མ་ཧཱ་ཝི་བྷ་ངྒ་ས་ངྒ་ཧ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༤. ཨེ་ཝཾ སོ་ཏུ་ཛ་ནཾ ས་ཝ་ནེ ནི་ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏཾ ཨུ་ཏྟ་ར་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘མེ་ཐུ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི. ‘‘ཀ་ཏི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ’’ཏི ཨ་ཡཾ དི་ཊྛ་སཾ་ས་ནྡ་ནཱ, ཨ་དི་ཊྛ་ཛོ་ཏ་ནཱ, ཝི་མ་ཏི་ཙྪེ་ད་ནཱ, ཨ་ནུ་མ་ཏི, ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་པུ་ཙྪཱ་ཏི པ་ཉྩ་ནྣཾ པུ་ཙྪཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་པུ་ཙྪཱ. ཏི་སྶོ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཕུ་སེཏི ཏ་སྶཱ ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ.

༥. ཨེ་ཝཾ ག་ཎ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ད་སྶི་ཏཱ་ནཾ ‘‘བྷ་ཝེ’’ཏི་ཨཱ་དི ས་རཱུ་པ་ཏོ ད་སྶ་ནཾ. ཁེ་ཏྟེཏི ཏི་ཎྞཾ མ་གྒཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ཨ་ལློ་ཀཱ་སེ ཏི་ལ་བཱི་ཛ་མ་ཏྟེ་པི པ་དེ་སེ. མེ་ཐུ་ནཾ པ་ཊི་སེ་ཝ་ནྟ་སྶ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ བྷ་ཝེ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ’’ནྟི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘ཡེ་བྷུ་ཡྻ་ཀྑཱ་ཡི་ཏེ’’ཏི ཨི་དཾ ནི་ད་སྶ་ན་མ་ཏྟཾ, ཨུ་པ་ཌྜྷ་ཀྑཱ་ཡི་ཏེ་པི ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་སྶ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ. ཝ་ཊྚ་ཀ་ཏེ མུ་ཁེ ཨ་ཕུ་ས་ནྟཾ ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏཾ པ་ཝེ་སེ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ.

༦. ‘‘ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ཡ་ནྟོ’’ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ་པི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ་ཡེ་ཝ.

༧. པ་ཉྩ་མཱ་ས་གྒྷ་ནེ ཝཱ་པཱིཏི པོ་རཱ་ཎ་ཀ་སྶ ནཱི་ལ་ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་སྶ ཙ་ཏུ་ཏྠ་བྷཱ་ག་ས་ངྑཱ་ཏེ པ་ཉྩ་མཱ་སེ, ཏ་ད་གྒྷ་ན་ཀེ ཝཱ. ཨ་དྷི་ཀེ ཝཱཏི ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པ་ཉྩ་མཱ་ས་ཀེ ཝཱ ཏ་ད་གྒྷ་ན་ཀེ ཝཱ. ཨ་དི་ནྣེ པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ཨ་ཝ་ཧཱ་རཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ཨ་ཝ་ཧ་ཊེ པ་རཱ་ཛ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. མཱ་སེ ཝཱ ཨཱུ་ན་མཱ་སེ ཝཱ ཏ་ད་གྒྷ་ན་ཀེ ཝཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཏ་ཏོ མ་ཛ྄ཛྷེཏི པ་ཉྩ་མཱ་ས་ཀ་ཏོ མ་ཛ྄ཛྷེ. པ་ཉྩ མཱ་སཱ ས་མཱ་ཧ་ཊཱ, པ་ཉྩ་ནྣཾ མཱ་སཱ་ནཾ ས་མཱ་ཧཱ་རོ་ཏི ཝཱ པ་ཉྩ་མཱ་སཾ, པ་ཉྩ་མཱ་སཾ ཨ་གྒྷ་ཏཱི་ཏི པ་ཉྩ་མཱ་ས་གྒྷ་ནཾ, པ་ཉྩ་མཱ་ས་ཉྩ པ་ཉྩ་མཱ་ས་གྒྷ་ན་ཉྩ པ་ཉྩ་མཱ་ས་གྒྷ་ནཾ, ཨེ་ཀ་དེ་ས་ས་རཱུ་པེ་ཀ་སེ་སོ་ཡཾ, ཏ་སྨིཾ. མཱ་སེ ཝཱཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི མཱ་སོ ཙ མཱ་ས་གྒྷ་ན་ཀ་ཉྩ མཱ་ས་མཱ་ས་གྒྷ་ན་ཀོ་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ‘‘མཱ་སེ’’ཏི ཨེ་ཀ་དེ་ས་ས་རཱུ་པེ་ཀ་སེ་སོ, ཨུ་ཏྟ་ར་པ་ད་ལོ་པོ ཙ ད་ཊྛ་བྦོ.

‘‘པ་ཉྩ་མཱ་ས་གྒྷ་ནེ’’ཏི སཱ་མ་ཉྙེ་ན ཝུ་ཏྟེ་པི པོ་རཱ་ཎ་ཀ་སྶ ནཱི་ལ་ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་སྶེ་ཝ ཙ་ཏུ་ཏྠ་བྷཱ་ག་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་མཱ་ས་ནི་ཡ་མོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ཏ་ཐཱ ཧི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དུ་ཏི་ཡ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ནྟེ་ན བྷི་ཀྑཱུ་སུ པ་བྦ་ཛི་ཏཾ པུ་རཱ་ཎ་ཝོ་ཧཱ་རི་ཀ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཾ བྷི་ཀྑུཾ ‘‘ཀི་ཏྟ་ཀེ་ན ཝ་ཏྠུ་ནཱ རཱ་ཛཱ མཱ་ག་དྷོ སེ་ནི་ཡོ བི་མྦི་སཱ་རོ ཙོ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཧ་ན་ཏི ཝཱ བ་ནྡྷ་ཏི ཝཱ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏི ཝཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཏེ་ན ‘‘པཱ་དེ་ན ཝཱ པཱ་དཱ་ར་ཧེ་ན ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཏེ་ནེ་ཝ པ་མཱ་ཎེ་ན ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ཡ་ནྟ་སྶ པ་ཉྙ་ཏྟཾ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ་ཉྩ –

‘‘པ་ཉྩ་མཱ་ས་ཀོ པཱ་དོ་ཏི པཱ་ལི༹ཾ ཨུ་ལླི་ངྒི་ཏྭཱ ‘ཏ་དཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝཱི་ས་ཏི་མཱ་ས་ཀོ ཀ་ཧཱ་པ་ཎོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ པ་ཉྩ་མཱ་ས་ཀོ པཱ་དོ’. ཨེ་ཏེ་ན ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ས་བྦ་ཛ་ན་པ་དེ་སུ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་སྶ ཙ་ཏུ་ཏྠོ བྷཱ་གོ ‘པཱ་དོ’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སོ ཙ ཁོ པོ་རཱ་ཎ་ཀ་སྶ ནཱི་ལ་ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་སྶ ཝ་སེ་ན, ན ཨི་ཏ་རེ་སཾ དུ་དྲ་དཱ་མ་ཀཱ་དཱི་ནཾ. ཏེ་ན ཧི པཱ་དེ་ན ཨ་ཏཱི་ཏཱ བུ་དྡྷཱ་པི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ པ་ཉྙ་པེ་སུཾ, ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་པི པ་ཉྙ་པེ་སྶ་ནྟི. ས་བྦ་བུ་དྡྷཱ་ན་ཉྷི པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཝ་ཏྠུ་མྷི ཝཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀེ ཝཱ ནཱ་ན་ཏྟཾ ན་ཏྠི, ཨི་མཱ་ནེ་ཝ ཙ་ཏྟཱ་རི པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི, ཨི་མཱ་ནེ་ཝ ཙ་ཏྟཱ་རི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནི, ཨི་ཏོ ཨཱུ་ནཾ ཝཱ ཨ་ཏི་རེ་ཀཾ ཝཱ ན་ཏྠི. ཏ་སྨཱ བྷ་ག་ཝཱ་པི དྷ་ནི་ཡཾ ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ པཱ་དེ་ནེ་ཝ དུ་ཏི་ཡ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟོ ‘ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ ཨ་དི་ནྣཾ ཐེ་ཡྻ་ས་ངྑཱ་ཏ’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧཱ’’ཏི (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༡.༨༨) ཝུ་ཏྟཾ.

