སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༧༩-༨༠. ས་བྦ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནནྟི ཨུ་བྷ་ཏོ་ཝི་བྷ་ངྒཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ས་བྦ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཾ. བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧཱིཏི ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ ས་ཧ་ཏྠེ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ. བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ན་ཉྩ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ན་ཉྩཱ་ཏི ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟ་ཉྩ, ཏ་ཐཱ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ན་ཉྩ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ན་ཉྩཱ་ཏི ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ ཨ་ཧཾ ཝ་ཀྑཱ་མཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ས་མཱ་ཧི་ཏཱཏི ཨེ་ཀ་གྒ་ཙི་ཏྟཱ. ཏཾ མ་ཡཱ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཾ ནི་དཱ་ནཱ་དི་ན་ཡཾ. སུ་ཎཱ་ཐཱཏི སོ་ཏུ་ཛ་ནཾ ས་ཀྐ་ཙྩ་ས་ཝ་ནེ ནི་ཡོ་ཛེ་ཏི.
༧༨༡. ‘‘ནི་དཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་གཱ་ཐཱ ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ཝ.
༧༨༢-༣. ‘‘ཀ་ཏི ཝེ་སཱ་ལི་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི པུ་ཙྪཱ་གཱ་ཐཱ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠཱ་ཡེ་ཝ.
༧༨༦. ‘‘ད་ས ཝེ་སཱ་ལི་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་གཱ་ཐཱ་ནཾ ‘‘མེ་ཐུ་ན’’ནྟི་ཨཱ་ད་ཡོ ནི་དྡེ་ས་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ. ཝི་གྒ་ཧོཏི མ་ནུ་སྶ་ཝི་གྒ་ཧཾ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ. ཙ་ཏུ་ཏྠ་ནྟི་མ་ཝ་ཏྠུ་ཀནྟི ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ. ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རནྟི པ་ཋ་མ་ཀ་ཐི་ནཾ. སུ་དྡྷ་ཀཱ་ལ༹་ཀེ་ལ༹་ཀ་ལོ་མ་ཀནྟི ཨེ་ལ༹་ཀ་ལོ་མ་ཝ་གྒེ དུ་ཏི་ཡཾ.
༧༨༧. བྷཱུ་ཏནྟི པ་ཋ་མེ མུ་སཱ་ཝཱ་ད་ཝ་གྒེ ཨ་ཊྛ་མཾ. པ་ར་མྤ་ར་ཉྩེ་ཝཱཏི པ་ར་མྤ་ར་བྷོ་ཛ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ. མུ་ཁ་དྭཱ་རནྟི ཙ་ཏུ་ཏྠེ བྷོ་ཛ་ན་ཝ་གྒེ ད་ས་མཾ. བྷི་ཀྑུ་ནཱི་སུ ཙ ཨ་ཀྐོ་སོཏི བྷི་ཀྑུ་ནི་པཱ་ཏི་མོ་ཀྑེ ཚ་ཊྛེ ཨཱ་རཱ་མ་ཝ་གྒེ དུ་ཏི་ཡཾ.
༧༨༨. དྭེ ཨ་ནུ་དྡྷཾ་ས་ནཱ་ནཱིཏི ཨ་ཊྛ་མ་ན་ཝ་མ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཱ. ཙཱི་ཝ་ར་སྶ པ་ཊི་གྒ་ཧོཏི ཙཱི་ཝ་ར་ཝ་གྒེ པ་ཉྩ་མཾ.
༧༨༩. རཱུ་པི་ཡནྟི ཨེ་ལ༹་ཀ་ལོ་མ་ཝ་གྒེ ཨ་ཊྛ་མཾ. སུ་ཏྟ་ཝི་ཉྙ་ཏྟཱིཏི པ་ཏྟ་ཝ་གྒེ ཚ་ཊྛཾ. ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནནྟི དུ་ཏི་ཡེ བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་ཝ་གྒེ ཏ་ཏི་ཡཾ. པ་རི་པཱ་ཙི་ཏ་པི་ཎྜོཏི ཏ་ཏི་ཡེ ཨོ་ཝཱ་ད་ཝ་གྒེ ན་ཝ་མཾ. ཏ་ཐེ་ཝ ག་ཎ་བྷོ་ཛ་ནནྟི ཙ་ཏུ་ཏྠེ བྷོ་ཛ་ན་ཝ་གྒེ དུ་ཏི་ཡཾ.
