ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝི་དྷཱ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༡༢༥. ‘‘ཨཱ་དི་མྷི སཱི་ལཾ ད་སྶེ་ཡྻ.
མ་ཛ྄ཛྷེ མ་གྒཾ ཝི་བྷཱ་ཝ་ཡེ;
པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཙ ནི་བྦཱ་ནཾ;
ཨེ་སཱ ཀ་ཐི་ཀ་ས་ཎྛི་ཏཱི’’ཏི. (དཱི. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༡༩༠; མ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༢༩༡; ཨ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༢.༣.༦༤) –
ཝུ་ཏྟཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ས་མ་ནུ་སྶ་ར་ནྟོ་ཡ་མཱ་ཙ་རི་ཡོ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལ་པ་རི་དཱི་པ་ཀཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ནཱ་ཏི་ས་ངྑེ་པ་ཝི་ཏྠཱ་ར་མུ་ཁེ་ན ད་སྶེ་ཏྭཱ ཏཾ་མཱུ་ལ་ཀཱ་ནཾ ཨི་ཏ་རེ་ས་ཉྩ ཏི་ཎྞཾ སཱི་ལཱ་ནཾ ཏཾ་ད་སྶ་ནེ་ནེ་ཝ ད་སྶི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ སཱི་ལ་ཝི་སུ་དྡྷི་མཱུ་ལི་ཀཱ ཙི་ཏྟ་ཝི་སུ་དྡྷི་ཨཱ་དི་ཡོ པ་ཉྩ་ཝི་སུ་དྡྷི་ཡོ ཙ ཏཾ་མཱུ་ལི་ཀ་ཉྩ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷིཾ ཏ་ད་དྷི་ག་མ་ནཱི་ཡཾ ནི་བྦཱ་ན་ཉྩ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ར་དྡྷཾ ཝི་ན་ཡ་ཀ་ཐཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨཱ་ཧ ‘‘པཱ་མོ་ཀྑེ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ པཱ་མོ་ཀྑེཏི ས་མཱ་དྷི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་ཏྟ་མེ. མོ་ཀྑ་པྤ་ཝེ་ས་ནེཏི ཨ་མ་ཏ་མ་ཧཱ་ནི་བྦཱ་ན་ན་ག་ར་སྶ པ་ཝེ་ས་ན་ནི་མི་ཏྟེ. མུ་ཁེ ཨ་ས་ཧཱ་ཡ་དྭཱ་ར་བྷཱུ་ཏེ. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ས་གྒཱ་རོ་ཧ་ཎ་སོ་པཱ་ནཾ, ཨ་ཉྙཾ སཱི་ལ་ས་མཾ ཀུ་ཏོ;
དྭཱ་རཾ ཝཱ པ་ན ནི་བྦཱ་ན-ན་ག་ར་སྶ པ་ཝེ་ས་ནེ’’ཏི. (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༩; བུ. བཾ. ཨ་ཊྛ. ༣.དཱི་པ་ངྐ་ར་བུ་དྡྷ་ཝཾ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ);
ས་བྦ་དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡེཏི ཛཱ་ཏི་དུ་ཀྑཱ་དི་ས་བྦ་དུ་ཀྑཱ་ནཾ ཁ་ཡ་སྶ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱུ་པཱ་ཡ་ཏྟཱ ཕ་ལཱུ་པ་ཙཱ་རེ་ན ས་བྦ་དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏེ. ‘‘པཱ་མོ་ཀྑེ’’ཏི ཙ ‘‘མོ་ཀྑ་པྤ་ཝེ་ས་ནེ མུ་ཁེ’’ཏི ཙ ‘‘ས་བྦ་དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡེ’’ཏི ཙ ‘‘པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སྨི’’ནྟི ཨེ་ཏ་སྶ ཝི་སེ་ས་ནཾ. ཝུ་ཏྟེཏི པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཏོ ནི་དྡི་ཊྛེ ས་ཏི. ཨི་ཏ་ར་ཏྟ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལ་ཨཱ་ཛཱི་ཝ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་སཱི་ལ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨི་ཏ་རཾ སཱི་ལ་ཏྟ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི ‘‘རཱ་ཛཱ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ པ་རི་སཱ་ཡ ཨཱ་ག་མ་ནཾ ཝི་ཡ, ཏ་སྨཱ ཏཾ ན ཝ་ཀྑཱ་མཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
༣༡༢༦. ཨི་དཾ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ སཱི་ལནྟི པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལཱ་དིཾ ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཾ. ཉ་ཏྭཱཏི ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ཏོ, ཝོ་དཱ་ན་ཏོ, ཧཱ་ན་བྷཱ་གི་ཡ་ཊྛི་ཏི་བྷཱ་གི་ཡ་ཝི་སེ་ས་བྷཱ་གི་ཡ་ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡཱ་དི་པྤ་ཀཱ་ར་ཏོ ཙ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ. ཏ་ཏྠཱཏི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་སཱི་ལེ. པ་ཏི་ཊྛི་ཏོཏི ཨ་ཙྪི་དྡཱ་དི་ཨ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝ་མཱ་པཱ་ད་ནེ་ན པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ. ས་མཱ་དྷིནྟི ཨུ་པ་ཙཱ་ར་པྤ་ནཱ་བྷེ་ད་ལོ་ཀི་ཡ་ས་མཱ་དྷིཾ. བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱཏི ས་མ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཱ་ཡ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ་སུ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཝ་སེ་ན ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ. པ་ཉྙཱ་ཡཱཏི ཏི་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ཀཱ་རཱ་དི་པ་རི་ཙྪེ་དི་ཀཱ་ཡ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ, ཀ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཙ. པ་རི་མུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ས་བྦ་ཀི་ལེ་ས་བ་ནྡྷ་ནཾ ཚེ་ཏྭཱ སཾ་སཱ་ར་ཙཱ་ར་ཀཱ ས་མ་ནྟ་ཏོ མུ་ཙྩ་ཏི, ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
༣༡༢༧. ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་ས་ཏོ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ་ཏྠཾ ནི་དྡི་ས་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ད་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི. ད་ས ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཡོ ཙ ད་ས ཀ་སི་ཎཱ ཙ ད་ས ཨ་སུ་བྷཱ ཙ ཙ་ཏ་སྶོ ཨ་པྤ་མ་ཉྙཱ་ཡོ ཙ ཏ་ཐཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་རུ་པྤཱ ཙ ཝུ་ཏྟཱ. ཨ་པ་རཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་དྭ་ཡ་ཉྩ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ.
ཏ་ཏྠ ད་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཡོ ནཱ་མ ‘‘བུ་དྡྷཱ་ནུ་སྶ་ཏི, དྷ་མྨཱ་ནུ་སྶ་ཏི, ས་ངྒྷཱ་ནུ་སྶ་ཏི, སཱི་ལཱ་ནུ་སྶ་ཏི, ཙཱ་གཱ་ནུ་སྶ་ཏི, དེ་ཝ་ཏཱ་ནུ་སྶ་ཏི, ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི, མ་ར་ཎཱ་ནུ་སྶ་ཏི, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་ས་ཏི, ཨུ་པ་ས་མཱ་ནུ་སྶ་ཏཱི’’ཏི (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༤༧) ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཱ ད་ས ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཡོ.
ད་ས ཀ་སི་ཎཱ ནཱ་མ ‘‘པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎཾ, ཨཱ་པོ་ཀ་སི་ཎཾ, ཏེ་ཛོ་ཀ་སི་ཎཾ, ཝཱ་ཡོ་ཀ་སི་ཎཾ, ནཱི་ལ་ཀ་སི་ཎཾ, པཱི་ཏ་ཀ་སི་ཎཾ, ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་སི་ཎཾ, ཨོ་དཱ་ཏ་ཀ་སི་ཎཾ, ཨཱ་ལོ་ཀ་ཀ་སི་ཎཾ, པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ་ཀཱ་ས་ཀ་སི་ཎ’’ནྟི (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༤༧) ཝུ་ཏྟཱ ཨི་མེ ད་ས ཀ་སི་ཎཱ.
ད་ས ཨ་སུ་བྷཱ ནཱ་མ ‘‘ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀཾ, ཝི་ནཱི་ལ་ཀཾ, ཝི་པུ་བྦ་ཀཾ, ཝི་ཙྪི་དྡ་ཀཾ, ཝི་ཀྑཱ་ཡི་ཏ་ཀཾ, ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཀཾ, ཧ་ཏ་ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཀཾ, ལོ་ཧི་ཏ་ཀཾ, པུ་ལུ༹་ཝ་ཀཾ, ཨ་ཊྛི་ཀ’’ནྟི (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༤༧) ཝུ་ཏྟཱ ཨི་མེ ད་ས ཨ་སུ་བྷཱ.
ཙ་ཏ་སྶོ ཨ་པྤ་མ་ཉྙཱ་ཡོ ནཱ་མ ‘‘མེ་ཏྟཱ, ཀ་རུ་ཎཱ, མུ་དི་ཏཱ, ཨུ་པེ་ཀྑཱ’’ཏི (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༤༧) ཝུ་ཏྟཱ ཨི་མེ ཨ་པྤ་མ་ཉྙཱ་ཡོ.
ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་རུ་པྤཱ ནཱ་མ ‘‘ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན’’ནྟི (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༤༧) ཝུ་ཏྟཱ ཨི་མེ ཨཱ་རུ་པྤཱ. ཨ་པ་རཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་དྭ་ཡཾ ནཱ་མ ‘‘ཨཱ་ཧཱ་རེ་པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་ས་ཉྙཱ, ཙ་ཏུ་དྷཱ་ཏུ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཊྛཱ་ན་ཨུ་བྷ་ཡཾ.
༣༡༢༨. ཨི་ཙྩེ་ཝཾ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ཝི་དྷཾ མ་ནོ་བྷུ་ནོ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ས་བྦ་མྤི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ས་མུ་དྡི་ཊྛཾ སི་ཡཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཀ་མྨ་སྶ ཡོ་ག་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཋཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་ནྟི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ. ཏི་ཊྛ་ཏི ཨེ་ཏྠ ཕ་ལཾ ཏ་དཱ་ཡ་ཏྟ་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཋཱ་ནཾ, ཀཱ་ར་ཎཾ, ཀ་མྨ་སྶ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཋཱ་ནཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ, ཀ་སྶཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘མ་ནོ་བྷུ་ནོ’’ཏི. མ་ནོ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི མ་ནོ་བྷཱུ, ཏ་སྶ མ་ནོ་བྷུ་ནོ, ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ནི་ཝཱ་ར་ཎེ་ན ཏ་ཐཱ་ལ་དྡྷ་ནཱ་མ་སྶ ཀཱ་མ་དེ་ཝ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་མི་ནཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ག་ཎ་ནཱ་པ་རི་ཙྪེ་དོ ད་སྶི་ཏོ.
༣༡༢༩-༣༠. ཨི་མེ་སཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ མཱ་ཏི་ཀཾ ཏཱ་ཝ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨུ་པ་ཙཱ་ར་པྤ་ནཱ་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་པྤ་ནཱ་ཏོཏི ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཨུ་པ་ཙཱ་རཱ་ཝ་ཧཱ་ནི, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཨ་པྤ་ནཱ་ཝ་ཧཱ་ནཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་པྤ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཙ. ཛྷཱ་ན་བྷེ་དཱཏི ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཱ་ནི, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཏི་ཀ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཱ་ནི, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི པ་ཉྩ་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཛྷཱ་ན་བྷེ་དཱ ཙ. ཨ་ཏི་ཀྐ་མཱཏི ཨ་ངྒཱ་ནཾ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ན་ཉྩ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏོ. ཝ་ཌྜྷ་ནཱ་ཝ་ཌྜྷ་ནཱ ཙཱ་པཱིཏི ཨ་ངྒུ་ལ་དྭ་ངྒུ་ལཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝ་ཌྜྷེ་ཏ་བྦཱ, ཨ་ཝ་ཌྜྷེ་ཏ་བྦཱ ཙ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱུ་མི་ཏོཏི ནི་མི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ཙེ་ཝ ལ་བྦྷ་མཱ་ནཱ་ལ་བྦྷ་མཱ་ན་བྷཱུ་མི་ཏོ ཙ.
ག་ཧ་ཎཱཏི དི་ཊྛཱ་དི་ཝ་སེ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཏོ. པ་ཙྩ་ཡཱཏི ཏཾ་ཏཾ་ཋཱ་ནཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ. བྷི་ཡྻོཏི པུ་ན-ས་དྡ་ཏྠ་ནཱི་ཧཱ་ར་ཏྠོ. ཙ་རི་ཡཱ་ནུ་ཀཱུ་ལ་ཏོཏི རཱ་ག་ཙ་རི་ཡཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ནུ་ཀཱུ་ལ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ཨ་ཡཾ ཝི་སེ་སོ ཨ་ཡཾ བྷེ་དོ. ཨེ་ཏེ་སུ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཱ་ཡ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ་སུ.