སཱ་ར་ཏྠ་དཱི་པ་ནི་ཡ་ཉྩ –

‘‘ཙ་ཏུ་ཏྠོ བྷཱ་གོ པཱ་དོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི ཨི་མི་ནཱ་ཝ ས་བྦ་ཛ་ན་པ་དེ་སུ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་སྶེ་ཝ ཝཱི་ས་ཏི་མོ བྷཱ་གོ་མཱ་ས་ཀོ་ཏི ཨི་ད་ཉྩ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. པོ་རཱ་ཎ་ས་ཏྠཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ལ་ཀྑ་ཎ་ས་མྤ་ནྣཱ ཨུ་པྤཱ་དི་ཏཱ ནཱི་ལ་ཀ་ཧཱ་པ་ཎཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. དུ་དྲ་དཱ་མེ་ན ཨུ་པྤཱ་དི་ཏོ དུ་དྲ་དཱ་མ་ཀོ. སོ ཀི་ར ནཱི་ལ་ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་སྶ ཏི་བྷཱ་གཾ ཨ་གྒྷ་ཏཱི’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘ཡ་སྨིཾ པ་དེ་སེ ནཱི་ལ་ཀ་ཧཱ་པ་ཎཱ ན ས་ནྟི, ཏ་ཏྠཱ་པི ནཱི་ལ་ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པ་རི་ཙྪེ་དོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ཀ་ཐཾ? ནཱི་ལ་ཀ་ཧཱ་པ་ཎཱ་ནཾ ཝ་ལ༹་ཉྫ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཙ ཨ་ཝ་ལ༹་ཉྫ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཙ ས་མཱ་ན་ཨ་གྒྷ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ བྷ་ཎྜཾ ནཱི་ལ་ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ་ན ས་མཱ་ན་གྒྷཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཙ་ཏུ་ཏྠ་བྷཱ་ག་གྒྷ་ན་ཀཾ ནཱི་ལ་ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་སྶ པཱ་ད་གྒྷ་ན་ཀ་ནྟི པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཀཱ་ཏ་བྦོ’’ཏི (སཱ་ར་ཏྠ. ཊཱི. ༢.༨༨) ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ་ཝ ཝུ་ཏྟོ.

ཨེ་ཏྠ ཀ་ཧཱ་པ་ཎཾ ནཱ་མ ཀ་རོ་ནྟཱ སུ་ཝ་ཎྞེ་ན་པི ཀ་རོ་ནྟི ར་ཛ་ཏེ་ན་པི ཏ་མྦེ་ན་པི སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏ་ཏ་མྦ་མི་སྶ་ཀེ་ན་པི. ཏེ་སུ ཀ་ཏ་རཾ ཀ་ཧཱ་པ་ཎཾ ནཱི་ལ་ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ནྟི? ཀེ་ཙི ཏཱ་ཝ ‘‘སུ་ཝ་ཎྞ་ཀ་ཧཱ་པ་ཎ’’ནྟི. ཀེ་ཙི ‘‘མི་སྶ་ཀ་ཀ་ཧཱ་པ་ཎ’’ནྟི. ཏ་ཏྠ ‘‘སུ་ཝ་ཎྞ་ཀ་ཧཱ་པ་ཎ’’ནྟི ཝ་ད་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ཡ་མ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཝ་ཏྠུ་ནཱ པཱ་དེ་ན ས་བྦ་ཏྠ ཨེ་ཀ་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ཀཱ་ལ་དེ་ས་པ་རི་བྷོ་གཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་གྒྷ་ནཱ་ན་ཏྟཾ པཱ་ད་སྶེ་ཝ བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཧི དྷ་མྨི་ཀ་རཱ་ཛཱུ་ཧི ཧ་ན་ན་བ་ནྡྷ་ན་པ་བྦཱ་ཛ་ནཱ་ནུ་རཱུ་པེ་ནེ་ཝ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནེ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, ན ཨི་ཏ་ར་ཐཱ. ཏ་སྨཱ ཨེ་སཱ ས་བྦ་དཱ ས་བྦ་ཏྠ ཨ་བྱ་བྷི་ཙཱ་རཱི་ཏི སུ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡ་སྶ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་སྶ ཙ་ཏུ་ཏྠེ་ན པཱ་དེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི.

‘‘མི་སྶ་ཀ་ཀ་ཧཱ་པ་ཎ’’ནྟི ཝ་ད་ནྟཱ་ནཾ པ་ན ཨ་ཡ་མ་དྷི་པྤཱ་ཡོ –

ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ –

‘‘ཏ་དཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝཱི་ས་ཏི་མཱ་ས་ཀོ ཀ་ཧཱ་པ་ཎོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ པ་ཉྩ་མཱ་ས་ཀོ པཱ་དོ. ཨེ་ཏེ་ན ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ས་བྦ་ཛ་ན་པ་དེ་སུ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་སྶ ཙ་ཏུ་ཏྠོ བྷཱ་གོ ‘པཱ་དོ’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སོ ཙ ཁོ པོ་རཱ་ཎ་ཀ་སྶ ནཱི་ལ་ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་སྶ ཝ་སེ་ན, ན ཨི་ཏ་རེ་སཾ དུ་དྲ་དཱ་མ་ཀཱ་དཱི་ན’’ནྟི (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༡.༨༨) –

ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ, སཱ་ར་ཏྠ་དཱི་པ་ནི་ཡ་ཉྩ –

‘‘པོ་རཱ་ཎ་ས་ཏྠཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ལ་ཀྑ་ཎ་ས་མྤ་ནྣཱ ཨུ་པྤཱ་དི་ཏཱ ནཱི་ལ་ཀ་ཧཱ་པ་ཎཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ’’ཏི (སཱ་ར་ཏྠ. ཊཱི. ༢.༨༨) –

ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཙ ‘‘ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ པ་ཏྭཱ ག་རུ་ཀེ ཋཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཙ མི་སྶ་ཀ་ཀ་ཧཱ་པ་ཎོ་ཡེ་ཝ ནཱི་ལ་ཀ་ཧཱ་པ་ཎོ. ཏ་ཏྠེ་ཝ ཧི པོ་རཱ་ཎ་ས་ཏྠ་ཝི་ཧི་ཏཾ ལ་ཀྑ་ཎཾ དི་སྶ་ཏི. ཀ་ཐཾ? པ་ཉྩ མཱ་སཱ སུ་ཝ་ཎྞ་སྶ, ཏ་ཐཱ ར་ཛ་ཏ་སྶ, ད་ས མཱ་སཱ ཏ་མྦ་སྶཱ་ཏི ཨེ་ཏེ ཝཱི་ས་ཏི མཱ་སེ མི་སྶེ་ཏྭཱ བ་ནྡྷ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཝཱི་ཧི་མ་ཏྟཾ ལོ་ཧཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་ཀྑ་རཱ་ནི ཙ ཧ་ཏྠི་ཨཱ་དཱི་ན་མ་ཉྙ་ཏ་ར་ཉྩ རཱུ་པཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཀ་ཏོ ནི་དྡོ་ས་ཏྟཱ ནཱི་ལ་ཀ་ཧཱ་པ་ཎོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི.

སི་ཀྑཱ་བྷཱ་ཛ་ན་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡེ ཙ ཀེ་སུ་ཙི པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ ‘‘པཱ་དོ ནཱ་མ པ་ཉྩ མཱ་སཱ སུ་ཝ་ཎྞ་སྶཱ’’ཏི པུ་རི་མ་པ་ཀྑ་ཝཱ་དཱི་ནཾ མ་ཏེ་ན པཱ་ཋོ ལི་ཁི་ཏོ. ཀེ་སུ་ཙི པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ དུ་ཏི་ཡ་པ་ཀྑ་ཝཱ་དཱི་ནཾ མ་ཏེ་ན ‘‘པ་ཉྩ མཱ་སཱ ཧི་ར་ཉྙ་སྶཱ’’ཏི པཱ་ཋོ ལི་ཁི་ཏོ. སཱི་ཧ་ལ༹་བྷཱ་སཱ་ཡ པོ་རཱ་ཎ་ཀེ་ཧི ལི་ཁི་ཏཱ་ཡ སཱ་མ་ཎེ་ར་སི་ཀྑཱ་ཡ པ་ན –

‘‘པོ་རཱ་ཎ་ཀ་སྶ ནཱི་ལ་ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་སྶཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱཝ་ཙ་ན་སྶ, པོ་རཱ་ཎ་ཀེ ར་ཏ་ན་སུ་ཏྟཱ་བྷི་དྷཱ་ན་ཀ་སུ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟ་ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎ་སྶ ཙ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་ཏོ ‘སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏ་ཏ་མྦཱ་ནི མི་སྶེ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ཀ་ཧཱ་པ་ཎཾ ཀ་ཧཱ་པ་ཎཾ ནཱ་མཱ’ཏི ཙ ‘སཱ་མ་ཎེ་རཱ་ན་མུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ན་ཉྩ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཝ་ཏྠུ་མྷི ཀོ ཝི་སེ་སོ’ཏི པུ་ཙྪཾ ཀ་ཏྭཱ ‘སཱ་མ་ཎེ་རཱ་ནཾ ད་སི་ཀ་སུ་ཏྟེ་ནཱ་པི པཱ་རཱ་ཛི་ཀོ ཧོ་ཏི, ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ནཾ པ་ན སུ་ཝ་ཎྞ་སྶ ཝཱི་ས་ཏི་ཝཱི་ཧི་མ་ཏྟེ་ནཱ’’ཏི –

ཙ ཝི་སེ་སོ ད་སྶི་ཏོ.

