༥. ས་ཧ་སེ་ཡྻ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༩-༥༠. པ་ཉྩ་མེ ཝི་ཀཱུ་ཛ་མཱ་ནཱཏི ནི་ཏྠུ་ན་ནྟཱ. ཀཱ་ཀ་ཙྪ་མཱ་ནཱཏི རོ་ད་ནྟཱ. ཏ་ཏྲི་དཾ ཝ་ཏྠུ་ནི་ད་སྶ་ནཾ ཝཱ. ཏེ་ན ནུ ཁོ པཱ་ཏི་ཏནྟི པུ་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན ཀ་ཐི་ཏ་ཏྟཱ ན་ཏྠི མུ་སཱ་ཝཱ་དོ. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ས་ནྡེ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཝ་ཙ་ནཾ མུ་སཱ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི ཝ་ད་ནྟི. ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ག་ནྟྭཱཏི ‘‘ཡཾ ཨེ་ཏེ་སཾ ན ཀ་པྤ་ཏི, ཏཾ ཏེ་ས་མྤི ན ཀ་པྤ་ཏཱི’’ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཨ་ག་ནྟྭཱ.
༥༡. དི་ར་ཏྟ་ཏི་ར་ཏྟནྟི ཨེ་ཏྠ ཝ་ཙ་ན་སི་ལི་ཊྛ་ཏཱ་མ་ཏྟེ་ན དི་ར་ཏྟ-གྒ་ཧ་ཎཾ ཀ་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏི་ར་ཏྟ་ཉྷི ས་ཧ་ཝཱ་སེ ལ་བྦྷ་མཱ་ནེ དི་ར་ཏྟེ ཝ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝ ན་ཏྠཱི་ཏི དི་ར་ཏྟ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཝི་སུཾ ན ཡོ་ཛེ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ཨུ་ཏྟ་རི་དི་ར་ཏྟ་ཏི་ར་ཏྟ་ནྟི བྷ་ག་ཝཱ སཱ་མ་ཎེ་རཱ་ནཾ ས་ངྒ་ཧ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཏི་ར་ཏྟ་པ་རི་ཧཱ་རཾ ཨ་དཱ་སཱི’’ཏི. ནི་ར་ནྟ་རཾ ཏི་ར་ཏྟ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝཱ དི་ར་ཏྟ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཀ་ཏཾ. ཀེ་ཝ་ལ་ཉྷི ཏི་ར་ཏྟ་ནྟི ཝུ་ཏྟེ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཝཱ་སེ་ན ཨ་ནྟ་རི་ཀ་མྤི ཏི་ར་ཏྟཾ ག་ཎྷེ་ཡྻ, དི་ར་ཏྟ་ཝི་སི་ཊྛཾ པ་ན ཏི་ར་ཏྟཾ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཾ ཏེ་ན ཨ་ན་ནྟ་རི་ཀ་མེ་ཝ ཏི་ར་ཏྟཾ དཱི་པེ་ཏི. ས་ཡ་ནཾ སེ་ཡྻཱ, ས་ཡ་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི་པི སེ་ཡྻཱཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཀཱ་ཡ་པྤ་སཱ་ར་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ, ཏ་སྨཱ. པ་ཉྩ་ཧི ཚ་ད་ནེ་ཧཱིཏི ཨི་ཊྛ་ཀ་སི་ལཱ་སུ་དྷཱ་ཏི་ཎ་པ་ཎྞ་ས་ངྑ་ཨཱ་ཏེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཚ་ད་ནེ་ཧི. ཝཱ་ཙུ་གྒ་ཏ་ཝ་སེ་ནཱཏི པ་གུ་ཎ་ཝ་སེ་ན. དི་ཡ་ཌྜྷ་ཧ་ཏྠུ་བྦེ་དྷོ ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི་ཧ་ཏྠེ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཀཱུ་པ་ཙཱ་རོཏི ཝ་ལ༹་ཉྫ་ན་དྭཱ་ར་སྶ ཨེ་ཀ་ཏྟཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ས་ཏ་ག་བྦྷཾ ཝཱ ཙ་ཏུ་སྶཱ་ལཾ ཨེ་ཀཱུ་པ་ཙཱ་རཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
