ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༥༥༡-༢. ཡཱ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི སཱི་མཱ་ཝི་པ་ཏྟཱི་ཧི ཝ་ཛྫི་ཏཱ ཏི་ས་མྤ་ཏྟི་སཾ་ཡུ་ཏཱ ནི་མི་ཏྟེ་ན ནི་མི་ཏྟཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ ས་མྨ་ཏཱ, སཱ ཨ་ཡཾ བ་དྡྷ་སཱི་མཱ ནཱ་མ སི་ཡཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཏི་ཁུ་དྡ་ཀཱ, ཨ་ཏི་མ་ཧ་ཏཱི, ཁ་ཎྜ་ནི་མི་ཏྟཱ, ཚཱ་ཡཱ་ནི་མི་ཏྟཱ, ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ, བ་ཧི་སཱི་མེ ཋི་ཏ་ས་མྨ་ཏཱ, ན་དི་ཡཱ ས་མྨ་ཏཱ, ས་མུ་དྡེ ས་མྨ་ཏཱ, ཛཱ་ཏ་སྶ་རེ ས་མྨ་ཏཱ, སཱི་མཱ་ཡ སཱི་མཾ ས་མྦྷི་ནྡ་ནྟེ་ན ས་མྨ་ཏཱ, སཱི་མཱ་ཡ སཱི་མཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ར་ནྟེ་ན ས་མྨ་ཏཱ་ཏི ‘‘ཨི་མེ་ཧི ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི སཱི་མ་ཏོ ཀ་མྨཱ་ནི ཝི་པ་ཛྫ་ནྟཱི’’ཏི (པ་རི. ༤༨༦) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨི་མཱ ཨེ་ཀཱ་ད་ས ཝི་པ་ཏྟི་སཱི་མཱ་ཡོ ནཱ་མ, ཝི་པ་ནྣ་སཱི་མཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ཏི་ཁུ་དྡ་ཀཱ ནཱ་མ ཡ་ཏྠ ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི བྷི་ཀྑཱུ ནི་སཱི་དི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི. ཨ་ཏི་མ་ཧ་ཏཱི ནཱ་མ ཡཱ ཨ་ནྟ་མ་སོ ཀེ་ས་གྒ་མ་ཏྟེ་ནཱ་པི ཏི་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ས་མྨ་ཏཱ. ཁ་ཎྜ་ནི་མི་ཏྟཱ ནཱ་མ ཨ་གྷ་ཊི་ཏ་ནི་མི་ཏྟཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི. པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ནི་མི་ཏྟཾ ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ནེ་ཝ ད་ཀྑི་ཎཱ་ཡ, པ་ཙྪི་མཱ་ཡ, ཨུ་ཏྟ་རཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ པུ་ན པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ པུ་བྦ་ཀི་ཏྟི་ཏཾ པ་ཊི་ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ ཋ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཁ་ཎྜ་ནི་མི་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ནི་མི་ཏྟཾ ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཋ་པེ་ཏི, ཁ་ཎྜ་ནི་མི་ཏྟཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨ་པ་རཱ་པི ཁ་ཎྜ་ནི་མི་ཏྟཱ ནཱ་མ ཡཱ ཨ་ནི་མི་ཏྟུ་པ་གཾ ཏ་ཙ་སཱ་ར་རུ་ཀྑཾ ཝཱ ཁཱ་ཎུ་ཀཾ ཝཱ པཾ་སུ་པུ་ཉྫ་ཝཱ་ལི་ཀཱ་པུ་ཉྫཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཨ་ནྟ་རཱ ཨེ་ཀཾ ནི་མི་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ ས་མྨ་ཏཱ. ཚཱ་ཡཱ་ནི་མི་ཏྟཱ ནཱ་མ པ་བྦ་ཏ་ཙྪཱ་ཡཱ་དཱི་ནཾ ཡཾ ཀི་ཉྩི ཚཱ་ཡཾ ནི་མི་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ ས་མྨ་ཏཱ. ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ ནཱ་མ ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ཨ་ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ ས་མྨ་ཏཱ. བ་ཧི་སཱི་མེ ཋི་ཏ་ས་མྨ་ཏཱ ནཱ་མ ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ ནི་མི་ཏྟཱ་ནཾ བ་ཧི ཋི་ཏེ་ན ས་མྨ་ཏཱ.
ན་དི་ཡཱ ས་མུ་དྡེ ཛཱ་ཏ་སྶ་རེ ས་མྨ་ཏཱ ནཱ་མ ཨེ་ཏེ་སུ ན་དི་ཨཱ་དཱི་སུ ས་མྨ་ཏཱ. སཱ ཧི ཨེ་ཝཾ ས་མྨ་ཏཱ་པི ‘‘ས་བྦཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན་དཱི ཨ་སཱི་མཱ, ས་བྦོ ས་མུ་དྡོ ཨ་སཱི་མོ, ས་བྦོ ཛཱ་ཏ་སྶ་རོ ཨ་སཱི་མོ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༤༨) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨ་ས་མྨ་ཏཱ་ཝ ཧོ་ཏི. སཱི་མཱ་ཡ སཱི་མཾ ས་མྦྷི་ནྡ་ནྟེ་ན ས་མྨ་ཏཱ ནཱ་མ ཨ་ཏྟ་ནོ སཱི་མཱ་ཡ པ་རེ་སཾ སཱི་མཾ ས་མྦྷི་ནྡ་ནྟེ་ན ས་མྨ་ཏཱ. ས་ཙེ ཧི པོ་རཱ་ཎ་ཀ་སྶ ཝི་ཧཱ་ར་སྶ པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཨ་མྦོ ཙེ་ཝ ཛ་མྦཱུ ཙཱ་ཏི དྭེ རུ་ཀྑཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ སཾ་ས་ཊྛ་ཝི་ཊ་པཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ་སུ ཨ་མྦ་སྶ པ་ཙྪི་མ་དི་སཱ་བྷཱ་གེ ཛ་མྦཱུ, ཝི་ཧཱ་ར་སཱི་མཱ ཙ ཛ་མྦུཾ ཨ་ནྟོ ཀ་ཏྭཱ ཨ་མྦཾ ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ བ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ པ་ཙྪཱ ཏ་སྶ ཝི་ཧཱ་ར་སྶ པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་རེ ཀ་ཏེ སཱི་མཾ བ་ནྡྷ་ནྟཱ བྷི་ཀྑཱུ ཏཾ ཨ་མྦཾ ཨ་ནྟོ ཀ་ཏྭཱ ཛ་མྦུཾ ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ བ་ནྡྷ་ནྟི, སཱི་མཱ་ཡ སཱི་མཾ ས་མྦྷི་ནྣཱ ཧོ་ཏི. སཱི་མཱ་ཡ སཱི་མཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ར་ནྟེ་ན ས་མྨ་ཏཱ ནཱ་མ ཨ་ཏྟ་ནོ སཱི་མཱ་ཡ པ་རེ་སཾ སཱི་མཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ར་ནྟེ་ན ས་མྨ་ཏཱ. ས་ཙེ ཧི པ་རེ་སཾ བ་དྡྷ་སཱི་མཾ ས་ཀ་ལཾ ཝཱ ཏ་སྶཱ པ་དེ་སཾ ཝཱ ཨ་ནྟོ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ སཱི་མཾ ས་མྨ་ནྣ་ཏི, སཱི་མཱ་ཡ སཱི་མཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རི་ཏཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཨི་ཏི ཨི་མཱ་ཧི ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི ཝི་པ་ཏྟི་སཱི་མཱ་ཧི ཝ་ཛྫི་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཏི་ས་མྤ་ཏྟི་སཾ་ཡུ་ཏཱཏི ནི་མི་ཏྟ་ས་མྤ་ཏྟི, པ་རི་སཱ་ས་མྤ་ཏྟི, ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ས་མྤ་ཏྟཱི་ཏི ཨི་མཱ་ཧི ཏཱི་ཧི ས་མྤ་ཏྟཱི་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ. ཏ་ཏྠ ནི་མི་ཏྟ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡུ་ཏྟཱ ནཱ་མ ‘‘པ་བྦ་ཏ་ནི་མི་ཏྟཾ, པཱ་སཱ་ཎ་ནི་མི་ཏྟཾ, ཝ་ན་ནི་མི་ཏྟཾ, རུ་ཀྑ་ནི་མི་ཏྟཾ, མ་གྒ་ནི་མི་ཏྟཾ, ཝ་མྨི་ཀ་ནི་མི་ཏྟཾ, ན་དི་ནི་མི་ཏྟཾ, ཨུ་ད་ཀ་ནི་མི་ཏྟ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༣༨) ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ་སུ ཨ་ཊྛ་སུ ནི་མི་ཏྟེ་སུ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ དི་སཱ་བྷཱ་གེ ཡ་ཐཱ་ལ་དྡྷཱ་ནི ནི་མི་ཏྟུ་པ་གཱ་ནི ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ‘‘པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཀིཾ ནི་མི་ཏྟཾ? པ་བྦ་ཏོ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་སོ པ་བྦ་ཏོ ནི་མི་ཏྟ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ས་མྨཱ ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ ས་མྨ་ཏཱ.
པ་རི་སཱ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡུ་ཏྟཱ ནཱ་མ ས་བྦ་ནྟི་མེ་ན པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ཙ་ཏཱུ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ཏི་ཀཱ ཏ་སྨིཾ གཱ་མ་ཁེ་ཏྟེ བ་དྡྷ་སཱི་མཾ ཝཱ ན་དི་ས་མུ་དྡ་ཛཱ་ཏ་སྶ་རེ ཝཱ ཨ་ནོ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ, ཏེ ས་བྦེ ཧ་ཏྠ་པཱ་སེ ཝཱ ཀ་ཏྭཱ, ཚ་ནྡཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ས་མྨ་ཏཱ.
ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡུ་ཏྟཱ ནཱ་མ ‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ ས་ངྒྷོ, ཡཱ་ཝ་ཏཱ ས་མ་ནྟཱ ནི་མི་ཏྟཱ ཀི་ཏྟི་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༣༩) ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ཡ པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ཡ ཉ་ཏྟི་དུ་ཏི་ཡ་ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ས་མྨ་ཏཱ. ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀཱ་ད་ས ཝི་པ་ཏྟི་སཱི་མཱ་ཡོ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཏི་ཝི་དྷ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡུ་ཏྟཱ ནི་མི་ཏྟེ་ན ནི་མི་ཏྟཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ ས་མྨ་ཏཱ སཱི་མཱ བ་དྡྷ་སཱི་མཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༢༥༥༣-༤. ཁ་ཎྜ་ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་སཱ ཨཱ་ད་ཡོ ཨཱ་དི་བྷཱུ་ཏཱ, ཨཱ་དི་མྷི ཝཱ ཡཱ་སཾ སཱི་མཱ་ནཾ ཏཱ ཁ་ཎྜ་ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་སཱ་ཝི་པྤ་ཝཱ་སཱ་དཱི, ཏཱ་སཾ, ཏཱ་ཧི ཝཱ པ་བྷེ་དོ ཁ་ཎྜ་ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་སཱ་དི་བྷེ་དོ, ཏ་ཏོ ཁ་ཎྜ་ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་སཱ་དི་བྷེ་ད་ཏོ, ཁ་ཎྜ་སཱི་མཱ, ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་སཱི་མཱ, ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་སཱི་མཱ་ཏི ཨི་མཱ་སཾ སཱི་མཱ་ནཾ ཨེ་ཏཱ་ཧི ཝཱ ཀ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ་ཧི, ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ་ཧི ཝཱ ཛཱ་ཏེ་ན ཝི་བྷཱ་གེ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་སཱ་ཝི་པྤ་ཝཱ་སཱ་ན་མ་ནྟ་རེ ཁ་ཎྜཱ པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ ཏཱ་ཧི ཨ་ས་ངྐ་རཱ སཱི་མཱ ཁ་ཎྜ་སཱི་མཱ ནཱ་མ. ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་སེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨེ་ཀ་ཏོ ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་དི་ཀོ སཾ་ཝཱ་སོ ཨེ་ཏྠ ཀ་རཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་སཱ ནཱ་མ. ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་སཱ་ཡ ལ་ཀྑ་ཎཾ ‘‘བ་ནྡྷི་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝ་ཀྑ་ཏི. ཨི་ཏི བ་དྡྷཱ ཏི་དྷཱ ཝུ་ཏྟཱཏི ཨེ་ཝཾ བ་དྡྷ་སཱི་མཱ ཏི་པྤ་བྷེ་དཱ ཝུ་ཏྟཱ.
ཨུ་ད་ཀུ་ཀྑེ་པཱཏི ཧེ་ཏུ་མྷི ནི་སྶ་ཀྐ་ཝ་ཙ་ནཾ. ས་ཏྟ་ནྣཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རཱ་ནཾ ས་མཱ་ཧཱ་རཱ ས་ཏྟ་བྦྷ་ནྟ་རཱ, ཏ་ཏོ་པི ཙ. ཨ་བ་དྡྷཱ་པི ཏི་ཝི་དྷཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏ་ཏྠཱཏི ཏཱ་སུ ཏཱི་སུ ཨ་བ་དྡྷ་སཱི་མཱ་སུ. གཱ་མ་པ་རི་ཙྪེ་དོཏི ས་བྦ་དི་སཱ་སུ སཱི་མཾ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མ་སྶ པ་དེ་ས་སྶ ཨེ་ཏྟ་ཀོ ཀ་རོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཀ་རེ་ན ནི་ཡ་མི་ཏོ གཱ་མ་པྤ་དེ་སོ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཡ་ཏྟ་ཀེ པ་དེ་སེ ཏ་སྶ གཱ་མ་སྶ བྷོ་ཛ་ཀཱ བ་ལིཾ ཧ་ར་ནྟི, སོ པ་དེ་སོ ཨ་པྤོ ཝཱ ཧོ་ཏུ མ་ཧ་ནྟོ ཝཱ, ‘གཱ་མ་སཱི་མཱ’ཏྭེ་ཝ ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཡ་མྤི ཨེ་ཀ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ གཱ་མ་ཀྑེ་ཏྟེ ཨེ་ཀཾ པ་དེ་སཾ ‘ཨ་ཡཾ ཝི་སུཾ གཱ་མོ ཧོ་ཏཱུ’ཏི པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ ཀ་སྶ་ཙི དེ་ཏི, སོ་པི ཝི་སུཾ་གཱ་མ་སཱི་མཱ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༡༤༧).
‘‘གཱ་མ་པ་རི་ཙྪེ་དོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཙ ན་ག་ར་པ་རི་ཙྪེ་དོ ཙ ས་ངྒ་ཧི་ཏོ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘གཱ་མ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཙེ་ཏྠ ན་ག་ར་མྤི ག་ཧི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༡༤༧). ནི་ག་མ་སཱི་མཱ་ཡ ཝི་སུཾ་ཡེ་ཝ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཏ་སྶཱ ཨི་དྷ ས་ངྒ་ཧོ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི པཱ་ལི༹་ཡཾ ‘‘ཡཾ གཱ་མཾ ཝཱ ནི་ག་མཾ ཝཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཡཱ ཏ་སྶ ཝཱ གཱ་མ་སྶ གཱ་མ་སཱི་མཱ, ནི་ག་མ་སྶ ཝཱ ནི་ག་མ་སཱི་མཱ, ཨ་ཡཾ ཏ་ཏྠ ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་སཱ ཨེ་ཀུ་པོ་ས་ཐཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༤༧). ཨི་མི་སྶཱ ཝི་སུཾ་ཡེ་ཝ ལ་ཀྑ་ཎ་སྶ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ གཱ་མ་སཱི་མཱ་ལ་ཀྑ་ཎེ་ནེ་ཝ ཨུ་པ་ལ་ཀྑི་ཏཱ.
༢༥༥༥. ‘‘ཛཱ་ཏ་སྶ་རེ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཛཱ་ཏ་སྶ་རཱ་དཱི་ནཾ ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ – ཡོ པ་ན ཀེ་ན་ཙི ཁ་ཎི་ཏྭཱ ཨ་ཀ་ཏོ ས་ཡཾ་ཛཱ་ཏོ སོ་བྦྷོ ས་མ་ནྟ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏེ་ན ཨུ་ད་ཀེ་ན པཱུ་རི་ཏོ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཡ་ཏྠ ན་དི་ཡཾ ཝ་ཀྑ་མཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རེ ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ ཨུ་ད་ཀཾ ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཛཱ་ཏ་སྶ་རོ ནཱ་མ. ཡོ་པི ན་དིཾ ཝཱ ས་མུ་དྡཾ ཝཱ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་ནྟ་ཨུ་ད་ཀེ་ན ཁ་ཎི་ཏོ སོ་བྦྷོ ཨེ་ཏཾ ལ་ཀྑ་ཎཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཨ་ཡ་མྤི ཛཱ་ཏ་སྶ་རོཡེ་ཝ. ས་མུ་དྡོ པཱ་ཀ་ཊོ་ཡེ་ཝ.
ཡ་སྶཱ དྷ་མྨི་ཀཱ་ནཾ རཱ་ཛཱུ་ནཾ ཀཱ་ལེ ཨ་ནྭ་ཌྜྷ་མཱ་སཾ ཨ་ནུ་ད་སཱ་ཧཾ ཨ་ནུ་པ་ཉྩཱ་ཧཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ དེ་ཝེ ཝ་སྶ་ནྟེ ཝ་ལཱ་ཧ་ཀེ་སུ ཝི་ག་ཏ་མ་ཏྟེ་སུ སོ་ཏཾ པ་ཙྪི་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཡཾ ན་དི་ས་ངྑྱཾ ན ག་ཙྪ་ཏི. ཡ་སྶཱ པ་ན ཨཱི་དི་སེ སུ་ཝུ་ཊྛི་ཀཱ་ལེ ཝ་སྶཱ་ན་སྶ ཙ་ཏུ་མཱ་སེ སོ་ཏཾ ན པ་ཙྪི་ཛྫ་ཏི, ཡ་ཏྠ ཏི་ཏྠེ་ན ཝཱ ཨ་ཏི་ཏྠེ་ན ཝཱ སི་ཀྑཱ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ ཨཱ་ག་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ཏི་མ་ཎྜ་ལཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་ར་ཝཱ་ས་ཀཾ ཨ་ནུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་ར་ནྟི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨེ་ཀ་དྭ་ངྒུ་ལ་མ་ཏྟ་མྤི ཨ་ནྟ་ར་ཝཱ་ས་ཀོ ཏེ་མི་ཡ་ཏི, ཨ་ཡཾ ས་མུ་དྡཾ ཝཱ པ་ཝི་ས་ཏུ ཏ་ལཱ༹་ཀཾ ཝཱ, པ་བྷ་ཝ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ན་དཱི ནཱ་མ.
ས་མ་ནྟ་ཏོཏི ས་མ་ནྟཱ. མ་ཛ྄ཛྷི་མ་སྶཱཏི ཐཱ་མ་མ་ཛ྄ཛྷི་མ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ. ཨུ་ད་ཀུ་ཀྑེ་པོཏི ཝ་ཀྑ་མཱ་ནེ་ན ན་ཡེ་ན ཐཱ་མ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཁི་ཏྟ་སྶ ཨུ་ད་ཀ་སྶ ཝཱ ཝཱ་ལུ་ཀཱ་ཡ ཝཱ པ་ཏི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣོ ཨ་ནྟོ་པ་དེ་སོ. ཡ་ཐཱ ཨ་ཀྑ་དྷུ་ཏྟཱ དཱ་རུ་གུ་ལ༹ཾ ཁི་པ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཝཱ ཝཱ་ལུ་ཀཾ ཝཱ ཧ་ཏྠེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ཐཱ་མ་མ་ཛ྄ཛྷི་མེ་ན པུ་རི་སེ་ན ས་བྦ་ཐཱ་མེ་ན ཁི་པི་ཏ་བྦཾ, ཏ་ཏྠ ཡ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ ཁི་ཏྟཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཝཱ ཝཱ་ལུ་ཀཱ ཝཱ པ་ཏ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨུ་ད་ཀུ་ཀྑེ་པོ ནཱ་མཱ་ཏི. ཨུ་ད་ཀུ་ཀྑེ་པ་ས་ཉྙི་ཏོཏི ‘‘ཨུ་ད་ཀུ་ཀྑེ་པོ’’ཏི ས་ལླ་ཀྑི་ཏོ.
༢༥༥༦. ཨ་གཱ་མ་ཀེ ཨ་ར་ཉྙེཏི ཝི་ཉྫྷཱ་ཊ་ཝི་ས་དི་སེ གཱ་མ་ར་ཧི་ཏེ མ་ཧཱ་ཨ་ར་ཉྙེ. ས་མ་ནྟ་ཏོ ས་ཏྟེ་ཝ་བྦྷ་ནྟ་རཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཋི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ས་ཏྟེ་ཝ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རཱ ཡ་སྶཱ སཱི་མཱ་ཡ པ་རི་ཙྪེ་དོ, ཨ་ཡཾ ས་ཏྟ་བྦྷ་ནྟ་ར་ནཱ་མི་ཀཱ སཱི་མཱ ནཱ་མ.
༢༥༥༧. གུ་ལུ༹་ཀྑེ་པ་ན་ཡེ་ནཱཏི ཨ་ཀྑ་དྷུ་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ དཱ་རུ་གུ་ལུ༹་ཀྑི་པ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན. ཨུ་ད་ཀུ་ཀྑེ་པ་ཀཱཏི ཨུ་ད་ཀུ་ཀྑེ་པ་ས་དི་ས་ཝ་སེ་ན.
༢༥༥༨. ཨི་མཱ་སཾ དྭི་ནྣཾ སཱི་མཱ་ནཾ ཝ་ཌྜྷ་ན་ཀྐ་མཾ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ཨ་བྦྷ་ནྟ་རཱུ་ད་ཀུ་ཀྑེ་པཱ, ཋི་ཏོ་ཀཱ་སཱ པ་རཾ སི་ཡུ’’ནྟི. ཋི་ཏོ་ཀཱ་སཱ པ་རནྟི པ་རི་སཱ་ཡ ཋི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ པ་རཾ, པ་རི་ས་པ་རི་ཡ་ནྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ཏྟ་བྦྷ་ནྟ་རཱ ཙ མི་ནི་ཏ་བྦཱ, ཨུ་ད་ཀུ་ཀྑེ་པོ ཙ ཀཱ་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༢༥༥༩-༦༠. ཨ་ནྟོ་པ་རི་ཙྪེ་དེཏི ཨུ་ད་ཀུ་ཀྑེ་པེ་ན ཝཱ ས་ཏྟ་བྦྷ་ནྟ་རེ་ཧི ཝཱ པ་རི་ཙྪི་ནྣོ་ཀཱ་ས་སྶ ཨ་ནྟོ. ཧ་ཏྠ་པཱ་སཾ ཝི་ཧཱ་ཡ ཋི་ཏོ ཝཱ པ་རཾ ཏ་ཏྟ་ཀཾ པ་རི་ཙྪེ་དཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མྨ ཋི་ཏོ ཝཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ, སཱི་མ་ནྟ་རི་ཀ་ཏྠཱ་ཡ ཋ་པེ་ཏ་བྦཾ ཨེ་ཀཾ ཨུ་ད་ཀུ་ཀྑེ་པཾ ཝཱ ས་ཏྟ་བྦྷ་ནྟ་རཾ ཨེ་ཝ ཝཱ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མྨ ཋི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཀ་མྨཾ ཝི་ཀོ་པེ་ཏཱིཏི ཨ་ནྟོ ཋི་ཏོ ཀ་མྨ་སྶ ཝ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ, བ་ཧི ཏ་ཏྟ་ཀཾ པ་དེ་སཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ ཨ་ཉྙ་སྶ ས་ངྒྷ་སྶ ག་ཎ་པཱུ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝཾ ག་ཙྪ་ནྟོ སཱི་མཱ་ཡ ས་ངྐ་ར་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཀ་མྨཾ ཝི་ཀོ་པེ་ཏི. ཨི་ཏི ཡ་སྨཱ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ན་ཡོ, ཏ་སྨཱ སོ ཨ་ནྟོ་སཱི་མཱ་ཡ ཧ་ཏྠ་པཱ་སཾ ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ ཧ་ཏྠ་པཱ་སེ ཝཱ ཀཱ་ཏ་བྦོ, སཱི་མ་ནྟ་རི་ཀ་ཏྠཱ་ཡ པ་རི་ཙྪི་ནྣོ་ཀཱ་ས་ཏོ བ་ཧི ཝཱ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྟ་ཀཾ པ་རི་ཙྪེ་དཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ ཡ་ཐཱ་ཋི་ཏོ་ཝ ས་ཙེ ཨ་ཉྙ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ག་ཎ་པཱུ་ར་ཀོ ན ཧོ་ཏི, ཀ་མྨཾ ན ཀོ་པེ་ཏཱི་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
༢༥༦༡-༢. ས་ཎྛཱ་ནནྟི ཏི་ཀོ་ཊི་ས་ཎྛཱ་ནཾ. ནི་མི་ཏྟནྟི པ་བྦ་ཏཱ་དི་ནི་མི་ཏྟཾ. དི་ས་ཀི་ཏྟ་ནནྟི ‘‘པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཀིཾ ནི་མི་ཏྟ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ དི་སཱ་ཀི་ཏྟ་ནཾ. པ་མཱ་ཎནྟི ཏི་ཡོ་ཛ་ན་པ་ར་མཾ པ་མཱ་ཎཾ. སོ་དྷེ་ཏྭཱཏི ཡ་སྨིཾ གཱ་མ་ཀྑེ་ཏྟེ སཱི་མཾ བ་ནྡྷ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཝ་ས་ནྟེ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་བྷི་ཀྑཱུ བ་དྡྷ་སཱི་མ་ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་ས་ནྟེ སཱི་མཱ་ཡ བ་ཧི ག་ནྟུཾ ཨ་ད་ཏྭཱ, ཨ་བ་དྡྷ་སཱི་མ་ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་ས་ནྟེ ཧ་ཏྠ་པཱ་སཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦེ ཧ་ཏྠ་པཱ་སཾ ནེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སེ བ་ཧི་སཱི་མཱ་ཡ ཀ་ཏྭཱ ས་བྦ་མ་གྒེ་སུ ཨཱ་ར་ཀྑཾ ཝི་ད་ཧི་ཏྭཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. སཱི་མནྟི ཁ་ཎྜ་སཱི་མཾ.