ཏཾ པ་ན སུ་ཝ་ཎྞ་མཱ་ས་ཀ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཌྜྷ་ཏི་ཡ་མཱ་ས་ཀཾ ཧོ་ཏི, པ་ཉྩ་མཱ་ས་ཀེ་ན ཙ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ. ཏ་སྨཱ ཏ་སྶ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་སྶ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་སྶ ས་བྦ་དེ་སེ་སུ ཨ་ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཏྟཱ ས་བྦ་དེ་ས་སཱ་དྷཱ་ར་ཎེ་ན ཏ་སྶ མི་སྶ་ཀ་ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་སྶ པ་ཉྩ་མཱ་ས་པཱ་ད་གྒྷ་ན་ཀེ་ན སུ་ཝ་ཎྞེ་ནེ་ཝ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཝ་ཏྠུ་མྷི ནི་ཡ་མི་ཏེ ས་བྦ་དེ་ས་ཝཱ་སཱི་ནཾ ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ་ཡ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ སུ་ཝ་ཎྞེ་ནེ་ཝ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཝ་ཏྠུ་པ་རི་ཙྪེ་དོ ཀ་ཏོ. ཨ་ཡ་མེ་ཝ ནི་ཡ་མོ སཱི་ཧ་ལཱ༹་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དེ་ཧི སཱ་རོ་ཏི ག་ཧི་ཏོ. ཏ་སྨཱ སི་ཀྑཱ་ག་རུ་ཀེ་ཧི ས་བྦ་ཏྠ པེ་ས་ལེ་ཧི ཝི་ན་ཡ་དྷ་རེ་ཧི ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ སཱ་ར་ཏོ པ་ཙྩེ་ཏ་བྦོ. ཧོ་ནྟི ཙེ་ཏྠ –

‘‘ཧེ་མ་ར་ཛ་ཏ་ཏ་མྦེ་ཧི, ས་ཏྠེ ནི་དྡི་ཊྛ་ལ་ཀྑ་ཎཾ;

ཨ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཀ་ཏོ ཝཱི་ས-མཱ་སོ ནཱི་ལ་ཀ་ཧཱ་པ་ཎོ.

ཧེ་མ་པཱ་དཾ ས་ཛ྄ཛྷུ་པཱ་དཾ, ཏ་མྦ་པཱ་ད་དྭ་ཡ་ཉྷི སོ;

མི་སྶེ་ཏྭཱ རཱུ་པ་མ་པྤེ་ཏྭཱ, ཀཱ་ཏུཾ ས་ཏྠེ་སུ ད་སྶི་ཏོ.

‘ཨེ་ལཱ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏེ དོ་སོ, ནི་དྡོ་ས་ཏྟཱ ཏ་ཐཱི་རི་ཏོ;

ཏ་སྶ པཱ་དོ སུ་ཝ་ཎྞ་སྶ, ཝཱི་ས་ཝཱི་ཧ་གྒྷ་ནོ མ་ཏོ.

ཡ་སྨིཾ པ་ན པ་དེ་སེ སོ, ན ཝ་ཏྟ་ཏི ཀ་ཧཱ་པ་ཎོ;

ཝཱི་ས་སོ་ཝ་ཎྞ་ཝཱི་ཧ་གྒྷཾ, ཏ་པྤཱ་ད་གྒྷ་ནྟི ཝེ་དི་ཡཾ.

ཝཱི་ས་སོ་ཝ་ཎྞ་ཝཱི་ཧ་གྒྷཾ, ཐེ་ནེ་ནྟཱ བྷི་ཀྑ་ཝོ ཏ་ཏོ;

ཙ་ཝ་ནྟི སཱ་མ་ཉྙ་གུ་ཎཱ, ཨི་ཙྩཱ་ཧུ ཝི་ན་ཡ་ཉྙུ་ནོ’’ཏི.

༩. ཨོ་པཱ་ཏནྟི ཨཱ་ཝཱ་ཊཾ. དུ་ཀྑེ ཛཱ་ཏེ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.

༡༠. ཨུ་ཏྟ་རིཾ དྷ་མྨནྟི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨ’’ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦེ ནི་རུ་ཏྟི་ན་ཡེ་ན མ་ཛ྄ཛྷ་པ་ད་ལོ་པཾ, ནི་གྒ་ཧཱི་ཏཱ་ག་མ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཨུ་ཏྟ་རིཾ དྷ་མྨ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཛྷཱ་ཡཱི་ན་ཉྩེ་ཝ ཨ་རི་ཡཱ་ན་ཉྩ དྷ་མྨཾ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཾ. ཨ་ཏྟུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀནྟི ཨ་ཏྟ་ནི ཏཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏི ‘‘མ་ཡི ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟོ, ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཝཱ ཏ་ཏྠ ཨུ་པ་ནེ་ཏི ‘‘ཨ་ཧཾ ཨེ་ཏྠ ས་ནྡི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟོ་ཏི ཨ་ཏྟུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀོ, ཏཾ ཨ་ཏྟུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀཾ, ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ད་ནྟོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.

༡༡. པ་རི་ཡཱ་ཡེཏི ‘‘ཡོ ཏེ ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་ས་ཏི, སོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཧཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (པ་རི. ༢༨༧) པ་རི་ཡཱ་ཡ་བྷ་ཎ་ནེ. ཉཱ་ཏེཏི ཡཾ ཨུ་དྡི་སྶ བྷ་ཎ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཝི་ཉྙུ་མྷི མ་ནུ་སྶ་ཛཱ་ཏི་ཀེ ཨ་ཙི་རེ་ན ཉཱ་ཏེ. ནོ ཙེཏི ནོ ཙེ ཛཱ་ནཱ་ཏི.

ཨི་ཏི ཨུ་ཏྟ་རེ ལཱི་ན་ཏྠ་པ་ཀཱ་ས་ནི་ཡཱ

པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

༡༣. ཙེ་ཏེ་ཏི, ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ཏི, མུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ངྒ་ཏྟ་ཡེ པུ་ཎྞེ ག་རུ་ཀཾ ཝུ་ཏྟཾ. དྭ་ངྒེ ཙེ་ཏེ་ཏི, ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ཏི ཡ་དི ན མུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ངྒ་དྭ་ཡེ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. པ་ཡོ་གེཏི པ་ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཀྐ་མི་ཏུཾ ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏཱ་མ་ས་ནཾ, པ་ར་སྶ ཨཱ་ཎཱ་པ་ན་ནྟི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ སཱ་ཧ་ཏྠི་ཀཱ་ཎ་ཏྟི་ཀ་པ་ཡོ་གེ.

༡༤. ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི པ་ཉྷཱ་པུ་ཙྪ་ནཾ ཉཱ་ཏུཾ ས་ཀྐཱ་ཏི ཏཾ ཨ་ཝ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. མ་ཡ་མྤི ཡ་དེ་ཏྠ པུ་བྦེ ཨ་ཝུ་ཏྟ་མ་ནུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་ཉྩ, ཏ་དེ་ཝ ཝ་ཎྞ་ཡི་སྶཱ་མ.

༡༥. ཀཱ་ཡེ་ནཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཀཱ་ཡེ་ན. ཀཱ་ཡནྟི ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཀཱ་ཡཾ. ཨེ་ས ན་ཡོ ‘‘ཀཱ་ཡ་བ་དྡྷ’’ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་པི.

༡༦. ཨ་ཏྟ་ནོ ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཊི་བ་དྡྷེ་ན ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཀཱ་ཡཔ་ཊི་བ་དྡྷེ ཕུ་ཊྛེ ཏུ དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ.

