༡. མུ་སཱ་ཝཱ་ད་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༡. མུ་སཱ་ཝཱ་ད་ཝ་གྒ་སྶ པ་ཋ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཁུ་དྡ་ཀ-ས་དྡོ བ་ཧུ-ས་དྡ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ. བ་ཧུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨི་མཱ་ནི ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནི ནཱ་མ ཛཱ་ཏཱ་ནཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཏ་ཏྠཱཏི ཏེ་སུ ན་ཝ་སུ ཝ་གྒེ་སུ, ཏེ་སུ ཝཱ ཁུ་དྡ་ཀེ་སུ. ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཀཱ་ར་ཎ་ནྟ་ར་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་མེ་ཝ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ ‘‘རཱུ་པཾ ཨ་ནི་ཙྩ’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. རཱུ་པཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ནྟི པ་ཊི་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎཾ ཝ་ད་ནྟོ ‘‘ཛཱ་ནི་ཏ་བྦ་ཏོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ནི་བྦཱ་ན་སྶ་པི ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི པ་རེ་ན ཝུ་ཏྟོ ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏུཾ པུ་ན ‘‘ཛཱ་ཏི་དྷ་མྨ་ཏོ’’ཏི ཨ་ཉྙཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཝ་ད་ཏི.

‘‘ས་མྤ་ཛཱ་ནཾ མུ་སཱ བྷཱ་ས་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ས་མྤ་ཛཱ་ན མུ་སཱ བྷཱ་ས་ཏཱིཏི ཨ་ནུ་ནཱ་སི་ཀ་ལོ་པེ་ན ནི་དྡེ་སོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཛཱ་ན་ནྟོ མུ་སཱ བྷཱ་ས་ཏཱི’’ཏི.

༢. ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ ཙ མུ་སཱ བྷ་ཎ་ནེཏི པུ་བྦ་བྷཱ་གེ་པི ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཝ་ཙ་ན་ཀྑ་ཎེ་པི ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ མུ་སཱ བྷ་ཎ་ནེ. བྷ་ཎ་ན་ཉྩ ནཱ་མ ཨི་དྷ ཨ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཝཱ བྷཱུ་ཏ་ཏཾ བྷཱུ་ཏ་སྶ ཝཱ ཨ་བྷཱུ་ཏ་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ ཝི་ཉྙཱ་པ་ན་པ་ཡོ་གོ. ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ་ཝཱ་དེཏི ཙ ནི་མི་ཏྟ་ཏྠེ བྷུ་མྨ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཏ་སྨཱ ཡོ ས་མྤ་ཛཱ་ན མུ་སཱ ཝ་ད་ཏི, ཏ་སྶ ཏཾ་ནི་མི་ཏྟཾ ཏཾ་ཧེ་ཏུ ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཉྙེ་སུ ཙ ཨཱི་དི་སེ་སུ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.

༣. ཝི་སཾ་ཝཱ་དེ་ནྟི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ནཾ, ཝ་ཉྩ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཝ་ས་པྤ་ཝ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ན་ཙི་ཏྟཾ པུ་ར་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ད་ནྟ་སྶཱ’’ཏི. ཝ་ད་ཏི ཨེ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཝཱ་ཙཱ, ཝ་ཙ་ན་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཙེ་ཏ་ནཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘མི་ཙྪཱ་ཝཱ་ཙཱ…པེ… ཙེ་ཏ་ནཱ’’ཏི. པ་བྷེ་ད་ག་ཏཱ ཝཱ་ཙཱཏི ཨ་ནེ་ཀ་བྷེ་ད་བྷི་ནྣཱ. ཨེ་ཝཾ པ་ཋ་མ་པ་དེ་ན སུ་དྡྷ་ཙེ་ཏ་ནཱ…པེ… ཀ་ཐི་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱཏི ཨི་མི་ནཱ ཨི་མཾ དཱི་པེ་ཏི – སུ་དྡྷ་ཙེ་ཏ་ནཱ ཝཱ སུ་དྡྷ་ས་དྡོ ཝཱ སུ་དྡྷ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི ཝཱ མུ་སཱ་ཝཱ་དོ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི, ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ས་དྡེ་ན ཙ ས་ཧི་ཏཱ ཏཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཙེ་ཏ་ནཱ མུ་སཱ་ཝཱ་དོ་ཏི. ཙ་ཀྑུ་ཝ་སེ་ན ཨ་གྒ་ཧི་ཏཱ་ར་མྨ་ཎནྟི ཙ་ཀྑུ་ས་ནྣི་སྶི་ཏེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཨ་གྒ་ཧི་ཏ་མཱ་ར་མྨ་ཎཾ. གྷཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཏི་ཎྞཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ས་མྤ་ཏྟ་ཝི་ས་ཡ་གྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཏཱི་ཧི ཨི་ནྡྲི་ཡེ་ཧི ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཾ ཝི་ཡ ཀ་ཏྭཱ’’ཏི. ‘‘དྷ་ནུ་ནཱ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ ‘‘ཙ་ཀྑུ་ནཱ དི་ཊྛ’’ནྟི ཨ་ཡཾ ཝོ་ཧཱ་རོ ལོ་ཀེ པཱ་ཀ་ཊོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀེ་ནེ་ཝ ན་ཡེ་ནཱ’’ཏི.