ཀཱི་དི་ས་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏི་ཀོ་ཎ’’ནྟི་ཨཱ་དི. པ་ཎ་ཝཱུ་པ་མནྟི པ་ཎ་ཝ་ས་ཎྛཱ་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷེ སཾ་ཁི་ཏྟཾ ཨུ་བྷ་ཡ་ཀོ་ཊི་ཡཱ ཝི་ཏྠ་ཏཾ. ‘‘ཝི་ཏཱ་ནཱ་ཀཱ་རཾ དྷ་ནུ་ཀཱ་ཀཱ་ར’’ནྟི ཨཱ་ཀཱ་ར-ས་དྡོ པ་ཙྩེ་ཀཾ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ. དྷ་ནུ་ཀཱ་ཀཱ་རནྟི ཨཱ་རོ་པི་ཏ་དྷ་ནུ་ས་ཎྛཱ་ནཾ, ‘‘མུ་དི་ངྒཱུ་པ་མཾ ས་ཀ་ཊཱུ་པ་མ’’ནྟི ཨུ་པ་མཱ-ས་དྡོ པ་ཙྩེ་ཀཾ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ. མུ་དི་ངྒཱུ་པ་མནྟི མ་ཛ྄ཛྷེ ཝི་ཏྠ་ཏཾ ཨུ་བྷ་ཡ་ཀོ་ཊི་ཡཱ ཏ་ནུ་ཀཾ ཏུ་རི་ཡ་ཝི་སེ་སཾ མུ་དི་ངྒ་ནྟི ཝ་ད་ནྟི, ཏཱ་དི་ས་ནྟི ཨ་ཏྠོ. སཱི་མཾ བ་ནྡྷེ་ཡྻཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༢༥༦༣. པ་བྦ་ཏཱ་དི་ནི་མི་ཏྟུ་པ་ག་ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘པ་བྦ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཨི་ཏི ཨ་ཊྛ ནི་མི་ཏྟཱ་ནི དཱི་པ་ཡེ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏ་ཏྲེ་ཝཾ ས་ངྑེ་པ་ཏོ ནི་མི་ཏྟུ་པ་ག་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ – སུ་དྡྷ་པཾ་སུ་སུ་དྡྷ་པཱ་སཱ་ཎ་ཨུ་བྷ་ཡ་མི་སྶ་ཀ་ཝ་སེ་ན (ཀ་ངྑཱ. ཨ་ཊྛ. ནི་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ; མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༡༣༨) ཏི་ཝི་དྷོ་པི ཧི པ་བྦ་ཏོ ཧ་ཏྠི་པྤ་མཱ་ཎ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨུ་དྡྷཾ ནི་མི་ཏྟུ་པ་གོ, ཏ་ཏོ ཨོ་མ་ཀ་ཏ་རོ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ནྟོ་སཱ་རེ་ཧི ཝཱ ཨ་ནྟོ་སཱ་ར་མི་སྶ་ཀེ་ཧི ཝཱ རུ་ཀྑེ་ཧི ཙ་ཏུ་པ་ཉྩ་རུ་ཀྑ་མ་ཏྟ་མྤི ཝ་ནཾ ནི་མི་ཏྟུ་པ་གཾ, ཏ་ཏོ ཨཱུ་ན་ཏ་རཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. པཱ་སཱ་ཎ་ནི་མི་ཏྟེ ཨ་ཡ་གུ་ལ༹་མྤི པཱ་སཱ་ཎ་ས་ངྑྱ་མེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཡོ ཀོ་ཙི པཱ་སཱ་ཎོ ཨུ་ཀྐཾ་སེ་ན ཧ་ཏྠི་པྤ་མཱ་ཎ་ཏོ ཨོ་མ་ཀ་ཏ་རཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཧེ་ཊྛི་མ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན དྭ་ཏྟིཾ་ས་པ་ལ་གུ་ལ༹་པི་ཎྜ་པ་རི་མཱ་ཎོ ནི་མི་ཏྟུ་པ་གོ, ན ཏ་ཏོ ཁུ་དྡ་ཀ་ཏ་རོ. པི་ཊྛི་པཱ་སཱ་ཎོ པ་ན ཨ་ཏི་མ་ཧ་ནྟོ་པི ཝ་ཊྚ་ཏི. རུ་ཀྑོ ཛཱི་ཝ་ནྟོ་ཡེ་ཝ ཨ་ནྟོ་སཱ་རོ བྷཱུ་མི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ ཨ་ནྟ་མ་སོ ཨུ་བྦེ་དྷ་ཏོ ཨ་ཊྛ་ངྒུ་ལོ པ་རི་ཎཱ་ཧ་ཏོ སཱུ་ཙི་ད་ཎྜ་པྤ་མཱ་ཎོ་པི ནི་མི་ཏྟུ་པ་གོ, ན ཏ་ཏོ ཨོ་རཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. མ་གྒོ ཛ་ངྒྷ་མ་གྒོ ཝཱ ཧོ་ཏུ ས་ཀ་ཊ་མ་གྒོ ཝཱ, ཡོ ཝི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ དྭེ ཏཱི་ཎི གཱ་མ་ཀྑེ་ཏྟཱ་ནི ག་ཙྪ་ཏི, ཏཱ་དི་སོ ཛ་ངྒྷ་ས་ཀ་ཊ་ས་ཏྠེ་ཧི ཝ་ལ༹་ཉྫི་ཡ་མཱ་ནོ་ཡེ་ཝ ནི་མི་ཏྟུ་པ་གོ, ཨ་ཝ་ལ༹་ཉྫོ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཧེ་ཊྛི་མ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ཏཾ་དི་ཝ་སཾ ཛཱ་ཏོ ཨ་ཊྛ་ངྒུ་ལུ་བྦེ་དྷོ གོ་ཝི་སཱ་ཎ་མ་ཏྟོ་པི ཝ་མྨི་ཀོ ནི་མི་ཏྟུ་པ་གོ, ཏ་ཏོ ཨོ་རཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨུ་ད་ཀཾ ཡཾ ཨ་ས་ནྡ་མཱ་ནཾ ཨཱ་ཝཱ་ཊ་པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཏ་ལཱ༹་ཀ་ཛཱ་ཏ་སྶ་ར་ལོ་ཎི་ས་མུ་དྡཱ་དཱི་སུ ཋི་ཏཾ, ཏཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་མ་སོ ཏ་ངྑ་ཎཾ་ཡེ་ཝ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ཁ་ཏེ ཨཱ་ཝཱ་ཊེ གྷ་ཊེ་ཧི ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ པཱུ་རི་ཏ་མྤི ཡཱ་ཝ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ ས་ཎྛ་ཧ་ན་ཀཾ ནི་མི་ཏྟུ་པ་གཾ, ཨི་ཏ་རཾ ས་ནྡ་མཱ་ན་ཀཾ, ཝུ་ཏྟ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཀཱ་ལཾ ཨ་ཏི་ཊྛ་ནྟཾ, བྷཱ་ཛ་ན་ག་ཏཾ ཝཱ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡཱ ཨ་བ་དྡྷ་སཱི་མཱ་ལ་ཀྑ་ཎེ ན་དཱི ཝུ་ཏྟཱ, སཱ ནི་མི་ཏྟུ་པ་གཱ, ཨ་ཉྙཱ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི.
༢༥༦༤. ཏེ་སཱུཏི ནི་དྡྷཱ་ར་ཎེ བྷུ་མྨཾ. ཏཱི་ཎཱིཏི ནི་དྡྷཱ་རི་ཏ་བྦ་ད་སྶ་ནཾ, ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཀཾ ཝཱ དྭེ ཝཱ ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ན ཝ་ཊྚ་ནྟཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘སཱ ཨེ་ཝཾ ས་མྨ་ནྣི་ཏྭཱ བ་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནཱ ཨེ་ཀེ་ན, དྭཱི་ཧི ཝཱ ནི་མི་ཏྟེ་ཧི ཨ་བ་དྡྷཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༡༣༨). ས་ཏེ་ནཱ་པཱིཏི ཨེ་ཏྠ པི-ས་དྡོ ས་མྦྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡཾ ད་ཊྛ་བྦོ, ཏེ་ན ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ, ཏིཾ་སཱ་ཡ ཝཱ ནི་མི་ཏྟེ་ཧི ཝ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝ ན་ཏྠཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི.
༢༥༦༥. ཏི་ཡོ་ཛ་ནཾ པ་རཾ ཨུ་ཀྐ་ཊྛོ པ་རི་ཙྪེ་དོ ཨེ་ཏི་སྶཱ་ཏི ཏི་ཡོ་ཛ་ན་པ་རཱ. ‘‘ཝཱི་ས་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ས་ངྑྱཱ་ནེ, ས་ངྑྱེ་ཡྻེ ཙ ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ཨི་དྷ ས་ངྑྱཱ་ནེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ ཝཱི་ས་ཏི-ས་དྡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི བྷི་ཀྑཱུ་ནནྟི བྷི་ནྣཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ནི་དྡེ་སོ ཀ་ཏོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ‘‘ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི’’ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦེ གཱ་ཐཱ་བ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན ནི་གྒ་ཧཱི་ཏ་ལོ་པོ, ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་གྒ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་པ་ར་མ་ཏྟཱ ས་ངྒྷ་ཀ་མྨ་སྶ ཀ་མྨཱ་ར་ཧེ་ན ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏིཾ ག་ཎྷ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ, ཨི་ད་ཉྩ ནི་སི་ནྣཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཧེ་ཊྛི་མ་ནྟ་ཏོ ཧི ཡ་ཏྠ ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི བྷི་ཀྑཱུ ནི་སཱི་དི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟི, ཏ་ཏྟ་ཀེ པ་དེ་སེ སཱི་མཾ བ་ནྡྷི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི.