༡༧. ཏི་སྶོ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ སི་ཡུ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. དྭི་ནྣཾ མ་གྒཱ་ནནྟི ཝ་ཙྩ་མ་གྒ་པ་སྶཱ་ཝ་མ་གྒཱ་ནཾ.

༡༨. ཝ་ཎྞཱ་དི་བྷ་ཉྙེཏི ཝ་ཎྞཱ་དི་ནཱ བྷ་ཎ་ནེ. ཀཱ་ཡ་པ་ཊི་བ་དྡྷེ ཝ་ཎྞཱ་དི་ནཱ བྷ་ཉྙེ དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ.

༡༩. ཨ་ཏྟ་ཀཱ་མ་ཙ་རི་ཡཱ་ཡཱཏི ཨ་ཏྟ་ཀཱ་མ་པཱ་རི་ཙ་རི་ཡཱ་ཡ.

༢༠. པ་ཎྜ་ཀ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ་པི ཨ་ཏྟ་ཀཱ་མ་པཱ་རི་ཙ་རི་ཡཱ་ཡ ཝ་ཎྞཾ ཝ་ད་ཏོ ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏ་སྶཱ་པི ས་ནྟི་ཀེཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.

༢༡. ཨི་ཏྠི་པུ་རི་སཱ་ན་མ་ནྟ་རེ ས་ཉྩ་རི་ཏྟཾ ས་ཉྩ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝཾ ས་མཱ་པ་ནྣེ བྷི་ཀྑུ་མྷི པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ན་ཝཱི་མཾ་སཱ་པ་ཙྩཱ་ཧ་ར་ཎ་ཀ་ཏྟི་ཀེ ས་མྤ་ནྣེ ཏ་སྶ བུ་དྷོ ག་རུ་ཀཾ ནི་དྡི་སེ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.

༢༢. དྭ་ངྒ་ས་མཱ་ཡོ་གེཏི ཏཱི་སྭེ་ཏེ་སུ དྭི་ནྣཾ ཨ་ངྒཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་ཀ་ཐ་ཉྩི ས་མཱ་ཡོ་གེ. ཨ་ངྒེ ས་ཏི པ་ནེ་ཀ་སྨིནྟི ཏི་ཎྞ་མེ་ཀ་སྨིཾ པ་ན ཨ་ངྒེ ས་ཏི.

༢༤. པ་ཡོ་གེཏི ‘‘ཨ་དེ་སི་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ པ་མཱ་ཎཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟཾ ཀུ་ཊིཾ, ཨ་དེ་སི་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཝི་ཧཱ་ར་ཉྩ ཀཱ་རེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཨ་ར་ཉྙ་ག་མ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་བྦ་པ་ཡོ་གེ. ཨེ་ཀ་པི་ཎྜེ ཨ་ནཱ་ག་ཏེཏི ས་བྦ་པ་རི་ཡ་ནྟི་མཾ པི་ཎྜཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ.

༢༥. ཨི་དྷ ཡོ བྷི་ཀྑུ ཨ་མཱུ་ལ་ཀེ་ན པཱ་རཱ་ཛི་ཀེ་ན དྷ་མྨེ་ན ཨ་ནུ་དྡྷཾ་སེ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.

༢༦. ཨོ་ཀཱ་སཾ ན ཙ ཀཱ་རེ་ཏྭཱཏི ‘‘ཀ་རོ་ཏུ མེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ, ཨོ་ཀཱ་སཾ, ཨ་ཧཾ ཏེ ཝ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཨ་ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ.

༢༨. ཨ་ཉྙ་བྷཱ་གི་ཡེཏི ཨ་ཉྙ་བྷཱ་གི་ཡ་པ་དེ་ན ཨུ་པ་ལ་ཀྑི་ཏ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙ་ཏྲ་པི ཨཱི་དི་སེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.

༢༩. ‘‘ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ནཱ་ཡ ཨེ་ཝཱ’’ཏི པ་ད་ཙྪེ་དོ. ན པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛནྟི ཨ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་ཛ་ནྟོ.

༣༠. ཉ་ཏྟི་ཡཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཨཱ་པ་ནྣོ སི་ཡཱ, དྭཱི་ཧི ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཧི ཐུ་ལླ་ཏཾ ཨཱ་པ་ནྣོ སི་ཡཱ, ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨོ་སཱ་ནེ ག་རུ་ཀཾ ཨཱ་པ་ནྣོ སི་ཡཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘ཐུ་ལླ་ཏ’’ནྟི ཨི་དཾ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཱ་པ་ཏྟི་ཨུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ.

༣༡. ཙ་ཏཱུ་སུ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀེ་སུ པ་ཋ་མེ ཨཱ་པ་ཏྟི་པ་རི་ཙྪེ་དཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་ཏ་རེ་སཾ ཏི་ཎྞཾ ཏེ་ན་པི ཨེ་ཀ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏྟཱ ཏ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ ཏེ་སུ ཨ་ཏི་དི་ས་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘བྷེ་དཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀེ’’ཏི་ཨཱ་དི.

ཨི་ཏི ཨུ་ཏྟ་རེ ལཱི་ན་ཏྠ་པ་ཀཱ་ས་ནི་ཡཱ

ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

༣༢. ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རནྟི ཨ་ན་དྷི་ཊྛི་ཏཾ, ཨ་ཝི་ཀ་པྤི་ཏཾ ཝི་ཀ་པྤ་ནུ་པ་ག་པ་མཱ་ཎཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ལ་དྡྷཱ ད་སཱ་ཧཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟོ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏི་ཙཱི་ཝ་རེ་ན ཨེ་ཀ་ར་ཏྟི་མྤི ཝི་ནཱ ཝ་ས་ནྟོ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨི་ད་ཉྩ ཛཱ་ཏི་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་ཏྟཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ཝ་ཏྠུ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ.

༣༣. ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཀཱ་ལ་ཙཱི་ཝ་རནྟི ཨ་ཀཱ་ལ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ. མཱ་སནྟི ས་ཏི་ཡཱ པ་ཙྩཱ་སཱ་ཡ ནི་ཀྑི་པི་ཏུཾ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཾ མཱ་སཾ. ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟོཏི ས་ཏི་ཡཱ་པི པ་ཙྩཱ་སཱ་ཡ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟོ ཨ་ནྟོ་མཱ་སེ ཨ་ན་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ, ཨ་ཝི་ཀ་པྤེ་ཏྭཱ ཝཱ ཏིཾ་ས་དི་ཝ་སཱ་ནི ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟོ, ཙཱི་ཝ་རུ་པྤཱ་ད་དི་ཝ་སཾ ཨ་རུ་ཎཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཏིཾ་ས་མཾ ཨ་རུ་ཎཾ ཨུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཀཾ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨུ་དཱི་རི་ཏ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ.

༣༤. ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ. ཡཾ་ཀི་ཉྩི པུ་རཱ་ཎ་ཙཱི་ཝ་རནྟི ཨེ་ཀ་ཝཱ་ར་མྤི པ་རི་བྷུ་ཏྟཾ ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཨཱ་དཱི་ན་མ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཙཱི་ཝ་རཾ.

༣༥. པ་ཡོ་ག་སྨིནྟི ‘‘དྷོ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀེ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཀ་པ་ཡོ་གེ, ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཎ་ཏྟཱ་ཡ ཙ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨུ་དྡྷ་ནཱ་དི་ཀེ ས་བྦ་སྨིཾ པ་ཡོ་གེ ཙ. ‘‘ནི་སྶ་གྒི་ཡཱ་ཝ པཱ་ཙི་ཏྟི ཧོ་ཏཱིཏི ནི་སྶ་གྒི་ཡཱ པཱ་ཙི་ཏྟི ཙ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.

༣༦. པ་ཊི་ག་ཎྷ་ཏོཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཨ་ཉྙ་ཏྲ པཱ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀཱ’’ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.

༣༨. པ་ཡོ་ག་སྨིནྟི ཝི་ཉྙཱ་པ་ན་པ་ཡོ་གེ. ཝི་ཉྙཱ་པི་ཏེཏི ཝི་ཉྙཱ་པི་ཏ་ཙཱི་ཝ་རེ པ་ཊི་ལ་དྡྷེ.

༣༩. བྷི་ཀྑཱུཏི ཨ་ཙྪི་ནྣ་ཙཱི་ཝ་རོ ཝཱ ན་ཊྛ་ཙཱི་ཝ་རོ ཝཱ བྷི་ཀྑུ. ཏ་དུ་ཏྟ་རིནྟི ས་ནྟ་རུ་ཏྟ་ར་པ་ར་མ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རིཾ.

