ཡུ་ཏྟཾ ཝི་ཡ ན དི་སྶ་ཏི. ཡ་ད་གྒེ་ན ཧི པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཾ ཝི་ཛ་ཧ་ཏི, ཏ་ད་གྒེ་ན ས་ནྣི་དྷི་མྤི ན ཀ་རོ་ཏི ཝི་ཛ་ཧི་ཏ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་སྶ ཨ་པྤ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ས་དི་ས་ཏྟཱ. པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ནི་ད་ཧི་ཏེ་ཡེ་ཝ ཙ ས་ནྣི་དྷི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨཱ་པ་ཏྟི ཝུ་ཏྟཱ. ‘‘པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ར་ཏྟཾ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མི་ཏ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ན’’ནྟི ཧི ཝུ་ཏྟཾ.
པཱ་ལི༹་ཡཾ ‘‘ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ས་ནྣི་ཧི་ཏེ་སུ ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀཱ་ལི་ཀ་ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀེ་སུ པུ་རེ་བྷ་ཏྟ་མྤི ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎེ་པི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཡཱ་མ་ཀཱ་ལི་ཀེ་པི ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎེ ཝི་སུཾ དུ་ཀྐ་ཊེ་ན་པི བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཏོ དུ་ཀྐ་ཊེ་ན ས་དྡྷིཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི. པ་ཀ་ཏི་ཨཱ་མི་སེཏི ཨོ་ད་ནཱ་དི་ཀ་པྤི་ཡཱ་མི་སེ. ཡཱ་མ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ས་ཏི པ་ཙྩ་ཡེ སཱ་མི་སེ་ན མུ་ཁེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཏོ དྭེཏི ཧི་ཡྻོ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཡཱ་མ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ཨ་ཛྫ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ སཱ་མི་སེ་ན མུ་ཁེ་ན བྷུ་ཉྫ་ཏོ ས་ནྣི་ཧི་ཏ་ཡཱ་མ་ཀཱ་ལི་ཀ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨེ་ཀཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ས་ནྣི་ཧི་ཏེ་ན སཾ་ས་ཊྛ་ཨཱ་མི་ས་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨེ་ཀ་ནྟི དྭེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་ནི. ཝི་ཀ་པྤ་དྭ་ཡེ་པཱིཏི སཱ་མི་སེ་ན ནི་རཱ་མི་སེ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟ་ཝི་དྷཱ་ན་དྭ་ཡེ. དུ་ཀྐ་ཊཾ ཝ་ཌྜྷ་ཏཱིཏི ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཝ་ཌྜྷ་ཏི. ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་ཉྩ དུ་ཀྐ་ཊ་ཉྩ ཝ་ཌྜྷ་ཏཱིཏི མ་ནུ་སྶ་མཾ་སེ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, སེ་ས་ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་སེ་སུ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཝ་ཌྜྷ་ཏི.
༢༥༥. པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཏཱ་ཝ དུ་ཀྐ་ཊནྟི ཨེ་ཏྠ ས་ནྣི་ཧི་ཏ་ཏྟཱ པུ་རེ་བྷ་ཏྟ་མྤི དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ. ས་ཏི པ་ཙྩ་ཡེ པ་ན ས་ནྣི་ཧི་ཏ་མྤི ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀཾ བྷེ་ས་ཛྫ་ཏྠཱ་ཡ ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ ཙ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ. ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀ་ཡཱ་མ་ཀཱ་ལི་ཀ་ཏཱ, ས་ནྣི་དྷི་བྷཱ་ཝོ, ཏ་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎ་ནྟི ཨི་མཱ་ནི པ་ནེ་ཏྠ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི.
ས་ནྣི་དྷི་ཀཱ་ར་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.