ཨུ་པ་རི་མ་ཏ་ལེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ས་མྦ་དྡྷ་བྷི་ཏྟི་ཀ་སྶཱཏི ཨི་དཾ ཏུ་ལཱ་ཡ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ས་ཡི་ཏྭཱ པུ་ན ཏེ་ནེ་ཝ སུ་སི་རེ་ན ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ བྷི་ཏྟི་ཨ་ནྟ་རེ་ན ཧེ་ཊྛི་མ་ཏ་ལཾ པ་ཝི་སི་ཏུཾ ཡོ་གྒེ་པི ཨུ་པ་རི་མ་ཏ་ལེ་ན ཨ་ས་མྦ་དྡྷ་བྷི་ཏྟི་ཀེ སེ་ནཱ་ས་ནེ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཡ ཏ་ཐཱ པ་ཝི་སི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻེ ས་མྦ་དྡྷ་བྷི་ཏྟི་ཀེ ཝ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝ ན་ཏྠཱི་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ, ན པ་ན ས་མྦ་དྡྷ་བྷི་ཏྟི་ཀེ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཧེ་ཊྛཱ་པཱ་སཱ་དེ ས་ཡི་ཏ་བྷི་ཀྑུ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱིཏི ཨི་ད་མྤི ཏཱ་དི་སེ སེ་ནཱ་ས་ནེ ཧེ་ཊྛི་མ་ཏ་ལེ ས་ཡི་ཏ་སྶེ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟི་པྤ་ས་ངྐཱ སི་ཡཱ་ཏི ཏཾ་ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ, ན པ་ན ཨུ་པ་རི་མ་ཏ་ལེ ས་ཡི་ཏ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ. ནཱ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རེཏི ཡ་ཏྠ བ་ཧི ནི་སྶེ་ཎིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི་མ་ཏ་ལཾ ཨཱ་རོ་ཧ་ནྟི, ཏཱ་དི་སཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཨུ་པ་རི་མ་ཏ་ལེ་པི ཨཱ་ཀཱ་ས་ངྒ་ཎེ ནི་པ་ཛྫ་ནྟ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘ཚ་ད་ན་བྦྷ་ནྟ་རེ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ས་བྷཱ་ས་ངྑེ་པེ་ནཱཏི ས་བྷཱ་ཀཱ་རེ་ན. ཨ་ཌྜྷ་ཀུ་ཊྚ་ཀེ སེ་ནཱ་ས་ནེཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཨ་ཌྜྷ་ཀུ་ཊྚ་ཀཾ ནཱ་མ ཡ་ཏྠ ཨེ་ཀཾ པ་སྶཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཏཱི་སུ པ་སྶེ་སུ བྷི་ཏྟི་ཡོ བ་དྡྷཱ ཧོ་ནྟི, ཡ་ཏྠ ཝཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ པ་སྶེ བྷི་ཏྟིཾ ཨུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་བྷོ་སུ པ་སྶེ་སུ ཨུ་པ་ཌྜྷཾ ཨུ་པ་ཌྜྷཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཏྟི་ཡོ ཨུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟི, ཏཱ་དི་སཾ སེ་ནཱ་ས་ན’’ནྟི ཏཱི་སུ་པི ག་ཎྛི་པ་དེ་སུ ཝུ་ཏྟཾ. ག་ཎྛི་པ་དེ པ་ན ‘‘ཨ་ཌྜྷ་ཀུ་ཊྚ་ཀེ་ཏི ཚ་ད་ནཾ ཨ་ཌྜྷེ་ན ཨ་ས་མྤ་ཏྟ་ཀུ་ཊྚ་ཀེ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་མྤི ནོ ན ཡུ་ཏྟཾ. ‘‘ཝཱ་ལ༹་ས་ངྒྷཱ་ཊོ ནཱ་མ ཐ་མྦྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི ཝཱ་ལ༹་རཱུ་པེ་ཧི ཀ་ཏ་ས་ངྒྷཱ་ཊོ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. པ་རི་ཀྑེ་པ་སྶ བ་ཧི་ག་ཏེཏི ཨེ་ཏྠ ཡ་སྨིཾ པ་སྶེ པ་རི་ཀྑེ་པོ ན་ཏྠི, ཏ་ཏྠཱ་པི པ་རི་ཀྑེ་པཱ་ར་ཧ་པྤ་དེ་ས་ཏོ བ་ཧི་ག་ཏེ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨ་པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ག་བྦྷཱུ་པ་ཙཱ་རེཏི ཨེ་ཏྠ མ་ཛ྄ཛྷེ ཝི་ཝ་ཊ་ངྒ་ཎ་ཝ་ནྟཱ་སུ པ་མུ་ཁ་མ་ཧཱ་ཙ་ཏུ་སྶཱ་ལཱ་སུ ཡ་ཐཱ ཨཱ་ཀཱ་ས་ངྒ་ཎཾ ཨ་ནོ་ཏ་རི་ཏྭཱ པ་མུ་ཁེ་ནེ་ཝ ག་ནྟྭཱ ས་བྦ་ག་བྦྷེ པ་ཝི་སི་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀེ་ཀ་ག་བྦྷ་སྶ དྭཱི་སུ པ་སྶེ་སུ ཀུ་ཊྚཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཀ་ཏཾ པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ག་བྦྷཱུ་པ་ཙཱ་རཾ ནཱ་མ, ཨི་དཾ པ་ན ཏཱ་དི་སཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ‘‘ཨ་པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ག་བྦྷཱུ་པ་ཙཱ་རེ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ས་བྦ་ག་བྦྷེ པ་ཝི་ས་ནྟཱིཏི ག་བྦྷཱུ་པ་ཙཱ་ར་སྶ ཨ་པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ཏྟཱ ཨཱ་ཀཱ་ས་ངྒ་ཎཾ ཨ་ནོ་ཏ་རི་ཏྭཱ པ་མུ་ཁེ་ནེ་ཝ ག་ནྟྭཱ ཏཾ ཏཾ ག་བྦྷཾ པ་ཝི་ས་ནྟི. ཨ་ཐ ཀུ་ཏོ ཏ་སྶ པ་རི་ཀྑེ་པོ་ཡེ་ཝ ས་བྦ་པ་རི་ཙྪ་ནྣ་ཏྟཱ་ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ག་བྦྷ་པ་རི་ཀྑེ་པོ་ཡེ་ཝ ཧི་སྶ པ་རི་ཀྑེ་པོ’’ཏི. ཨི་ད་ཉྩ ས་མ་ནྟཱ ག་བྦྷ་བྷི་ཏྟི་ཡོ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཙ་ཏུ་སྶཱ་ལ་ཝ་སེ་ན ས་ནྣི་ཝི་ཊྛེ་པི སེ་ནཱ་ས་ནེ ག་བྦྷ་པ་མུ་ཁཾ ཝི་སུཾ ཨ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་མྤི ས་མ་ནྟཱ ཋི་ཏ་ག་བྦྷ་བྷི་ཏྟཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན པ་རི་ཀྑི་ཏྟཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི.