༤༡. པ་ཡོ་གེཏི ཝི་ཀ་པྤ་ནཱ་པ་ཛྫ་ན་པ་ཡོ་གེ.

༤༢. དུ་ཝེཏི དུ་ཀྐ་ཊ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ཝ་སེ་ན དུ་ཝེ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཕུ་སེ་ཏི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ.

༤༤. པ་ཡོ་གེཏི ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་པ་ཡོ་ག་ཏོ ཨ་ཏི་རེ་ཀཱ་བྷི་ནི་པྥཱ་ད་ན་པ་ཡོ་གེ. ལཱ་བྷེཏི ཙཱི་ཝ་ར་སྶ པ་ཊི་ལཱ་བྷེ.

ཀ་ཐི་ན་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ པ་ཋ་མཱ.

༤༥. ཀོ་སི་ཡ་ཝ་གྒ་སྶ ཨཱ་དཱི་སུ པ་ཉྩ་སུ སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ དྭེ དྭེ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. པ་ཡོ་གེཏི ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་རཱ་པ་ན་པ་ཡོ་གེ. ལཱ་བྷེཏི ཀ་ཏྭཱ ཝཱ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཝཱ པ་རི་ནི་ཊྛཱ་པ་ནེ.

༤༦. ‘‘ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ལ༹་ཀ་ལོ་མཱ་ནཱི’’ཏི པ་ད་ཙྪེ་དོ. ཨ་ཏི་ཀྐ་མནྟི ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟོ.

༤༧. ཨ་ཉྙཱ་ཡཱཏི ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ. ‘‘དྷོ་ཝཱ་པེ་ཏི ཨེ་ལ༹་ལོ་མ་ཀ’’ནྟི པ་ད་ཙྪེ་དོ. ཨེ་ལ༹་ལོ་མ་ཀནྟི ཨེ་ལ༹་ཀ་ལོ་མཱ་ནི. ནི་རུ་ཏྟི་ན་ཡེ་ན ཀ-ཀཱ་ར་སྶ ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡོ. པ་ཡོ་གེཏི དྷོ་ཝཱ་པ་ན་པ་ཡོ་གེ.

༤༨. པ་ཡོ་གེཏི པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ན་པ་ཡོ་གེ.

༤༩. ནཱ་ནཱ་ཀཱ་རནྟི ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཾ. ས་མཱ་པ་ཛྫནྟི ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ བྷི་ཀྑུ. ས་མཱ་པ་ནྣེཏི སཾ་ཝོ་ཧཱ་རེ ས་མཱ་པ་ནྣེ ས་ཏི. པ་ཡོ་གེཏི ས་མཱ་པ་ཛྫ་ན་པ་ཡོ་གེ.

༥༠. པ་ཡོ་གེཏི ཀ་ཡ་ཝི་ཀྐ་ཡཱ་པ་ཛྫ་ན་པ་ཡོ་གེ. ཏ་སྨིཾ ཀ་ཏེཏི ཏ་སྨིཾ བྷ་ཎྜེ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ནཱི་ཏེ.

ཀོ་སི་ཡ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ དུ་ཏི་ཡཱ.

༥༡. ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཀནྟི ཨ་ན་དྷི་ཊྛི་ཏཾ, ཨ་ཝི་ཀ་པྤི་ཏཾ ཝཱ པ་ཏྟཾ. ད་སཱ་ཧཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མེ་ནྟ་སྶ ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨེ་ཀཱ་ཝ ནི་སྶ་གྒི་ཡཱ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.

༥༢-༣. ན་ཏྠི ཨེ་ཏ་སྶ པ་ཉྩ བ་ནྡྷ་ནཱ་ནཱི་ཏི ཨ་པ་ཉྩ་བ་ནྡྷ་ནོ, ཏ་སྨིཾ, ཨཱུ་ན་པ་ཉྩ་བ་ནྡྷ་ནེ པ་ཏྟེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཡོ་གེཏི ཝི་ཉྙཱ་པ་ན་པ་ཡོ་གེ. ཏ་སྶ པ་ཏྟ་སྶ ལཱ་བྷེ པ་ཊི་ལཱ་བྷེ.

༥༤. བྷེ་ས་ཛྫནྟི ས་པྤི་ཨཱ་དི་ཀཾ.

༥༥. པ་ཡོ་གེཏི པ་རི་ཡེ་ས་ན་པ་ཡོ་གེ.

༥༦. པ་ཡོ་གེཏི ཨ་ཙྪི་ནྡ་ན་ཨ་ཙྪི་ནྡཱ་པ་ན་པ་ཡོ་གེ. ཧ་ཊེཏི ཨ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏེ.

༥༧. དྭེ པ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཕུ་སེཏི ཝཱ་ཡཱ་པ་ན་པ་ཡོ་གེ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཝི་ཀ་པྤ་ནུ་པ་ག་པ་ཙྪི་མ་ཙཱི་ཝ་ར་པ་མཱ་ཎེ་ན ཝཱི་ཏེ ནི་སྶ་གྒི་ཡ་ནྟི དྭེ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.

༥༨-༩. ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ ཨ་པྤ་ཝཱ་རི་ཏོ ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་སྶེ་ཝ ཏ་ནྟ་ཝཱ་ཡེ ས་མེ་ཙྩ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རེ ཝི་ཀ་པྤཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ ཧོ་ཏི. སོཏི སོ བྷི་ཀྑུ. དྭེ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ན སཾ་ས་ཡོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. པ་ཡོ་གེཏི ཝི་ཀ་པྤཱ་པ་ཛྫ་ན་པ་ཡོ་གེ.

༦༠. ཨ་ཙྩེ་ཀ་ས་ཉྙི་ཏཾ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཀཱ་ལནྟི ཙཱི་ཝ་ར་ཀཱ་ལཾ.

༦༡. ཏི་ཎྞ་མ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཝ་ཏྠནྟི ཏི་ཎྞཾ ཙཱི་ཝ་རཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཙཱི་ཝ་རཾ. གྷ་རེཏི ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ. ནི་ད་ཧི་ཏྭཱཏི ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ. ཏེ་ན ཙཱི་ཝ་རེ་ན ཝི་ནཱ ཚཱ་ར་ཏྟ་ཏོ ཨ་དྷི་ཀཾ དི་ཝ་སཾ ཡ་སྶ ཨཱ་ར་ཉྙ་ཀ་སྶ ཝི་ཧཱ་ར་སྶ གོ་ཙ་ར་གཱ་མེ ཏཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་ཏྟཾ, ཏ་མྷཱ ཝི་ཧཱ་རཱ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཝ་ས་ནྟོ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ ཕུ་སེ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.

༦༢. ས་ངྒྷི་ཀཾ ལཱ་བྷཾ པ་རི་ཎ་ཏཾ ཛཱ་ནཾ ཛཱ་ན་ནྟོ.

༦༣. པ་ཡོ་གེཏི པ་རི་ཎཱ་མ་ན་པ་ཡོ་གེ. ས་བྦ་ཏྠཱཏི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་དཱི་སུ ས་བྦ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ. ཨ་པྤ་ནཱ་ཝཱ་ར་པ་རི་ཧཱ་ནཱིཏི པ་རི་ཝཱ་རེ པ་ཋ་མཾ ཝུ་ཏྟ་ཀ་ཏྠ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཝཱ་ར་སྶ པ་རི་ཧཱ་པ་ནཾ, ཨི་དྷ ཨ་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ, ཏ་སྶ ཝཱ་ར་སྶ པ་རི་ཝཱ་རེ ས་བྦ་པ་ཋ་མ་ཏྟཱ པ་ཋ་མཾ ཝ་ཏྟ་བྦ་བྷཱ་ཝེ་པི ཏ་ཏྠ ཝ་ཏྟ་བྦཾ པ་ཙྪཱ ག་ཎྷི་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན མ་ཡཱ ཏཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ཋ་མཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཏ་ད་ན་ནྟ་རོ ཀ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཝཱ་རོ པ་ཋ་མཾ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.

པ་ཏྟ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཏ་ཏི་ཡཱ.

