ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༦༠༨. ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི སེ་སོ. པ་ཙྪི་མཱ ཙཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་ཏི-ས་དྡོ ནི་ད་སྶ་ནེ. ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀཱཏི ཝ་སྶཱུ་པ་ག་མ་ནཱ. ཨཱ་ལ་ཡོ, ཝ་ཙཱི་བྷེ་དོ ཝཱ ཀཱ་ཏ་བྦོ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཏཱ་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཝ་སྶཱུ་པ་ག་མ་ན་པྤ་ཀཱ་རོ ད་སྶི་ཏོ. ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཏཱ ཨཱ་ལ་ཡོ ཀ་ཏྟ་བྦོ, ཝ་ཙཱི་བྷེ་དོ ཝཱ ཀ་ཏྟ་བྦོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟེ་ན ཙ སེ་ནཱ་ས་ནེ ཨ་ས་ཏི ‘‘ཨི་དྷ ཝ་སྶཾ ཝ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་མ་ཏྟཾ ཝཱ ཀཱ་ཏ་བྦཾ, སེ་ནཱ་ས་ནེ ས་ཏི ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ཨི་མཾ ཏེ་མཱ་སཾ ཝ་སྶཾ ཨུ་པེ་མཱི’’ཏི ཙ ‘‘ཨི་དྷ ཝ་སྶཾ ཨུ་པེ་མཱི’’ཏི ཙ ཝ་ཙཱི་བྷེ་དོ ཝཱ ཀཱ་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༢༦༠༩. ཛཱ་ནཾ ཝ་སྶཱུ་པ་ག་མ་ནཾ ཨ་ནུ་པ་ག་ཙྪ་ཏོ ཝཱ་པཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏེ་མཱ་སནྟི ཨེ་ཏྠ ‘‘པུ་རི་མཾ ཝཱ པ་ཙྪི་མཾ ཝཱ’’ཏི སེ་སོ. ཙ་ར་ནྟ་སྶཱ་པཱིཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཙཱ་རི་ཀ’’ནྟི སེ་སོ. པུ་རི་མཾ ཝཱ ཏེ་མཱ་སཾ པ་ཙྪི་མཾ ཝཱ ཏེ་མཱ་སཾ ཨ་ཝ་སི་ཏྭཱ་ཝ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་ནྟ་སྶཱ་པི དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏེ་མཱ་སནྟི ཨ་ཙྩ་ནྟ་སཾ་ཡོ་གེ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ པུ་རི་མཾ ཝཱ ཏེ་མཱ་སཾ པ་ཙྪི་མཾ ཝཱ ཏེ་མཱ་སཾ ཨ་ཝ་སི་ཏྭཱ ཙཱ་རི་ཀཱ པ་ཀྐ་མི་ཏ་བྦཱ, ཡོ པ་ཀྐ་མེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༨༥).
༢༦༡༠. རུ་ཀྑ་སྶ སུ་སི་རེཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘སུ་དྡྷེ’’ཏི སེ་སོ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘རུ་ཀྑ་སུ་སི་རེ་ཏི ཨེ་ཏྠ སུ་དྡྷེ རུ་ཀྑ་སུ་སི་རེ་ཡེ་ཝ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, མ་ཧ་ནྟ་སྶ པ་ན རུ་ཀྑ་སུ་སི་ར་སྶ ཨ་ནྟོ པ་ད་ར་ཙྪ་ད་ནཾ ཀུ་ཊི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཝི་ས་ན་དྭཱ་རཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘རུ་ཀྑ་སྶ སུ་སི་རེ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ རུ་ཀྑེ་ཀ་དེ་སོ ཝི་ཊ་པོ་པི ས་ངྒ་ཧི་ཏོ, སོ་པི སུ་དྡྷོ་ཝ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘རུ་ཀྑ་ཝི་ཊ་བྷི་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི སུ་དྡྷེ ཝི་ཊ་པ་མ་ཏྟེ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, མ་ཧཱ་ཝི་ཊ་པེ པ་ན ཨ་ཊྚ་ཀཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ པ་ད་ར་ཙྪ་ད་ནཾ ཀུ་ཊི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༢༠༣).