༣༡༣༡. ཨེ་ཝཾ མཱ་ཏི་ཀཾ ནི་དྡི་སི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ནི་དྡི་ས་ནྟོ པ་ཋ་མཾ ཏཱ་ཝ ཨུ་པ་ཙཱ་རཱ་ཝ་ཧཱ་ད་ཡོ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཊྛཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠཱཏི ཏི་སྶཾ མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡཾ, ཏེ་སུ ཝཱ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཱ་ཡ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ་སུ. ཨ་ཊྛཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཡོཏི ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི་ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་ས་ཏི་དྭ་ཡ་ཝ་ཛྫི་ཏཱ བུ་དྡྷཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཨ་ཊྛ ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཡོ ཙ. ས་ཉྙཱ ཨཱ་ཧཱ་རེ་པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་ས་ཉྙཱ ཙ. ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཉྩ ཙ་ཏུ་དྷཱ་ཏུ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཉྩཱ་ཏི ཨི་མེ ད་ས. ཨུ་པ་ཙཱ་རཱ་ཝ་ཧཱཏི བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ་དཱི་ནཾ པ་ར་མ་ཏྠ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་དྷ་ཏྟཱ, ཨེ་ཀ་སྶཱ་པི ག་མྦྷཱི་ར་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ ཨེ་ཏེ་སུ ད་ས་སུ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཨ་པྤ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ས་མཱ་དྷི་སྶ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏུ་མ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏྟཱ ཨ་པྤ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་པྤ་ཏྟོ ས་མཱ་དྷི ཨུ་པ་ཙཱ་ར་བྷཱ་ཝེ་ཡེ་ཝ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏེ ཨུ་པ་ཙཱ་རཱ་ཝ་ཧཱ.
ན་ནུ ཙེ་ཏྠ དུ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠཱ་རུ་པྤ་ས་མཱ་དྷི, ལོ་ཀུ་ཏྟ་རོ ཙ ས་མཱ་དྷི པ་ར་མ་ཏྠ་དྷ་མྨེ ཨ་པྤ་ནཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘པ་ར་མ་ཏྠ་བྷཱ་ཝ་ཏོ’’ཏི ཧེ་ཏུ ཨ་པྤ་ན་མ་པཱ་པུ་ཎ་ནེ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན ན ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི? ན, ཏ་སྶ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝི་སེ་སེ་ན པ་ར་མ་ཏྠ་དྷ་མྨེ པ་ཝ་ཏྟི་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ, ཨི་མ་སྶ ཙ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཙ་ཏུ་ཏྠ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝི་སེ་ས་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཙ. ཏ་ཐཱ ཧི དུ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠཱ་རུ་པྤ་ས་མཱ་དྷི ཨ་པྤ་ནཱ་པ་ཏྟ་སྶ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ས་མཱ་དྷི་སྶ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་མ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ས་བྷཱ་ཝཱ་ར་མྨ་ཎེ་པི ཨ་པྤ་ནཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཝི་སུ་དྡྷི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་ཀྐ་མ་བ་ལེ་ན ལོ་ཀུ་ཏྟ་རོ ས་མཱ་དྷི ཨ་པྤ་ནཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི་ཏི.
༣༡༣༢. ཏ་ཏྠཱཏི ཏེ་སུ ཛྷཱ་ནཱ་ཝ་ཧེ་སུ ཏིཾ་ས་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ་སུ. ཨ་སུ་བྷཱཏི ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀཱ་ད་ཡོ ད་ས ཨ་སུ་བྷཱ. ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏཱིཏི ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི ཙཱ་ཏི ཨི་མེ ཨེ་ཀཱ་ད་ས. པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཱཏི ཨི་མེ་སཾ པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟཱ, པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙ ཙི་ཏྟ་སྶ ཙ་ཎྜ་སོ་ཏཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ ཨ་རི་ཏྟ་བ་ལེ་ན ནཱ་ཝཱ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཝི་ཏ་ཀྐ་བ་ལེ་ནེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟི་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ནཾ དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ས་མྦྷ་ཝོ་ཏི ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་སྶ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སྶེ་ཝ ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཱ. ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་ཉྩ ཀ་སི་ཎཱ ཙཱ་ཏི ཨི་མེ ཨེ་ཀཱ་ད་ས ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཱ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཱ ཙ ཙ་ཏུ་ཀྐ་ན་ཡེ་ན, པ་ཉྩ་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཱ ཙ.
༣༡༣༣. ཏི་སྶོ་ཝ ཨ་པྤ་མ་ཉྙཱཏི མེ་ཏྟཱ, ཀ་རུ་ཎཱ, མུ་དི་ཏཱ་ཏི ཨ་པྤ་མ་ཉྙཱ ཏི་སྶོ་ཝ. སཱ་མ་ཉྙ་ནི་དྡེ་སེ ཨེ་ཏཱ་ས་མེ་ཝ ག་ཧ་ཎཾ ཀ་ཐཾ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི? ‘‘ཨ་ཐ པ་ཙྪི་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་པྤ་མ་ཉྙཱ་ཡ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཝ་ཀྑ་མཱ་ན་ཏྟཱ པཱ་རི་སེ་ས་ཏོ ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཏི་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནཱིཏི ཏི་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཱ. ‘‘ཏི་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ལི་ངྒ་ཝི་པ་ལླཱ་སེ་ན ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. མེ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ དོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏ་བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཧིཾ་སཱ་ན་བྷི་ར་ཏཱི་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ་ཀ་ཏྟཱ དོ་མ་ན་སྶ་པ་ཊི་པ་ཀྑེ་ན སོ་མ་ན་སྶེ་ནེ་ཝ ས་ཧ་ག་ཏ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཙ་ཏུ་ཀྐ་ན་ཡེ་ན ཏི་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ, པ་ཉྩ་ཀ་ན་ཡེ་ན ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀ་ཏཱ ཙ.
‘‘ཨ་ཐཱ’’ཏི ཨི་དཾ ‘‘པ་ཙྪི་མཱ’’ཏི པ་ད་སྶ ‘‘ཏི་སྶོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པུ་རི་མ་པ་དེ་ན ས་མྦ་ནྡྷ་ནི་ཝ་ཏྟ་ན་ཏྠཾ. པ་ཙྪི་མཱ ཨ་པྤ་མ་ཉྙཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་རུ་པྤཱ ཙ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཱ མ་ཏཱ ཙ་ཏུ་ཀྐ་ན་ཡེ་ན, པ་ཉྩ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཱ ཙ. ‘‘ས་བྦེ ས་ཏྟཱ སུ་ཁི་ཏཱ ཧོ་ནྟུ, དུ་ཀྑཱ མུ་ཙྩ་ནྟུ, ལ་དྡྷ་སུ་ཁ་ས་མྤ་ཏྟི་ཏོ མཱ ཝི་ག་ཙྪ་ནྟཱུ’’ཏི མེ་ཏྟཱ་དི་ཏི་ཝི་དྷ་ཝ་ས་པྤ་ཝ་ཏྟཾ བྱཱ་པཱ་ར་ཏྟ་ཡཾ པ་ཧཱ་ཡ ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏཱ་ད་སྶ་ནེ་ན ས་ཏྟེ་སུ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ཀཱ་ར་པྤ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནི་བྦ་ཏྟཱ་ཡ ཏ་ཏྲ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟོ་པེ་ཀྑཱ་ཡ བ་ལ་ཝ་ཏ་ར་ཏྟཱ ཨ་པྤ་ནཱ་པྤ་ཏྟ་སྶ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་ར་སྶ སུ་ཁ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཏཱ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ.
༣༡༣༤. ཨ་ངྒཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ཨ་ཏི་ཀྐ་མོ དྭི་དྷཱ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཏི་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་སཱུཏི ད་ས་ཀ་སི་ཎཱ, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་ས་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཀཱ་ད་ས་སུ ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀེ་སུ ཙེ་ཝ མེ་ཏྟཱ་དི་པུ་རི་མ་བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་ར་ཏྟ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏེ་སུ ཏི་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀེ་སུ ཙ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ་སུ. ཨ་ངྒཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏཱཏི ཨེ་ཀ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཝི་ཏ་ཀྐཱ་དི་ཛྷཱ་ན་ངྒ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མེ་ན པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་ཡེ་ཝ དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ ཨ་ངྒཱ་ཏི་ཀྐ་མོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ངྒཱ་ཏི་ཀྐ་མོ་ཡེ་ཝ ཨ་ངྒཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏཱ.
༣༡༣༥. ཨ་ངྒཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏོཏི ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་སོ་མ་ན་སྶཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ན་ཏོ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མ་ཏི་ཀྐ་མྨཱཏི པ་ཊི་བྷཱ་ག་ནི་མི་ཏྟ་ཀ་སི་ཎུ་གྒྷཱ་ཊི་མཱ་ཀཱ་ས་ཏ་བྦི་ས་ཡ་པ་ཋ་མཱ་རུ་པྤ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཏ་ད་བྷཱ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ. ཀ་སི་ཎུ་གྒྷཱ་ཊི་མཱ་ཀཱ་ས་ཏ་བྦི་ས་ཡ་པ་ཋ་མཱ་རུ་པྤ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཏ་ད་བྷཱ་ཝ་ཏ་བྦི་ས་ཡ་ཏ་ཏི་ཡཱ་རུ་པྤ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཨཱ་རུ་པྤཱ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནི ཛཱ་ཡ་རེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི.
༣༡༣༦. ཨེ་ཏྠཱཏི ཨེ་ཏེ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ. ཝ་ཌྜྷེ་ཏ་བྦཱ་ནཱིཏི ‘‘ཡ་ཏྟ་ཀཾ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཀ་སི་ཎེ་ན ཕ་ར་ཏི, ཏ་ད་བྦྷ་ནྟ་རེ དི་བྦཱ་ཡ སོ་ཏ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ས་དྡཾ སོ་ཏུཾ, དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ པ་སྶི་ཏུཾ, པ་ར་ས་ཏྟཱ་ན་ཉྩ ཙེ་ཏ་སཱ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཉྙཱ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཡོ་ཛ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨ་ངྒ་ག་ཎ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཡ་ཏྟ་ཀཾ ཨི་ཙྪ་ཏི, ཏ་ཏྟ་ཀཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏ་བྦཱ་ནི. སེ་སཾ ཨ་སུ་བྷཱ་དི ས་བྦཾ ཏཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཡོ་ཛ་ནཱ་བྷཱ་ཝཱ ན ཝ་ཌྜྷེ་ཏ་བྦ་མེ་ཝཱཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༣༡༣༧. ཏ་ཏྠ ཏེ་སུ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ད་ས ཀ་སི་ཎཱ ཙ ད་ས ཨ་སུ་བྷཱ ཙ ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་ས་ཏཱི་ཏི ཨི་མེ བཱ་ཝཱི་ས་ཏི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི པ་ཊི་བྷཱ་གཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨེ་ཏྠ ‘‘ཀ་སི་ཎཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི ཛྷཱ་ནཱ་ནི ག་ཧི་ཏཱ་ནི.
༣༡༣༨. དྷཱ་ཏུ་ཝ་ཝ་ཏྠ་ནནྟི ཙ་ཏུ་དྷཱ་ཏུ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ, གཱ་ཐཱ་བ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན ར་སྶ་ཏྟཾ. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱཏི ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. ད་ས དྭེཏི དྭཱ་ད་ས. བྷཱ་ཝ་གོ་ཙ་རཱཏི ས་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨ་གོ་ཙ་རཱ, པ་ར་མ་ཏྠ་དྷ་མྨཱ་ལ་མྦ་ཎཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
༣༡༣༩. དྭེ ཙ ཨཱ་རུ་པྤ་མཱ་ན་སཱཏི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ དྭེ ཙ. ཚ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ན་ཝ་ཏྟ་བྦ་གོ་ཙ་རཱ ནི་དྡི་ཊྛཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་པྤ་མ་ཉྙཱ་ནཾ ས་ཏྟ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ, པ་ཋ་མཱ་རུ་པྤ་སྶ ཀ་སི་ཎུ་གྒྷཱ་ཊི་མཱ་ཀཱ་ས་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ, ཏ་ཏི་ཡཱ་རུ་པྤ་སྶ པ་ཋ་མཱ་རུ་པྤ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་བྷཱ་ཝ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཙ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟཱ.
༣༡༤༠. པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་ས་ཉྙཱཏི ཨཱ་ཧཱ་རེ་པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་ས་ཉྙཱ. ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏཱི་ཏི དྭཱ་ད་སེ་ཝ བྷཱུ་མི་ཏོ དེ་ཝེ་སུ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དེ་ཝེ་སུ ཀུ་ཎ་པཱ་ནཾ, པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལཱ་ར་ཧ་སྶ ཙ ཨ་ས་མྦྷ་ཝཱ ན པ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱིཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༣༡༤༡. ཏཱ་ནི དྭཱ་ད་ས ཙ. བྷི་ཡྻོཏི ཨ་དྷི་ཀ་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ, ཏ་ཏོ ཨ་དྷི་ཀཾ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་ས་ཏི ཙཱ་ཏི ཏེ་ར་ས རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་ལོ་ཀེ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སཱ་ན་ཉྩ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ས་བྦ་སོ ན ཛཱ་ཡ་རེཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༣༡༤༢. ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རེ ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ ཙ་ཏུ་རོ ཨཱ་རུ་པྤེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙེ ཚ་ཏྟིཾ་ས དྷ་མྨཱ རཱུ་པ་ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ་བྷཱ་ཝཱ ན ཛཱ་ཡ་ནྟཱིཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ས་བྦེ ས་མ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས དྷ་མྨཱ མཱ་ནུ་སེ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ ས་བྦེ་ས་མེ་ཝ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཏྟཱ ཛཱ་ཡ་ནྟི.