ཨི་ཏི ཨུ་ཏྟ་རེ ལཱི་ན་ཏྠ་པ་ཀཱ་ས་ནི་ཡཱ

ཏིཾ་ས་ནི་སྶ་གྒི་ཡ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

༦༤. མ་ནུ་སྶུ་ཏྟ་རི་དྷ་མྨེཏི ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨེ. ཨ་བྷཱུ་ཏ་སྨིཾ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨེ ས་མུ་ལླ་པི་ཏེ པ་རཱ་ཛ་ཡོ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་པ་ཏྟི.

༦༥. ཨ་མཱུ་ལ་ནྟི་མ་ཝ་ཏྠུ་ནཱ ཨ་མཱུ་ལ་ཀེ་ན པཱ་རཱ་ཛི་ཀེ་ན དྷ་མྨེ་ན བྷི་ཀྑུཾ ཙོ་ད་ནཱ་ཡ ག་རུ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝ་ཙ་ནེཏི ‘‘ཡོ ཏེ ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་ས་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (པ་རི. ༢༨༧) པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཀ་ཐ་ནེ. ཉཱ་ཏེཏི ཡ་སྶ ཀ་ཐེ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཝ་ཙ་ནཱ་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝ ཉཱ་ཏེ.

༦༦. ནོ ཙེ པ་ན ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ཨ་ཐ ཏཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཝ་ཙ་ནཱ་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝ ས་ཙེ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. ས་མུ་དཱ་ཧ་ཊནྟི ཀ་ཐི་ཏཾ.

༦༧. ཨོ་མ་ས་ཏོ བྷི་ཀྑུ་སྶ དུ་ཝེ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཝུ་ཏྟཱ. ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཾ ཨོ་མ་ས་ཏོ པཱ་ཙི་ཏྟི སི་ཡཱ. ཨི་ཏ་རཾ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣཾ ཨོ་མ་ས་ཏོ དུ་ཀྐ་ཊཾ སི་ཡཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.

༦༨. པེ་སུ་ཉྙ་ཧ་ར་ཎེ་པི དྭེ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཧོ་ནྟི.

༦༩. པ་ཡོ་གེཏི པ་ད་སོ དྷ་མྨཾ ཝཱ་ཙེ་ནྟ་སྶ ཝ་ཙ་ན་ཀི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ པ་དཱ་དཱི་ནཾ པ་རི་ས་མཱ་པ་ནཾ, ཨེ་ཏྠ་ནྟ་རེ ཨ་ཀྑ་རུ་ཙྩཱ་ར་ཎ་པ་ཡོ་གེ དུ་ཀྐ་ཊཾ. པ་དཱ་ནཾ པ་རི་ས་མ་ཏྟི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ.

༧༠. ‘‘ཏི་ར་ཏྟཱ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ས་ཧ་སེ་ཡྻཱ་ཡཱ’’ཏི པ་ད་ཙྪེ་དོ. ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ན ས་ཧ་སེ་ཡྻཱ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ས་ཧ་སེ་ཡྻཱ, ཏཱ་ཡ. ཏི་ར་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟ་རིཾ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ས་ཧ་སེ་ཡྻཱ་ཡཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. པ་ཡོ་གེཏི ས་ཡ་ན་ཏྠཱ་ཡ སེ་ཡྻཱ་པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཀཱ་ཡཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་དི་པུ་བྦ་པ་ཡོ་གེ. པ་ནྣེཏི ཀཱ་ཡ་པ་སཱ་ར་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ས་ཡ་ནེ་ན ནི་པ་ནྣེ.

༧༡. ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཀར་ཏྟི་ཡཾ མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་ན ས་ཧ་སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ཏི. དུ་ཀྐ་ཊཱ་ད་ཡོཏི ‘‘པ་ཡོ་གེ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ནི་པ་ནྣེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་དྭེ་ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.

༧༢. པ་ཡོ་གེཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཡོ་གེ.

༧༣. ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེཏི ས་མཱི་པ་ཏྠེ ཙེ་ཏཾ བྷུ་མྨཾ. ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ བྷཱུ་ཏཾ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཾ ཡོ ས་ཙེ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏཱིཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. དུ་ཀྐ་ཊཱ་ད་ཡོཏི ཡ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི, སོ ན་པྤ་ཊི་ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, དུ་ཀྐ་ཊཾ, པ་ཊི་ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཝཾ དྭེ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཏ་སྶ ཧོ་ནྟི.

༧༤. ཨ་ཉྙ་ཏོ ཨ་ཉྙ་སྶ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ དུ་ཊྛུ་ལླ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཝ་དཾ ཝ་ད་ནྟོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. པ་ཡོ་གེཏི ཨཱ་ར་མྦྷ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པུ་བྦ་པ་ཡོ་གེ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི དུ་ཀྐ་ཊཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨཱ་རོ་ཙི་ཏེ པཱ་ཙི་ཏྟི སི་ཡཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.

༧༥. པ་ཡོ་གེཏི ‘‘ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་པ་ཐ་ཝིཾ ཁ་ཎི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཀུ་དཱ་ལ པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ་དི་ས་བྦ་པ་ཡོ་གེ་ཏི.

མུ་སཱ་ཝཱ་ད་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ པ་ཋ་མཱ.

༧༦. པཱ་ཏེ་ནྟོཏི ཝི་ཀོ་པེ་ནྟོ. ཏ་སྶཱཏི བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་སྶ. པཱ་ཏེཏི ཝི་ཀོ་པ་ནེ.

༧༧. ཨ་ཉྙ་ཝཱ་ད་ཀ་ཝི་ཧེ་ས་ཀཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཡོ་ག་ནི་དྡི་ཊྛ་ཏྟཱ ཏ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝི་ཧེ་ས་ཀེ ཙ ཉཱ་ཏུཾ ས་ཀྐཱ་ཏི ཏ་ཏྠ ཝི་སུཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་བྷེ་དོ ན ཝུ་ཏྟོ.

༧༨. པ་རནྟི ཨ་ཉྙཾ ས་ངྒྷེ་ན ས་མྨ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་པ་ཉྙཱ་པ་ཀཱ་དི་ཀཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཾ. ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་པེ་ནྟོཏི ཏ་སྶ ཨ་ཡ་སཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨ་ཝ་ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏུཾ ‘‘ཚ་ནྡཱ་ཡ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ ཨི་དཾ ནཱ་མ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་ཉྙཱ་ཡ ཨོ་ལོ་ཀཱ་པེ་ནྟོ, ལཱ་མ་ཀ་ཏོ ཝཱ ཙི་ནྟཱ་པེ་ནྟོ. པ་ཡོ་གེཏི ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཏ་སྶ ཨ་ཝ་ཎྞ་བྷ་ཎ་ནཱ་དི་ཀེ པུ་བྦ་པ་ཡོ་གེ.

༨༣. ས་ངྒྷི་ཀེ ཝི་ཧཱ་རེ པུ་བྦཱུ་པ་ག་ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཛཱ་ནཾ ཛཱ་ན་ནྟོ ཨ་ནུ་པ་ཁ་ཛྫ སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ཏི, ཏ་སྶེ་ཝཾ སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤ་ཡ་ཏོཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. པ་ཡོ་གེ་དུ་ཀྐ་ཊཱ་ད་ཡོཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ལུ་ཏྟ་ས་མཱ་སོ. ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན སེ་ཡྻཱ་ཀ་པྤ་ནེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི.

༨༤. པ་ཡོ་གེཏི ‘‘ནི་ཀྐ་ཌྜྷ་ཐ ཨི་མ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཀེ ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཀེ ཝཱ ‘‘ཡཱ་ཧི ཡཱ་ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀེ ཝཱ་ཙ་སི་ཀེ ཝཱ ཧ་ཏྠེ་ན ཏ་སྶ ཨ་ངྒ་པ་རཱ་མ་ས་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཀ་ཏེ ཀཱ་ཡི་ཀེ ཝཱ ནི་ཀྐ་ཌྜྷ་ན་པ་ཡོ་གེ. སེ་སནྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ.

