པ་ཝཱ་ར་ཎ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༢༦༣༣. ‘‘པ་ཝཱ་ར་ཎཱ’’ཏི ཨི་དཾ ‘‘ཙཱ་ཏུ་དྡ་སཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི པ་ཙྩེ་ཀཾ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ དི་ནེ ཀཱ་ཏ་བྦཱ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཨ་བྷེ་དོ་པ་ཙཱ་རེ་ན ཏ་ཐཱ ཝུ་ཏྟཱ. སཱ་མ་གྒཱི ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ས་རཱུ་པཱ་ཝ. སཱ་མ་གྒི་པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ཧི ཙ པ་ཋ་མཾ པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ པཱ་ཊི་པ་ད་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཀ་ཏྟི་ཀ་ཙཱ་ཏུ་མཱ་སི་པུ་ཎྞ་མཱ ཨེ་ཏྠ་ནྟ་རེ ཀཱ་ཏ་བྦཱ, ཏ་ཏོ པ་ཙྪཱ ཝཱ པུ་རེ ཝཱ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏེ་ཝཱ་ཙཱི དྭེ་ཀ་ཝཱ་ཙཱིཏི ‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ…པེ… ཏེ་ཝཱ་ཙི་ཀཾ པ་ཝཱ་རེ་ཡྻ, དྭེ་ཝཱ་ཙི་ཀཾ པ་ཝཱ་རེ་ཡྻ, ཨེ་ཀ་ཝཱ་ཙི་ཀཾ པ་ཝཱ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི ཏཾ ཏཾ ཉ་ཏྟིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི.

༢༦༣༤. ཏཱི་ཎི ཀ་མྨཱ་ནི མུ་ཉྩི་ཏྭཱ, ཨ་ནྟེ་ནེ་ཝ པ་ཝཱ་ར་ཡེཏི ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཝཱ་ར་ཎ་ཀ་མྨཱ་ནི, ཨ་དྷ་མྨེ་ན ཝ་གྒཾ པ་ཝཱ་ར་ཎ་ཀ་མྨཾ…པེ… དྷ་མྨེ་ན ས་མ་གྒཾ པ་ཝཱ་ར་ཎ་ཀ་མྨ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༡༢) ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཏ་ཏྲ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་དི་དཾ ཨ་དྷ་མྨེ་ན ཝ་གྒཾ པ་ཝཱ་ར་ཎ་ཀ་མྨཾ, ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པ་ཝཱ་ར་ཎ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ…པེ… ཏ་ཏྲ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་དི་དཾ དྷ་མྨེ་ན ས་མ་གྒཾ པ་ཝཱ་ར་ཎ་ཀ་མྨཾ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཝཱ་ར་ཎ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་ཏོ (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༡༢) ཏཱི་ཎི ཨ་ཀ་ཏྟ་བྦཱ་ནི པ་ཝཱ་ར་ཎ་ཀ་མྨཱ་ནི མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏེ་ན ཙ་ཏུ་ཏྠེ་ན པ་ཝཱ་ར་ཎ་ཀ་མྨེ་ན པ་ཝཱ་རེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་སྶ ཝི་བྷཱ་གེ་ཀ་དེ་སཾ ‘‘པ་ཉྩ ཡ་སྨིཾ པ་ནཱ་ཝཱ་སེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝ་ཀྑ་ཏི.

༢༦༣༥. པུ་བྦ་ཀི་ཙྩཾ ས་མཱ་པེ་ཏྭཱཏི –

‘‘ས་མྨ་ཛྫ་ནཱི པ་དཱི་པོ ཙ, ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་ས་ནེ་ན ཙ;

པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ ཨེ་ཏཱ་ནི, ‘པུ་བྦ་ཀ་ར་ཎ’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི.

‘‘ཚ་ནྡ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཨུ་ཏུ་ཀྑཱ་ནཾ, བྷི་ཀྑུ་ག་ཎ་ནཱ ཙ ཨོ་ཝཱ་དོ;

པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ ཨེ་ཏཱ་ནི, ‘པུ་བྦ་ཀི་ཙྩ’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི. –

ཝུ་ཏྟཾ ན་ཝ་ཝི་དྷཾ པུ་བྦ་ཀི་ཙྩཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ.