༣༡༤༣. ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཀ་སི་ཎཾ ཧི་ཏྭཱཏི ཝཱ་ཡོ་ཀ་སི་ཎཾ དི་ཊྛ་ཕུ་ཊྛེ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཏཾ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ན་ཝ ཀ་སི་ཎཱ ཙ ད་ས ཨ་སུ་བྷཱ ཙཱ་ཏི ཏེ ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི དྷ་མྨཱ དི་ཊྛེ་ནེ་ཝ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན པུ་བྦ་བྷཱ་གེ པ་རི་ཀ་མྨ་ཀཱ་ལེ ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ བྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ, ཏེ་ན ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ནི་མི་ཏྟཾ ཏེ་སཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
༣༡༤༤. ཕུ་ཊྛེ་ནཱཏི ནཱ་སི་ཀ་གྒེ, ཨུ་ཏྟ་རོ་ཊྛེ ཝཱ ཕུ་ཊྛ་ཝ་སེ་ན. ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི་ཡཾ ཏ་ཙ་པ་ཉྩ་ཀཾ དི་ཊྛེ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. མཱ་ལུ་ཏོཏི ཝཱ་ཡོ་ཀ་སི་ཎཾ དི་ཊྛ་ཕུ་ཊྛེ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ ཨུ་ཙྪུ་ས་སྶཱ་དཱི་ནཾ པ་ཏྟེ་སུ ཙ་ལ་མཱ་ན་ཝ་ཎྞ་གྒ་ཧ་ཎ་མུ་ཁེ་ན, ཀཱ་ཡ་པྤ་སཱ་ད་གྷ་ཊྚ་ནེ་ན ཙ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཏྟཱ. ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཏེ་སུ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ་སུ. སེ་ས་ཀནྟི ཝུ་ཏྟཱ་ཝ་སེ་སཾ. བུ་དྡྷཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཨ་ཊྛཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཡོ, ཙ་ཏྟཱ་རོ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་རུ་པྤཱ, ཨཱ་ཧཱ་རེ་པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་ས་ཉྙཱ, ཙ་ཏུ་དྷཱ་ཏུ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ, ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི་ཡཾ ཝ་ཀྐ་པ་ཉྩ་ཀཱ་དཱི་ནི ཙཱ་ཏི ས་བྦ་མེ་ཏཾ པ་ར་ཏོ སུ་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཏྟཱ སུ་ཏེ་ནེ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ.
༣༡༤༥. ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཏེ་སུ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཀ་སི་ཎཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ན་ཝ ཀ་སི་ཎཱ པ་ཋ་མཱ་རུ་པྤ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱུ་ཏ་ཀ་སི་ཎུ་གྒྷཱ་ཊི་མཱ་ཀཱ་ས་སྶ ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་ཡཱ ཛཱ་ཡ་རེ པ་ཙྩ་ཡཱ བྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༣༡༤༦. ད་ས་པི ཀ་སི་ཎཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ནཾ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཉཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ བྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཙ་ཏུ་ཏྠ་སྶཱཏི ཙ་ཏུ་ཏྠ་སྶ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་ར་སྶ.
༣༡༤༧. ཧེ་ཊྛི་མ་ཧེ་ཊྛི་མཱ་རུ་པྤནྟི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དི་ཀཾ. པ་ར་སྶ ཙ པ་ར་སྶ ཙཱཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དི་ཨུ་ཏྟ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི པ་ཀཱ་སི་ཏ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱཏི ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. ནི་རོ་དྷ་སྶཱཏི ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷ་སྶ, ཏཱ་ཡ ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ.
༣༡༤༨. ས་བྦེཏི ས་མ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་དྷ་མྨཱ. སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་ར་སྶཱཏི དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་ར་སྶ. བྷ་ཝ་ནི་སྶ་ར་ཎ་སྶ ཙཱཏི ཝི་བྷ་ཝཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཏཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པཱ་ད་ཀ་ཏྟེ་ན ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡ་ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་དྷི་ག་ནྟ་བྦ་སྶ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཙ. བྷ་ཝ་སུ་ཁཱ་ན་ཉྩཱཏི པ་རི་ཀ་མྨོ་པ་ཙཱ་ར་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝ་ས་པྤ་ཝ་ཏྟཱ་ནི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནི ཀཱ་མ་སུ་ག་ཏི་བྷ་ཝ་སུ་ཁཱ་ནཾ, རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་པྤ་ནཱ་ཝ་ས་པ་ཝ་ཏྟཱ་ནི རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཙི་ཏྟཱ་ནི རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་བྷ་ཝ་སུ་ཁཱ་ནཾ, ཨི་ཏ་རཱ་ནི ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་བྷ་ཝ་སུ་ཁཱ་ན་ཉྩ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཏི དཱི་པི་ཏཱ.
༣༡༤༩. ད་ས ཨ་སུ་བྷཱ, ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏཱི་ཏི ཨི་མེ ཨེ་ཀཱ་ད་ས རཱ་ག་ཙ་རི་ཏ་སྶ ཝི་སེ་ས་ཏོ ཨ་ནུ་ཀཱུ་ལཱ ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘ཝི་སེ་ས་ཏོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ རཱ་ག་སྶ ཨུ་ཛུ་ཝི་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ ཨ་ཏི་ས་པྤཱ་ཡ་ཏོ ཙ ཝུ་ཏྟོ, ཨི་ཏ་རེ ཙ ཨ་པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ‘‘ས་བྦ་ཉྩེ་ཏཾ ཨུ་ཛུ་ཝི་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཝ་སེ་ན ཙ ཨ་ཏི་ས་པྤཱ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཙ ཝུ་ཏྟཾ, རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ པ་ན ཨ་ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཀཱ, ས་དྡྷཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ ཨ་ནུ་པ་ཀཱ་རཱ ཀུ་ས་ལ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི’’ཏི (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༤༧).
༣༡༥༠. ས་ཝ་ཎྞ་ཀ་སི་ཎཱཏི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཝ་ཎྞ་ཀེ་ཧི ཀ་སི་ཎེ་ཧི ས་ཧི་ཏཱ. ཙ་ཏ་སྶོ ཨ་པྤ་མ་ཉྙཱ་ཡོ་ཏི ཨི་མེ ཨ་ཊྛ དོ་ས་ཙ་རི་ཏ་སྶ ཨ་ནུ་ཀཱུ་ལཱ་ཏི པ་ཀཱ་སི་ཏཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༣༡༥༡. མོ་ཧ་པྤ་ཀ་ཏི་ནོཏི མོ་ཧ་ཙ་རི་ཏ་སྶ. ‘‘ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་ས་ཏི ཨེ་ཀཱ་ཝཱ’’ཏི པ་ད་ཙྪེ་དོ.
༣༡༥༢. མ་ར་ཎཱུ་པ་ས་མེཏི མ་ར་ཎ་ཉྩ ཨུ་པ་ས་མོ ཙ མ་ར་ཎཱུ་པ་ས་མཾ, ཏ་སྨིཾ མ་ར་ཎཱུ་པ་ས་མེ. ས་ཏཱིཏི མ་ར་ཎཱ་ནུ་སྶ་ཏི, ཨུ་པ་ས་མཱ་ནུ་སྶ་ཏི ཙཱ་ཏི ཨེ་ཏེ ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨཱ. པ་ཉྙཱ་པ་ཀ་ཏི་ནོཏི བུ་དྡྷི་ཙ་རི་ཏ་སྶ.
༣༡༥༣. ཨཱ་དི་ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཙྪ་ཀྐནྟི བུ་དྡྷ་དྷ་མྨ་ས་ངྒྷ་སཱི་ལ་ཙཱ་ག་དེ་ཝ་ཏཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཚ་ཀྐཾ. ས་དྡྷཱ་ཙ་རི་ཏ་ཝ་ཎྞི་ཏནྟི ས་དྡྷཱ་ཙ་རི་ཏ་སྶ ཨ་ནུ་ཀཱུ་ལ་ནྟི ཀ་ཐི་ཏཾ. ཨཱ་རུ་པྤཱཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་རུ་པྤཱ. སེ་སཱ ཀ་སི་ཎཱཏི བྷཱུ་ཏ་ཀ་སི་ཎ་ཨཱ་ལོ་ཀཱ་ཀཱ་ས་ཀ་སི་ཎཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཚ ཀ་སི་ཎཱ་ཏི སེ་སཱ ད་ས དྷ་མྨཱ. ས་བྦཱ་ནུ་རཱུ་པ་ཀཱཏི ས་བྦེ་སཾ ཚ་ནྣཾ ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཀཱུ་ལཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༣༡༥༤-༨. ཨེ་ཝཾ ཡ་ཐཱ་ནི་ཀྑི་ཏྟ་མཱ་ཏི་ཀཱ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་པྤ་བྷེ་དཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི བྷཱ་ཝ་ནཱ་ན་ཡཾ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཝ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཨེ་ཝཾ པ་བྷེ་ད་ཏོ ཉ་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཱིཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་བྷེ་ད་ན་ཡ་མུ་ཁེ་ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡཱ་ར་མྦྷ་ད་སྶ་ནཾ. པ་ཎྜི་ཏོཏི ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཉྙ་ཝཱ བྷ་བྦ་པུ་གྒ་ལོ. ཏེ་སཱུཏི ནི་དྡྷཱ་ར་ཎེ བྷུ་མྨཾ. མེ་དྷཱ་ཝཱིཏི པཱ་རི་ཧཱ་རི་ཡ་པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ད་ལ༹ྷཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ནཱཏི་ཨཱ་དི་མ་ཛ྄ཛྷ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ སུ་ཊྛུ ས་ལླ་ཀྑ་ནྟེ་ན ད་ལ༹ྷཾ ཨ་ཊྛིཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ཀྐ་ཙྩཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ. ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟ་ཀོཏི –
‘‘པི་ཡོ ག་རུ བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ;
ཝ་ཏྟཱ ཙ ཝ་ཙ་ན་ཀྑ་མོ;
ག་མྦྷཱི་ར་ཉྩ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྟཱ;
ནོ ཙ་ཊྛཱ་ནེ ནི་ཡོ་ཛ་ཀོ’’ཏི. (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༣༧; ནེ་ཏྟི. ༡༡༣) –
ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཀོ སཱི་ལ་སུ་ཏ་པ་ཉྙཱ་དི་གུ་ཎ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟ་ཀོ.
པ་ཋ་མ་མེ་ཝ པ་ལི་བོ་དྷཱ་ནཾ ཨུ་ཙྪེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. པ་ཋ་མནྟི བྷཱ་ཝ་ནཱ་ར་མྦྷ་ཏོ པ་ཋ་མ་མེ་ཝ. པ་ལི་བོ་དྷཱ་ནཾ ཨུ་ཙྪེ་དཾ ཀ་ཏྭཱཏི –
‘‘ཨཱ་ཝཱ་སོ ཙ ཀུ་ལཾ ལཱ་བྷོ;
ག་ཎོ ཀ་མྨ་ཉྩ པ་ཉྩ་མཾ;
ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཉཱ་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷོ;
ག་ནྠོ ཨི་དྡྷཱི་ཏི ཏེ ད་སཱ’’ཏི. (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༤༡) –
ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ ད་ས་མ་ཧཱ་པ་ལི་བོ་དྷཱ་ནཾ, དཱི་གྷ་ཀེ་ས་ན་ཁ་ལོ་མ་ཙྪེ་ད་ན་ཙཱི་ཝ་ར་ར་ཛ་ན་པ་ཏྟ་པ་ཙ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཁུ་དྡ་ཀ་པ་ཨ་བོ་དྷཱ་ན་ཉྩཱ་ཏི ཨུ་བྷ་ཡེ་སཾ པ་ལི་བོ་དྷཱ་ནཾ ཨུ་ཙྪེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་ཊྛཱ་པ་ནེ་ན ཝཱ ཨཱ་ལ་ཡ་པ་རི་ཙྩཱ་གེ་ན ཝཱ ཨུ་ཙྪེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ. ཨི་དྡྷི པ་ནེ་ཏྠ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ པ་ལི་བོ་དྷོ ཧོ་ཏི, ན ས་མཱ་དྷི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ‘‘ཨི་དྡྷཱི་ཏི པོ་ཐུ་ཛྫ་ནི་ཀཱ ཨི་དྡྷི. སཱ ཧི ཨུ་ཏྟཱ་ན་སེ་ཡྻ་ཀ་དཱ་ར་ཀོ ཝི་ཡ, ཏ་རུ་ཎ་ས་སྶཾ ཝི་ཡ ཙ དུ་པྤ་རི་ཧཱ་རཱ ཧོ་ཏི, ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀེ་ནེ་ཝ བྷི་ཛྫ་ཏི. སཱ པ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ པ་ལི་བོ་དྷོ ཧོ་ཏི, ན ས་མཱ་དྷི་སྶ ས་མཱ་དྷིཾ པ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ’’ཏི (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༤༡).