༨༥. ‘‘ཝེ་ཧཱ་ས་ཀུ་ཊི་ཡཱ ཨུ་པ་རཱི’’ཏི པ་ད་ཙྪེ་དོ. ཨཱ་ཧ་ཙྩ་པཱ་ད་ཀེཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘མ་ཉྩེ ཝཱ པཱི་ཋེ ཝཱ’’ཏི སེ་སོ. སཱི་དནྟི ནི་སཱི་ད་ནྟོ. དུ་ཀྐ་ཊཱ་ད་ཡོཏི པ་ཡོ་གེ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ནི་པ་ཛྫཱ་ཡ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ནྟི ཨི་མཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཕུ་སེ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

༨༦. ཨ་སྶ པ་ཛྫ་སྶ པ་ཋ་མ་པཱ་དཾ ད་ས་ཀྑ་ར་པཱ་ད་ཀཾ ཚ་ནྡོ་ཝི་ཙི་ཏི་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་གཱ་ཐཱ, ‘‘གཱ་ཐཱ་ཚ་ནྡོ ཨ་ཏཱི་ཏ་དྭ་ཡ’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ ཚ་ནྡོ་ཝི་ཙི་ཏི་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན གཱ་ཐཱ་ཚ་ནྡ་ཏྟཱ ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏྭཱ དྭ་ཏྟི་པ་རི་ཡཱ་ཡེཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཀྑ་ར་དྭ་ཡཾ ཨ་དྷི་ཀཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. པ་ཡོ་གེཏི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་པ་ཡོ་གེ. ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏེཏི དྭ་ཏྟི་པ་རི་ཡཱ་ཡཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ ཀ་ཏེ.

༨༧. པ་ཡོ་གེཏི སི་ཉྩ་ན་སི་ཉྩཱ་པ་ན་པ་ཡོ་གེ. སི་ཏྟེཏི སི་ཉྩ་ན་ཀི་རི་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ.

བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ དུ་ཏི་ཡཱ.

༨༨. དུ་ཀྐ་ཊཾ ཕུ་སེ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨོ་ཝ་དི་ཏེ པཱ་ཙི་ཏྟི སི་ཡཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.

༨༩. ཝི་བྷཱ་གོ་ཡེ་ཝ ཝི་བྷཱ་ག་ཏཱ.

༩༠. ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨ་ཉྙ་ཏྲ པཱ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀཱ ཙཱི་ཝ་རཾ དེ་ནྟོ བྷི་ཀྑུ དུ་ཝེ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཕུ་སེ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. པ་ཡོ་གེཏི དཱ་ན་པ་ཡོ་གེ.

༩༣. ‘‘ནཱ་ཝཾ ཨེ་ཀ’’ནྟི པ་ད་ཙྪེ་དོ. པ་ཡོ་གེཏི ཨ་བྷི་རུ་ཧ་ཎ་པ་ཡོ་གེ. དུ་ཀྐ་ཊཱ་ད་ཡོཏི ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ཨ་བྷི་རུ་ལ༹ྷེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི.

༩༤. ‘‘དུ་ཝི་དྷཾ ཨཱ་པ་ཏྟི’’ནྟི པ་ད་ཙྪེ་དོ.

༩༦. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ར་ཧོ ནི་ས་ཛྫཾ ཀ་པྤེ་ནྟོ བྷི་ཀྑུ པ་ཡོ་གེ་དུ་ཀྐ་ཊཱ་ད་ཡོ དྭེ་པི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཕུ་སེ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.

ཨོ་ཝཱ་ད་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཏ་ཏི་ཡཱ.

༩༧. ཏ་དུ་ཏྟ་རིནྟི ཏ་ཏོ བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཨེ་ཀ་དི་ཝ་ས་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རིཾ དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ. ཨ་ན་ནྟ་ར་སྶ ཝ་གྒ་སྶཱཏི ཨོ་ཝཱ་ད་ཝ་གྒ་སྶ. ན་ཝ་མེ་ནཱཏི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ པ་རི་པཱ་ཙི་ཏ་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ན.

༩༩. དྭ་ཏྟི་པ་ཏྟེཏི དྭ་ཏྟི་པ་ཏྟ་པཱུ་རེ. ཏ་དུ་ཏྟ་རིནྟི དྭ་ཏྟི་པ་ཏྟ་པཱུ་ར་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རིཾ. པ་ཡོ་གེཏི པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་པ་ཡོ་གེ.

༡༠༡. ཨ་བྷི་ཧ་ཊྛུནྟི ཨ་བྷི་ཧ་རི་ཏྭཱ.

༡༠༢. ཏ་སྶཱཏི ཨ་བྷི་ཧ་ར་ནྟ་སྶ. པི་ཊ་ཀེཏི ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀེ.

༡༠༣. ད་ས་མེ་པཱིཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ད་ས་མེ ཨ་པཱི’’ཏི པ་ད་ཙྪེ་དོ.

བྷོ་ཛ་ན་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཱ.

༡༠༤. ཨ་ཙེ་ལ་ཀཱ་དི་ནོཏི ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ‘‘པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་སྶ ཝཱ པ་རི་བྦཱ་ཛི་ཀཱ་ཡ ཝཱ’’ཏི (པཱ་ཙི. ༢༧༠) ཝུ་ཏྟེ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. བྷོ་ཛ་ནཱ་དི་ཀནྟི ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. པ་ཡོ་གེཏི ས་ཧ་ཏྠཱ དཱ་ན་པ་ཡོ་གེ.

༡༠༥. དཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ ཨ་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ ཀི་ཉྩི ཨཱ་མི་སཾ. པ་ཡོ་གེཏི ཨུ་ཡྻོ་ཛ་ན་པ་ཡོ་གེ. ཏ་སྨིནྟི ཏ་སྨིཾ བྷི་ཀྑུ་མྷི. ཨུ་ཡྻོ་ཛི་ཏེ པཱ་ཙི་ཏྟི སི་ཡཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.

༡༠༩. ཨུ་མྨཱ་རཱ་ཏི་ཀྐ་མེཏི ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལཱ་ཏི་ཀྐ་མེ.

༡༡༠. ཏ་དུ་ཏྟ་རིནྟི ཏ་ཏོ པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ར་ཏྟི་པ་རི་ཡ་ནྟ་ཏོ ཝཱ པ་རི་ཙྪི་ནྣ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཡ་ནྟ་ཏོ ཝཱ ཨུ་ཏྟ་རིཾ.

༡༡༡. ཨུ་ཡྻུ་ཏྟཾ ད་སྶ་ན་ཏྠཱ་ཡ ག་ཙྪ་ནྟོ དྭེ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཕུ་སེ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.

ཨ་ཙེ་ལ་ཀ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ པ་ཉྩ་མཱ.

༡༡༤. མེ་རེ་ཡྻནྟི མེ་ར་ཡཾ. ནི་རུ་ཏྟི་ན་ཡེ་ན ཨ-ཀཱ་ར་སྶ ཨེ-ཀཱ་རོ, ཡ-ཀཱ་ར་སྶ ཙ དྭི་ཏྟཾ. མེ་ར་ཡ-ས་དྡ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཝཱ མེ་རེ་ཡྻ-ས་དྡོ. མུ་ནཱིཏི བྷི་ཀྑུ.

༡༡༥. ‘‘བྷི་ཀྑུ ཨ་ངྒུ་ལི་པ་ཏོ་དེ་ནཱ’’ཏི པ་ད་ཙྪེ་དོ. པ་ཡོ་གེཏི ཧཱ་སཱ་པ་ན་པ་ཡོ་གེ. ཏ་སྶཱཏི ཧཱ་སཱ་པེ་ནྟ་སྶ.

༡༡༦. གོ་པྥ་ཀཱ ཧེ་ཊྛཱ ཨུ་ད་ཀེ དུ་ཀྐ་ཊཾ. གོ་པྥ་ཀ་ཏོ ཨུ་པ་རི ཨུ་པ་རི་གོ་པྥ་ཀཾ, ཨུ་ད་ཀཾ, ཏ་སྨིཾ, གོ་པྥ་ཀ་ཏོ ཨ་དྷི་ཀ་པྤ་མཱ་ཎེ ཨུ་ད་ཀེ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

༡༡༧. ཨ་ནཱ་ད་རི་ཡནྟི པུ་གྒ་ལཱ་ནཱ་ད་རི་ཡཾ, དྷ་མྨཱ་ནཱ་ད་རི་ཡཾ ཝཱ. པ་ཡོ་གེཏི ཨ་ནཱ་ད་རི་ཡ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟེ ཀཱ་ཡ་པ་ཡོ་གེ ཝཱ ཝ་ཙཱི་པ་ཡོ་གེ ཝཱ. ཀ་ཏེ ཨ་ནཱ་ད་རི་ཡེ.

༡༡༨. པ་ཡོ་གེཏི བྷིཾ་སཱ་པ་ན་པ་ཡོ་གེ.