པ་ཏྟ་ཀ་ལླེ ས་མཱ་ནི་ཏེཏི –

‘‘པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཡཱ་ཝ་ཏི་ཀཱ ཙ བྷི་ཀྑཱུ ཀ་མྨ་པྤ་ཏྟཱ,

ས་བྷཱ་གཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཙ ན ཝི་ཛྫ་ནྟི;

ཝ་ཛྫ་ནཱི་ཡཱ ཙ པུ་གྒ་ལཱ ཏ་སྨིཾ ན ཧོ་ནྟི,

‘པ་ཏྟ་ཀ་ལླ’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི. –

ཝུ་ཏྟེ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷེ པ་ཏྟ་ཀ་ལླེ ས་མོ་དྷཱ་ནི་ཏེ པ་རི་ས་མཱ་པི་ཏེ.

ཉ་ཏྟིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱཏི ‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ ས་ངྒྷོ, ཨ་ཛྫ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ, ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ས་ངྒྷོ པ་ཝཱ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༡༠) ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧི་ཀ་ཝ་སེ་ན ཙ ‘‘ཏེ་ཝཱ་ཙི་ཀཾ པ་ཝཱ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི ཙ དཱ་ནཱ་དི་ཀ་ར་ཎེ་ན ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ར་ཏྟི་ཡཱ ཁེ་པི་ཏཱ་ཡ ཙ རཱ་ཛཱ་དི་ཨ་ནྟ་རཱ་ཡེ ས་ཏི ཙ ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པ་ཏོ ‘‘དྭེ་ཝཱ་ཙི་ཀཾ, ཨེ་ཀ་ཝཱ་ཙི་ཀཾ, ས་མཱ་ན་ཝ་སྶི་ཀཾ པ་ཝཱ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི ཙ ཉ་ཏྟིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ, ཏཱ་སཾ ཝི་སེ་སོ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ད་སྶི་ཏོ་ཡེ་ཝ. ཡ་ཐཱ་ཧ –

‘‘ཨེ་ཝ་ཉྷི ཝུ་ཏྟེ ཏེ་ཝཱ་ཙི་ཀ་ཉྩ དྭེ་ཝཱ་ཙི་ཀ་ཉྩ ཨེ་ཀ་ཝཱ་ཙི་ཀ་ཉྩ པ་ཝཱ་རེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ས་མཱ་ན་ཝ་སྶི་ཀཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ‘ཏེ་ཝཱ་ཙི་ཀཾ པ་ཝཱ་རེ་ཡྻཱ’ཏི ཝུ་ཏྟེ པ་ན ཏེ་ཝཱ་ཙི་ཀ་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨ་ཉྙཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ‘དྭེ་ཝཱ་ཙི་ཀཾ པ་ཝཱ་རེ་ཡྻཱ’ཏི ཝུ་ཏྟེ དྭེ་ཝཱ་ཙི་ཀ་ཉྩ ཏེ་ཝཱ་ཙི་ཀ་ཉྩ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨེ་ཀ་ཝཱ་ཙི་ཀ་ཉྩ ས་མཱ་ན་ཝ་སྶི་ཀ་ཉྩ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ‘ཨེ་ཀ་ཝཱ་ཙི་ཀཾ པ་ཝཱ་རེ་ཡྻཱ’ཏི ཝུ་ཏྟེ པ་ན ཨེ་ཀ་ཝཱ་ཙི་ཀ་དྭེ་ཝཱ་ཙི་ཀ་ཏེ་ཝཱ་ཙི་ཀཱ་ནི ཝ་ཊྚ་ནྟི, ས་མཱ་ན་ཝ་སྶི་ཀ་མེ་ཝ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ‘ས་མཱ་ན་ཝ་སྶི་ཀ’ནྟི ཝུ་ཏྟེ ས་བྦཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༢༡༠).