དོ་ས་ཝ་ཛྫི་ཏེ, ཨ་ནུ་རཱུ་པེ ཙ ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་ས་ནྟེ་ནཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. དོ་ས་ཝ་ཛྫི་ཏེཏི –
‘‘མ་ཧཱ་ཝཱ་སཾ ན་ཝཱ་ཝཱ་སཾ, ཛ་རཱ་ཝཱ་ས་ཉྩ པ་ནྠ་ནིཾ;
སོ་ཎྜིཾ པ་ཎྞ་ཉྩ པུ་པྥ་ཉྩ, ཕ་ལཾ པ་ཏྠི་ཏ་མེ་ཝ ཙ.
‘‘ན་ག་རཾ དཱ་རུ་ནཱ ཁེ་ཏྟཾ, ཝི་ས་བྷཱ་གེ་ན པ་ཊྚ་ནཾ;
པ་ཙྩ་ནྟ་སཱི་མཱ་ས་པྤཱ་ཡཾ, ཡ་ཏྠ མི་ཏྟོ ན ལ་བྦྷ་ཏི.
‘‘ཨ་ཊྛཱ་ར་སེ་ཏཱ་ནི ཋཱ་ནཱ་ནི, ཨི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཡ པ་ཎྜི་ཏོ;
ཨཱ་ར་ཀཱ པ་རི་ཝ་ཛྫེ་ཡྻ, མ་གྒཾ པ་ཊི་བྷ་ཡཾ ཡ་ཐཱ’’ཏི. (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༥༢) –
ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ཝུ་ཏྟེ་ཧི ཨི་མེ་ཧི ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཧི དོ་སེ་ཧི ག་ཛྫི་ཏེ.
ཨ་ནུ་རཱུ་པེ ཝ་ས་ནྟེ་ནཱཏི –
‘‘ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སེ་ནཱ་ས་ནཾ ནཱ་ཏི་དཱུ་རཾ ཧོ་ཏི ན་ཙྩཱ་ས་ནྣཾ ག་མ་ནཱ་ག་མ་ན་ས་མྤ་ནྣཾ, དི་ཝཱ ཨ་པྤཱ་ཀི་ཎྞཾ, ར་ཏྟིཾ ཨ་པྤ་ས་དྡཾ ཨ་པྤ་ནི་གྒྷོ་སཾ, ཨ་པྤ་ཌཾ་ས་མ་ཀ་ས་ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པ་ས་རཱི་ས་པ་ས་མྥ་སྶཾ, ཏ་སྨིཾ ཁོ པ་ན སེ་ནཱ་ས་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟ་སྶ ཨ་པྤ་ཀ་སི་རེ་ནེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ, ཏ་སྨིཾ ཁོ པ་ན སེ་ནཱ་ས་ནེ ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཝི་ཧ་ར་ནྟི བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་མཱ དྷ་མྨ་དྷ་རཱ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རཱ མཱ་ཏི་ཀཱ་དྷ་རཱ, ཏེ ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་རི་པུ་ཙྪ་ཏི པ་རི་པ་ཉྷ་ཏི ‘ཨི་དཾ, བྷ་ནྟེ, ཀ་ཐཾ, ཨི་མ་སྶ ཀོ ཨ་ཏྠོ’ཏི, ཏ་སྶ ཏེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨ་ཝི་ཝ་ཊ་ཉྩེ་ཝ ཝི་ཝ་ར་ནྟི, ཨ་ནུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་ཏ་ཉྩ ཨུ་ཏྟཱ་ནིཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏེ་སུ ཙ ཀ་ངྑ་ཊྛཱ་ནཱི་ཡེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཀ་ངྑཾ པ་ཊི་ཝི་ནོ་དེ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཉྩ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༡༠.༡༡) –
ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཝ་ཎྞི་ཏེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི གུ་ཎེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ནུ་རཱུ་པེ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཀ་མྨཱ་ནུ་གུ་ཎེ ཝི་ཧཱ་རེ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཋ་མཱ་དཱི་ནཱིཏི པ་ཋ་མ་དུ་ཏི་ཡཱ་དཱི་ནི རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནི. ས་བྦ་སོ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱཏི ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ‘‘ས་བྦཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝི་དྷཱ་ནཾ ཨ་པ་རི་ཧཱ་པེ་ནྟེ་ན བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦོ’’ཏི (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༤༡) ནི་ཀྑི་ཏྟ་སྶ མཱ་ཏི་ཀཱ་པ་ད་སྶ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཀྐ་མེ་ན བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ, ཙི་ཏྟ་ཝི་སུ་དྡྷིཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ས་པྤ་ཉྙོཏི ཀ་མྨ་ཛ་ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་པ་ཉྙཱ་ཡ ཙེ་ཝ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ས་པྤཱ་ཡཱ་ནི པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ པ་རི་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ས་པྤཱ་ཡ་སེ་ཝ་ནོ་པ་ཀཱ་རཱ་ཡ པཱ་རི་ཧཱ་རི་ཡ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ. ཏ་ཏོཏི ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝ་ཛྫི་ཏ་རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པཱ་ད་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ་ནྣཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ན་མ་ཉྙ་ཏ་ར་ཏོ ཛྷཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ. ཏེ་ནཱ་ཧ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ‘‘ཋ་པེ་ཏྭཱ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨ་ཝ་སེ་ས་རཱུ་པཱ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡཱ’’ཏི (ཝི་སུ་དྡྷི. ༢.༦༦༣).
ནཱ་མ་རཱུ་པ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱཏི ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ དི་ཊྛི་ཝི་སུ་དྡྷི་ནི་དྡེ་སེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དི་མུ་ཁེ་སུ ཡ་ཐི་ཙྪི་ཏེ་ན མུ་ཁེ་ན པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཾ ནཱ་མཾ, ཨི་དཾ རཱུ་པཾ, ཨི་མ་མྷཱ ནཱ་མ་རཱུ་པ་ཏོ བྱ་ཏི་རི་ཏྟཾ ཨ་ཏྟཱ་དི ཀི་ཉྩི ཝ་ཏྟ་བྦཾ ན་ཏྠཱི’’ཏི ནི་ཊྛཾ ག་ནྟྭཱ, ཨི་མི་ནཱ དི་ཊྛི་ཝི་སུ་དྡྷི ད་སྶི་ཏཱ.
ཀ་ངྑཾ ཝི་ཏཱི་རི་ཡཱཏི ཡ་ཐཱ་དི་ཊྛ་ནཱ་མ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཀ་ངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎ་ཝི་སུ་དྡྷི་ནི་དྡེ་སེ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༢.༦༧༨ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན པ་ཉྩ་དྷཱ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ན ཏཱ་ཝི་དཾ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཾ, ན ཨ་ཏྟཱ་དི་ཧེ་ཏུ་ཀ’’ནྟི ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ནཱ་མ་རཱུ་པ་སྶ པ་ཉྩ་དྷཱ ད་སྶ་ནེ་ན ཨ་དྡྷ་ཏྟ་ཡ་ག་ཏཾ ‘‘ཨ་ཧོ་སིཾ ནུ ཁོ ཨ་ཧཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་ན་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ (མ. ནི. ༡.༡༨; སཾ. ནི. ༢.༢༠; མ་ཧཱ་ནི. ༡༧༤) སོ་ལ༹་ས་ཝི་དྷཾ ཀ་ངྑཾ, ‘‘ས་ཏྠ་རི ཀ་ངྑ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ན་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ (དྷ. ས. ༡༠༠༨) ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷ་ཉྩ ཀ་ངྑཾ ཝཱི་རི་ཡེ་ན ཏ་རི་ཏྭཱ པ་ཛ་ཧི་ཏྭཱ, ཨི་མི་ནཱ ཀ་ངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎ་ཝི་སུ་དྡྷི ད་སྶི་ཏཱ ཧོ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཀ་ངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎ་ཝི་སུ་དྡྷི་ནི་པྥཱ་ད་ནེ་ན ཉཱ་ཏ་པ་རི་ཉྙཱ་ཡ ཋི་ཏོ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ ས་པྤཱ་ཡཾ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ལ་ཀྑ་ཎ་ཏྟ་ཡཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཀ་ངྑཱ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ཉཱ་ཎེ་ན མ་གྒཱ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷི་ནི་དྡེ་སེ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༢.༦༩༢ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་ས་ནྟོ ཨོ་བྷཱ་སོ, ཉཱ་ཎཾ, པཱི་ཏི, པ་སྶ་དྡྷི, སུ་ཁཾ, ཨ་དྷི་མོ་ཀྑོ, པ་གྒ་ཧོ, ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨུ་པེ་ཀྑཱ, ནི་ཀ་ནྟཱི་ཏི ད་ས་སུ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ་སུ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏེ་སུ ཏ་ཐཱ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏེ ཨོ་བྷཱ་སཱ་ད་ཡོ ད་ས ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ ‘‘ཨ་མ་གྒོ’’ཏི མ་གྒ་ཝཱི་ཐི་པ་ཊི་པ་ནྣཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎམེ་ཝ ‘‘མ་གྒོ’’ཏི པ་ཎྜི་ཏོ པ་ཉྙ་ཝཱ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ, ཨི་མི་ནཱ མ་གྒཱ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷི ས་ངྑེ་པ་ཏོ ད་སྶི་ཏཱ ཧོ་ཏི.
༣༡༥༩. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཏེ་སཾ ཏི་ཎྞཾ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནེ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱཏི ‘‘ནཱ་མ་རཱུ་པ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ས་ངྑེ་པ་ཏོ ད་སྶི་ཏ་ན་ཡེ་ན. ཏེ་སཾ ཏི་ཎྞནྟི དི་ཊྛི་ཝི་སུ་དྡྷི, ཀ་ངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎ་ཝི་སུ་དྡྷི, མ་གྒཱ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷཱི་ཏི ཏཱི་ཧི ཝི་སུ་དྡྷཱི་ཧི ས་ཀ་ས་ཀ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནཾ ནཱ་མ་རཱུ་པ་ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡ་མ་གྒཱ་མ་གྒཱ་ནཾ ཏི་ཎྞཾ. ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནེ ཀ་ཏེ ནི་ཡ་མེ ཀ་ཏེ. ཏི་ཎྞཾ ས་ཙྩཱ་ནནྟི དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡ་མ་གྒ་ས་ངྑ་ཨཱ་ཏཱ་ནཾ ཏི་ཎྞཾ ས་ཙྩཱ་ནཾ. ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ཀ་ཏཾ སི་ཡཱཏི ཉཱ་ཏ་ཏཱི་ར་ཎ་པ་རི་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ལོ་ཀི་ཡེ་ནེ་ཝ ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་ནུ་བོ་དྷ་ཝ་སེ་ན ནི་ཙྪ་ཡོ ཀ་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ་ཐཾ? ནཱ་མ་རཱུ་པ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན དི་ཊྛི་ཝི་སུ་དྡྷི་ཉཱ་ཎེ་ན དུ་ཀྑ་ས་ཙྩ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, པ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་གྒ་ཧ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཀ་ངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎ་ཝི་སུ་དྡྷི་ཉཱ་ཎེ་ན ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ, མ་གྒཱ་མ་གྒ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན མ་གྒཱ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནེ་ན མ་གྒ་ས་ཙྩ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ.
༣༡༦༠-༡. ཨེ་ཝཾ ཉཱ་ཏ་ཏཱི་ར་ཎ་པ་རི་ཉྙཱ་དྭ་ཡཾ ས་ངྑེ་པ་ཏོ ད་སྶེ་ཏྭཱ པ་ཧཱ་ན་པ་རི་ཉྙཱ་ཡ ས་རཱི་ར་བྷཱུ་ཏཱ་ནི ན་ཝ ཉཱ་ཎཱ་ནི ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཱཏི ཨུ་པྤཱ་ད་བྷ་ངྒཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་ས་པྤ་ཝ་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟ་ར་པ་ད་ལོ་པེ་ན ‘‘ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཏ་ཏྠ ཨུ་ད་ཡཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཝ་ཡེ ཝཱ པ་ཝ་ཏྟཱ བྷ་ངྒཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ‘‘བྷ་ངྒཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ. བྷ་ཡ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ཙ ནི་བྦི་དཱ ཙ བྷ་ཡཱ་དཱི་ན་ཝ་ནི་བྦི་དཱ, ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ བྷ་ཡ་ཏོ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ བྷ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཙ དི་ཊྛ་བྷ་ཡཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཏོ པེ་ཀྑ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཙ དི་ཊྛཱ་དཱི་ན་ཝེ་སུ ནི་བྦེ་ད་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ ནི་བྦི་དཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཙ ཏ་ཐཱ ཝུ་ཏྟཱ. ནི་བྦི་ནྡི་ཏྭཱ ས་ངྑཱ་རེ་ཧི མུ་ཙྩི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟཾ ཉཱ་ཎཾ མུ་ཙྩི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཉཱ་ཎཾ. མུ་ཙྩ་ན་སྶ ཨུ་པཱ་ཡ་ས་མྤ་ཊི་པཱ་ད་ན་ཏྠཾ པུ་ན ས་ངྑཱ་ར་ཏྟ་ཡ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཝ་ས་པ་ཝ་ཏྟཾ ཉཱ་ཎཾ པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ.