༧༩༠. ཝི་ཀཱ་ལེ བྷོ་ཛ་ན་ཉྩེ་ཝཱཏི ཏ་ཏྠེ་ཝ ས་ཏྟ་མཾ. ཙཱ་རི་ཏྟནྟི ཨ་ཙེ་ལ་ཀ་ཝ་གྒེ པ་ཉྩ་མེ ཚ་ཊྛཾ. ནྷཱ་ནནྟི སུ་རཱ་པཱ་ན་ཝ་གྒེ ཚ་ཊྛེ ས་ཏྟ་མཾ. ཨཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶནྟི ས་ཏྟ་མེ ས་པྤཱ་ཎ་ཀ་ཝ་གྒེ པ་ཉྩ་མཾ. ད་ཏྭཱ ས་ངྒྷེ་ན ཙཱི་ཝ་རནྟི ཨ་ཊྛ་མེ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀ་ཝ་གྒེ ན་ཝ་མཾ.
༧༩༡. ཝོ་སཱ་ས་ནྟཱིཏི དུ་ཏི་ཡཾ བྷི་ཀྑུ་པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡཾ. ན་ཙྩཾ ཝཱ གཱི་ཏཾ ཝཱཏི པ་ཋ་མེ ལ་སུ་ཎ་ཝ་གྒེ ད་ས་མཾ. ཙཱ་རི་ཀ་དྭ་ཡནྟི ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཏུ་ཝ་ཊྚ་ཝ་གྒེ ས་ཏྟ་མ་ཊྛ་མཱ་ནི. ཚ་ནྡ་དཱ་ནེ་ནཱཏི ཨ་ཊྛ་མེ ཀུ་མཱ་རི་བྷཱུ་ཏ་ཝ་གྒེ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མཾ. ‘‘ཚ་ནྡ་དཱ་ནེ་ཏཱི’’ཏི ཝཱ པཱ་ཋོ. ‘‘ཚ་ནྡ་དཱ་ནཾ ཨི་ཏི ཨི་མེ’’ཏི པ་ད་ཙྪེ་དོ.
༧༩༢. ཀུ་ཊཱིཏི ཚ་ཊྛོ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ. ཀོ་སི་ཡནྟི ནི་སྶ་གྒི་ཡེ་སུ དུ་ཏི་ཡེ ཨེ་ལ༹་ཀ་ལོ་མ་ཝ་གྒེ པ་ཋ་མཾ. སེ་ཡྻནྟི མུ་སཱ་ཝཱ་ད་ཝ་གྒེ པ་ཉྩ་མཾ. པ་ཐ་ཝཱིཏི མུ་སཱ་ཝཱ་ད་ཝ་གྒེ ད་ས་མཾ. བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་ཀནྟི བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་ཝ་གྒེ དུ་ཏི་ཡེ པ་ཋ་མཾ. ས་པྤཱ་ཎ་ཀ་ཉྩ སི་ཉྩ་ནྟཱིཏི བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་ཝ་གྒེ ད་ས་མཾ.