ཀཱ་ཏ་བྦཱཏི ཐེ་རེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ ‘‘ས་ངྒྷཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཝཱ་རེ་མི དི་ཊྛེ་ན ཝཱ…པེ… ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ངྒྷཾ པ་ཝཱ་རེ་མི དི་ཊྛེ་ན ཝཱ…པེ… པ་སྶ་ནྟོ པ་ཊི་ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༡༠) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ན་ཝ་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ…པེ… ཏ་ཏི་ཡ་མྤི, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷཾ པ་ཝཱ་རེ་མི དི་ཊྛེ་ན ཝཱ…པེ… པ་སྶ་ནྟོ པ་ཊི་ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༡༠) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཀཱ་ཏ་བྦཱ.

༢༦༣༦. ཐེ་རེ་སུ པ་ཝཱ་རེ་ནྟེ་སུ ཡོ པ་ན ན་ཝོ, སོ ས་ཡཾ ཡཱ་ཝ པ་ཝཱ་རེ་ཏི, ཏཱ་ཝ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཾ ནི་སཱི་དེ་ཡྻཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.

༢༦༣༧. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝཱ ཏ་ཡོ་པི ཝཱ ཨེ་ཀཱ་ཝཱ་སེ ཨེ་ཀ་སཱི་མཱ་ཡཾ ཝ་ས་ནྟི ཙེ, ཉ་ཏྟིཾ ཝ་ཏྭཱ ‘‘སུ་ཎ་ནྟུ མེ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ, ཨ་ཛྫ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ, ཡ་དཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, མ་ཡཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པ་ཝཱ་རེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༡༦) ག་ཎ་ཉ་ཏྟིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ཝཱ་རེ་ཡྻུ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ.

པ་ཝཱ་རེ་ཡྻུནྟི ཨེ་ཏྠ ཐེ་རེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཏེ ཏ་ཡོ ཝཱ དྭེ ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཝ་མ་སྶུ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཱ ‘‘ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟེ པ་ཝཱ་རེ་མི དི་ཊྛེ་ན ཝཱ སུ་ཏེ་ན ཝཱ པ་རི་ས་ངྐཱ་ཡ ཝཱ, ཝ་ད་ནྟུ མཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, པ་སྶ་ནྟོ པ་ཊི་ཀ་རི་སྶཱ་མི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི…པེ… ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟེ པ་ཝཱ་རེ་མི དི་ཊྛེ་ན ཝཱ སུ་ཏེ་ན ཝཱ པ་རི་ས་ངྐཱ་ཡ ཝཱ, ཝ་ད་ནྟུ མཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, པ་སྶ་ནྟོ པ་ཊི་ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༡༦) པ་ཝཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ན་ཝེ་ན་པི ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟེ པ་ཝཱ་རེ་མི དི་ཊྛེ་ན ཝཱ སུ་ཏེ་ན ཝཱ པ་རི་ས་ངྐཱ་ཡ ཝཱ, ཝ་ད་ནྟུ མཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, པ་སྶ་ནྟོ པ་ཊི་ཀ་རི་སྶཱ་མི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི…པེ… ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟེ པ་ཝཱ་རེ་མི དི་ཊྛེ་ན ཝཱ སུ་ཏེ་ན ཝཱ པ་རི་ས་ངྐཱ་ཡ ཝཱ, ཝ་ད་ནྟུ མཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, པ་སྶ་ནྟོ པ་ཊི་ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་ཝཱ་རེ་ཏ་བྦཾ.

༢༦༣༨. ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པ་ཝཱ་རེ་ཡྻུཾ, ཝི་ནཱ ཉ་ཏྟིཾ དུ་ཝེ ཛ་ནཱ. ཏེ་སུ ཐེ་རེ་ན ‘‘ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ པ་ཝཱ་རེ་མི དི་ཊྛེ་ན ཝཱ སུ་ཏེ་ན ཝཱ པ་རི་ས་ངྐཱ་ཡ ཝཱ, ཝ་ད་ཏུ མཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, པ་སྶ་ནྟོ པ་ཊི་ཀ་རི་སྶཱ་མི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི…པེ… ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ པ་ཝཱ་རེ་མི…པེ… པ་ཊི་ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༡༧) པ་ཝཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ན་ཝེ་ན་པི ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ པ་ཝཱ་རེ་མི…པེ… ཝ་ད་ཏུ མཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, པ་སྶ་ནྟོ པ་ཊི་ཀ་རི་སྶཱ་མི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི…པེ… ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ པ་ཝཱ་རེ་མི…པེ… པ་ཊི་ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་ཝཱ་རེ་ཏ་བྦཾ.