‘‘ཚ་ཏྟེ་ཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཙ་ཏཱུ་སུ ཐ་མྦྷེ་སུ ཚ་ཏྟཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཝ་ར་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ དྭཱ་རཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཚ་ཏྟ་ཀུ་ཊི་ཀཱ ནཱ་མེ་སཱ ཧོ་ཏི. ཙཱ་ཊི་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི མ་ཧ་ནྟེ་ན ཀ་པ་ལླེ་ན ཚ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཀུ་ཊིཾ ཀ་ཏྭཱ་ཝ ཨུ་པ་ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨེ་ཝ་མ་ཀ་ཏཱ་སུ སུ་དྡྷ་ཚ་ཏྟ་ཙཱ་ཊཱི་སུ ནི་ཝཱ་ར་ཎཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཚ་ཝ་ཀུ་ཊཱིཏི ཊ་ངྐི་ཏ་མ་ཉྩཱ་ད་ཡོ ཝུ་ཏྟཱ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཚ་ཝ་ཀུ་ཊི་ཀཱ ནཱ་མ ཊ་ངྐི་ཏ་མ་ཉྩཱ་དི་བྷེ་དཱ ཀུ་ཊི, ཏ་ཏྠ ཨུ་པ་ག་ནྟུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༢༠༣).
སུ་སཱ་ནེ པ་ན ཨ་ཉྙཾ ཀུ་ཊི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ‘‘ཚ་ཝ་ས་རཱི་རཾ ཛྷཱ་པེ་ཏྭཱ ཚཱ་རི་ཀཱ་ཡ, ཨ་ཊྛི་ཀཱ་ན་ཉྩ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཀུ་ཊི་ཀཱ ཀ་རཱི་ཡ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཚ་ཝ་ཀུ་ཊི ཝུ་ཏྟཱ. ‘‘ཊ་ངྐི་ཏ་མ་ཉྩོ་ཏི ཀ་སི་ཀུ་ཊི་ཀཱ་པཱ་སཱ་ཎ་གྷ་ར་ནྟི ལི་ཁི་ཏ’’ནྟི (ཝ་ཛི་ར. ཊཱི. མ་ཧཱ་ཝ་གྒ ༢༠༣) ཝ་ཛི་ར་བུ་དྡྷི་ཏྠེ་རོ. ཙ་ཏུ་ནྣཾ པཱ་སཱ་ཎཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི པཱ་སཱ་ཎཾ ཨ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཀ་ཏོ གེ་ཧོ་པི ‘‘ཊ་ངྐི་ཏ་མ་ཉྩོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. དཱི་གྷེ མ་ཉྩ་པཱ་དེ མ་ཛ྄ཛྷེ ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨ་ཊ་ནི་ཡོ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ མ་ཉྩཾ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི ཏ་སྶ ཨི་དཾ ཨུ་པ་རི, ཨི་དཾ ཧེ་ཊྛཱ་ཏི ན་ཏྠི, པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠ་ཏོ་པི ཏཱ་དི་སོ་ཝ ཧོ་ཏི, ཏཾ སུ་སཱ་ནེ, དེ་ཝ་ཊྛཱ་ནེ ཙ ཋ་པེ་ནྟི, ཨ་ཡ་མྤི ཊ་ངྐི་ཏ་མ་ཉྩོ ནཱ་མ.
༢༦༡༡. ‘‘ས་ཏི པ་ཙྩ་ཡ་ཝེ་ཀ་ལླེ, ས་རཱི་རཱ་ཕཱ་སུ་ཏཱ་ཡ ཝཱ’’ཏི ཨ་ཝ་སེ་ས་ནྟ་རཱ་ཡཱ་ནཾ ཝ་ཀྑ་མཱ་ན་ཏྟཱ ‘‘ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ རཱ་ཛ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་དི ད་ས་ཝི་དྷོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ.
༢༦༡༢-༤. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟ་ནྣཾ ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ཨ་པྤ་ཧི་ཏེ་པི ག་ནྟུཾ, པ་གེ་ཝ པ་ཧི་ཏེ བྷི་ཀྑུ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ སི་ཀྑ་མཱ་ནཱ་ཡ སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ སཱ་མ་ཎེ་རི་ཡཱ མཱ་ཏུ་ཡཱ ཙ པི་ཏུ་སྶ ཙཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༩༨) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཾ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི.
མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ད་སྶ་ན་ཏྠཾ, པ་ཉྩ་ནྣཾ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀཱ་ནཾ ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝཱ ནེ་སཾ ཨ་ཏྠེ ས་ཏི ཝཱ ནེ་སཾ ཨ་ནྟ་རེ གི་ལཱ་ནཾ ད་ཊྛུཾ ཝཱ ཏ་དུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ་ནཾ བྷ་ཏྟཱ་དིཾ པ་རི་ཡེ་ས་ན་ཏྠཾ ཝཱ ནེ་སཾ བྷ་ཏྟཱ་དིཾ པ་རི་ཡེ་ས་ན་ཏྠཾ ཝཱ ཏ་ཐཱ ནེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏཾ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏཾ ཨ་ཧཾ ག་ནྟྭཱ ཝཱུ་པ་ཀཱ་སེ་སྶཾ ཝཱ ཝཱུ་པ་ཀཱ་སཱ་པེ་སྶཱ་མི ཝཱ དྷ་མྨ་ཀ་ཐ་མ་སྶ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཝཱ ཏ་སྶ པ་ཉྩ་ནྣཾ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ ཨུ་ཊྛི་ཏཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ དི་ཊྛིཾ ཝི་ཝེ་ཙེ་སྶཱ་མི ཝཱ ཝི་ཝེ་ཙཱ་པེ་སྶཱ་མི ཝཱ དྷ་མྨ་ཀ་ཐ་མ་སྶ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཝཱ ཏ་ཐཱ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ ཝི་ནོ་དེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཝཱ ཝི་ནོ་དཱ་པེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཝཱ དྷ་མྨ་ཀ་ཐ་མ་སྶ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཝི་ན་ཡ་ཉྙུ་ནཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀི་ཙྩེ་ན ཨ་པེ་སི་ཏེ་པི ག་ནྟ་བྦཾ, པ་གེ་ཝ པ་ཧི་ཏེ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
བྷ་ཏྟཱ་དཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ་དིཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘གི་ལཱ་ན་བྷ་ཏྟཾ ཝཱ པ་རི་ཡེ་སི་སྶཱ་མི, གི་ལཱ་ནུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་བྷ་ཏྟཾ ཝཱ པ་རི་ཡེ་སི་སྶཱ་མི, གི་ལཱ་ན་བྷེ་ས་ཛྫཾ ཝཱ པ་རི་ཡེ་སི་སྶཱ་མི, པུ་ཙྪི་སྶཱ་མི ཝཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མི ཝཱ’’ཏི. ཝཱུ་པ་ཀཱ་སེ་སྶནྟི ཡ་ཏྠ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི ཨུ་པྤ་ནྣཱ, ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་མི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཝི་ནོ་དེ་སྶཱ་མ་ཧ་ནྟི ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ ཝཱ-ས་དྡེ་ན ‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ག་རུ་དྷ་མྨཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི པ་རི་ཝཱ་སཱ་ར་ཧོ, སོ ཙེ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ དཱུ་ཏཾ པ་ཧི་ཎེ་ཡྻ ‘ཨ་ཧ་ཉྷི ག་རུ་དྷ་མྨཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣོ པ་རི་ཝཱ་སཱ་ར་ཧོ, ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟུ བྷི་ཀྑཱུ, ཨི་ཙྪཱ་མི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏ’ནྟི. ག་ནྟ་བྦཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ཨ་པྤ་ཧི་ཏེ་པི, པ་གེ་ཝ པ་ཧི་ཏེ ‘པ་རི་ཝཱ་ས་དཱ་ནཾ ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཀ་རི་སྶཱ་མི ཝཱ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝེ་སྶཱ་མི ཝཱ ག་ཎ་པཱུ་ར་ཀོ ཝཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ན་ཡཾ (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༩༣) ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀི་ཙྩེ་ན ག་ཙྪ་ནྟེ་ན ཨ་ནྟོ་ཨུ་པ་ཙཱ་ར་སཱི་མཱ་ཡ ཋི་ཏེ་ནེ་ཝ ‘‘ཨ་ནྟོ་ས་ཏྟཱ་ཧེ ཨཱ་ག་ཙྪི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་བྷོ་གཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ནྟ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨཱ་བྷོ་གཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་སཱི་མཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏི, ཚི་ནྣ་ཝ་སྶོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི.