༨༠༠. ཚ་ཨཱུ་ནཱ་ནི ཏཱི་ཎེ་ཝ ས་ཏཱ་ནཱིཏི ཚ་ཧི ཨཱུ་ནཱ་ནི ཏཱི་ཎེ་ཝ ས་ཏཱ་ནི, ཙ་ཏུ་ན་ཝུ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་ནི དྭི་ས་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མ་ཙེ་ཏ་སཱཏི –
‘‘ཝ་དྷ་ཀེ དེ་ཝ་ད་ཏྟ་མྷི, ཙོ་རེ ཨ་ངྒུ་ལི་མཱ་ལ་ཀེ;
དྷ་ན་པཱ་ལེ རཱ་ཧུ་ལེ ཙ, ས་བྦ་ཏྠ ས་མ་མཱ་ན་སོ’’ཏི. (མི. པ. ༦.༦.༥; དྷ. པ. ཨ་ཊྛ. ༡.༡༦ དེ་ཝ་ད་ཏྟ་ཝ་ཏྠུ; ཨི་ཏི་ཝུ. ཨ་ཊྛ. ༡༠༠) –
ཝ་ཙ་ན་ཏོ ས་བྦེ་སུ ཧི་ཏཱ་ཧི་ཏེ་སུ, ལཱ་བྷཱ་ལཱ་བྷཱ་དཱི་སུ ཙ ཨ་ཊྛ་སུ ལོ་ཀ་དྷ་མྨེ་སུ ནི་བྦི་ཀཱ་ར་ཏཱ་ཡ ཙ ས་མཱ་ན་ཙི་ཏྟེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན.
ཝུ་ཏྟཱ་ཝ་སེ་སཱཏི ཝེ་སཱ་ལི་ཡཱ་དཱི་སུ ཚ་སུ ན་ག་རེ་སུ ཝུ་ཏྟེ་ཧི ཨ་ཝ་སི་ཊྛཱ་ནི. ཨི་མེ ས་བྦེ ཨི་མཱ་ནི ས་བྦཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཀ་ཏཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟི, པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནི ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༨༠༡. པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རཱིཏི ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ མེ་ཐུ་ན་མ་ནུ་སྶ་ཝི་གྒ་ཧ་ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཾ, རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་ནྟི ཙ་ཏྟཱ་རི. ས་ཏྟ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་ཀཱཏི རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝུ་ཏྟཱ དྭེ ཨ་ནུ་དྡྷཾ་ས་ནཱ, དྭེ ཙ བྷེ་དཱ, ཨཱ་ལ༹་ཝི་ཡཾ ཀུ་ཊི་ཀཱ་རོ, ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རོ, དོ་ཝ་ཙ་སྶ་ནྟི ས་ཏྟ. ནི་སྶ་གྒི་ཡཱ་ནི ཨ་ཊྛེ་ཝཱཏི ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཾ, ཀཱ་ལ༹་ཀ་ཨེ་ལ༹་ཀ་ལོ་མཾ, རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཙཱི་ཝ་ར་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཾ, རཱུ་པི་ཡ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཾ, སུ་ཏྟ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི, ཨཱ་ལ༹་ཝི་ཡཾ ཀོ་སི་ཡ་མི་སྶ་ཀཾ, ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་མྷི ཨེ་ལ༹་ཀ་ལོ་མ་དྷོ་ཝ་ནཾ, ཨཱུ་ན་པ་ཉྩ་བ་ནྡྷ་ན་ནྟི ཨ་ཊྛ.