ཨ་དྷི་ཊྛེ་ཡྻཱཏི པུ་བྦ་ཀི་ཙྩཾ ས་མཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཛྫ མེ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཙཱ་ཏུ་དྡ་སཱི’’ཏི ཝཱ ‘‘པ་ནྣ་ར་སཱི’’ཏི ཝཱ ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་དྷི་ཊྛཱ་མཱི’’ཏི ཨ་དྷི་ཊྛེ་ཡྻ. ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཛྫ མེ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཏི ཨེ་ཏྠ ས་ཙེ ཙཱ་ཏུ་དྡ་སི་ཀཱ ཧོ་ཏི, ‘ཨ་ཛྫ མེ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཙཱ་ཏུ་དྡ་སཱི’ཏི, ས་ཙེ པ་ནྣ་ར་སི་ཀཱ, ‘ཨ་ཛྫ མེ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ པ་ནྣ་ར་སཱི’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༢༡༨), ཨི་མི་ནཱ ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧཱ་དི་ཉ་ཏྟཱི་སུ ཙ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ དི་ཝ་སེ སོ སོ ཝོ་ཧཱ་རོ ཀཱ་ཏ་བྦོ་ཏི དཱི་པི་ཏ་མེ་ཝ.

སེ་སཱ ས་ངྒྷ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱཏི པ་ཉྩ་ཧི, ཨ་ཏི་རེ་ཀེ་ཧི ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཀ་ཏྟ་བྦཱ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ས་ངྒྷ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ.

༢༦༣༩. པ་ཝཱ་རི་ཏེཏི པ་ཋ་མ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ པ་ཝཱ་རི་ཏེ. ཨ་ནཱ་ག་ཏོཏི ཀེ་ན་ཙི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡེ་ན པུ་རི་མི་ཀཱ་ཡ ཙ པ་ཙྪི་མི་ཀཱ་ཡ ཙ ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀཱ་ཡ ཝ་སྶཾ ཨ་ནུ་པ་ག་ཏོ. ཨ་ཝུ་ཏྠོཏི པ་ཙྪི་མི་ཀཱ་ཡ ཨུ་པ་ག་ཏོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི ཁུ་དྡ་སི་ཀྑཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ‘‘ཨ་ཝུ་ཏྠོ་ཏི པ་ཙྪི་མི་ཀཱ་ཡ ཨུ་པ་ག་ཏོ ཨ་པ་རི་ནི་ཊྛི་ཏ་ཏྟཱ ‘ཨ་ཝུ་ཏྠོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི. པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨེ་ཏྠ ‘‘ཏེ་སཾ ས་ནྟི་ཀེ’’ཏི སེ་སོ.

༢༦༤༠-༡. ཡ་སྨིཾ པ་ནཱ་ཝཱ་སེ པ་ཉྩ ཝཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝཱ ཏ་ཡོ ཝཱ ས་མ་ཎཱ ཝ་ས་ནྟི, ཏེ ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ཧ་རི་ཏྭཱ་ན ས་ཙེ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པ་ཝཱ་རེ་ནྟི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ.

སེ་སནྟི ‘‘ཨ་དྷ་མྨེ་ན ས་མ་གྒ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ. ཨི་དྷཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་དྷི་ཀཱ་རེ. བུ་དྷོཏི ཝི་ན་ཡ་དྷ་རོ. ཨུ་པོ་ས་ཐེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནཱཏི ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡེ ཝུ་ཏྟ་ཀྐ་མེ་ན. ན་ཡེཏི ཛཱ་ནེ་ཡྻ.

༢༦༤༢. ས་མྤཱ་དེ་ཏ་ཏྟ་ནོ སུ་ཙིནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏི. ས་བྦཾ སཱ་དྷེ་ཏཱིཏི ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་དི་ས་བྦཾ ཀ་མྨཾ ནི་པྥཱ་དེ་ཏི. ན་ཏྟ་ནོཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ན ནི་པྥཱ་དེ་ཏི.