༢༦༡༥. ‘‘ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ པཱ་ལི༹་མུ་ཏྟ་ཀ་ར་ཏྟི་ཙྪེ་ད་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ’’ཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱག་ཏཾ ར་ཏྟི་ཙྪེ་ད་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ཏེ་ནེ་ཏྠཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨེ་ཏྠཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀི་ཙྩཱ་དྷི་ཀཱ་རེ. ཨ་ཡཾ པཱ་ལི༹་མུ་ཏྟ་ཀ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ད་ཊྛ་བྦོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༢༦༡༦. ‘‘ཨ་སུ་ཀཾ ནཱ་མ དི་ཝ་ས’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ནི་མ་ནྟ་ནཱ་ཀཱ་རཾ ཝ་ཀྑ་ཏི. པུ་བྦནྟི པ་ཋ་མཾ. ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀི་ཙྩེ་ན ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ས་ཙེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ མ་ཧཱ་ཝཱ་སེ པ་ཋ་མཾ་ཡེ་ཝ ཀ་ཏི་ཀཱ ཀ་ཏཱ ཧོ་ཏི ‘ཨ་སུ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ནཱ་མ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏ་བྦ’ནྟི, ནི་མ་ནྟི་ཏོ་ཡེ་ཝ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༡༩༩). ‘‘ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་ཧི ‘ཨི་མ་སྨིཾ ནཱ་མ དི་ཝ་སེ དཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་མ, ས་བྦེ ཨེ་ཝ ས་ནྣི་པ་ཏ་ནྟཱུ’ཏི ཀ་ཏི་ཀཱ་ཡ་པི ཀ་ཏཱ་ཡ ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ནི་མ་ནྟི་ཏོ་ཡེ་ཝ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཀེ་ཙི.
༢༦༡༧. བྷ་ཎྜ་ཀནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ ཙཱི་ཝ་ར་བྷ་ཎྜཾ. ན ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀི་ཙྩེ་ན ག་ནྟུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. པ་ཧི་ཎ་ནྟཱིཏི ཙཱི་ཝ་ར་དྷོ་ཝ་ནཱ་དི་ཀ་མྨེ་ན པ་ཧི་ཎ་ནྟི. ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ་ནཾ ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་ཀི་ཙྩེ་ན ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨི་མི་ནཱ་ཝ དཱི་པི་ཏཾ ཧོ་ཏི.
༢༦༡༨. ཨུ་དྡེ་སཱ་དཱི་ན་མ་ཏྠཱ་ཡཱཏི པཱ་ལི༹་ཝཱ་ཙ་ནཱ་ནི ས་ནྡྷཱ་ཡ. ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན པ་རི་པུ་ཙྪཱ་དིཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ག་རཱུ་ནནྟི ཨ་གི་ལཱ་ནཱ་ན་མྤི ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ་ནཾ. ག་ནྟུཾ ལ་བྷ་ཏཱིཏི ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ག་ནྟུཾ ལ་བྷ་ཏི. པུ་གྒ་ལོཏི པ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ བྷི་ཀྑུཾ་ཡེ་ཝ ག་ཎྷཱ་ཏི.
༢༦༡༩. ཨཱ་ཙ་རི་ཡོཏི ནི་ད་སྶ་ན་མ་ཏྟཾ, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ན ནི་ཝཱ་རི་ཏེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ‘‘ས་ཙེ པ་ན ནཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ‘ཨ་ཛྫ མཱ ག་ཙྪཱ’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༡༩༩) ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱན་ཡཾ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ར་ཏྟི་ཙྪེ་དེ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, ཧོ་ཏཱི་ཏི པ་རི་དཱི་པི་ཏཱ’’ཏི. ར་ཏྟི་ཙྪེ་དེཏི ཝ་སྶ་ཙྪེ་ད་ནི་མི་ཏྟཾ. ‘‘ར་ཏྟི་ཙྪེ་དེ’’ཏི ས་བྦ་ཏྠ ཝ་སྶ་ཙྪེ་དོ་ཏི ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ད་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ག་ཏཾ ནཾ ཨ་ནྟོ་ས་ཏྟཱ་ཧེ་ཡེ་ཝ པུ་ན ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ ས་ཙེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཝཱ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཝཱ ‘‘ཨ་ཛྫ མཱ ག་ཙྪཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ, ཝ་སྶ་ཙྪེ་དོ པ་ན ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ ས་ཏྟཱ་ཧ་སྶ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མི་ཏ་ཏྟཱ.