དྭ་ཏྟིཾ་སེ་ཝ ཙ ཁུ་དྡ་ཀཱཏི ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ བྷཱུ་ཏཱ་རོ་ཙ་ནཾ, པ་ར་མྤ་ར་བྷོ་ཛ་ནཾ, ཨ་པྤ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཾ, ཨ་ཙེ་ལ་ཀཾ, ‘‘ཡཱ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱི བྷི་ཀྑུཾ ཨ་ཀྐོ་སེ་ཡྻཱ’’ཏི པ་ཉྩ, རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ན་ཀཾ, བྷི་ཀྑུ་ནི་པ་རི་པཱ་ཙི་ཏ་པི་ཎྜོ, ག་ཎ་བྷོ་ཛ་ནཾ, ཝི་ཀཱ་ལ་བྷོ་ཛ་ནཾ, ‘‘ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ ནི་མ་ནྟི་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཙ, ‘‘ཨོ་རེ་ན་ཌྜྷ་མཱ་སཾ ན་ཧཱ་ཡེ་ཡྻཱ’’ཏི, ཨཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶཾ, ‘‘ས་མ་གྒེ་ན ས་ངྒྷེ་ན ཙཱི་ཝ་རཾ ད་ཏྭཱ’’ཏི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ཊྛ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ པ་ན ‘‘ན་ཙྩཾ ཝཱ གཱི་ཏཾ ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཙ, ‘‘ཡཱ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཨ་ནྟོ་ཝ་སྶ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཙ, ‘‘ཡཱ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཏྠཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཙཱ་ཏི དྭ་ཡཾ, ‘‘ཡཱ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱི པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀ་ཚ་ནྡ་དཱ་ནེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཙཱ་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རི, ཨཱ་ལ༹་ཝི་ཡཾ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ན ཨུ་ཏྟ་རི དི་ར་ཏྟ་ཏི་ར་ཏྟཾ, ‘‘པ་ཐ་ཝིཾ ཁ་ཎེ་ཡྻ ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི, བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་པཱ་ཏ་བྱ་ཏཱ་ཡ, ‘‘ཛཱ་ནཾ ས་པྤཱ་ཎ་ཀཾ ཨུ་ད་ཀ’’ནྟི ཙ་ཏྟཱ་རི, ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ ཨ་ཉྙ་ཝཱ་ད་ཀེ ཝི་ཧེ་ས་ཀེ, ཡཱ་ཝ་དྭཱ་ར་ཀོ་སཱ ཨ་གྒ་ལ༹་ཊྛ་པ་ནཱ་ཡ, སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་པཱ་ནེ, ཨ་ནཱ་ད་རི་ཡེ, ‘‘ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཙཱ་ཏི པ་ཉྩ, ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་མྷི ‘‘བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡཾ ག་ནྟྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དི, ‘‘ཨ་གི་ལཱ་ནེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཙཱ་ཏུ་མཱ་ས’’ནྟི་ཨཱ་དི, ‘‘ཨ་ཊྛི་མ་ཡཾ ཝཱ ད་ནྟ་མ་ཡཾ ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཏཱི་ཎི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ པ་ན ‘‘ཨུ་ད་ཀ་སུ་དྡྷི་ཀཾ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི, ‘‘ཨོ་ཝཱ་དཱ་ཡ ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ཏི དྭེ, བྷ་གྒེ་སུ ‘‘ཨ་གི་ལཱ་ནོ ཝི་སི་བྦ་ནཱ་པེ་ཀྑོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཨེ་ཀ་ནྟི ཨེ་ཏཱ་ནི བཱ་ཏྟིཾ་སེ་ཝ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་ནི.
༨༠༢. དྭེ གཱ་ར་ཡ྄ཧཱཏི ‘‘བྷི་ཀྑུ པ་ནེ་ཝ ཀུ་ལེ་སཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི, ‘‘ཡཱ་ནི ཁོ པ་ན ཏཱ་ནི ཨཱ་ར་ཉྙ་ཀཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཙཱ་ཏི དྭེ པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡཱ. ཏ་ཡོ སེ་ཁཱཏི ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ ན སུ་རུ་སུ་རུ་ཀཱ་ར་ཀཾ, བྷ་གྒེ་སུ ན སཱ་མི་སེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན པཱ་ནཱི་ཡ་ཐཱ་ལ་ཀཾ, ན ས་སི་ཏྠ་ཀཾ པ་ཏྟ་དྷོ་ཝ་ན་ནྟི ཏཱི་ཎི སེ་ཁི་ཡཱ་ནི. ཚ་པྤ་ཉྙཱ་སེ་ཝ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི པི་ཎྜི་ཏཱ་ནི ཝེ་སཱ་ལི་ཡཱ་དཱི་སུ ཚ་སུ ན་ག་རེ་སུ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༨༠༣. ས་ཏྟ་སུ ན་ག་རེ་སུ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནི ཨེ་ཏཱ་ནི ས་བྦཱ་ནེ་ཝ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི པ་ན ཨ་ཌྜྷུ་ཌྜྷཱ་ནི ས་ཏཱ་ནེ་ཝ བྷ་ཝ་ནྟི. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ པ་ཉྙ་ཏྟེ་ཧི ཙ་ཏུ་ན་ཝུ་ཏཱ་དྷི་ཀ་དྭི་ས་ཏ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཚ་སུ ན་ག་རེ་སུ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནི ཚ་པ་ཉྙཱ་ས སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི པ་ཉྙཱ་སཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ཏཱི་ཎི ས་ཏཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཌྜྷེ་ན ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཡེ་སཾ ཏཱ་ནི ཨ་ཌྜྷུ་ཌྜྷཱ་ནི.