ས་ངྑཱ་ར་དྷ་མྨེ བྷ་ཡ་ན་ནྡི་ཝི་ཝ་ཛྫ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཉཱ་ཎཾ ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་ཉཱ་ཎཾ, ས་ཙྩཱ་ནུ་ལོ་མོ ཏ་ད་དྷི་ག་མཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ནྟ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ‘‘ས་ཙྩཱ་ནུ་ལོ་མི་ཀ’’ནྟི ཙ ཀ་ལཱ་པ་ས་མྨ་ས་ན་ཉཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ པུ་རི་མཱ་ནཾ ན་ཝ་ནྣཾ ཀི་ཙྩ་ནི་པྥ་ཏྟི་ཡཱ, ཨུ་པ་རི ཙ ས་ཏྟ་ཏིཾ་སཱ་ཡ བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡ་དྷ་མྨཱ་ན་ཉྩ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ན་ཏོ ‘‘ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཉཱ་ཎ’’ནྟི ཙ ཝུ་ཏྟཾ ན་ཝ་མཾ ཉཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཏི ཡཱ ན་ཝཱ་ནུ་པུ་བྦ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་ངྑཱ་ཏཱ པ་ཧཱ་ན་པ་རི་ཉྙཱ ད་སྶི་ཏཱ, ཨ་ཡཾ ‘‘པ་ཊི་པ་དཱ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན’’ནྟི པ་ཀཱ་སི་ཏཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༣༡༦༢. ཏ་ཏོ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཉཱ་ཎ་ཏོ པ་རཾ མ་གྒ་སྶ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཊྛཱ་ནི་ཡཾ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ན་མཱ་ལ་མྦི་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་གོ་ཏྟ་སྶ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་ཏོ, ཨ་རི་ཡ་གོ་ཏྟ་སྶ བྷཱ་ཝ་ན་ཏོ ཝ་ཌྜྷ་ན་ཏོ ཙ ‘‘གོ་ཏྲ་བྷཱུ’’ཏི ས་ངྑཾ ག་ཏ་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶ ས་མ་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝ ཙ. ས་ནྟི་མཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱཏི ས་བྦ་ཀི་ལེ་ས་ད་ར་ཐཱ་ན་ཉྩ ས་ངྑཱ་ར་དུ་ཀྑ་གྒི་ནོ ཙ ཝཱུ་པ་ས་མ་ནི་མི་ཏྟ་ཏྟཱ ‘‘ས་ནྟི’’ནྟི ས་ངྑཱ་ཏཾ ནི་རོ་དྷ་མཱ་ལ་མྦི་ཏྭཱ. ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནནྟི ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཱ་བྷི་ས་མ་ཡཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཛཱ་ན་ན་ཊྛེ་ན ཉཱ་ཎཾ, ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་ཡ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཏོ ད་སྶ་ན་ཊྛེ་ན ད་སྶ་ནནྟི ས་ངྑཾ ག་ཏཾ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ས་ཏྟ་མ་ཝི་སུ་དྡྷི་ཉཱ་ཎཾ ཛཱ་ཡ་ཏེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༣༡༦༣. པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་པ་རི་ཡ་ནྟནྟི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཛ་ཝ་ན་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ. ཏ་སྶཱཏི ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་སྶ. ཕ་ལནྟི ཕ་ལ་ཙི་ཏྟཾ ཨ་ནུ པ་ཙྪཱ མ་གྒཱ་ན་ནྟ་རཾ ཧུ་ཏྭཱ ཛཱ་ཡ་ཏེ.
ཨེ་ཏྠ ‘‘པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་པ་རི་ཡ་ནྟ’’ནྟི ཨི་དཾ ‘‘ཕ་ལ’’ནྟི ཨེ་ཏ་སྶ ཝི་སེ་ས་ནཾ, ཀི་རི་ཡཱ་ཝི་སེ་ས་ནཾ ཝཱ, པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཛ་ཝ་ནཾ མ་རི་ཡཱ་དཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. མ་གྒཱ་ན་ནྟ་རཾ ཕ་ལེ དྭི་ཀྑ་ཏྟུཾ, ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་རུ་དྡྷེ ཏ་ད་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝ བྷ་ཝ་ངྒཾ ཧོ་ཏི, བྷ་ཝ་ངྒཾ ཨཱ་ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཾ མ་གྒ་མཱ་ལ་མྦི་ཏྭཱ མ་ནོ་དྭཱ་རཱ་ཝ་ཛྫ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཏོ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཛ་ཝ་ནཱ་ནི. ཨེ་ཝཾ ཕ་ལ་ཙི་ཏྟཾ བྷ་ཝ་ངྒ་པ་རི་ཡ་ནྟ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ན པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ. ཏ་ཐཱ་པི ཨ་ཉྙེ་ན ཛ་ཝ་ནེ་ན ཨ་ན་ནྟ་རི་ཀཾ ཧུ་ཏྭཱ ཕ་ལ་ཛ་ཝ་ནཱ་ན་མ་ན་ནྟ་རཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཛ་ཝ་ན་མེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཕ་ལ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཛ་ཝ་ནཱ་ན་ནྟ་རེ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནི བྷ་ཝ་ངྒཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ནི ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ‘‘པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ, ཕ་ལཾ ཏ་སྶཱ་ནུ་ཛཱ་ཡ་ཏེ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉྩ མ་གྒ་ཕ་ལ་ནི་བྦཱ་ན་པ་ཧཱི་ན་ཀི་ལེ་ས་ཨ་ཝ་སི་ཊྛ་ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་ཝི་དྷཾ ཧོ་ཏི. ཏེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀཾ ཨེ་ཀེ་ཀེ་ན ཛ་ཝ་ན་ཝཱ་རེ་ན པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏཱི་ཏི པ་ཉྩ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཛ་ཝ་ན་ཝཱ་རཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཏཱ་ནི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ད་སྶི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ་ནི.
༣༡༦༤. ཏེ་ནེ་ཝ ཙ ཨུ་པཱ་ཡེ་ནཱཏི ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་དི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནཾ པ་ཋ་མཾ མ་གྒོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ, ཏེ་ནེ་ཝ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན. སོ བྷི་ཀྑཱུཏི སོ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ བྷི་ཀྑུ. པུ་ན་པྤུ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ནྟོཏི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ. ཡ་ཐཱ པ་ཋ་མ་མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནི པ་ཏྟོ, ཏ་ཐཱ. སེ་ས་མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནི ཙཱཏི དུ་ཏི་ཡཱ་དི་མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནི ཙ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི.
༣༡༦༥. ཨི་ཙྩེ་ཝཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཨུ་པྤཱ་ད་ཝ་ཡ་ནྟཱ་ཏཱི་ཏ་ཀ་ཏྟཱ ཨ་ཙྩ་ནྟཾ ཨ་མ་ཏཾ དྷ་མྨཾ ཨ་ཝེ་ཙྩ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨ་སེ་སཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཝི་དྡྷཾ་ས་ཡི་ཏྭཱ ས་མུ་ཙྪེ་ད་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན པ་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཏ་ཡོ བྷ་ཝེ ཀཱ་མ་བྷ་ཝཱ་དཱི་སུ ཏཱི་སུ བྷ་ཝེ་སུ ནི་ཀ་ནྟི་ཡཱ སོ་ས་ན་ཝ་སེ་ན ཏ་ཡོ བྷ་ཝེ ཝི་སེ་སེ་ན སོ་ས་ཡི་ཏྭཱ སོ ཨ་གྒ་ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ བྷི་ཀྑུ པ་ཋ་མཾ ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནེ སོ་སི་ཏ་ཝི་པཱ་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པ་ས་ངྑཱ་ཏ་ཨུ་པཱ་དི་སེ་ས་ར་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ནི་རུ་པཱ་དི་སེ་སཾ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུཾ ཨུ་པེ་ཏི ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ཨི་ཙྩེ་ཝཾ ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ན་ཡོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ད་སྶི་ཏོ་ཏི ག་ནྠ་བྷཱི་རུ་ཛ་ནཱ་ནུ་གྒ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཝི་ཏྠཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཾ ཨ་ནཱ་མ་སི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ་མ་ཏྟ་མེ་ཝེ་ཏྠ ཀ་ཏཾ. ཝི་ཏྠཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ པ་ན་སྶ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒ་ཏོ, ཏ་བྦ་ཎྞ་ན་ཏོ ཙ ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ.