༢༦༢༠. ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ཉཱ་ཏི་སྶཱཏི མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ཧི ཨ་ཉྙ་སྶ ཉཱ་ཏི་ཛ་ན་སྶ. ‘‘ག་ཙྪ་ཏོ ད་སྶ་ན་ཏྠཱ་ཡཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ སེ་ས་ཉཱ་ཏི་ཀེ་ཧི ‘‘མ་ཡཾ གི་ལཱ་ནཱ བྷ་ད་ནྟཱ་ནཾ ཨཱ་ག་མ་ནཾ ཨི་ཙྪཱ་མཱ’’ཏི ཙ ‘‘ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་ཀུ་ལེ་ཧི དཱ་ནཾ ད་སྶཱ་མ, དྷ་མྨཾ སོ་སྶཱ་མ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ད་སྶ་ནཾ ཨི་ཙྪཱ་མཱ’’ཏི ཙ ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏྟ་བྦཾ ནི་དྡི་སི་ཏྭཱ དཱུ་ཏེ ཝཱ པེ་སི་ཏེ ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ག་ཙྪ་ཏོ ར་ཏྟི་ཙྪེ་དོ ཙ དུ་ཀྐ་ཊ་ཉྩ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་སྶ ཉཱ་ཏ་ཀོ གི་ལཱ་ནོ ཧོ་ཏི…པེ… ག་ནྟ་བྦཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན པ་ཧི་ཏེ, ན ཏྭེ་ཝ ཨ་པྤ་ཧི་ཏེ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༩༩) ཙ ‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་ན ས་ངྒྷཾ ཨུ་དྡི་སྶ ཝི་ཧཱ་རོ ཀཱ་རཱ་པི་ཏོ ཧོ་ཏི…པེ… ཨི་ཙྪཱ་མི དཱ་ན་ཉྩ དཱ་ཏུཾ དྷ་མྨ་ཉྩ སོ་ཏུཾ བྷི་ཀྑཱུ ཙ པ་སྶི་ཏུ་ནྟི. ག་ནྟ་བྦཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན པ་ཧི་ཏེ, ན ཏྭེ་ཝ ཨ་པྤ་ཧི་ཏེ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༨༨) ཙ.
༢༦༢༡. ‘‘ཨ་ཧཾ གཱ་མ་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ཛྫེ་ཝ ཨཱ་ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ག་ཙྪཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ ས་ཙེ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏེ་ཝ, ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཨ་ཛྫེ་ཝ ཨཱ་ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ས་ཙེ ཨ་རུ་ཎུ་གྒ་མ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཝ་སྶ་ཙྪེ་དོ་པི ན ཧོ་ཏི, ར་ཏྟི་ཙྪེ་ད་དུ་ཀྐ་ཊ་ཉྩ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
༢༦༢༢. ཝ་ཛེཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༢༠༣) གོ་པཱ་ལ་ཀཱ་ནཾ ནི་ཝཱ་ས་ན་ཊྛཱ་ནེ. ས་ཏྠེཏི ཛ་ངྒྷ་ས་ཏྠ་ས་ཀ་ཊ་ས་ཏྠཱ་ནཾ ས་ནྣི་ཝི་ཊྛོ་ཀཱ་སེ. ཏཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ བྷི་ཀྑུ་ནོ, ཝ་སྶ་ཙྪེ་དེ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱིཏི ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶེ་ཝ ན་ཏྠི ཨཱ་པ་ཏྟི, ཏེ་ཧི ཝི་ཡུ་ཉྫི་ཏྭཱ ག་མ་ནེ པ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ, པ་ཝཱ་རེ་ཏུ་ཉྩ ན ལ་བྷ་ཏི.
ཝ་ཛཱ་དཱི་སུ ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟེ་ན ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀ་དི་ཝ་སེ ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཝ་ཏྟ་བྦཱ ‘‘ཀུ་ཊི་ཀཱ ལ་དྡྷུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. ས་ཙེ ཀ་རི་ཏྭཱ དེ་ནྟི, ཏ་ཏྠ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དྷ ཝ་སྶཾ ཨུ་པེ་མཱི’’ཏི ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ནོ ཙེ དེ་ནྟི, སཱ་ལཱ་ས་ངྑེ་པེ་ན ཋི་ཏ་ས་ཀ་ཊ་སྶ ཧེ་ཊྛཱ ཨུ་པ་ག་ནྟ་བྦཾ. ཏ་མྤི ཨ་ལ་བྷ་ནྟེ་ན ཨཱ་ལ་ཡོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ས་ཏྠེ པ་ན ཀུ་ཊི་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ ‘‘ཨི་དྷ ཝ་སྶཾ ཨུ་པེ་མཱི’’ཏི ཝ་ཙཱི་བྷེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ག་ནྟུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨཱ་ལ་ཡ་ཀ་ར་ཎ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨཱ་ལ་ཡོ ནཱ་མ ‘‘ཨི་དྷ ཝ་སྶཾ ཝ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་མ་ཏྟཾ.