༨༠༤-༡༠. ཨེ་ཝཾ ནི་དཱ་ན་ཝ་སེ་ན ན་ག་རཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ནི་དཱ་ན་མ་ཉྙ་མ་སེ་སེ་ཏྭཱ ཨུ་བྷ་ཏོ་ཝི་བྷ་ངྒཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ས་བྦེ་སཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཾ ཀེ་ཝ་ལཾ པི་ཎྜ་ཝ་སེ་ན ག་ཎ་ནཾ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི བྷི་ཀྑཱུ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི.
༨༡༡. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཾ ནི་དཱ་ན་ཉྩ ག་ཎ་ན་ཉྩ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནི ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ཚ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝཾ མ་ཧེ་སི་ནཱ ག་མི་ཏཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ཚ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སེ་ཝ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨི་མི་ནཱ ཨུ་དྡེ་ས་མཱ་ཧ.
༨༡༤. ‘‘ཚ ཙ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི དྭཱི་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི ནི་དྡེ་སཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ‘‘ཝི་སྶ་ཊྛཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ཊི་ནི་དྡེ་ས་མཱ་ཧ.
༨༡༥. ‘‘ནི་སྶ་གྒི་ཡེ ཨཱ་དི་ཝ་གྒ་སྨི’’ནྟི པ་ད་ཙྪེ་དོ. དྷོ་ཝ་ནནྟི ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཙཱི་ཝ་ར་དྷོ་ཝ་ནཾ. པ་ཊི་གྒ་ཧོཏི ཏ་སྶཱ་ཡེ་ཝ ཧ་ཏྠ་ཏོ ཙཱི་ཝ་ར་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཾ.
༨༡༦. ཨཱ་ར་ཉྙནྟི ཨེ་ཀཱུ་ན་ཏིཾ་ས་ཏི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ.
༨༡༧. བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ན་ཉྩ ཝུ་ཏྟཱ་ནི ས་བྦཱ་ནི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་ནི ག་ཎ་ནཱ་ཝ་སཱ ཨ་ཊྛཱ་སཱི་ཏི་ས་ཏཾ བྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨ་ཊྛཱ་སཱི་ཏི་ས་ཏནྟི བྷི་ཀྑུ་ནི་པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཱ་ག་ཏཾ ཚ་ས་ཊྛི་ས་ཏ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ ཝ་ཀྑ་མཱ་ནེ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡ་ཏེ་ཧི བཱ་ཝཱི་ས་ཏི་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་ཊྛཱ་སཱི་ཏི་ས་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏོཏི ཨ་ཊྛཱ་སཱི་ཏཱ་དྷི་ཀ་ས་ཏ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ཏོ ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཱ་ནི ཨེ་ཏཱ་ནི དྭཱ་ཝཱི་ས་ཏི ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་ཀེ བྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༨༡༨. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཝ་གྒོཏི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨོ་ཝཱ་ད་ཝ་གྒོ. པ་ར་མྤ་ར་བྷོ་ཛ་ནེ པ་ཉྙ་ཏྟཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ར་མྤ་ར་བྷོ་ཛ་ནཾ, པ་ར་མྤ་ར་བྷོ་ཛ་ནེ་ན ས་ཧ ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ས་པ་ར་མྤ་ར་བྷོ་ཛ་ནོ.