‘‘ན་ནུ ཙ ‘ཨ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟེ པ་མུ་ཁེ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི’ཏི ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ཙ་ཏུ་སྶཱ་ལ་ཝ་སེ་ན ས་ནྣི་ཝི་ཊྛེ་པི སེ་ནཱ་ས་ནེ ཝི་སུཾ ཨ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟེ པ་མུ་ཁེ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཡོ ཝ་དེ་ཡྻ, ཏ་སྶ ཝཱ་ད་པ་རི་མོ་ཙ་ན་ཏྠཾ ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཡཾ པ་ན…པེ… པཱ་ཊེ་ཀྐ་ས་ནྣི་ཝེ་སཱ ཨེ་ཀ་ཙྪ་ད་ནཱ ག་བྦྷ་པཱ་ལི༹་ཡོ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ‘‘ཨ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟེ པ་མུ་ཁེ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ན ཙ་ཏུ་སྶཱ་ལ་ཝ་སེ་ན ས་ནྣི་ཝི་ཊྛཱ ག་བྦྷ་པཱ་ལི༹་ཡོ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ཀི་ཉྩ་ར་ཧི ཝི་སུཾ ས་ནྣི་ཝི་ཊྛཾ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ག་བྦྷ་པཱ་ལི༹ཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ. ཏཱ་དི་སཱ་ཡ ཧི ག་བྦྷ་པཱ་ལི༹་ཡཱ ཨ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟེ པ་མུ་ཁེ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, ན ཙ་ཏུ་སྶཱ་ལ་ཝ་སེ་ན ས་ནྣི་ཝི་ཊྛཱ་ཡཱ’’ཏི. ཨེ་ཀཱ་ཡ ཙ ག་བྦྷ་པཱ་ལི༹་ཡཱ ཏ་སྶ ཏ་སྶ ག་བྦྷ་སྶ ཨུ་པ་ཙཱ་རཾ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་མ་སོ ཨུ་བྷོ་སུ པ་སྶེ་སུ ཁུ་དྡ་ཀ་བྷི་ཏྟཱི་ནཾ ཨུ་ཊྛཱ་པ་ན་མ་ཏྟེ་ན་པི པ་མུ་ཁཾ པ་རི་ཀྑི་ཏྟཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཙ་ཏུ་སྶཱ་ལ་ཝ་སེ་ན ས་ནྣི་ཝི་ཊྛཱ་སུ པ་ན ག་བྦྷ་པཱ་ལཱི༹་སུ ཨུ་བྷོ་སུ པ་སྶེ་སུ ག་བྦྷ་བྷི་ཏྟཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན་པི པ་མུ་ཁཾ པ་རི་ཀྑི་ཏྟཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཡཾ ཨི་མི་ནཱ ལ་ཀྑ་ཎེ་ན པ་རི་ཀྑི་ཏྟཾ པ་མུ་ཁཾ, ཏ་ཏྠ ཨཱ་པ་ཏྟི, ཨི་ཏ་ར་ཏྠ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཨི་ད་མེ་ཏྠ ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ.
ཨི་དཱ་ནི ‘‘ཨ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟེ པ་མུ་ཁེ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་སྶེ་ཝ ཝ་ཙ་ན་སྶ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟེ་ན ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘བྷཱུ་མི་ཡཾ ཝི་ནཱ ཛ་ག་ཏི་ཡཱ པ་མུ་ཁཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཀ་ཐི་ཏ’’ནྟི, ཏ་སྶ ཨ་ཡུ་ཏྟ་ཏཱ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་ཏྠཾ ‘‘ཡ་ཉྩ ཏ་ཏྠཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. བྷཱུ་མི་ཡཾ ཝི་ནཱ ཛ་ག་ཏི་ཡཱ པ་མུ་ཁཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཀ་ཐི་ཏནྟི ཧི ཨི་མ་སྶ ཝ་ཙ་ན་སྶ ཨ་ཡ་མ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – ‘‘ཨ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟེ པ་མུ་ཁེ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཝི་ནཱ ཝ་ཏྠུཾ བྷཱུ་མི་ཡཾ ཀ་ཏ་གེ་ཧ་སྶ པ་མུ་ཁཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཀ་ཐི་ཏཾ. ས་ཙེ པ་ན ཨུ་ཙྩ་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ པ་མུ་ཁཾ ཧོ་ཏི, པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་ས་ངྑྱཾ ན ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ད་ས་ཧ་ཏྠུ་བྦེ་དྷཱ་པི ཧི ཛ་ག་ཏི པ་རི་ཀྑེ་པ་ས་ངྑྱཾ ན ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི. ཧེ་ཊྛཱ་པི ཨི་ད་མེ་ཝ མ་ན་སི ས་ནྣི་དྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨུ་ཙྩ་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ ཙེ་པི ཧོ་ཏི, པ་མུ་ཁེ ས་ཡི་ཏོ ག་བྦྷེ ས་ཡི་ཏཱ་ནཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ན ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་ཏྠཱཏི ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ. ཛ་ག་ཏི་ཡཱ པ་མཱ་ཎཾ ཝ་ཏྭཱཏི ‘‘ས་ཙེ ཛ་ག་ཏི་ཡཱ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ བྷཱུ་མི་ཡཾ ས་ཡི་ཏོ, ཛ་ག་ཏི་ཡཱ ཨུ་པ་རི ས་ཡི་ཏཾ ན པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཛ་ག་ཏི་ཡཱ ཨུ་བྦེ་དྷེ་ན པ་མཱ་ཎཾ ཝ་ཏྭཱ. ཨེ་ཀ་སཱ་ལཱ་དཱི་སུ ཨུ་ཛུ་ཀ་མེ་ཝ དཱི་གྷཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ནྣི་ཝེ་སི་ཏོ པཱ་སཱ་དོ ཨེ་ཀ་སཱ་ལ་ས་ནྣི་ཝེ་སོ. དྭི་སཱ་ལ་ས་ནྣི་ཝེ་སཱ་ད་ཡོ་པི ཝུ་ཏྟཱ་ནུ་སཱ་ར་ཏོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. སཱ་ལ་པྤ་བྷེ་ད་དཱི་པ་ན་མེ་ཝ ཙེ་ཏྠ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ཏོ ཝི་སེ་སོ.
མ་ཛ྄ཛྷེ་པཱ་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི པ་རི་ཀྑེ་པ་སྶ ཧེ་ཊྛི་མ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན དི་ཡ་ཌྜྷ་ཧ་ཏྠུ་བྦེ་དྷ་ཏྟཱ དི་ཡ་ཌྜྷ་ཧ་ཏྠཾ ཙེ་པི མ་ཛ྄ཛྷེ པཱ་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟི, ནཱ་ནཱུ་པ་ཙཱ་ར་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ན ཧི ཚི་དྡེ་ན གེ་ཧཾ ཨེ་ཀཱུ་པ་ཙཱ་རཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ས་ཙེ ཨུ་བྦེ་དྷེ་ན དི་ཡ་ཌྜྷ་ཧ་ཏྠ་བྦྷ་ནྟ་རེ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ས་ཉྩཱ་ར་པྤ་ཧོ་ན་ཀཾ ཚི་དྡཾ ཧོ་ཏི, ཏ་མྤི དྭཱ་ར་མེ་ཝཱ་ཏི ཨེ་ཀཱུ་པ་ཙཱ་རཾ ཧོ་ཏི. ཀིཾ པ་རི་ཀྑེ་པོ་ཝི་དྡྷ་སྟོཏི པ་མུ་ཁ་སྶ པ་རི་ཀྑེ་པཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. ས་བྦ་ཏྠ པ་ཉྩ་ནྣཾ་ཡེ་ཝ ཚ་ད་ནཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཝ་ད་ཏི ‘‘པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ཚ་ད་ནེ་ན ཚ་ནྣཱ’’ཏི.