༢༥༦༦. ཡཱ ཨུ་ཀྐ་ཊྛཱ་ཡ་པི ཡཱ ཙ ཧེ་ཊྛི་མཱ་ཡ་པི ཀེ་ས་གྒ་མ་ཏྟ་ཏོ་པི ཨ་དྷི་ཀཱ ཝཱ ཨཱུ་ནཱ ཝཱ, ཨེ་ཏཱ དྭེ་པི སཱི་མཱ་ཡོ ‘‘ཨ་སཱི་མཱ’’ཏི ཨཱ་དི་ཙྩ་བ་ནྡྷུ་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༢༥༦༧. ས་མ་ནྟ་ཏོ ས་བྦ་མེ་ཝ ནི་མི་ཏྟཾ ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱཏི པུ་བྦ་དི་སཱ་ནུ་དི་སཱ་དཱི་སུ པ་རི་ཏོ ས་བྦ་དི་སཱ་སུ ཡ་ཐཱ་ལ་དྡྷཾ ནི་མི་ཏྟོ་པ་གཾ ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ ‘‘ཝི་ན་ཡ་དྷ་རེ་ན པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ ‘པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཀིཾ ནི་མི་ཏྟ’ནྟི? ‘པ་བྦ་ཏོ, བྷ་ནྟེ’ཏི. པུ་ན ཝི་ན་ཡ་དྷ་རེ་ན ‘ཨེ་སོ པ་བྦ་ཏོ ནི་མི་ཏྟ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༡༣༨) ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ནི་མི་ཏྟེ་ན ནི་མི་ཏྟཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ. ཉ་ཏྟི དུ་ཏི་ཡཱ ཡ་སྶཱ་ཏི ཝི་གྒ་ཧོ, ‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ ས་ངྒྷོ, ཡཱ་ཝ་ཏཱ ས་མ་ནྟཱ ནི་མི་ཏྟཱ ཀི་ཏྟི་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༣༩) པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ཝུ་ཏྟེ་ན ཉ་ཏྟི་དུ་ཏི་ཡེ་ན ཀ་མྨེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ར་ཧ་ཏི པ་ཧོ་ཏི ཝི་ན་ཡ་དྷ་རོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
༢༥༦༨. བ་ནྡྷི་ཏྭཱཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་ན་ཡེ་ན ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་སཱི་མཾ པ་ཋ་མཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ. ཨ་ན་ནྟ་རནྟི ཀི་ཙྩ་ནྟ་རེ་ན བྱ་ཝ་ཧི་ཏཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ, ཀཱ་ལ་ཀྑེ་པཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, སཱི་མཾ ས་མཱུ་ཧ་ནི་ཏུ་ཀཱ་མཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཏྟི་ཀཱ་ནཾ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཨ་ད་ཏྭཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. པ་ཙྪཱཏི ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ས་མྨུ་ཏི་ཏོ པ་ཙྪཱ. ཙཱི་ཝ་རཱ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་ཀཾ ས་མྨ་ནྣི་ཏྭཱ་ན ཡཱ བ་དྡྷཱ, སཱ ‘‘ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་སཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ཏ་ཏྠ ཙཱི་ཝ་རཱ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་ཀཾ ས་མྨ་ནྣི་ཏྭཱ་ན ཡཱ བ་དྡྷཱཏི ‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ ས་ངྒྷོ, ཡཱ སཱ ས་ངྒྷེ་ན སཱི་མཱ ས་མྨ་ཏཱ ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་སཱ ཨེ་ཀུ་པོ་ས་ཐཱ…པེ… ཋ་པེ་ཏྭཱ གཱ་མ་ཉྩ གཱ་མཱུ་པ་ཙཱ་ར་ཉྩ, ཁ་མ་ཏི ས་ངྒྷ་སྶ, ཏ་སྨཱ ཏུ་ཎྷཱི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ དྷཱ་ར་ཡཱ་མཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༤༤) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཙཱི་ཝ་རེ་ན ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་སཾ ས་མྨ་ནྣི་ཏྭཱ ཡཱ བ་དྡྷཱ. སཱ ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་སཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཏ་ཏྠ ཝ་ས་ནྟཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཙཱི་ཝ་རེ་ན ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་ནི་མི་ཏྟཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏ་ཐཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ‘‘ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་སཱི་མཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
༢༥༦༩. ‘‘ཡཱ ཀཱ་ཙི ན་དི་ལ་ཀྑ་ཎ་པྤ་ཏྟཱ ན་དཱི ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ ‘ཨེ་ཏཾ བ་དྡྷ་སཱི་མཾ ཀ་རོ་མཱ’ཏི ཀ་ཏཱ་པི ཨ་སཱི་མཱ་ཝ ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༡༤༧) ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱན་ཡཾ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ན་དཱི…པེ… ན ཝོ་ཏྠ་ར་ཏཱི’’ཏི, ན པ་ཏྠ་ར་ཏི སཱི་མཱ་བྷཱ་ཝེ་ན བྱཱ་པི་ནཱི ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནེ་ཝཱཏི ཡེ་ན ན ཝོ་ཏྠ་ར་ཏི, ཏེ་ནེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎེ་ན. ཨ་བྲ་ཝཱིཏི ‘‘ས་བྦཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན་དཱི ཨ་སཱི་མཱ, ས་བྦོ ས་མུ་དྡོ ཨ་སཱི་མོ, ས་བྦོ ཛཱ་ཏ་སྶ་རོ ཨ་སཱི་མོ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༤༧) ཨ་ཝོ་ཙ.
སཱི་མཱ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༢༥༧༠. ཨ་ཊྛ་མི་ཡཱ་པི ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཝོ་ཧཱ་ར་ཏྟཱ དི་ན་ཝ་སེ་ན ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་ནཾ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཏྟེ་པི ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏེ་ཡེ་ཝ ཨུ་པོ་ས་ཐེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ན་ཝེ་ཝཱ’’ཏི.
༢༥༧༡-༣. ཏེ ས་རཱུ་པ་ཏོ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ཙཱ་ཏུ་དྡ་སོ…པེ… ཀ་མྨེ་ནུ་པོ་ས་ཐཱ’’ཏི. ཙ་ཏུ་དྡ་ས་ནྣཾ པཱུ་ར་ཎོ ཙཱ་ཏུ་དྡ་སོ. པ་ནྣ་ར་ས་ནྣཾ པཱུ་ར་ཎོ པ་ནྣ་ར་སོ. ཡ་དཱ པ་ན ཀོ་ས་མྦ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ (མ་ཧཱ་ཝ. ༤༥༡ ཨཱ་ད་ཡོ) ཨཱ་ག་ཏ་ན་ཡེ་ན བྷི་ནྣེ ས་ངྒྷེ ཨོ་སཱ་རི་ཏེ ཏ་སྨིཾ བྷི་ཀྑུ་སྨིཾ ས་ངྒྷོ ཏ་སྶ ཝ་ཏྠུ་སྶ ཝཱུ་པ་ས་མཱ་ཡ ས་ངྒྷ་སཱ་མ་གྒིཾ ཀ་རོ་ཏི, ཏ་དཱ ‘‘ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཀཱ་ཏ་བྦོ, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏ་བྦ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༤༧༥) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཙཱ་ཏུ་དྡ་ས་པ་ནྣ་ར་སེ ཨ་ཉྙོ་པི ཡོ ཀོ་ཙི དི་ཝ་སོ སཱ་མ་གྒཱི ཨུ་པོ་ས་ཐོཏི. ཨེ་ཏྠ ཨི་ཏི-ས་དྡོ ལུ་ཏྟ་ནི་དྡི་ཊྛོ. ཙཱ་ཏུ་དྡ་སོ, པ་ནྣ་ར་སོ, སཱ་མ་གྒཱི ཙ ཨུ་པོ་ས་ཐོ་ཏི ཨེ་ཏེ ཏ་ཡོ་པི ཨུ་པོ་ས་ཐཱ དི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ནི་དྡི་ཊྛཱ དི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ས་ངྒྷེ་ཨུ་པོ་ས་ཐོཏི ས་ངྒྷེ་ན ཀཱ་ཏ་བྦ་ཨུ་པོ་ས་ཐོ. ག་ཎེ་པུ་གྒ་ལུ་པོ་ས་ཐོཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. སཱ་དྷྱ་སཱ་དྷ་ན་ལ་ཀྑ་ཎ་སྶ ས་མྦ་ནྡྷ་སྶ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཏྟཱ ‘‘ས་ངྒྷེ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ན་པྤ་ས་ངྒེ བྷུ་མྨ་ནི་དྡེ་སོ. ཨུ་པོ་ས་ཐོ སཱ་དྷྱོ ཀ་མྨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ས་ངྒྷ་ག་ཎ་པུ་གྒ་ལཱ སཱ་དྷ་ནཾ ཀཱ་ར་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཏོ.
སུ་ཏྟ་སྶ ཨུ་དྡེ་སོ སུ་ཏྟུ་དྡེ་སོ, སུ་ཏྟུ་དྡེ་སོ་ཏི ཨ་བྷི་དྷཱ་ནཾ ནཱ་མཾ ཡ་སྶ སོ སུ་ཏྟུ་དྡེ་སཱ་བྷི་དྷཱ་ནོ. ཀ་མྨེ་ནཱཏི ཀི་ཙྩ་ཝ་སེ་ན.
༢༥༧༤. ‘‘ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན’’ནྟི ཝཱ་ཙྩ་ལི་ངྒ་མ་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ ‘‘ནི་དྡི་ཊྛ’’ནྟི ན་པུཾ་ས་ཀ་ནི་དྡེ་སོ. ཝཱ་ཙྩ་ལི་ངྒཱ ཧི ཏ་བྦཱ་ད་ཡོ་ཏི པཱ་ཏི་མོ་ཀྑོ ནི་དྡི་ཊྛོ, པཱ་རི་སུ་དྡྷི ནི་དྡི་ཊྛཱ་ཏི པུ་མི་ཏྠི་ལི་ངྒེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ.
༢༥༧༥. ཝུ་ཏྟཱཏི ‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་སཱ, ནི་དཱ་ནཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཾ སུ་ཏེ་ན སཱ་ཝེ་ཏ་བྦཾ, ཨ་ཡཾ པ་ཋ་མོ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་སོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༥༠) དེ་སི་ཏཱ, ས་ཡ་ཉྩ ཏེ་ས་ཉྩ ཨུ་དྡེ་སེ ས་ངྑེ་པ་ཏོ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ནི་དཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི. སཱ་ཝེ་ཏ་བྦནྟི ཨེ་ཏྠ ‘‘སུ་ཏེ་ནཱ’’ཏི སེ་སོ. སེ་ས་ཀནྟི ཨ་ནུ་དྡི་ཊྛ་ཊྛཱ་ནཾ –
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ ས་ངྒྷོ…པེ… ཨཱ་ཝི་ཀ་ཏཱ ཧི་སྶ ཕཱ་སུ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨི་མཾ ནི་དཱ་ནཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ‘ཨུ་དྡི་ཊྛཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ནི་དཱ་ནཾ, ཏ་ཏྠཱ་ཡ་སྨ་ནྟེ པུ་ཙྪཱ་མི ཀ་ཙྩི་ཏྠ པ་རི་སུ་དྡྷཱ, དུ་ཏི་ཡ་མྤི པུ་ཙྪཱ་མི…པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ དྷཱ་ར་ཡཱ་མཱི’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘ཨུ་དྡི་ཊྛཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ནི་དཱ་ནཾ. སུ་ཏཱ ཁོ པ་ནཱ་ཡ་སྨ་ནྟེ་ཧི ཙ་ཏྟཱ་རོ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ དྷ་མྨཱ…པེ… ཨ་ཝི་ཝ་ད་མཱ་ནེ་ཧི སི་ཀྑི་ཏ་བྦ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༡༥༠) –
ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཨ་ཝ་སེ་སཾ སུ་ཏེ་ན སཱ་ཝེ་ཏ་བྦཾ.