༨༢༢. ‘‘ཨེ་ཀ་ཏོ པ་ན པ་ཉྙ་ཏྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ནི་ག་མ་ནཾ. བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏཾ ག་ཏཱ ཨེ་ཀ་ཏོ་ཝ པ་ཉྙ་ཏྟཱ ཨི་མེ ཨི་མཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི པི་ཎྜི་ཏཱ་ནི ཚ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༨༢༣. མ་ཧེ་སི་ནཱ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝཾ ག་མི་ཏཱ་ནི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི པ་རི་པི་ཎྜི་ཏཱ་ནི ས་ཏཾ, ཏིཾ་ས ཙ བྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༨༢༤. ཨེ་ཝཾ ཨུ་དྡི་ཊྛཱ་ནཾ ནི་དྡེ་ས་མཱ་ཧ ‘‘པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ. པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རཱིཏི ཨུ་བྦྷ་ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལི་ཀ་ཝ་ཛྫ་པ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཀ་ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་ནུ་ཝ་ཏྟི་ཀ་ཨ་ཊྛ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནི.
༨༢༦. དྭཱི་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཊི་ནི་དྡེ་སོ ‘‘བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཏུ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སེ་ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཙ་ཏུ་ནྣཾ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནཾ ཨུ་དྡེ་ས་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པཱ་ཀ་ཊ་ཏྟཱ པ་ཊི་ནི་དྡེ་སེ ཨ་གྒ་ཧ་ཎཾ. ཨཱ་དི་ཏོ ཚཱཏི ཨུ་སྶ་ཡ་ཝཱ་དི་ཀཱ་ད་ཡོ ཚ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཱ. ‘‘ཨཱ་དི་ཏོ’’ཏི ཨི་དཾ ‘‘ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ་པི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ, ཨ་ཊྛ་སུ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀེ་སུ པུ་རི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
༨༢༧. ས་ཏྟ་ཉྙ་ད་ཏྠི་ཀཱ་དཱི་ནཱིཏི ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠི་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཏོ པ་ཙྪི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི, པུ་རི་མཱ་ནི ‘‘ཨ་ཉྙཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཡྻ, ཨ་ཉྙཾ ཙེ་ཏཱ་པེ་ཡྻཱ’’ཏི དྭེ ཙ ག་ཧི་ཏཱ་ནི. པ་ཏྟོ ཙེ་ཝཱཏི པ་ཋ་མཾ པ་ཏྟ་ས་ནྣི་ཙ་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་མཱ་ཧ. དུ་ཏི་ཡ་ཝ་གྒེ པུ་རི་མ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་དྭ་ཡཾ ‘‘ག་རུཾ ལ་ཧུ’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ ག་ཧི་ཏཾ.
༨༢༨. ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ་ནི་པཱ་ཏི་མོ་ཀྑེ ཨེ་ཏཱ་ནི པ་ན དྭཱ་ད་སེ་ཝ ནི་སྶ་གྒི་ཡཱ་ནི ས་ཏྠཱ་རཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་ཏོ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༨༢༩-༣༠. ‘‘ས་བྦེ་ཝ ག་ཎ་ནཱ་ཝ་སཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ནི་ག་མ་ནཾ. བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏཾ ག་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨེ་ཀ་ཏོ པ་ཉྙ་ཏྟཱ ས་ཏཾ, ཏིཾ་ས བྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༨༣༡-༣. ‘‘ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ ཨུ་བྷི་ནྣ’’ནྟི པ་ད་ཙྪེ་དོ. ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ས་ཏ་ཉྩ ས་ཏྟ་ཏི ཙ ཚ ཙ བྷ་ཝ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མུ་དྡི་ཊྛཱ་ནཾ ནི་དྡེ་སོ ‘‘པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཙ་ཏྟཱ་རི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནི. ད་ས་ཙྪ ཙཱཏི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཱ ད་ས, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝི་སྶ་ཊྛི་ཨཱ་དི་ཀཱ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཱ ཚ ཙཱ་ཏི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཱ སོ་ལ༹་ས.