ས་ཙེ མ་གྒ་པྤ་ཊི་པ་ནྣེ་ཡེ་ཝ ས་ཏྠེ པ་ཝཱ་ར་ཎ་དི་ཝ་སོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠེ་ཝ པ་ཝཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐ ས་ཏྠོ ཨ་ནྟོ་ཝ་སྶེ་ཡེ་ཝ བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་ཏྠི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏི. པ་ཏྠི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཝ་སི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ པ་ཝཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐཱ་པི ས་ཏྠོ ཨ་ནྟོ་ཝ་སྶེ་ཡེ་ཝ ཨ་ནྟ་རཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ གཱ་མེ ཏི་ཊྛ་ཏི ཝཱ ཝི་པྤ་ཀི་ར་ཏི ཝཱ, ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ གཱ་མེ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝ་སི་ཏྭཱ པ་ཝཱ་རེ་ཏ་བྦཾ, ཨ་པྤ་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ པ་རཾ ག་ནྟུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི.
ནཱ་ཝཱ་ཡ ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟེ་ནཱ་པི ཀུ་ཊི་ཡཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་པ་ག་ནྟ་བྦཾ. པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ཨ་ལ་བྷ་ནྟེ ཨཱ་ལ་ཡོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ཨ་ནྟོ་ཏེ་མཱ་སཾ ནཱ་ཝཱ ས་མུ་དྡེ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠེ་ཝ པ་ཝཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐ ནཱ་ཝཱ ཀཱུ་ལཾ ལ་བྷ་ཏི, ས་ཡ་ཉྩ པ་ར་ཏོ ག་ནྟུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ག་ནྟུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ནཱ་ཝཱ་ཡ ལ་དྡྷ་གཱ་མེ་ཡེ་ཝ ཝ་སི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ པ་ཝཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ་པི ནཱ་ཝཱ ཨ་ནུ་ཏཱི་ར་མེ་ཝ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ག་ཙྪ་ཏི, བྷི་ཀྑུ ཙ པ་ཋ་མཾ ལ་དྡྷ་གཱ་མེ་ཡེ་ཝ ཝ་སི་ཏུ་ཀཱ་མོ, ནཱ་ཝཱ ག་ཙྪ་ཏུ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝ་སི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ པ་ཝཱ་རེ་ཏ་བྦཾ.
ཨི་ཏི ཝ་ཛེ, ས་ཏྠེ, ནཱ་ཝཱ་ཡ་ནྟི ཏཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ན་ཏྠི ཝ་སྶ་ཙྪེ་དེ ཨཱ་པ་ཏྟི, པ་ཝཱ་རེ་ཏུ་ཉྩ ལ་བྷ་ཏི.
༢༦༢༣. ས་ཏི པ་ཙྩ་ཡ་ཝེ་ཀ་ལླེཏི པི་ཎྜ་པཱ་ཏཱ་དཱི་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ཨཱུ་ན་ཏྟེ ས་ཏི. ས་རཱི་རཱ་ཕཱ་སུ་ཏཱ་ཡ ཝཱཏི ས་རཱི་ར་སྶ ཨ་ཕཱ་སུ་ཏཱ་ཡ ཨཱ་བཱ་དྷེ ཝཱ ས་ཏི. ཝ་སྶཾ ཚེ་ཏྭཱ་པི པ་ཀྐ་མེཏི ཝ་སྶ་ཙྪེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ་པི ཡ་ཐཱ་ཕཱ་སུ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ. ཨ་པི-ས་དྡེ་ན ཝ་སྶཾ ཨ་ཚེ་ཏྭཱ ཝ་སྶ་ཙྪེ་ད་ཀཱ་ར་ཎེ ས་ཏི ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ག་ནྟུ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི.