༢༦༤༣. ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ ཨ་ཏྟ་ནོ སུ་ཙིཾ ན སཱ་དྷེ་ཏི, ཏ་སྨཱ. ཨུ་བྷི་ནྣནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ ས་ངྒྷ་སྶ ཙ. ཀི་ཙྩ་སི་དྡྷ་ཏྠ་མེ་ཝི་དྷཱཏི ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་དི་ཀ་མྨ་ནི་པྤ་ཛྫ་ན་ཏྠཾ ཨི་དྷ ཨི་མ་སྨིཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཱ་དི་པ་ཀ་ར་ཎེ. པཱ་རི་སུ་དྡྷི་པཱིཏི ཨེ་ཏྠ པི-ས་དྡེ་ན པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ. ཏེ་ནེ་ཝ ཝ་ཀྑ་ཏི ‘‘ཚ་ནྡཾ ཝཱ པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཝཱ, ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝཱ པ་ཝཱ་ར་ཎ’’ནྟི.

ཚ་ནྡ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་པ་ཝཱ་ར་ཎཾ དེ་ནྟེ་ན ས་ཙེ སཱ་པ་ཏྟི་ཀོ ཧོ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟིཾ དེ་སེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཚ་ནྡཱ་དི་ཧཱ་ར་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཝ་ཏྟ་བྦོ ‘‘ཚ་ནྡཾ ད་མྨི, ཚ་ནྡཾ མེ ཧ་ར, ཚ་ནྡཾ མེ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཧཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༦༥), ‘‘པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ད་མྨི, པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ མེ ཧ་ར, པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ མེ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཧཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༦༤), ‘‘པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ད་མྨི, པ་ཝཱ་ར་ཎཾ མེ ཧ་ར, པ་ཝཱ་ར་ཎཾ མེ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཧི, མ་མ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཝཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༡༣).

༢༦༤༤. ‘‘ཚ་ནྡོ ཨེ་ཀེ་ནཱ’’ཏི པ་ད་ཙྪེ་དོ. ཨེ་ཀེ་ན བ་ཧཱུ་ན་མྤི ཚ་ནྡོ ཧཱ་ཏ་བྦོ, ཏ་ཐཱ པཱ་རི་སུ་དྡྷི ཧཱ་ཏ་བྦཱ. པི-ས་དྡེ་ན པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཧཱ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. པ་ར་མྤ་རཱ་ཧ་ཊོ ཚ་ནྡོཏི བ་ཧཱུ་ནཾ ཝཱ ཨེ་ཀ་སྶ ཝཱ ཚ་ནྡཱ་དི་ཧཱ་ར་ཀ་སྶ ཧ་ཏྠ་ཏོ ཨ་ནྟ་རཱ ཨ་ཉྙེ་ན ག་ཧི་ཏཱ ཚ་ནྡ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ. ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ ན ག་ཙྪ་ཏི ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི བི་ལཱ༹་ལ་ས་ངྑ་ལི་ཀ་ཚ་ནྡཱ་དཱི་ནཾ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷཾ ཨ་ག་མ་ནེ་ན ཝ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ.

ཨེ་ཏྠ ཙ ཡ་ཐཱ བི་ལཱ༹་ལ་ས་ངྑ་ལི་ཀཱ་ཡ པ་ཋ་མ་ཝ་ལ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡ་ཝ་ལ་ཡཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ན ཏ་ཏི་ཡཾ, ཨེ་ཝ་མི་མེ་པི ཚ་ནྡཱ་ད་ཡོ དཱ་ཡ་ཀེ་ན ཡ་སྶ དི་ནྣཱ, ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ན ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི བི་ལཱ༹་ལ་ས་ངྑ་ལི་ཀཱ་ས་དི་ས་ཏྟཱ ‘‘བི་ལཱ༹་ལ་ས་ངྑ་ལི་ཀཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ. བི་ལཱ༹་ལ་ས་ངྑ་ལི་ཀཱ་གྒ་ཧ་ཎ་ཉྩེ་ཏྠ ཡཱ་སཾ ཀཱ་ས་ཉྩི ས་ངྑ་ལི་ཀཱ་ནཾ ཨུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎ་མ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ.