༡༡. ཨ་ཝཱི་མཾ་སི་ཏྭཱཏི ཨ་ནུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏྭཱ. ཨ་ནུ་པ་དྷཱ་རེ་ཏྭཱཏི ཨ་ཝི་ནི་ཙྪི་ནི་ཏྭཱ. ཛ་ལ༹་ཏྟཱཏི ཨ་ཉྙཱ་ཎ་ཏཱ་ཡ. དཱ་རུ་ས་ཀ་ཊཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ག་ཏོཏི དཱ་རུ་ས་ཀ་ཊཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ག་ཏོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ག་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱིཏི ཏ་ཐེ་ཝ ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ མུ་སཱ་ཝཱ་དོ ཛཱ་ཏོ. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ཀེ་ལི༹ཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནོ་ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟོ དུ་བྦྷཱ་སི་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི་ཡེ་ཝ ཧི ད་ས་ཧི ཨ་ཀྐོ་ས་ཝ་ཏྠཱུ་ཧི ད་ཝ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཡ ཝ་ད་ནྟ་སྶ དུ་བྦྷཱ་སི་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ –

‘‘ཧཱི་ནུ་ཀྐ་ཊྛེ་ཧི ཨུ་ཀྐ་ཊྛཾ, ཧཱི་ནཾ ཝཱ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ཧི;

ཨུ་ཛུཾ ཝཱ་ཉྙཱ་པ་དེ་སེ་ན, ཝ་དེ དུ་བྦྷཱ་སི་ཏཾ ད་ཝཱ’’ཏི.

ཙི་ཏྟེ་ན ཐོ་ཀ་ཏ་ར་བྷཱ་ཝཾ་ཡེ་ཝ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ བ་ཧུ་བྷཱ་ཝཾ་ཡེ་ཝ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ‘‘གཱ་མོ ཨེ་ཀ་ཏེ་ལོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ་པི མུ་སཱ་ཝཱ་དོ ཛཱ་ཏོ. ཙཱ་རེ་སུནྟི ཨུ་པ་ནེ་སུཾ. ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ན་པུ་རེ་ཀྑཱ་ར་ཏཱ, ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ན་ཙི་ཏྟེ་ན ཡ་མ་ཏྠཾ ཝ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ, ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་པ་ན་པ་ཡོ་གོ ཙཱ་ཏི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ དྭེ ཨ་ངྒཱ་ནི. ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ་རོ་ཙ་ན་ཏྠཾ མུ་སཱ བྷ་ཎ་ནྟ་སྶ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ, ཨ་མཱུ་ལ་ཀེ་ན པཱ་རཱ་ཛི་ཀེ་ན ཨ་ནུ་དྡྷཾ་ས་ན་ཏྠཾ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ, ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སེ་ན ཨ་ནུ་དྡྷཾ་ས་ན་ཏྠཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཨཱ་ཙཱ་ར་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ‘‘ཡོ ཏེ ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་ས་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ་རོ་ཙ་ན་ཏྠཾ པ་ཊི་ཝི་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ མུ་སཱ བྷ་ཎི་ཏེ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཀེ་ཝ་ལཾ མུ་སཱ བྷ་ཎ་ནྟ་སྶ ཨི་དྷ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ.

མུ་སཱ་ཝཱ་ད་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.