༢༦༢༤. ཡེ་ན ཀེ་ན་ནྟ་རཱ་ཡེ་ནཱཏི རཱ་ཛ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་དཱི་སུ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡེ་ན. ཡོ བྷི་ཀྑུ ཝ་སྶཾ ནོ་པ་ག་ཏོ, ཏེ་ནཱ་པི ཚི་ནྣ་ཝ་སྶེ་ན ཝཱ་པི དུ་ཏི་ཡཱ ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀཱ ཨུ་པ་ག་ནྟ་བྦཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༢༦༢༥-༦. ས་ཏྟཱ་ཧནྟི ཨ་ཙྩ་ནྟ་སཾ་ཡོ་གེ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ. ‘‘ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ་པི ཝཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཨེ་ཝ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏི ཙེ. ཡོ ག་ཙྪ་ཏི, ཡོ ཙ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏི, ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་སྶ. པུ་རི་མཱ་པི ན ཝི་ཛྫ་ཏཱིཏི ཨ་ནུ་པ་ག་ཏ་ཏྟཱ, ཚི་ནྣ་ཝ་སྶ་ཏྟཱ ཙ པུ་རི་མཱ་པི ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀཱ ན ཝི་ཛྫ་ཏི ན ལ་བྷ་ཏི. ཨི་མེ་སཾ དྭི་ནྣཾ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ཨུ་པ་ཙཱ་རཱ་ཏི་ཀྐ་མེ, ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ཙ ཨཱ་པ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
པ་ཊི་སྶ་ཝེ ཙ བྷི་ཀྑུ་སྶ, ཧོ་ཏི ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊནྟི ‘‘ཨི་དྷ ཝ་སྶཾ ཝ་ས་ཐཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི པ་ཊི་སྶུ་ཎི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཝི་སཾ་ཝཱ་དེ ཨ་ས་ཙྩཱ་པ་ནེ ཨཱ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏི. ཀ་ཏ་མཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘དུ་ཀྐ་ཊ’’ནྟི. ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཨེ་ཏ་སྶེ་ཝ ཝི་སཾ་ཝཱ་དེ ཨཱ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ཨི་ཏ་རེ་ས་མྤི པ་ཊི་སྶ་ཝཱ་ནཾ ཝི་སཾ་ཝཱ་དེ ཨཱ་པ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘པ་ཊི་སྶ་ཝེ ཙ ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ་ཏི ཨེ་ཏྠ ན ཀེ་ཝ་ལཾ ‘ཨི་མཾ ཏེ་མཱ་སཾ ཨི་དྷ ཝ་སྶཾ ཝ་ས་ཐཱ’ཏི ཨེ་ཏ་སྶེ་ཝ པ་ཊི་སྶ་ཝ་སྶ ཝི་སཾ་ཝཱ་དེ ཨཱ་པ་ཏྟི, ‘ཨི་མཾ ཏེ་མཱ་སཾ བྷི་ཀྑཾ ག་ཎྷ་ཐ, ཨུ་བྷོ་པི མ་ཡཾ ཨི་དྷ ཝ་སྶཾ ཝ་སི་སྶཱ་མ, ཨེ་ཀ་ཏོ་ཝ ཨུ་དྡི་སཱ་པེ་སྶཱ་མཱ’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ནཱ་པི ཏ་སྶ ཏ་སྶ པ་ཊི་སྶ་ཝ་སྶ ཝི་སཾ་ཝཱ་དེ དུ་ཀྐ་ཊ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༢༠༧). ཏ་ཉྩ ཁོ པ་ཊི་སྶ་ཝ་ཀཱ་ལེ སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟ་སྶ པ་ཙྪཱ ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ཏི. པ་ཋ་མཾ ཨ་སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟ་སྶ པ་ན པ་ཊི་སྶ་ཝེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཝི་སཾ་ཝཱ་དེ་ན དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཡུ་ཛྫ་ཏི.
༢༦༢༧. ‘‘ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ པ་ན ཨ་རུ་ཎཾ ཨ་ནུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ད་ཧེ་ཝ ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན པ་ཀྐ་མ་ནྟ་སྶཱ་པི ཨ་ནྟོ་ས་ཏྟཱ་ཧེ ནི་ཝ་ཏྟ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༢༠༧) ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱཝ་ཙ་ན་ཏོ, ‘‘ཀོ ཝཱ་དོ ཝ་སི་ཏྭཱ བ་ཧི ག་ཙྪ་ཏོ’’ཏི ཝ་ཀྑ་མཱ་ན་ཏྟཱ ཙ ‘‘ནུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ནཱ་རུ་ཎ’’ནྟི པཱ་ཋོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཀ་ཏྠ་ཙི པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ ‘‘ཨུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ནཱ་རུ་ཎ’’ནྟི པཱ་ཋོ དི་སྶ་ཏི, སོ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦོ.