༢༦༤༥-༦. ཚ་ནྡཾ ཝཱ པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཝཱ པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ཝཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཚ་ནྡཱ་དི་ཧཱ་ར་ཀོ ས་ངྒྷ་མ་པྤ་ཏྭཱ ས་ཙེ སཱ་མ་ཎེ་རཱ་དི་བྷཱ་ཝཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནེ་ཡྻ ཝཱ ཝི་བྦྷ་མེ་ཡྻ ཝཱ མ་རེ་ཡྻ ཝཱ, ཏཾ ས་བྦཾ ཚ་ནྡཱ་དི་བྷཱ་ཝཾ ནཱ་ཧ་ཊཾ ཧོ་ཏི, ས་ངྒྷཾ པ་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ སི་ཡཱ སཱ་མ་ཎེ་རཱ་དི་བྷཱ་ཝཾ པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟོ, ཝི་བྦྷ་ནྟོ, ཀཱ་ལ་ཀ་ཏོ ཝཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཏཾ ས་བྦཾ ཧ་ཊཾ ཨཱ་ནཱི་ཏཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.

ཏ་ཏྠ སཱ་མ་ཎེ་རཱ་དི་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ པ་ཊི་ཛཱ་ནེ་ཡྻཱཏི ‘‘ཨ་ཧཾ སཱ་མ་ཎེ་རོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ བྷཱུ་ཏཾ སཱ་མ་ཎེ་རཱ་དི་བྷཱ་ཝཾ ཀ་ཐེ་ཡྻ, པ་ཙྪཱ སཱ་མ་ཎེ་ར་བྷཱུ་མི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛ་ཧེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ཨ་ནྟི་མ་ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣོ ག་ཧི་ཏོ.

༢༦༤༧. ས་ངྒྷཾ པ་ཏྭཱཏི ཨ་ནྟ་མ་སོ ཏཾ་ཏཾ་ཀ་མྨ་པྤ་ཏྟ་སྶ ཙ་ཏུ་ཝ་གྒཱ་དི་ས་ངྒྷ་སྶ ཧ་ཏྠ་པཱ་སཾ པ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་མ་ཏྟོཏི པ་མཱ་དཾ ས་ཏི་ས་མྨོ་སཾ པ་ཏྟོ. སུ་ཏྟོཏི ནི་དྡཱུ་པ་ག་ཏོ. ཁི་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་ཀོཏི ཡ་ཀྑཱ་དཱི་ཧི ཝི་ཀྑེ་པ་མཱ་པཱ་དི་ཏ་ཙི་ཏྟོ. ནཱ་རོ་ཙེ་ཏཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཚ་ནྡཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་ཧ་ཊ་བྷཱ་ཝཾ ཨེ་ཀ་སྶཱ་པི བྷི་ཀྑུ་ནོ ན ཀ་ཐེ་ཏི. ས་ཉྩི་ཙྩཱཏི ས་ཉྩེ་ཏེ་ཏྭཱ ཛཱ་ན་ནྟོ་ཡེ་ཝ ཨ་ནཱ་ད་རི་ཡོ ནཱ་རོ་ཙེ་ཏི, དུ་ཀྐ་ཊཾ ཧོ་ཏི.

༢༦༤༨. ཡེ ཏེཏི ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཐེ་རཱ ཝཱ ན་ཝཱ ཝཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ ཝཱ. ཝི་པ་སྶ་ནཱཏི ས་ཧ་ཙ་རི་ཡེ་ན ས་མ་ཐོ་པི ག་ཡ྄ཧ་ཏི. ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཙ ཨི་དྷ ཏ་རུ་ཎཱ་ཡེ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ, ཏ་སྨཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡུ་ཏྟཱཏི ཨེ་ཏྠ ཏ་རུ་ཎཱ་ཧི ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ར་ཏྟི་ནྡི་ཝནྟི ཨ་ཙྩ་ནྟ་སཾ་ཡོ་གེ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་ཏ་ནྡི་ཏཱཏི ཨ་ན་ལ་སཱ.