༢༥༧༦. སེ་སེ་སུ་པཱིཏི ཨུ་དྡི་ཊྛཱ་པེ་ཀྑཱ་ཡ སེ་སེ་སུ པཱ་རཱ་ཛི་ཀུ་དྡེ་སཱ་དཱི་སུ་པི. ‘‘ཨ་ཡ་མེ་ཝ ན་ཡོ ཉེ་ཡྻོ’’ཏི སཱ་མ་ཉྙེ་ན ཝུ་ཏྟེ་པི ‘‘ཝི་ཏྠཱ་རེ་ནེ་ཝ པ་ཉྩ་མོ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཝི་ཏྠཱ་རུ་དྡེ་སེ ‘‘སཱ་ཝེ་ཏ་བྦཾ ཏུ སེ་ས་ཀ’’ནྟི ཨ་ཡཾ ན་ཡོ ན ལ་བྦྷ་ཏི. ‘‘སཱ་ཝེ་ཏ་བྦཾ ཏུ སེ་ས་ཀ’’ནྟི ཝ་ཙ་ན་ཏོ པཱ་རཱ་ཛི་ཀུ་དྡེ་སཱ་དཱི་སུ ཡ་སྨིཾ ཝི་པྤ་ཀ་ཏེ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ཝ་སེ་སཾ སུ་ཏེ་ན སཱ་ཝེ་ཏ་བྦཾ. ནི་དཱ་ནུ་དྡེ་སེ པ་ན ཨ་ནུ་དྡི་ཊྛེ སུ་ཏེ་ན སཱ་ཝེ་ཏ་བྦཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. བྷི་ཀྑུ་ནི་པཱ་ཏི་མོ་ཀྑེ ཨ་ནི་ཡ་ཏུ་དྡེ་ས་སྶ པ་རི་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ‘‘བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ན་ཉྩ ཙ་ཏྟཱ་རོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨུ་དྡེ་སཱ ན་ཝི་མེ པ་ནཱཏི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་ཉྩ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ་ཏི ཨུ་བྷ་ཏོ་པཱ་ཏི་མོ་ཀྑེ ཨི་མེ ན་ཝ ཨུ་དྡེ་སཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༢༥༧༧. ཨུ་པོ་ས་ཐེཏི ས་ངྒྷུ་པོ་ས་ཐེ. ཨ་ནྟ་རཱ་ཡནྟི རཱ་ཛ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་དི་ཀཾ ད་ས་ཝི་དྷཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘རཱ་ཛ་ནྟ་རཱ་ཡོ ཙོ་ར་ནྟ་རཱ་ཡོ ཨ་གྱ་ནྟ་རཱ་ཡོ ཨུ་ད་ཀ་ནྟ་རཱ་ཡོ མ་ནུ་སྶ་ནྟ་རཱ་ཡོ ཨ་མ་ནུ་སྶ་ནྟ་རཱ་ཡོ ཝཱ་ལ༹་ནྟ་རཱ་ཡོ ས་རཱི་ས་པ་ནྟ་རཱ་ཡོ ཛཱི་ཝི་ཏ་ནྟ་རཱ་ཡོ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ནྟ་རཱ་ཡོ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༥༠).
ཏ་ཏྠ ས་ཙེ བྷི་ཀྑཱུ་སུ ‘‘ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༡༥༠) ནི་སི་ནྣེ་སུ རཱ་ཛཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཡཾ རཱ་ཛ་ནྟ་རཱ་ཡོ. ཙོ་རཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཙོ་ར་ནྟ་རཱ་ཡོ. ད་ཝ་དཱ་ཧོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི ཝཱ, ཨཱ་ཝཱ་སེ ཝཱ ཨ་གྒི ཨུ་ཊྛ་ཧ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨ་གྱ་ནྟ་རཱ་ཡོ. མེ་གྷོ ཝཱ ཨུ་ཊྛེ་ཏི, ཨོ་གྷོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨུ་ད་ཀ་ནྟ་རཱ་ཡོ. བ་ཧཱུ མ་ནུ་སྶཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ཨ་ཡཾ མ་ནུ་སྶ་ནྟ་རཱ་ཡོ. བྷི་ཀྑུཾ ཡ་ཀྑོ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨ་མ་ནུ་སྶ་ནྟ་རཱ་ཡོ. བྱ་གྒྷཱ་ད་ཡོ ཙ་ཎྜ་མི་གཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཝཱ་ལ༹་ནྟ་རཱ་ཡོ. བྷི་ཀྑུཾ ས་པྤཱ་ད་ཡོ ཌཾ་ས་ནྟི, ཨ་ཡཾ ས་རཱི་ས་པ་ནྟ་རཱ་ཡོ. བྷི་ཀྑུ གི་ལཱ་ནོ ཝཱ ཧོ་ཏི, ཀཱ་ལཾ ཝཱ ཀ་རོ་ཏི, ཝེ་རི་ནོ ཝཱ ཏཾ མཱ་རེ་ཏུཾ ག་ཎྷ་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་ནྟ་རཱ་ཡོ. མ་ནུ་སྶཱ ཨེ་ཀཾ ཝཱ བ་ཧུཾ ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ ཙཱ་ཝེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ག་ཎྷ་ནྟི, ཨ་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ནྟ་རཱ་ཡོ.
‘‘ཙེ་ཝཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡེ་ཝ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་ས་ཉྙི་ནཱ ཝི་ཏྠཱ་རུ་དྡེ་སེ ཨ་ཀ་ཏེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ཨ་ནུ་དྡེ་སོཏི ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ནུ་དྡེ་སོ. ནི་ཝཱ་རི་ཏོཏི ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ས་ཏི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡེ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏ་བྦ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༥༠) པ་ཊི་སི་དྡྷོ. ཨི་མི་ནཱ ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡེ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏུ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༥༠) ཨི་ད་མྤི ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཧོ་ཏི.
༢༥༧༨. ཏ་སྶཱཏི པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སྶ. ཨི་སྶ་ར་ཎ་སྶ ཧེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘‘ཐེ་རཱ་དྷེ་ཡྻ’ནྟི པཱ་ཋ་ཏོ’’ཏི. ཐེ་རཱ་དྷེ་ཡྻནྟི ཐེ་རཱ་དྷཱི་ནཾ, ཐེ་རཱ་ཡ་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པཱ་ཋ་ཏོཏི པཱ་ལི༹་ཝ་ཙ་ན་ཏོ. ‘‘ཡོ ཏ་ཏྠ བྷི་ཀྑུ བྱ་ཏྟོ པ་ཊི་བ་ལོ, ཏ་སྶཱ་དྷེ་ཡྻཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༥༥) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཝ་ཏྟ་ནྟེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་ཝ་ཏྟ་ནྟེ་ནཱཏི ཨ་ནྟ་མ་སོ དྭེ་པི ཨུ་དྡེ་སེ ཨུ་དྡི་སི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟེ་ན. ཐེ་རེ་ན ཡོ ཨ་ཛ྄ཛྷི་ཊྛོ, ཨེ་ཝ་མ་ཛ྄ཛྷི་ཊྛ་སྶ ཡ་སྶ པ་ན ཐེ་ར་སྶ, ན་ཝ་སྶ, མ་ཛ྄ཛྷི་མ་སྶ ཝཱ སོ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑོ ཝ་ཏྟ་ཏི པ་གུ་ཎོ ཧོ་ཏི, སོ ཨི་སྶ་རོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
ཨ་ཛ྄ཛྷི་ཊྛོཏི ‘‘ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སཱ’’ཏི ཨཱ་ཎ་ཏྟོ, ཨི་མི་ནཱ ཨ་ནཱ་ཎ་ཏྟ་སྶ ཨུ་དྡི་སི་ཏུཾ སཱ་མ་ཏྠི་ཡཱ ས་ཏི་པི ཨ་ནི་སྶ་ར་བྷཱ་ཝོ དཱི་པི་ཏོ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ས་ཙེ ཐེ་ར་སྶ པ་ཉྩ ཝཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝཱ ཏ་ཡོ ཝཱ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་སཱ ནཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, དྭེ པ་ན ཨ་ཁ་ཎྜཱ སུ་ཝི་ས་དཱ ཝཱ་ཙུ་གྒ་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཐེ་རཱ་ཡ་ཏྟོ་ཝ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑོ. ས་ཙེ པ་ན ཨེ་ཏྟ་ཀ་མྤི ཝི་ས་དཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, བྱ་ཏྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ཡ་ཏྟོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༡༥༥).
༢༥༧༩. ཨུ་དྡི་ས་ནྟེཏི པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་ས་ཀེ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་ས་ནྟེ. ས་མཱ ཝཱཏི ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀེ་ཧི ག་ཎ་ནེ་ན ས་མཱ ཝཱ. ཨ་པྤཱ ཝཱཏི ཨཱུ་ནཱ ཝཱ. ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི ས་ཙེ པ་ནཱཏི ས་ཙེ པ་ན ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི. སེ་ས་ཀནྟི ཨ་ནུ་དྡི་ཊྛ་ཊྛཱ་ནཾ.