ཨ་ནི་ཡ་ཏཱ དུ་ཝེ ཙེ་ཝཱཏི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ནི་ཡ་ཏཱ དྭེ ཙ. ནི་སྶ་གྒཱ ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏཱིཏི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྭཱ་ད་ས, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ དྭཱ་ད་སཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ནི་སྶ་གྒི་ཡཱ ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི ཙ. ས་ཏཾ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ཁུ་དྡ་ཀཱཏི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བཱ་ཝཱི་ས་ཏི, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཚ་ནྣ་ཝུ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཊྛཱ་ར་སཱ་དྷི་ཀ་ས་ཏཾ ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནི ཙ. ཨེ་ཏྠཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ས་ངྒ་ཧེ.
དྭཱ་ད་སེ་ཝ ཙ གཱ་ར་ཡ྄ཧཱཏི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཙ་ཏྟཱ་རི, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨ་ཊྛཱ་ཏི ཨེ་ཏེ པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡཱ ཙཱ་ཏི ཨི་མེ ཚ་ས་ཏྟ་ཏི་ཨ་དྷི་ཀཱ་ནི ས་ཏ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༨༣༤. ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནི ས་ཏྠུ་ནཱ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ས་ཏ་ཉྩ ས་ཏྟ་ཏི ཙ ཙ་ཏྟཱ་རི ཙ བྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི པ་ཀཱ་སི་ཏཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༨༣༥-༦. པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རཱིཏི མེ་ཐུ་ན་ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་མ་ནུ་སྶ་ཝི་གྒ་ཧ་ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཙ. ས་ཏྟ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་ཀཱཏི ས་ཉྩ་རི་ཏྟ་ཨ་མཱུ་ལ་ཀ་ཨ་ཉྙ་བྷཱ་གི་ཡཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀཱ ཙཱ་ཏི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཱ ས་ཏྟ ཙ. ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ཙ ནི་སྶ་གྒཱཏི ནི་སྶ་གྒི་ཡེ་སུ པ་ཋ་མེ ཙཱི་ཝ་ར་ཝ་གྒེ དྷོ་ཝ་ན་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་དྭ་ཡ་ཝ་ཛྫི་ཏཱ་ནི ཨ་ཊྛ, ཨེ་ལ༹་ཀ་ལོ་མ་ཝ་གྒེ ཨ་ཊྛ་མ་ན་ཝ་མ་ད་ས་མཱ་ནཱི་ཏི ཏ་ཡོ, པ་ཏྟ་ཝ་གྒེ པ་ཋ་མ་པ་ཏྟ་ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀ་ཨཱ་ར་ཉྙ་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཏྟ་ཡ་སྶ ཝ་ཛྫི་ཏཱ་ནི ས་ཏྟ ཙཱ་ཏི ཨི་མཱ་ནི ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ནི་སྶ་གྒི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ཙ. ས་མ་ས་ཏྟ་ཏི ཁུ་དྡ་ཀཱཏི –
‘‘ས་བྦོ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཝ་གྒོ་པི…པེ… དྭཱ་ཝཱི་ས་ཏི བྷ་ཝ་ནྟི ཧཱི’’ཏི. (ཨུ. ཝི. ༨༡༨-༨༢༡) –
ཝུ་ཏྟཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ཏི ཨི་མེ་ཧི བཱ་ཝཱི་ས་ཏི་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡེ་ཧི ཝ་ཛྫི་ཏཱ་ནི ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ནི ས་ཏྟ་ཏི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་ནི ཙ ཨུ་བྷ་ཡ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནི. པ་ཉྩ་ས་ཏྟ་ཏི སེ་ཁི་ཡཱ་པི ཙཱ་ཏི ཨུ་བྷི་ནྣཾ བྷི་ཀྑུ་བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ས་མ་སི་ཀྑ་ཏཱ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ས་བྦ་སོ ས་ཏཾ, ས་ཏྟ་ཏི, ཙ་ཏྟཱ་རི ཙ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ཨི་ཏི ཨུ་ཏྟ་རེ ལཱི་ན་ཏྠ་པ་ཀཱ་ས་ནི་ཡཱ
སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.