༥༣. པཱ་ལི༹་ཡཾ ‘‘སེ་ཡྻཱ ནཱ་མ ས་བྦ་ཙྪ་ནྣཱ ས་བྦ་པ་རི་ཙྪ་ནྣཱ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན་ཙྪ་ནྣཱ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན་པ་རི་ཙྪ་ནྣཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟེ་ན ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན་ཙྪ་ནྣ་ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན་པ་རི་ཙྪ་ནྣ་སེ་ནཱ་ས་ནཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ ཨ་ཝ་སཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཀ་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏཾ, ‘‘ཨུ་པ་ཌྜྷ་ཙྪ་ནྣེ ཨུ་པ་ཌྜྷ་པ་རི་ཙྪ་ནྣེ ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟེ་ན ཙ ཨུ་པ་ཌྜྷ་ཙྪ་ནྣ་ཨུ་པ་ཌྜྷ་པ་རི་ཙྪ་ནྣ་སེ་ནཱ་ས་ནཾ དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏཾ, ཨུ་བྷི་ནྣ་མ་ནྟ་རཱ ཀེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡེ་ན, ཨུ་དཱ་ཧུ དུ་ཀྐ་ཊེ་ནཱ་ཏི? ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་སྶེ་ཝ ཨ་ན་ཝ་སེ་སཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ ཨི་མ་སྶ ཙ པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫ་ཏྟཱ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན་ཙྪ་ནྣ་ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན་པ་རི་ཙྪ་ནྣ་སྶ ཨུ་པ་ཌྜྷ་ཙྪ་ནྣ་ཨུ་པ་ཌྜྷ་པ་རི་ཙྪ་ནྣ་སྶ ཙ ཨ་ནྟ་རཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ ཨ་ནི་ཝཱ་རི་ཏ་མེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡེ ཙ ག་རུ་ཀེ་ཡེ་ཝ ཋཱ་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ་མྤི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་མེ་ཝ ད་སྶི་ཏཾ. ས་ཏྟ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་ནཱིཏི པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ཨེ་ཀ་ཏྟེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཝི་སུཾ པ་ན ག་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ ‘‘ས་བྦ་ཙྪ་ནྣེ ས་བྦ་པ་རི་ཙྪ་ནྣེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན་ཙྪ་ནྣེ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན་པ་རི་ཙྪ་ནྣེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི ཨ་ཊྛེ་ཝ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་ནི ཧོ་ནྟི.
སེ་ན་མྦ་མ་ཎྜ་པ་ཝ་ཎྞཾ ཧོ་ཏཱིཏི སཱི་ཧ་ལ༹་དཱི་པེ ཀི་ར ཨུ་ཙྩ་ཝ་ཏྠུ་ཀོ ས་བྦ་ཙྪ་ནྣོ ས་བྦ་ཨ་པ་རི་ཙྪ་ནྣོ ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀོ ས་ནྣི་པཱ་ཏ་མ་ཎྜ་པོ ཨ་ཏྠི, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་དི ཛ་ག་ཏི་པ་རི་ཀྑེ་པ་ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཨུ་ཙྩ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏྟཱ མ་ཎྜ་པ་སྶ ས་བྦ་ཨ་པ་རི་ཙྪ་ནྣ་ཏཱ ན ཡུ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨི་མི་ནཱ་པེ་ཏཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཙཱུ་ལ༹་ཀ་ཙྪ་ནྣཱདཱི་ནི ཙེ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི – ཡ་སྶ ཙ་ཏཱུ་སུ བྷཱ་གེ་སུ ཨེ་ཀོ ཚ་ནྣོ, སེ་སཱ ཨ་ཙྪ་ནྣཱ, ཨི་དཾ ཙཱུ་ལ༹་ཀ་ཙྪ་ནྣཾ. ཡ་སྶ ཏཱི་སུ བྷཱ་གེ་སུ དྭེ ཚ་ནྣཱ, ཨེ་ཀོ ཨ་ཙྪ་ནྣོ, ཨི་དཾ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན་ཙྪ་ནྣཾ. ཡ་སྶ དྭཱི་སུ བྷཱ་གེ་སུ ཨེ་ཀོ ཚ་ནྣོ, ཨེ་ཀོ ཨ་ཙྪ་ནྣོ, ཨི་དཾ ཨུ་པ་ཌྜྷ་ཙྪ་ནྣཾ ནཱ་མ སེ་ནཱ་ས་ནཾ. ཙཱུ་ལ༹་ཀ་པ་རི་ཙྪ་ནྣཱདཱི་ནི་པི ཨི་མི་ནཱ་ཝ ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ. པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་སེ་ནཱ་ས་ནཾ, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ན ས་ཧ ནི་པ་ཛྫ་ནཾ, ཙ་ཏུ་ཏྠ་དི་ཝ་སེ སཱུ་རི་ཡ་ཏྠ་ངྒ་མ་ན་ནྟི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི.
ས་ཧ་སེ་ཡྻ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.