༢༥༨༠. ཨུ་དྡི་ཊྛ་མ་ཏྟེཏི ཨུ་དྡི་ཊྛ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ཀ་ཐཱ་ར་མྦྷ་ཏོ པུ་བྦ་མེ་ཝ. ‘‘ཝཱ’’ཏི ཨི་དཾ ཨེ་ཏྠཱ་པི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ, ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ཝུ་ཊྛི་ཏཱ་ཡ ཝཱ’’ཏི ཨི་མཾ ཝི་ཀ་པྤཾ ས་མྤི་ཎྜེ་ཏི. ཨ་ཝུ་ཊྛི་ཏཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡཱཏི ཙ བྷི་ཀྑུ་པ་རི་སཱ་ཡ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ སུ་ཁ་ཀ་ཐཱ་ཡ ནི་སི་ནྣཱ་ཡ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་རི་སཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ཡཱ’’ཏི ཙ ‘‘ས་བྦཱ་ཡཱ’’ཏི ཙ སེ་སོ. བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ ཝུ་ཊྛི་ཏཱ་ཡ ཝཱ ས་བྦཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ ཝུ་ཊྛི་ཏཱ་ཡ ཝཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏེ་སནྟི ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ནཾ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ. མཱུ་ལེཏི ས་ནྟི་ཀེ. པཱ་རི་སུ་དྡྷི ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི བ་ཧུ་ཏ་རཱ, ཏེ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི པུ་ན པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཾ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ས་ཙེ བ་ཧཱུ’’ཏི. ཨེ་ཏྠ ‘‘པུ་ན པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏ་བྦ’’ནྟི སེ་སོ. ས་བྦ་ཝི་ཀ་པྤེ་སུ པུ་བྦ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་ན པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ སེ་ས་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ –
‘‘པ་ནྣ་ར་སོ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ, ཨི་ཏ་རཱ་ནཾ ས་ཙེ་ཏ་རོ;
ས་མཱ་ནེ་ཏ་རེ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ནྟུ, པུ་རི་མཱ་ནཾ ས་ཙེ་དྷི་ཀཱ;
པུ་རི་མཱ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ནྟུ, ཏེ་སཾ སེ་སེ་པྱ་ཡཾ ན་ཡོ.
‘‘པཱ་ཊི་པ་དོ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ,
ཨི་ཏ་རཱ་ནཾ ཨུ་པོ་ས་ཐོ;
ས་མ་ཐོ་ཀཱ་ནཾ སཱ་མ་གྒིཾ,
མཱུ་ལ་ཊྛཱ དེ་ནྟུ ཀཱ་མ་ཏོ.
བ་ཧི ག་ནྟྭཱ་ན ཀཱ་ཏ་བྦོ,
ནོ ཙེ དེ་ནྟི ཨུ་པོ་ས་ཐོ;
དེ་ཡྻཱ་ནི་ཙྪཱ་ཡ སཱ་མ་གྒཱི,
བ་ཧཱུ་སུ བ་ཧི ཝཱ ཝ་ཛེ.
‘‘པཱ་ཊི་པ་དེ་ག་ནྟུ་ཀཱ་ནཾ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་ཡཾ ན་ཡོ;
སཱ་ཝེ་ཡྻ སུ་ཏྟཾ ས་ཉྩི་ཙྩ, ཨ་སྶཱ་ཝེ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི.
༢༥༨༡. ཝི་ནི་དྡི་ཊྛ་སྶཱཏི ཨཱ་ཎ་ཏྟ་སྶ, ཨི་མི་ནཱ ཨི་ཏ་རེ་སཾ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ཨི་དྷ ‘‘ཨ་གི་ལཱ་ན་སྶཱ’’ཏི སེ་སོ. ཐེ་རེ་ན ཨཱ་ཎཱ་པེ་ནྟེ་ན ‘‘ཀི་ཉྩི ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཝཱ ས་དཱ་ཀཱ་ལ་མེ་ཝ ཨེ་ཀོ ཝཱ བྷཱ་ར་ནི་ཏྠ་ར་ཎ་ཀོ ཝཱ ས་ར་བྷཱ་ཎ་ཀ་དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཝཱ ན ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་གཱ་ར་ས་མྨ་ཛྫ་ན་ཏྠཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏ་བྦོ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ པ་ན ཝཱ་རེ་ན ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏ་བྦཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༡༥༩) ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ཝི་དྷི་ནཱ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ཨཱ་ཎ་ཏྟོ ས་མྨ་ཛྫ་ནིཾ ཏཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀ་མྤི ན ལ་བྷ་ཏི, སཱ་ཁཱ་བྷ་ངྒཾ ཀ་པྤི་ཡཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ. ཏ་མྤི ཨ་ལ་བྷ་ནྟ་སྶ ལ་དྡྷ་ཀ་པྤི་ཡཾ ཧོ་ཏི.
ཨཱ་ས་ན་པ་ཉྙཱ་པ་ནཱ་ཎ་ཏྟི་ཡ་མྤི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏ་བྦོ. ཨཱ་ཎཱ་པེ་ནྟེ་ན ཙ ས་ཙེ ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་གཱ་རེ ཨཱ་ས་ནཱ་ནི ན་ཏྠི, ས་ངྒྷི་ཀཱ་ཝཱ་ས་ཏོ་པི ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ པུ་ན ཨཱ་ཧ་རི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨཱ་ས་ནེ་སུ ཨ་ས་ཏི ཀ་ཊ་སཱ་ར་ཀེ་པི ཏ་ཊྚི་ཀཱ་ཡོ་པི པ་ཉྙ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏ་ཊྚི་ཀཱ་སུ་པི ཨ་ས་ཏི སཱ་ཁཱ་བྷ་ངྒཱ་ནི ཀ་པྤི་ཡཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཱ་ནི, ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟ་སྶ ལ་དྡྷ་ཀ་པྤི་ཡཾ ཧོ་ཏི.
པ་དཱི་པ་ཀ་ར་ཎེ་པི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏ་བྦོ. ཨཱ་ཎཱ་པེ་ནྟེ་ན ཙ ‘‘ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ ནཱ་མ ཨོ་ཀཱ་སེ ཏེ་ལཾ ཝཱ ཝ་ཊྚི ཝཱ ཀ་པ་ལླི་ཀཱ ཝཱ ཨ་ཏྠི, ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦོ. ས་ཙེ ཏེ་ལཱ་དཱི་ནི ན་ཏྠི, བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་རེ་ན་པི པ་རི་ཡེ་སི་ཏ་བྦཱ་ནི. པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ཨ་ལ་བྷ་ནྟ་སྶ ལ་དྡྷ་ཀ་པྤི་ཡཾ ཧོ་ཏི. ཨ་པི་ཙ ཀ་པཱ་ལེ ཨ་གྒི་པི ཛཱ་ལེ་ཏ་བྦོ.
༢༥༨༢. དཱི་པནྟི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཛཱ་ལེ་ཏྭཱ’’ཏི སེ་སོ. ཨ་ཐ ཝཱ ‘‘ཀ་ཏྭཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཙ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ག་ཎ་ཉ་ཏྟིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱཏི ‘‘སུ་ཎ་ནྟུ མེ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ, ཨ་ཛྫུ་པོ་ས་ཐོ པ་ནྣ་ར་སོ, ཡ་དཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, མ་ཡཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ག་ཎ་ཉ་ཏྟིཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ. ཀ་ཏྟ་བྦོ ཏཱི་ཧུ་པོ་ས་ཐོཏི ཏཱི་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ཏཱི་སུ ཐེ་རེ་ན ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ དྭེ ཨེ་ཝཾ ཏི་ཀྑ་ཏྟུ་མེ་ཝ ཝ་ཏྟ་བྦོ ‘‘པ་རི་སུ་དྡྷོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ‘པ་རི་སུ་དྡྷོ’ཏི མཾ དྷཱ་རེ་ཐཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༦༨). དུ་ཏི་ཡེ་ན, ཏ་ཏི་ཡེ་ན ཙ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ‘‘པ་རི་སུ་དྡྷོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ‘པ་རི་སུ་དྡྷོ’ཏི མཾ དྷཱ་རེ་ཐཱ’’ཏི ཏི་ཀྑ་ཏྟུ་མེ་ཝ ཝ་ཏྟ་བྦཾ.
༢༥༨༣. པུ་བྦ་ཀི་ཙྩཱ་དཱི་ནི ཀ་ཏྭཱ ཉ་ཏྟིཾ ཨ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཐེ་རེ་ན ན་ཝོ ཨེ་ཝཾ ཏི་ཀྑ་ཏྟུ་མེ་ཝ ཝ་ཏྟ་བྦོ ‘‘པ་རི་སུ་དྡྷོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ‘པ་རི་སུ་དྡྷོ’ཏི མཾ དྷཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༦༨), ན་ཝེ་ན ཐེ་རོ་པི ‘‘པ་རི་སུ་དྡྷོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ‘པ་རི་སུ་དྡྷོ’ཏི མཾ དྷཱ་རེ་ཐཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༦༨) ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཝ་ཏྟ་བྦོ. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཝཱ་རེ ཉ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཊྛ་པ་ན་ཉྩ ‘‘དྷཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་ནི་དྡེ་སོ ཙཱ་ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀོ་ཝ ཝི་སེ་སོ་ཏི ཏཾ ཨ་ནཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ པུ་གྒ་ལེ་ན ཀཱ་ཏ་བྦཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཝི་དྷིཾ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘པུ་བྦ་ཀི་ཙྩཾ ས་མཱ་པེ་ཏྭཱ, ཨ་དྷི་ཊྛེ་ཡྻ པ་ནེ་ཀ་ཀོ’’ཏི. ཨ་དྷི་ཊྛེ་ཡྻཱཏི ‘‘ཨ་ཛྫ མེ ཨུ་པོ་ས་ཐོ, པ་ནྣ་ར་སོ’ཏི ཝཱ ‘ཙཱ་ཏུ་དྡ་སོ’ཏི ཝཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་མཱི’’ཏི ཨ་དྷི་ཊྛེ་ཡྻ. ཨ་སྶཱཏི ཨ་ཝ་སཱ་ནེ ཝུ་ཏྟ་པུ་གྒ་ལཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་ནི་དྡེ་སོ. ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟོ ས་ངྒྷོ་པི ཏ་ཡོ་པི དྭེ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཝི་ནཱ ས་ཙེ ན ཀ་རོ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟི་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༢༥༨༤-༥. ཨི་དཱ་ནི ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཱ་ནི, ཨ་དྷ་མྨེ་ན ཝ་གྒཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༤༩) ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཀ་མྨ་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ཨ་དྷ་མྨེ་ན ཙ ཝ་གྒེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་དྷ་མྨེ་ན ཝ་གྒེ་ན ཀ་མྨཾ, ཨ་དྷ་མྨ་ཏོ ས་མ་གྒེ་ན ཀ་མྨཾ, དྷ་མྨེ་ན ཝ་གྒེ་ན ཀ་མྨཾ, དྷ་མྨ་ཏོ ས་མ་གྒེ་ན ཀ་མྨ་ནྟི ཨེ་ཏཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨུ་པོ་ས་ཐ་སྶ ཀ་མྨཱ་ནཱི་ཏི ཛི་ནོ ཨ་བྲ་ཝཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཙ་ཏཱུ་སྭ་པི པ་ནེ་ཏེ་སཱུཏི ཨེ་ཏེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཀ་མྨེ་སུ པ་ན. ཙ་ཏུ་ཏྠནྟི ‘‘ས་མ་གྒེ་ན ཙ དྷ་མྨ་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཾ ‘‘དྷ་མྨ་ཀ་མྨ’’ནྟི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ.