༢༦༢༨. ཝ་སི་ཏྭཱཏི དྭཱི་ཧ་ཏཱི་ཧཾ ཝ་སི་ཏྭཱ. ཡ་ཐཱ ཝ་སྶཾ ཝ་སི་ཏྭཱ ཨ་རུ་ཎཾ ཨ་ནུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ་ཝ ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ག་ཙྪ་ཏོ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, ཏ་ཐཱ ག་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཨ་ནྟོ་ས་ཏྟཱ་ཧེ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ པུ་ན་པི ཨ་རུ་ཎཾ ཨ་ནུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ་ཝ ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ག་ཙྪ་ཏོ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ‘‘ས་ཏྟཱ་ཧ་ཝཱ་རེ་ན ཨ་རུ་ཎོ ཨུ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦོ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༢༠༡) ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཙ་ནཾ ས་ཏྟ་མཱ་རུ་ཎེ་ན པ་ཊི་བ་དྡྷ་དི་ཝ་སཾ ས་ཏྟ་མེ་ན ཨ་རུ་ཎེ་ནེ་ཝ ས་ངྒ་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཏྟ་མ་ཨ་རུ་ཎ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཨ་ནཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ཊྛ་མཾ ཨ་རུ་ཎཾ བ་ཧི ཨུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟ་སྶ ར་ཏྟི་ཙྪེ་ད་ད་སྶ་ན་པ་རཾ, ན ས་ཏྟ་མ་ཨ་རུ་ཎ་སྶེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཨུ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་པ་ར་ནྟི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ སི་ཀྑཱ་བྷཱ་ཛ་ན་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ, སཱི་ཧ་ལ༹་ག་ཎྛི་པ་དེ་སུ ཙ ཏ་ཐཱ ཝི་ནི་ཙྪི་ཏ་ཏྟཱ.
༢༦༢༩. ‘‘ནོ་པེ་ཏི ཨ་ས་ཏི་ཡཱ’’ཏི པ་ད་ཙྪེ་དོ, ནོ་པེ་ཏཱིཏི ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ཨི་མཾ ཏེ་མཱ་སཾ ཝ་སྶཾ ཨུ་པེ་མཱི’’ཏི ཝ་ཙཱི་བྷེ་དེ་ན ན ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི.
༢༦༣༠. ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ་ཏྠཾ ས་མ་ཏྠེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ན དོ་སོ ཀོ་ཙི ཝི་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི.
༢༦༣༡. ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ཨི་མཾ ཏེ་མཱ་སཾ ཝ་སྶཾ ཨུ་པེ་མཱི’’ཏི ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཝ་ཙ་ནེ ནི་ཙྪཱ་རི་ཏེ ཨེ་ཝ ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ སི་ཡཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘ནི་ཙྪཱ་རི་ཏེ་ཝ ཏི་ཀྑ་ཏྟུ’’ནྟི ཨི་དཾ ཨུ་ཀྐཾ་ས་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ས་ཀིཾ, དྭི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཝཱ ནི་ཙྪཱ་རི་ཏེ་པི ཝ་སྶཱུ་པ་ག་ཏོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ཨི་མཾ ཏེ་མཱ་སཾ ཝ་སྶཾ ཨུ་པེ་མཱི་ཏི ས་ཀིཾ ཝཱ དྭ་ཏྟི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཝཱ ཝཱ་ཙཾ ནི་ཙྪཱ་རེ་ཏྭཱ་ཝ ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ནྟ་བྦ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༡༨༤).
༢༦༣༢. ན་ཝ་མི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏུ ཝཱ མཱ ཝཱ, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༢༠༧) ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱན་ཡཾ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་དིཾ ཏུ ན་ཝ་མིཾ ཀ་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ན་ཝ་མིཾ པ་བྷུ་ཏི ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ, ན་ཝ་མི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ནེ་ཝ ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏ་སྨཱ པ་ཝཱ་ར་ཎ་དི་ཝ་སེ་པི ཏ་ད་ཧེ་ཝ ཨཱ་ག་ནྟུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཝཱ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ག་ཙྪ་ནྟེ་ན ལ་བྦྷ་མཱ་ནེ་ན ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ‘‘པ་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ པ་ན ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ ཏཾ་དི་ཝ་ས་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་ཏྟཱ’’ཏི (ཝ་ཛི་ར. ཊཱི. མ་ཧཱ་ཝ་གྒ ༢༠༧) ཧི ཝ་ཛི་ར་བུ་དྡྷི་ཏྠེ་རོ. སོ པ་ཙྪཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏུ ཝཱ མཱ ཝཱ, དོ་སོ ན ཝི་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.