༣༡༦༦-༧. ཝི་ཉྙཱ་ས་ཀྐ་མ་ཏོ ཝཱ་པཱིཏི ཨ་ཀྑ་ར་པ་ད་ཝཱ་ཀྱ་ས་ངྑཱ་ཏ་ག་ནྠ་ར་ཙ་ན་ཀྐ་མ་ཏོ ཝཱ. པུ་བྦཱ་པ་ར་ཝ་སེ་ན ཝཱཏི ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ན་མ་ཏྠ་ཝི་སེ་སཱ་ནཾ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཝ་སེ་ན ཝཱ. ཨ་ཀྑ་ར་བ་ནྡྷེ ཝཱཏི ས་དྡ་ས་ཏྠ་ཨ་ལ་ངྐཱ་ར་ས་ཏྠ་ཚ་ནྡོ་ཝི་ཙི་ཏི་ས་ཏྠཱ་ནུ་པཱ་ཏེ་ན ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ཡ ཨ་ཀྑ་ར་པ་ད་ར་ཙ་ནཱ་ཡ, གཱ་ཐཱ་བ་ནྡྷེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཡུ་ཏྟཾ ཝི་ཡ ཡ་དི དི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ཏནྟི ཏཾ ‘‘ཨ་ཡུ་ཏྟ’’ནྟི དི་སྶ་མཱ་ན་ཊྛཱ་ནཾ. ཏ་ཐཱ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦནྟི དི་སྶ་མཱ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ནེ་ཝ ཨ་ཡུ་ཏྟ་ནྟི ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཀ་ཐཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ག་ཧེ་ཏ་བྦ་མ་དོ་ས་ཏོ’’ཏི. ཏ་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་མཱ་ཧ ‘‘མ་ཡཱ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏྭཱ, ཀ་ཏ་ཏྟཱ པ་ན ས་བྦ་སོ’’ཏི. ཡོ ཡོ པ་ནེ་ཏྠ དོ་སོ དི་སྶ་ཏི ཁི་ཏྟ་དོ་སོ ཝཱ ཧོ་ཏུ ཝི་པ་ལླཱ་ས་གྒ་ཧ་ཎ་དོ་སོ ཝཱ, ནཱ་པ་རཾ དོ་སོ་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཏཾ པ་ཀ་ར་ཎཾ ས་བྦེ་སཾ ཏི་པི་ཊ་ཀ་པ་རི་ཡ་ཏྟི་པྤ་བྷེ་དཱ་ཡ་ཏ་ན་བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ་ནཾ སི་ཀྑཱ་ཀཱ་མཱ་ནཾ ཐེ་རཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་མཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏ་ཏཾ སཱུ་ཙེ་ཏི. ཨ་ཏྟ་ནོ པ་མཱ་ཎ་སཱུ་ཙ་ནེ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝི་ར་ཙི་ཏ་སྶ ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་སྶཱ་པི པ་མཱ་ཎ་ཏཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ནྟོ ཏ་སྶ ས་ཝ་ནུ་གྒ་ཧ་དྷཱ་ར་ཎཱ་དཱི་སུ སོ་ཏུ་ཛ་ནཾ ནི་ཡོ་ཛེ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
ཨི་ཏི ཝི་ན་ཡ་ཏྠ་སཱ་ར་ས་ནྡཱི་པ་ནི་ཡཱ ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ
ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝི་དྷཱ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ནི་ག་མ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༡༦༨-༧༨. ཨེ་ཝཾ ‘‘ཝི་ན་ཡོ སཾ་ཝ་ར་ཏྠཱ་ཡ, སཾ་ཝ་རོ ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ, ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ པཱ་མོ་ཛྫ་ཏྠཱ་ཡ, པཱ་མོ་ཛྫཾ པཱི་ཏ་ཏྠཱ་ཡ, པཱི་ཏི པ་སྶ་དྡྷ་ཏྠཱ་ཡ, པ་སྶ་དྡྷི སུ་ཁ་ཏྠཱ་ཡ, སུ་ཁཾ ས་མཱ་དྷ་ཏྠཱ་ཡ, ས་མཱ་དྷི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཏྠཱ་ཡ, ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ ནི་བྦི་ད་ཏྠཱ་ཡ, ནི་བྦི་དཱ ཝི་རཱ་ག་ཏྠཱ་ཡ, ཝི་རཱ་གོ ཝི་མུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ཡ, ཝི་མུ་ཏྟི ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཏྠཱ་ཡ, ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་ཨ་ནི་བྦཱ་ན་ཏྠཱ་ཡཱ’’ཏི (པ་རི. ༣༦༥) ད་སྶི་ཏཱ་ནི་སཾ་ས་པ་ར་མྤ་རཱ་ནི་དྡྷཱ་ར་ཎ་མུ་ཁེ་ན ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་ས་ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ སཱ་ནི་སཾ་སཾ ཝི་ན་ཡ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཏ་སྶཱ པ་མཱ་ཎ་ཏ་ཉྩ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ སུ་ཏ་བུ་དྡྷ་ཏྟཱ ‘‘ས་ནི་དཱ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༣.༡༢༦; ཀ་ཐཱ. ༨༠༦) ཝ་ཙ་ན་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙ་རི་ཏ་མ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ནྟོ ཏ་སྶ དེ་ས་ཀཱ་ལཱ་དི་ཝ་སེ་ན ནི་དཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘སེ་ཊྛ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཏ་ཏྠ སེ་ཊྛ་སྶཱཏི དྷ་ན་དྷ་ཉྙ་ཝ་ཏྠཱ་ལ་ངྐཱ་རཱ་དི་ཨུ་པ་བྷོ་ག་པ་རི་བྷོ་ག་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙེ་ཝ གཱ་མ་རཱ་ཛ་དྷཱ་ནི་ཁེ་ཏྟ་ཝ་ཏྠུ་ན་དི་ཏ་ལཱ༹་ཀཱ་རཱ་མཱ་དི་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙ པ་ས་ཏྠ་ཏ་ར་སྶ. ནཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏེཏི མ་ཛ྄ཛྷ་ཝ་ཏྟི་ཏཱ་ཡ ནཱ་བྷི་ས་དི་སེ. ནི་རཱ་ཀུ་ལེཏི མ་ཛ྄ཛྷ་ཝ་ཏྟི་ཏཱ་ཡེ་ཝ པ་རི་མ་ཎྜ་ལཱ་དི་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཝི་ལོ་པཱ་དི་ཨཱ་ཀུ་ལ་ར་ཧི་ཏེ. ས་བྦ་སྶ པ་ན ལོ་ཀ་སྶ རཱ་མ་ཎཱི་ཡ་ཀེ ས་མྤི་ཎྜི་ཏེ ཝི་ཡ ར་མ་ཎཱི་ཡ་ཏ་རེ བྷཱུ་ཏ་མ་ངྒ་ལེ གཱ་མེ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
པུ་ན་པི ཀིཾ་ཝི་སི་ཊྛེ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཀ་ད་ལཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཀ་ད་ལཱི ཙ སཱ་ལ་ཉྩ ཏཱ་ལ་ཉྩ ཨུ་ཙྪུ ཙ ནཱ་ལི༹་ཀེ་རཱ ཙ ཀ་ད་ལཱི…པེ… ནཱ་ལི༹་ཀེ་རཱ, ཏེ་སཾ ཝ་ནཱ་ནི ཀ་ད་ལཱི…པེ… ནཱ་ལི༹་ཀེ་ར་ཝ་ནཱ་ནི, ཏེ་ཧི ཨཱ་ཀུ་ལེ ཨཱ་ཀི་ཎྞེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ་མ་ལཱ་ནི ཙ ཨུ་པྤ་ལཱ་ནི ཙ ཀ་མ་ལུ་པྤ་ལཱ་ནི, ཏེ་ཧི ས་ཉྪ་ནྣཱ ཀ་མ་ལུ་པྤ་ལ་ས་ཉྪ་ནྣཱ, ས་ལི་ལ་སྶ ཨཱ་ས་ཡཱ ས་ལི་ལཱ་ས་ཡཱ, ཀ་མ་ལུ་པྤ་ལ་ས་ཉྪ་ནྣཱ ཙ ཏེ ས་ལི་ལཱ་ས་ཡཱ ཙཱ་ཏི ཀ་མ་ལ…པེ… ས་ལི་ལཱ་ས་ཡཱ, ཏེ་ཧི སོ་བྷི་ཏོ ཀ་མ་ལུ་པྤ་ལ་ས་ཉྪ་ནྣ་ས་ལི་ལཱ་ས་ཡ་སོ་བྷི་ཏོ, ཏ་སྨིཾ.
ཀཱ་ཝེ་རི་ཡཱ ཛ་ལཾ ཀཱ་ཝེ་རི་ཛ་ལཾ, ཀཱ་ཝེ་རི་ཛ་ལ་སྶ ས་མྤཱ་ཏོ པ་ཝ་ཏྟ་ནཾ ཀཱ་ཝེ་རི་ཛ་ལ་ས་མྤཱ་ཏོ, ཏེ་ན པ་རི ས་མ་ནྟ་ཏོ བྷཱུ་ཏཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ མ་ཧཱི་ཏ་ལཾ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཀཱ་ཝེ་རི་ཛ་ལ་ས་མྤཱ་ཏ་པ་རི་བྷཱུ་ཏ་མ་ཧཱི་ཏ་ལོ, ཏ་སྨིཾ. ཨི་དྡྷེཏི ནཱ་ནཱ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ས་མི་དྡྷེ. ས་བྦ་ངྒ་ས་མྤ་ནྣེཏི ས་བྦ་སུ་ཁོ་པ་ཀ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣེ. མ་ངྒ་ལེཏི ཛ་ནཱ་ནཾ ཨི་དྡྷི་ཝུ་དྡྷི་ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏེ. བྷཱུ་ཏ་མ་ངྒ་ལེཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀེ གཱ་མེ.
པ་ཝ་རོ ཏི་ར་ཏཱ་རཱི་ཎ་ཏ་ལཱ་དི་ག་ཎེ་ཧི ཀུ་ལཱ་ཙ་ལ་ཙ་ཀྐ་བྷོ་གི་ནཱ བྷོ་ག་ཝ་ལ་ཡ་སཱི་ད་ནྟ་ར་སཱ་ག་རཱ་དི ཨཱ་ཀཱ་རོ ཨེ་ཏཱ་ས་ནྟི པ་ཝ་རཱ་ཀཱ་རཱ, པཱ་ཀཱ་རཱ ཙ པ་རི་ཁཱ ཙ པཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཁཱ, པ་ཝ་རཱ་ཀཱ་རཱ ཙ ཏཱ པཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཁཱ ཙཱ་ཏི པ་ཝ་རཱ་ཀཱ་ར་པཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཁཱ, ཏཱ་ཧི པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ པ་ཝ་རཱ་ཀཱ་ར་པཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཁཱ་པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ, ཏ་སྨིཾ. ད་སྶ་ནཱི་ཡེཏི ད་སྶ་ནཱ་ར་ཧེ. མ་ནོ ར་མ་ཏི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི མ་ནོ་ར་མོ, ཏ་སྨིཾ.
ཏཱི་ར་སྶ ཨ་ནྟོ ཏཱི་ར་ནྟོ, ཏཱི་ར་མེ་ཝ ཝཱ ཨ་ནྟོ ཏཱི་ར་ནྟོ, པོ་ཀྑ་ར་ཎི་སོ་བྦྷ་ཨུ་ད་ཀ་ཝཱ་ཧ་ཀ་པ་རི་ཁཱ་དཱི་ནཾ ཀཱུ་ལ་པྤ་དེ་སོ, ཏཱི་ར་ནྟེ རུ་ཧིཾ་སུ ཛཱ་ཡིཾ་སཱུ་ཏི ཏཱི་ར་ནྟ་རུ་ཧཱ, ཏཱི་ར་ནྟ་རུ་ཧཱ ཙ ཏེ བ་ཧུ་ཏྟཱ ཨ་ཏཱི་རཱ ཨ་པ་རི་ཙྪེ་དཱ ཙཱ་ཏི ཏཱི་ར་ནྟ་རུ་ཧ་ཝཱ་ཏཱི་རཱ. ཝ-ཀཱ་རོ ས་ནྡྷི་ཛོ, ཏ་རཱུ་ནཾ རཱ་ཛཱ་ནོ ཏ་རུ་རཱ་ཛཱ་ནོ, ཏཱི་ར་ནྟ་རུ་ཧ་ཝཱ་ཏཱི་རཱ ཙ ཏེ ཏ་རུ་རཱ་ཛཱ་ནོ ཙཱ་ཏི ཏཱི་ར་ནྟ་རུ་ཧ་ཝཱ་ཏཱི་ར་ཏ་རུ་རཱ་ཛཱ་ནོ, ཏེ་ཧི ཝི་རཱ་ཛི་ཏོ ཏཱི་ར་ནྟ…པེ… ཝི་རཱ་ཛི་ཏོ, ཏ་སྨིཾ, པུ་པྥཱུ་པ་ག་ཕ་ལཱུ་པ་ག་ཚཱ་ཡཱུ་པ་གེ་ཧི མ་ཧཱ་རུ་ཀྑེ་ཧི པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཏཱི་ར་ནྟ་རུ་ཧ་ཝཱ་ན་ཏ་རུ་རཱ་ཛི་ཝི་རཱ་ཛི་ཏེ’’ཏི ཝཱ པཱ་ཋོ, ཏཱི་ར་ནྟ་རུ་ཧཱ་ནཾ ཝཱ་ན་ཏ་རཱུ་ནཾ ཝེ་ཏ་རཱུ་པ་རུ་ཀྑཱ་ནཾ རཱ་ཛཱི་ཧི པ་ནྟཱི་ཧི པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དི་ཛཱ་ནཾ ག་ཎཱ དི་ཛ་ག་ཎཱ, ནཱ་ནཱ ཙ ཏེ དི་ཛ་ག་ཎཱ ཙཱ་ཏི ནཱ་ནཱ་དི་ཛ་ག་ཎཱ, ཏེ ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ར་མ་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ནཱ་ནཱ་དི་ཛ་ག་ཎཱ་རཱ་མོ, ཏ་སྨིཾ, སུ་ཀ་ཀོ་ཀི་ལ་མ་ཡཱུ་རཱ་དི་ས་ཀུ་ཎཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ར་མ་ན་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནཱ་ནཱ་རཱ་མ་མ་ནོ་ར་མེཏི ནཱ་ནཱ ཨ་ནེ་ཀེ ཨཱ་རཱ་མཱ པུ་པྥ་ཕ་ལཱ་རཱ་མཱ ནཱ་ནཱ་རཱ་མཱ, ཏེ་ཧི མ་ནོ་ར་མོ་ཏི ནཱ་ནཱ་རཱ་མ་མ་ནོ་ར་མོ, ཏ་སྨིཾ.
ཙཱ་རཱུ ཙ ཏེ པ་ངྐ་ཛཱ ཙཱ་ཏི ཙཱ་རུ་པ་ངྐ་ཛཱ, ཀ་མ་ལུ་པྤ་ལ་ཀུ་མུ་དཱ་ད་ཡོ, ཙཱ་རུ་པ་ངྐ་ཛེ་ཧི སཾ་ཀི་ཎྞཱ ས་ཉྪ་ནྣཱ ཙཱ་རུ་པ་ངྐ་ཛ་སཾ་ཀི་ཎྞཱ, ཙཱ་རུ་པ་ངྐ་ཛ་སཾ་ཀི་ཎྞཱ ཙ ཏེ ཏ་ལཱ༹་ཀཱ ཙེ་ཏི ཙཱ་རུ་པ་ངྐ་ཛ་སཾ་ཀི་ཎྞ་ཏ་ལཱ༹་ཀཱ, ཏེ་ཧི ས་མ་ལ་ངྐ་ཏོ ཝི་བྷཱུ་སི་ཏོ ཙཱ་རུ…པེ… ས་མ་ལ་ངྐ་ཏོ, ཏ་སྨིཾ. སུ་ནྡ་རོ མ་དྷུ་རོ ར་སོ ཨ་སྶཱ་ཏི སུ་ར་སཾ, སུ་ར་ས་ཉྩ ཏཾ ཨུ་ད་ཀ་ཉྩཱ་ཏི སུ་ར་སོ་ད་ཀཾ, སུ་ར་སོ་ད་ཀེ་ན ས་མྤུ་ཎྞཱ སུ་ར་སོ་ད་ཀ་ས་མྤུ་ཎྞཱ, ཝ་རཱ ཙ ཏེ ཀཱུ་པཱ ཙཱ་ཏི ཝ་ར་ཀཱུ་པཱ, སུ་ར་སོ་ད་ཀ་ས་མྤུ་ཎྞཱ ཙ ཏེ ཝ་ར་ཀཱུ་པཱ ཙེ་ཏི སུ་ར་སོ་ད་ཀ་ས་མྤུ་ཎྞ་ཝ་ར་ཀཱུ་པཱ, ཏེ་ཧི ཨུ་པ་སོ་བྷི་ཏོ སུ་ར་སོ…པེ… ཀཱུ་པ་སོ་བྷི་ཏོ, ཏ་སྨིཾ.