༡༡༩. ཛོ་ཏིནྟི ཨ་གྒིཾ. ས་མཱ་ད་ཧི་ཏྭཱ་ནཱཏི ཛཱ་ལེ་ཏྭཱ. ‘‘ཝི་སི་བྦེ་ནྟོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཕ་ལཱུ་པ་ཙཱ་རེ་ན ཀཱ་ར་ཎཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཝི་སི་བྦ་ན་ཀི་རི་ཡཱ ཧི ས་མཱ་ད་ཧ་ན་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཕ་ལ་ནྟི ཝི་སི་བྦ་ན་ཀི་རི་ཡཱ་ཝོ་ཧཱ་རེ་ན ས་མཱ་ད་ཧ་ན་ཀི་རི་ཡཱ་ཝ. ཏ་སྨཱ ཝི་སི་བྦེ་ནྟོཏི ཨེ་ཏྠ ས་མཱ་ད་ཧ་ནྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཡོ་གེཏི ས་མཱ་ད་ཧ་ན་ས་མཱ་ད་ཧཱ་པ་ན་པ་ཡོ་གེ. ཝི་སཱི་ཝི་ཏེཏི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ས་མཱ་ད་ཧི་ཏེ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

༡༢༠. པ་ཡོ་གེཏི ཙུ་ཎྞ་མ་ཏྟི་ཀཱ་བྷི་ས་ངྑ་ར་ཎཱ་དི་ས་བྦ་པ་ཡོ་གེ. ཨི་ཏ་རནྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ.

༡༢༡. ཏི་ཎྞཾ དུ་བྦ་ཎྞ་ཀ་ར་ཎཱ་ནནྟི ཀཾ་ས་ནཱི་ལ་པ་ཏྟ་ནཱི་ལ་ཀ་དྡ་མ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནཾ ཏི་ཎྞཾ དུ་བྦ་ཎྞ་ཀ་ར་ཎཱ་ནཾ. ཨེ་ཀཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཨ་ནཱ་དི་ཡ ཨ་ད་ཏྭཱ. ཙཱི་ཝ་རནྟི ན་ཝ་ཙཱི་ཝ་རཾ.

༡༢༢. ན་ཏྠི ཨེ་ཏ་སྶ ཨུ་དྡྷཱ་ར་ནྟི ཨ་ནུ་དྡྷཱ་རོ, ཏཾ ཨ་ནུ་དྡྷཱ་ར་ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦེ གཱ་ཐཱ་བ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན ར་སྶ་ཏྟཾ, ཨ་ཀ་ཏ་པ་ཙྩུ་དྡྷཱ་ར་ནྟི ཨ་ཏྠོ.

༡༢༣. ཨ་པ་ནི་དྷེ་ནྟོཏི ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ནི་དྷེ་ནྟོ ནི་ཀྑི་པེ་ནྟོ. པ་ཏྟཱ་དི་ཀནྟི ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ཙཱི་ཝ་ར་ནི་སཱི་ད་ན་སཱུ་ཙི་གྷ་ར་ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཱ་ནཾ ག་ཧ་ཎཾ. པ་ཡོ་གེཏི ཨ་པ་ནི་དྷཱ་ན་པ་ཡོ་གེ. ཏ་སྨིཾ པ་ཏྟཱ་དི་ཀེ པ་ཉྩ་ཝི་དྷེ པ་རི་ཀྑཱ་རེ. ཨ་པ་ནི་ཧི་ཏེ སེ་སཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་པ་ཏྟི སི་ཡཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.

སུ་རཱ་པཱ་ན་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཚ་ཊྛཱ.

༡༢༤. ཏ་པོ་དྷ་ནོཏི པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཏ་པོ་དྷ་ན་མ་སྶཱ་ཏི ཏ་པོ་དྷ་ནོ, བྷི་ཀྑུ.

༡༢༥. ཏ་སྨིཾ ཨོ་པཱ་ཏེ.

༡༢༦. མ་ནུ་སྶ་ཝི་གྒ་ཧོ མ་ནུ་སྶ་ས་རཱི་རོ. ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏོ ནཱ་གོ ཝཱ སུ་པ་ཎྞོ ཝཱ. ཏ་སྶ ཨོ་པཱ་ཏ་ཁ་ཎ་ཀ་སྶ.

༡༢༧. པ་ཊུ་བུ་དྡྷི་ནཱཏི ས་བྦེ་སུ ཉེ་ཡྻ་དྷ་མྨེ་སུ ནི་པུ་ན་ཉཱ་ཎེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ.

༡༢༨. པ་ཡོ་གེཏི པ་རི་བྷོ་ག་ཏྠཱ་ཡ ག་ཧ་ཎཱ་དི་ཀེ པ་ཡོ་གེ. ཏ་སྶཱཏི བྷི་ཀྑུ་སྶ.

༡༢༩. ཨུ་ཀྐོ་ཊེ་ནྟོཏི ཨུ་ཙྩཱ་ལེ་ནྟོ ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ ཋཱ་ཏུཾ ཨ་དེ་ནྟོ. པ་ཡོ་གེཏི ཨུ་ཀྐོ་ཊ་ན་པ་ཡོ་གེ. ཨུ་ཀྐོ་ཊི་ཏེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ སི་ཡཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.

༡༣༠. དུ་ཊྛུ་ལླཾ ཝ་ཛྫ་ཀནྟི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཱ་དི་ཀེ. ཨེ་ཀཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ཨི་ཏི དཱི་པི་ཏ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ.

༡༣༡. པ་ཡོ་གེཏི ག་ཎ་པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ་དི་པ་ཡོ་གེ. དུ་ཀྐ་ཊཾ པ་ཏྟོ སི་ཡཱ དུ་ཀྐ་ཊཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ནྣོ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་སཱཏི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་པ་ཏྟི ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དི་ཏེ སི་ཡཱ. གཱ་ཐཱ་བ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་ས་གྒ་ལོ་པོ.

༡༣༢-༣. ཛཱ་ནཾ ཐེ་ཡྻ་ས་ཏྠེ་ན ས་ཧ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཡ མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏོ ཙ ཏ་ཐེ་ཝ མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་ན ས་ཧ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཡ མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏོ ཙཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. པ་ཡོ་གེཏི སཾ་ཝི་དྷཱ་ཡ ག་ནྟུཾ པ་ཊི་པུ་ཙྪཱ་དི་ཀ་ར་ཎ་པ་ཡོ་གེ. པ་ཊི་པ་ནྣེཏི མ་གྒ་པ་ཊི་པ་ནྣེ. ཨ་ན་ནྟ་རནྟི ཨ་དྡྷ་ཡོ་ཛ་ན་གཱ་མ་ནྟ་རཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ནཱ་ན་ནྟ་རཾ.

༡༣༤. ཉ་ཏྟི་ཡཱ ཨོ་སཱ་ནེ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཕུ་སེ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.

༡༣༥. ཨ་ཀ་ཏཱ་ནུ་དྷ་མྨེ་ནཱཏི ཨ་ནུ་དྷ་མྨོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ད་སྶ་ནེ ཝཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཀ་མྨེ ཝཱ པཱ་པི་ཀཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡཱ ཨ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་གྒེ ཝཱ དྷ་མྨེ་ན ཝི་ན་ཡེ་ན ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ་ན ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཀ་སྶ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཝ་ཏྟཾ དི་སྭཱ ཀ་ཏྭཱ ཨོ་སཱ་ར་ཎཱ, སོ ཨོ་སཱ་ར་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཨ་ནུ་དྷ་མྨོ ཡ་སྶ ན ཀ་ཏོ, ཨ་ཡཾ ཨ་ཀ་ཏཱ་ནུ་དྷ་མྨོ ནཱ་མ, ཏཱ་དི་སེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་དྡྷི་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ས་མྦྷུ་ཉྫ་ནྟོཏི ཨཱ་མི་ས་ས་མྦྷོ་གཾ ཀ་རོ་ནྟོ བྷི་ཀྑུ. པ་ཡོ་གེཏི བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཨཱ་མི་ས་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱ་དི་པ་ཡོ་གེ. བྷུ་ཏྟེཏི ས་མྦྷུ་ཏྟེ, ཨུ་བྷ་ཡ་ས་མྦྷོ་གེ, ཏ་ད་ཉྙ་ཏ་རེ ཝཱ ཀ་ཏེ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

༡༣༦. ཨུ་པ་ལཱ་པེ་ནྟོཏི པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་ཨུ་དྡེ་ས་པ་རི་པུ་ཙྪ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ས་ངྒ་ཎྷ་ནྟོ. པ་ཡོ་གེཏི ཨུ་པ་ལཱ་པ་ན་པ་ཡོ་གེ.