‘‘ར་ཏྟི་ནྡི་ཝ’’ནྟི ཨེ་ཏྠ ར་ཏྟི-ས་དྡེ་ན ར་ཏྟི་ཡཱ་ཡེ་ཝ ག་ཧ་ཎཾ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨེ་ཀ་དེ་ས་སྶཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པུ་བྦ་ར་ཏྟཱ་པ་ར་ར་ཏྟ’’ནྟི. པུ་བྦཱ ཙ སཱ ར་ཏྟི ཙཱ་ཏི པུ་བྦ་ར་ཏྟི, པ་ཋ་མ་ཡཱ་མོ, ཨ་པ་རཱ ཙ སཱ ར་ཏྟི ཙཱ་ཏི ཨ་པ་ར་ར་ཏྟི, པ་ཙྪི་མ་ཡཱ་མོ, པུ་བྦ་ར་ཏྟི ཙ ཨ་པ་ར་ར་ཏྟི ཙཱ་ཏི ས་མཱ་ཧཱ་ར་དྭ་ནྡེ ས་མཱ་ས་ནྟེ ཨ-ཀཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘པུ་བྦ་ར་ཏྟཱ་པ་ར་ར་ཏྟ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་དྷཱ་པི ཨ་ཙྩ་ནྟ་སཾ་ཡོ་གེ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ. མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡཱ་མེ ཀཱ་ཡ་ད་ར་ཐ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ན་ཏྠཱ་ཡ སུ་པ་ནཾ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ནྟི ཏཾ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ པུ་རི་མ་པ་ཙྪི་མ་ཡཱ་མེ་སུ ནི་ར་ནྟ་ར་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གོ ཀཱ་ཏ་བྦོ་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ པ་རཱ་ཡ་ནཱ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ པ་རཾ ཨ་ཡ་ནཾ པ་ཏི་ཊྛཱ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་རཱ་ཡ་ནཱ, ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཡུ་ཏྟ་པ་ཡུ་ཏྟཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.

༢༦༤༩. ལ་དྡྷོ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོ ཡེ་ཧི ཏེ ལ་དྡྷ་ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཱ, ཏེ་སཾ. ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོཏི ཙ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་ར་སྶ མཱུ་ལ་ཀཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ ཏ་རུ་ཎཱ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ, པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ཏ་རུ་ཎ་ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. སི་ཡཱ ན པ་རི་ཧཱ་ནི་ཏི པ་རི་ཧཱ་ནི ནཱ་མ ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏེ ན བྷ་ཝེ་ཡྻ.

ཀ་ཏྟི་ཀ་མཱ་ས་ཀེཏི ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་ས་ས་ངྑཱ་ཏེ ཀ་ཏྟི་ཀ་མཱ་སེ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ ས་ངྒ་ཧོ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. གཱ་ཐཱ་བ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན ‘‘ས་ངྒཱ་ཧོ’’ཏི དཱི་གྷོ ཀ་ཏོ, པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ས་ངྒ་ཧོ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཐཱ་ཧ –

‘‘པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ས་ངྒ་ཧོ ཙ ནཱ་མཱ་ཡཾ ཝི་སྶ་ཊྛ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ ཐཱ་མ་ག་ཏ་ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནཾ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་དཱི་ན་ཉྩ ན དཱ་ཏ་བྦོ. ཏ་རུ་ཎ་ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ལཱ་བྷི་ནོ པ་ན ས་བྦེ ཝཱ ཧོ་ནྟུ, ཨུ་པ་ཌྜྷཱ ཝཱ, ཨེ་ཀ་པུ་གྒ་ལོ ཝཱ, ཨེ་ཀ་སྶ་པི ཝ་སེ་ན དཱ་ཏ་བྦོ་ཡེ་ཝ. དི་ནྣེ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ས་ངྒ་ཧེ ཨ་ནྟོ་ཝ་སྶེ པ་རི་ཧཱ་རོ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ ཏེ་སཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ནྟི. ཏེ་ཧི་པི ཚི་ནྣ་ཝ་སྶེ་ཧི ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, པ་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ པ་ན ཨ་ནྟ་རཱ་པི ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐ་མི་ཏུཾ ལ་བྷ་ནྟཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༢༤༡).

པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ས་ངྒ་ཧ་སྶ དཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རོ པ་ན པཱ་ལི༹་ཏོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ.

པ་ཝཱ་ར་ཎ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.