ཝི་སེ་སེ་ན ཙི་ཏྲཱ་ཏི ཝི་ཙི་ཏྲཱ, ཝི་ཙི་ཏྲཱ ཙ ཏེ ཝི་པུ་ལཱ ཙཱ་ཏི ཝི་ཙི་ཏྲ་ཝི་པུ་ལཱ, ཝི་ཙི་ཏྲ་ཝི་པུ་ལཱ ཙ ཏེ མ་ཎྜ་པཱ ཙཱ་ཏི…པེ… མ་ཎྜ་པཱ, ཨ་ཏི་ས་ཡེ་ན ཨུ་གྒ་ཏཱ ཨ་ཙྩུ་གྒ་ཏཱ, ཨ་ཙྩུ་གྒ་ཏཱ ཙ ཏེ ཝ་ར་མ་ཎྜ་པཱ ཙཱ་ཏི ཨ་ཙྩུ་གྒ་ཝ་ར་མ་ཎྜ་པཱ, གཱ་ཐཱ་བ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན ཝ་ཎྞ་ལོ་པོ, ཝི་ཙི་ཏྲ་ཝི་པུ་ལཱ ཙ ཏེ ཨ་ཙྩུ་གྒ་ཝ་ར་མ་ཎྜ་པཱ ཙཱ་ཏི ཝི་ཙི་ཏྲ་ཝི་པུ་ལ་ཨ་ཙྩུ་གྒ་ཝ་ར་མ་ཎྜ་པཱ, ཏེ་ཧི མ་ཎྜི་ཏོ ཝི་བྷཱུ་སི་ཏོ ཝི་ཙི་ཏྲ…པེ… མ་ཎྜི་ཏོ, ཏ་སྨིཾ. མ་ཎྜཾ སཱུ་རི་ཡ་ར་སྨིཾ པཱ་ཏི ར་ཀྑ་ཏཱི་ཏི མ་ཎྜ་པོ. ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ཨཱ་ག་མྨ ཝ་ས་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཨཱ་ཝཱ་སོ, པཱ་སཱ་ད་ཧ་མྨི་ཡ་མཱ་ལཱ༹་ད་ཡོ. ཨ་ནེ་ཀེ་ཧཱིཏི བ་ཧཱུ་ཧི. ཨ་ཙྩ་ནྟནྟི ཨ་ཏི་ས་ཡེ་ན.
དྷ་ར་ཎཱི་ཏ་ལཾ བྷེ་ཏྭཱ ཨུ་གྒ་ཏེ་ན ཝི་ཡ, ཁ་རཾ ཕ་རུ་སཾ ཀེ་ལཱ་ས་སི་ཁ་རཾ ཛི་ཏྭཱ ཨ་ཝ་ཧ་ས་ནྟེ་ན ཝི་ཡ ཐཱུ་པེ་ན ཙ ཨུ་པ་སོ་བྷི་ཏེ ཝི་ཧཱ་རེ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ཨ་མྦུཾ ད་དཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་མྦུ་དོ, ས་ར་དེ ཨ་མྦུ་དོ ས་ར་ད་མྦུ་དོ, ཐུ་ལླ་ན་ཏ་མ་ཧ་ནྟ་བྷཱ་ཝ་སཱ་མ་ཉྙེ་ན ས་ར་ད་མྦུ་དེ་ན ས་ངྐཱ་སོ ས་ར་ད་མྦུ་ད་ས་ངྐཱ་སོ, ཏ་སྨིཾ. ས་མྨཱ ཨུ་སྶི་ཏོ ཨུ་གྒ་ཏོ་ཏི ས་མུ་སྶི་ཏོ, ཏ་སྨིཾ. ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱ་ནཾ, ཝ་ས་ནྟཱ་ན་ཉྩ པ་སཱ་དཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཏོ་སཾ ཛ་ནེ་ཏཱི་ཏི པ་སཱ་ད་ཛ་ན་ནཾ, ཏ་སྨིཾ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ཐཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་དེ་སཾ ད་སྶེ་ཏི, ‘‘ཝ་ས་ཏཱ མ་ཡཱ’’ཏི ཀ་ཏྟཱ་རཾ.
དེ་ཝ་ད་ཏྟ་ཙི་ཉྩ་མཱ་ཎ་ཝི་ཀཱ་དཱི་ཧི ཀ་ཏཱ་པ་རཱ་དྷ་སྶ, སཱི་ཏུ་ཎྷཱ་དི་པ་རི་སྶ་ཡ་སྶ ཙ ས་ཧ་ན་ཏོ, ས་ས་ནྟཱ་ན་ག་ཏ་ཀི་ལེ་སཱ་དཱི་ནཾ ཧ་ན་ན་ཏོ ཙ སཱི་ཧོ ཝི་ཡཱ་ཏི སཱི་ཧོ, བུ་དྡྷོ ཙ སོ སཱི་ཧོ ཙཱ་ཏི བུ་དྡྷ་སཱི་ཧོ. སེ་ཊྛ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཝཱ སཱི་ཧ-ས་དྡོ, བུ་དྡྷ་སེ་ཊྛེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝུ་ཏྟ་སྶཱཏི དེ་སི་ཏ་སྶ. ཝི་ན་ཡ་སྶ ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀ་སྶ. ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོཏི པཱ་ཋཱ་ག་ཏོ ཙེ་ཝ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ག་ཏོ ཙ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་པ་ར་མྤ་རཱ་བྷ་ཏོ ཙ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ. བུ་དྡྷ་སཱི་ཧནྟི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀཾ མ་ཧཱ་ཐེ་རཾ. ས་མུ་དྡི་སྶཱཏི ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ, ཏེ་ན ཀ་ཏ་ཨཱ་ཡཱ་ཙ་ནཾ པ་ཊི་ཙྩཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ བཱ་ཧི་ར་ནི་མི་ཏྟཾ ད་སྶི་ཏཾ.
ཨ་ཡཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ མ་མ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀཾ བུ་དྡྷ་སཱི་ཧཾ ས་མུ་དྡི་སྶ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཧི་ཏ་ཏྠཱ་ཡ ས་མཱ་ས་ཏོ ཝ་རཔཱ་སཱ་དེ ཝ་ས་ཏཱ མ་ཡཱ ཀ་ཏོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ཀི་མ་ཏྠཱ་ཡཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཝི་ན་ཡ་སྶཱ་ཝ་བོ་དྷ་ཏྠཾ, སུ་ཁེ་ནེ་ཝཱ་ཙི་རེ་ན ཙཱ’’ཏི, ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སེ་ན ནི་བྦཱ་ན་པ་རི་ཡ་ནྟཱ་ནི་སཾ་ས་སྶ ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀ་སྶ པ་ཀ་ར་ཎ་སྶ ག་ནྠ་ཝ་སེ་ན ས་མཱ་སེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན སུ་ཊྛུ ཝི་ནི་ཙྪི་ཏ་ཏྟཱ སུ་ཁེ་ན ཙེ་ཝ ཨ་ཙི་རེ་ན ཙ ཨ་ཝ་བོ་དྷ་ན་ཏྠ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. བྷི་ཀྑཱུ་ནནྟི པ་དྷཱ་ན་ནི་ད་སྶ་ནཾ, ཨེ་ཀ་སེ་ས་ནི་དྡེ་སོ ཝཱ ཧེ་ཊྛཱ –
‘‘བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ན་ཉྩ ཧི་ཏ་ཏྠཱ་ཡ ས་མཱ་ཧི་ཏོ. པ་ཝ་ཀྑཱ་མཱི’’ཏི (ཝི. ཝི. ག་ནྠཱ་ར་མྦྷ་ཀ་ཐཱ ༢) –
ཨཱ་ར་དྡྷ་ཏྟཱ. ཨི་མི་ནཱ པ་ཡོ་ཛ་ནཾ ད་སྶི་ཏཾ.
༣༡༧༩. ཨེ་ཝཾ དེ་ས་ཀ་ཏྟུ་ནི་མི་ཏྟ་པ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ད་སྶེ་ཏྭཱ ཀཱ་ལ་ནི་ཡ་མཾ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཙྩུ་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཝི་ཀྐ་མ་ནཾ ཝི་ཀྐ་ནྟོ, ཝི་ཀྐ་མོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཙྩུ་ཏཾ ཀེ་ན་ཙི ཨ་ན་བྷི་བྷཱུ་ཏཾ, ཏ་ཉྩ ཏཾ ཝི་ཀྐ་ནྟ་ཉྩཱ་ཏི ཨ་ཙྩུ་ཏ་ཝི་ཀྐ་ནྟཾ, ཨ་ཙྩུ་ཏ་སྶ ནཱ་རཱ་ཡ་ན་སྶ ཝི་ཡ ཨ་ཙྩུ་ཏ་ཝི་ཀྐ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཙྩུ་ཏ་ཙྩུ་ཏ་ཝི་ཀྐ་ནྟོ. ཀོ སོ? རཱ་ཛཱ, ཏ་སྨིཾ. ཀ་ལ་མྦྷ་ཀུ་ལཾ ན་ནྡ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཀ་ལ་མྦྷ་ཀུ་ལ་ན་ནྡ་ནོ, ཏ་སྨིཾ. ཨི་མི་ནཱ ཏ་སྶ ཀུ་ལ་ཝཾ་སོ ནི་ད་སྶི་ཏོ. ཀ་ལ་མྦྷ་ཀུ་ལ་ཝཾ་ས་ཛཱ་ཏེ ཨ་ཙྩུ་ཏ་ཙྩུ་ཏ་ཝི་ཀྐ་ནྟ་ནཱ་མེ ཙོ་ལ༹་རཱ་ཛི་ནི མ་ཧིཾ ཙོ་ལ༹་ར་ཊྛཾ ས་མ་ནུ་སཱ་ས་ནྟེ ས་མྨཱ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནྟེ ས་ཏི ཏ་སྨིཾ ཙོ་ལ༹་རཱ་ཛི་ནི ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ ས་ཏི ཨ་ཡཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ མ་ཡཱ ཨཱ་ར་དྡྷོ ཙེ་ཝ ས་མཱ་པི་ཏོ ཙཱ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ལཾ ནི་ད་སྶེ་ཏི.
༣༡༨༠. ཨི་དཱ་ནི ཨི་མཾ ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་ཉྙ་ས་མྤ་དཾ ས་ཀ་ལ་ལོ་ཀ་ཧི་ཏ་ཏྠཱ་ཡ པ་རི་ཎཱ་མེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཡ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་ཡཾ ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཝི་ནཱ ཡ་ཐཱ སི་དྡྷིཾ ནི་པྥ་ཏྟིཾ པ་ཏྟོ, ཏ་ཐཱ ས་ཏྟཱ་ནཾ དྷ་མྨ་སཾ་ཡུ་ཏཱ ཀུ་ས་ལ་ནི་སྶི་ཏཱ ས་ངྐ་པྤཱ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ, ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྠཱ ཝཱ ས་བྦེ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཝི་ནཱ སི་ཛ྄ཛྷ་ནྟུ ནི་པྤ་ཛྫ་ནྟཱུ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༣༡༨༡. ཏེ་ནེ་ཝ པུ་ཉྙ་པྥ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ཀ་ལ་ལོ་ཀ་ཧི་ཏེ་ཀ་ཧེ་ཏུ་ནོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ས་ན་སྶ ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་མཱ་སཱི་ས་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཡཱ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ‘‘མ་ནྡཱ་རོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི སཱི་ཏ་སི་ནི་དྡྷ་ཨེ་ཀ་པ་བྦ་ཏ་རཱ་ཛཱ. ཀཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨུ་ད་ཀཾ, ཏེ་ན དཱ་རི་ཏོ ནི་གྒ་མ་པྤ་དེ་སོ ‘‘ཀ་ནྡ་རོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. སཱི་ཏ་སི་ནི་དྡྷ་ཝི་པུ་ལ་པུ་ལི་ན་ཏ་ལེ་ཧི, ས་ནྡ་མཱ་ན་སཱ་ཏ་སཱི་ཏ་ལ་པ་ས་ནྣ་ས་ལི་ལེ་ཧི, ཀཱི་ལ༹་མཱ་ན་ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་མ་ཙྪ་གུ་མྦེ་ཧི, ཨུ་བྷ་ཡ་ཏཱི་ར་པུ་པྥ་ཕ་ལ་པ་ལླ་ཝཱ་ལ་ངྐ་ཏ་ཏ་རུ་ལ་ཏཱ་ཝ་ནེ་ཧི, ཀཱུ་ཛ་མཱ་ན་སུ་ཀ་སཱ་ལི་ཀ་ཀ་ཨོ་ཀི་ལ་མ་ཡཱུ་ར་ཧཾ་སཱ་དི་ས་ཀུ་ནྟཱ་བྷི་རུ་ཏེ་ཧི, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ པ་རི་བྷ་མ་ནྟ་བྷ་མ་རཱ་མ་ཝ་ཛྫཱ་ཧི ཙ ཙཱ་རུ མ་ནུ་ཉྙཱ ཀ་ནྡ་རཱ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཙཱ་རུ་ཀ་ནྡ་རོ. ཀ་ལི ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་པ་རཱ་དྷོ, ཏཾ སཱ་ས་ཏི ཧིཾ་ས་ཏི ཨ་པ་ནེ་ཏཱི་ཏི ཀ་ལི་སཱ་ས་ནཾ. ‘‘ཀ་ལུ་སཱ་ས་ན’’ནྟི ཝཱ པཱ་ཋོ. ཀ་ལུ་སཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པཱ་པཾ, ཏཾ ཨ་ས་ཏི ཝི་ཀྑི་པ་ཏི དཱུ་ར་མུ་སྶཱ་ར་ཡ་ཏཱི་ཏི ཀ་ལུ་སཱ་ས་ནཾ, པ་རི་ཡ་ཏྟི་པ་ཊི་པ་ཏྟི་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཏི་ཝི་དྷ་སཱ་ས་ནཾ.
༣༡༨༢. ཨེ་ཝཾ ཨོ་ཀ་སྶ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀ་པ་ར་མ་ཏྠ་ཧི་ཏ་སཱ་དྷ་ཀ་སྶ སཱ་ས་ན་སྶ ཙི་ར་ཊྛི་ཏིཾ པ་ཏྠེ་ཏྭཱ ཏེ་ནེ་ཝ པུ་ཉྙ་ཀ་མྨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ལོ་ཀ་སྶ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་ཏྠ་ཧེ་ཏུ་མཱ་སཱི་ས་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཀཱ་ལེ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཀཱ་ལེཏི ས་སྶ་ས་མི་དྡྷཱི་ནཾ ཨ་ནུ་རཱུ་པེ ཀཱ་ལེ. ས་མྨཱ པ་ཝ་སྶ་ནྟཱུཏི ཨ་ཝུ་ཊྛི་ཨ་ཏི་ཝུ་ཊྛི་དོ་ས་ར་ཧི་ཏཱ ཡ་ཐཱ ས་སྶཱ་དཱི་ནི ས་མྤ་ཛྫ་ནྟི, ཏ་ཐཱ ཝ་སྶཾ ཝུ་ཊྛི་དྷཱ་རཾ པ་ཝ་སྶ་ནྟཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝ་སྶ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀཱཏི ཝ་སྶ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀཱ་དྷི་ཊྛི་ཏཱ པ་ཛྫུ་ནྣ་དེ་ཝ་པུ་ཏྟཱ. མ་ཧཱི་པཱ་ལཱཏི རཱ་ཛཱ་ནོ. དྷ་མྨ་ཏོཏི ད་ས་རཱ་ཛ་དྷ་མྨ་ཏོ. ས་ཀ་ལཾ མ་ཧིནྟི པ་ཐ་ཝི་ནི་སྶི་ཏ་ས་བྦ་ཛ་ན་ཀཱ་ཡཾ.
༣༡༨༣. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ལོ་ཀ་སྶ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ས་མྤ་ཏྟི་སཱ་དྷ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་ཉྙ་པ་རི་ཎཱ་མཾ ཀ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཝི་དི་ཏ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ས་མྤ་ཏྟི་ནི་པྥཱ་ད་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པུ་ཉྙ་པ་རི་ཎཱ་མཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨི་མ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་ར་ཙི་ཏཾ པ་ཙྩ་ཀྑཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་མཱ་ཧ. སཱ་ར་བྷཱུ་ཏནྟི སཱི་ལ་སཱ་རཱ་དི་ཏི་ཝི་དྷ་སི་ཀྑཱ་སཱ་ར་སྶ པ་ཀཱ་ས་ན་ཏོ ཧ་ཏྠ་སཱ་ར་མི་ཝ བྷཱུ་ཏཾ. ཧི་ཏནྟི ཏ་ད་ཏྠེ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་ས་ནི་བྦཱ་ནཱ་ཝ་སཱ་ན་སྶ ཧི་ཏ་སྶ ཨཱ་ཝ་ཧ་ན་ཏོ, སཾ་སཱ་ར་དུ་ཀྑ་སྶ ཙ ཝཱུ་པ་ས་མ་ན་ཏོ ཨ་མ་ཏོ་ས་དྷཾ ཝི་ཡ ཧི་ཏཾ. ཨ་ཏྠ་ཡུ་ཏྟནྟི དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀ་པ་ར་མ་ཏྠཱ་ནཾ ཝི་ན་ཡ་ནཱ་དཱི་ཧི ཡུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་ཏྠ་ཡུ་ཏྟཾ. ཀ་རོ་ནྟེ་ནཱཏི ར་ཙ་ཡ་ནྟེ་ན མ་ཡཱ. ཡཾ པུ་ཉྙཾ པ་ཏྟནྟི ཀཱ་ར་ཀཾ པུ་ནཱ་ཏཱི་ཏི པུ་ཉྙཾ, པུ་ཛྫ་བྷ་ཝ་ཕ་ལ་ནི་པྥཱ་ད་ན་ཏོ ཝཱ ‘‘པུ་ཉྙ’’ནྟི ས་ངྑཾ ག་ཏཾ ཡཾ ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཾ ཨ་པ་རི་མེ་ཡྻ་བྷ་ཝ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ པ་སུ་ཏཾ ཨ་དྷི་ག་ཏཾ. ཏེ་ན པུ་ཉྙེ་ན ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏེ་ན. ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོཏི ཨ་ཡཾ ས་ཀ་ལོ་པི ས་ཏྟ་ལོ་ཀོ. མུ་ནི་ནྡ་པྤ་ཡཱ་ཏནྟི མུ་ནི་ནྡེ་ན ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ས་མྤ་ཏྟཾ. ཝཱི་ཏ་སོ་ཀནྟི ཝི་ག་ཏ་སོ་ཀཾ. སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶ་ཨུ་པཱ་ཡཱ་སཱ་དཱི་ཧི ཝི་ག་ཏ་ཏྟཱ, ཏེ་སཾ ནི་ཀྐ་མ་ན་ནི་མི་ཏྟ་ཏྟཱ ཙ ཨ་པ་ག་ཏ་སོ་ཀཱ་དི་སཾ་སཱ་ར་དུ་ཀྑཾ. སི་ཝཾ པུ་རཾ ནི་བྦཱ་ན་པུ་རཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏུ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏུ, ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནེ་ན, ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཙ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏཱུ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཨི་ཏི ཏ་མྦ་པ་ཎྞི་ཡེ་ནཱ་ཏི་ཨཱ་དི པ་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཀ་སྶ པ་བྷ་ཝ་སུ་དྡྷི་བཱ་ཧུ་ས་ཙྩཱ་དི་གུ་ཎ་མུ་ཁེ་ན པ་ཀ་ར་ཎེ གཱ་ར་ཝཾ ཛ་ནེ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ཨེ་ཏ་སྶ སི་སྶེ་ན ཋ་པི་ཏཾ ཝཱ་ཀྱཾ.
ཏ་ཏྠ ཏ་མྦ་པ་ཎྞི་ཡེ་ནཱཏི ཏ་མྦ་པ་ཎྞི་མྷི ཛཱ་ཏོ, ཏ་ཏྠ ཝི་དི་ཏོ, ཏ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏོ་ཏི ཝཱ ཏ་མྦ་པ་ཎྞི་ཡོ, ཏེ་ན. བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་མ་ཝེ་ཙྩ ཨ་དྷཱི་ཏ་ཝཱ་ཏི ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎོ, པ་ར་མོ ཙ ཨུ་ཏྟ་མོ ཙ སོ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎོ ཙཱ་ཏི པ་ར་མ་ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎོ, ཏེ་ན. ཏཱི་ཎི པི་ཊ་ཀཱ་ནི ས་མཱ་ཧ་ཊཱ་ནི, ཏི་ཎྞཾ པི་ཊ་ཀཱ་ནཾ ས་མཱ་ཧཱ་རོ ཝཱ ཏི་པི་ཊ་ཀཾ, ནཱི་ཡ་ནྟི བུ་ཛ྄ཛྷཱི་ཡ་ནྟི སེ་ཡྻ་ཏྠི་ཀེ་ཧཱི་ཏི ན་ཡཱ, ན་ཡ་ནྟི ཝཱ ཨེ་ཏེ་ཧི ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཝི་སེ་སེ་ནཱ་ཏི ན་ཡཱ, པཱ་ལི༹་ན་ཡ་ཨ་ཏྠ་ན་ཡ་ཨེ་ཀ་ཏྟ་ན་ཡཱ་ད་ཡོ་ཝ, ཏི་པི་ཊ་ཀེ ཨཱ་ག་ཏཱ ན་ཡཱ ཏི་པི་ཊ་ཀ་ན་ཡཱ, ཝི་དྷཱ་ནཾ པ་སཱ་ས་ནཾ, པ་ཝ་ཏྟ་ནཾ ཝཱ ཝི་དྷི, ཏི་པི་ཊ་ཀ་ན་ཡཱ་ནཾ ཝི་དྷི ཏི་པི་ཊ་ཀ་ན་ཡ་ཝི་དྷི, ཏི་པི་ཊ་ཀ་ན་ཡ་ཝི་དྷི་མྷི ཀུ་ས་ལོ ཏི་པི་ཊ་ཀ་ན་ཡ་ཝི་དྷི་ཀུ་ས་ལོ, ཏེ་ན.
པ་ར་མཱ ཙ ཏེ ཀ་ཝི་ཛ་ནཱ ཙཱ་ཏི པ་ར་མ་ཀ་ཝི་ཛ་ནཱ, པ་ར་མ་ཀ་ཝི་ཛ་ནཱ་ནཾ ཧ་ད་ཡཱ་ནི པ་ར་མ་ཀ་ཝི་ཛ་ན་ཧ་ད་ཡཱ་ནི, པ་དུ་མཱ་ནཾ ཝ་ནཱ་ནི པ་དུ་མ་ཝ་ནཱ་ནི, པ་ར་མ་ཀ་ཝི་ཛ་ན་ཧ་ད་ཡཱ་ནི ཙ ཏཱ་ནི པ་དུ་མ་ཝ་ནཱ་ནི ཙཱ་ཏི པ་ར་མ་ཀ་ཝི་ཛ་ན་ཧ་ད་ཡ་པ་དུ་མ་ཝ་ནཱ་ནི, ཏེ་སཾ ཝི་ཀ་ས་ནཾ བོ་དྷཾ སཱུ་རི་ཡོ ཝི་ཡ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི པ་ར་མ་ཀ་ཝི་ཛ་ན་ཧ་ད་ཡ་པ་དུ་མ་ཝ་ན་ཝི་ཀ་ས་ན་ཀ་རོ, ཏེ་ན. ཀ་ཝཱི ཙ ཏེ ཝ་རཱ ཙཱ་ཏི ཀ་ཝི་ཝ་རཱ, ཀ་ཝཱི་ནཾ ཝ་རཱ་ཏི ཝཱ ཀ་ཝི་ཝ་རཱ, ཀ་ཝི་ཝ་རཱ་ནཾ ཝ་ས་བྷོ ཨུ་ཏྟ་མོ ཀ་ཝི་ཝ་ར་ཝ་ས་བྷོ, ཏེ་ན, ཀ་ཝི་རཱ་ཛ་རཱ་ཛེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
པ་ར་མཱ ཙ སཱ ར་ཏི ཙཱ་ཏི པ་ར་མ་ར་ཏི, པ་ར་མ་ར་ཏིཾ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི པ་ར་མ་ར་ཏི་ཀ་རཱ་ནི, ཝ་རཱ་ནི ཙ ཏཱ་ནི མ་དྷུ་རཱ་ནི ཙཱ་ཏི ཝ་ར་མ་དྷུ་རཱ་ནི, ཝ་ར་མ་དྷུ་རཱ་ནི ཙ ཏཱ་ནི ཝ་ཙ་ནཱ་ནི ཙཱ་ཏི ཝ་ར་མ་དྷུ་ར་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི, པ་ར་མ་ར་ཏི་ཀ་རཱ་ནི ཙ ཏཱ་ནི ཝ་ར་མ་དྷུ་ར་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི ཙཱ་ཏི པ་ར་མ་ར་ཏི་ཀ་ར་ཝ་ར་མ་དྷུ་ར་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི, ཨུ་གྒི་ར་ཎཾ ཀ་ཐ་ནཾ ཨུ་གྒཱ་རོ, པ་ར་མ་ར་ཏི་ཀ་ར་ཝ་ར་མ་དྷུ་ར་ཝ་ཙ་ནཱ་ནཾ ཨུ་གྒཱ་རོ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི པ་ར་མ…པེ… ཝ་ཙ་ནུ་གྒཱ་རོ, ཏེ་ན. ཨུ་ར་ག་པུ་རཾ པ་ར་མ་པ་ཝེ་ཎི་གཱ་མོ ཨ་སྶ ནི་ཝཱ་སོ་ཏི ཨུ་ར་ག་པུ་རོ, ཏེ་ན. བུ་དྡྷ་ད་ཏྟེ་ནཱཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀེ་ན ཐེ་རེ་ན, ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་བུ་དྡྷ་ད་ཏྟ་ཏྠེ་རེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཡཾ ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ར་ཙི་ཏོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
ནི་ཊྛི་ཏཱ ཙཱ་ཡཾ ཝི་ན་ཡ་ཏྠ་སཱ་ར་ས་ནྡཱི་པ་ནཱི ནཱ་མ
ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ-ཊཱི་ཀཱ ས་མ་ཏྟཱ.
ན་མོ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