༢༥༨༦-༧. ཏཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནི ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ཨ་དྷ་མྨེ་ནི་དྷཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨི་དྷ ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཏེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཨུ་པོ་ས་ཐེ་སུ. ཨ་དྷ་མྨེ་ན ཝ་གྒོ ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཀ་ཏ་མོ་ཏི ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་པུ་ཙྪཱ. ཡ་ཏྠ ཡ་སྶཾ ཨེ་ཀ་སཱི་མཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝ་ས་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ཏ་ཏྲ ཨེ་ཀ་སྶ པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཨཱ་ན་ཡི་ཏྭཱ ཏེ ཏ་ཡོ ཛ་ནཱ པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རོ་ནྟི ཙེ, ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏོ ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཨ་དྷ་མྨོ ཝ་གྒུ་པོ་ས་ཐོ ནཱ་མཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ, ཨེ་ཀ་སཱི་མ་ཊྛེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ས་ངྒྷུ་པོ་ས་ཐེ ཀཱ་ཏ་བྦེ ག་ཎུ་པོ་ས་ཐ་སྶ ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཨ་དྷ་མྨོ ཙ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷཾ ཝི་ནཱ ག་ཎ་མ་ཛ྄ཛྷཾ པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཡཱ ཨ་ག་མ་ན་ཏོ ཏ་སྶ ཧ་ཏྠ་པཱ་སཾ ཨ་ནུ་པ་ག་མ་ནེ་ན ཝ་གྒོ ཙ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༢༥༨༨. ཨ་དྷ་མྨེ་ན ས་མ་གྒོཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཀ་ཏ་མོ’’ཏི ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦཾ. ‘‘བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨེ་ཀ་ཏོ’’ཏི པ་ད་ཙྪེ་དོ. ‘‘ཧོ་ཏི ཨ་དྷ་མྨི་ཀོ’’ཏི པ་ད་ཙྪེ་དོ. ཙ་ཏཱུ་ཧི ས་མ་གྒེ་ཧི ས་ངྒྷུ་པོ་ས་ཐེ ཀཱ་ཏ་བྦེ ག་ཎུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་དྷ་མྨོ, ཧ་ཏྠ་པཱ་སུ་པ་ག་མ་ན་ཏོ ས་མ་གྒོ ཧོ་ཏི.
༢༥༨༩-༩༠. ཡོ ཨུ་པོ་ས་ཐོ དྷ་མྨེ་ན ཝ་གྒོ ཧོ་ཏི, སོ ཀ་ཏ་མོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཡ་ཏྠ ཡ་སྶཾ ཨེ་ཀ་སཱི་མཱ་ཡཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཝ་ས་ནྟི, ཏ་ཏྲ ཨེ་ཀ་སྶ པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཨཱ་ན་ཡི་ཏྭཱ ཏེ ཏ་ཡོ ཛ་ནཱ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་ས་ནྟེ ཙེ, དྷ་མྨེ་ན ཝ་གྒོ ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨེ་ཀ་སཱི་མ་ཊྛེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ས་ངྒྷུ་པོ་ས་ཐ་སྶ ཀ་ཏ་ཏྟཱ དྷ་མྨོ, ཨེ་ཀ་སྶ ཧ་ཏྠ་པཱ་སཾ ཨ་ནུ་པ་ག་མ་ནེ་ན ཝ་གྒོ ཙ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༢༥༩༡. ཡོ དྷ་མྨ་ཏོ ས་མ་གྒོ, སོ ཀ་ཏ་མོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨི་དྷ ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ ཙ་ཏྟཱ་རོ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨེ་ཀ་ཏོ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་ས་ནྟི ཙེ, ཨ་ཡཾ དྷ་མྨ་ཏོ ས་མ་གྒོ ཨུ་པོ་ས་ཐོ་ཏི མ་ཏོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཙ་ཏཱུ་ཧི ས་ངྒྷུ་པོ་ས་ཐ་སྶ ཀ་ཏ་ཏྟཱ དྷ་མྨོ, ཨེ་ཀ་སྶཱ་པི ཧ་ཏྠ་པཱ་སཾ ཨ་ཝི་ཛ་ཧ་ནེ་ན ས་མ་གྒོཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
༢༥༩༢. ཝ་གྒེ ས་ངྒྷེ ཝ་གྒོ་ཏི ས་ཉྙི་ནོ, ས་མ་གྒེ ཙ ས་ངྒྷེ ཝ་གྒོ་ཏི ས་ཉྙི་ནོ ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ ཝི་མ་ཏི་སྶ ཝཱ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཨཱ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༢༥༩༣. བྷེ་དཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཏོཏི ‘‘ན་སྶ་ནྟེ་ཏེ, ཝི་ན་སྶ་ནྟེ་ཏེ, ཀོ ཏེ་ཧི ཨ་ཏྠོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ བྷེ་ད་པུ་རེ་ཀྑཱ་ར་ཏཱ་ཡ ‘‘ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶཱ’’ཏི ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ ཧོ་ཏི ཨ་ཀུ་ས་ལ་བ་ལ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཙ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘བྷེ་ད་པུ་རེ་ཀྑཱ་ར་པ་ནྣ་ར་ས་ཀེ ཨ་ཀུ་ས་ལ་བ་ལ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༡༧༦). ཝ་གྒེ ཝཱ ས་མ་གྒེ ཝཱ ས་ངྒྷེ ས་མ་གྒོ ཨི་ཏི ས་ཉྙི་ནོ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨ་ཝ་སེ་སོ པ་ནེ་ཏྠ ཝ་ཏྟ་བྦ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ པ་ཝཱ་ར་ཎ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཱ་ཝ་སཱ་ནེ ‘‘པཱ་རི་སུ་དྡྷི་པྤ་དཱ་ནེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི (ཝི. ཝི. ༢༦༤༢) ཨེ་ཀ་ཏོ ཝ་ཏྟུ་མི་ཙྪ་ནྟེ་ན ན ཝུ་ཏྟོ.
༢༥༩༤-༥. ‘‘ཨུ་ཀྑི་ཏྟེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ་ནི ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ན་ནྟཱ་ནི པ་དཱ་ནི ‘‘ས་ཧཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་དྡྷིཾ ‘‘ཨུ་པོ་ས་ཐོ ན ཀཱ་ཏ་བྦོ’’ཏི པ་དེ་ན པ་ཙྩེ་ཀཾ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨུ་ཀྑི་ཏྟེ་ནཱཏི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ད་སྶ་ནེ ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཀོ, ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཀ་མྨེ ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཀོ, པཱ་པི་ཀཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡཱ ཨ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་གྒེ ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཀོ་ཏི ཏི་ཝི་དྷེ་ན ཨུ་ཀྑི་ཏྟེ་ན. ཨེ་ཏེ་སུ ཧི ཏི་ཝི་དྷེ ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཀེ ས་ཏི ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རོ་ནྟོ ས་ངྒྷོ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི.
‘‘ག་ཧ་ཊྛེ་ནཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཏི་ཏྠི་ཡོ་པི ས་ངྒ་ཧི་ཏོ. སེ་སེ་ཧི ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཧཱིཏི བྷི་ཀྑུ་ནཱི, སི་ཀྑ་མཱ་ནཱ, སཱ་མ་ཎེ་རོ, སཱ་མ་ཎེ་རཱི་ཏི ཙ་ཏཱུ་ཧི ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀེ་ཧི. ཙུ་ཏ་ནི་ཀྑི་ཏྟ་སི་ཀྑེ་ཧཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཙུ་ཏོ ཙ ནི་ཀྑི་ཏྟ་སི་ཀྑོ ཙཱ་ཏི ཝི་གྒ་ཧོ. ཙུ་ཏོ ནཱ་མ ཨ་ནྟི་མ་ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣ་ཀོ. ནི་ཀྑི་ཏྟ་སི་ཀྑོ ནཱ་མ སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏ་ཀོ.
ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧཱིཏི པ་ཎྜ་ཀོ, ཐེ་ཡྻ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀོ, ཏི་ཏྠི་ཡ་པ་ཀྐ་ནྟ་ཀོ, ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏོ, མཱ་ཏུ་གྷཱ་ཏ་ཀོ, པི་ཏུ་གྷཱ་ཏ་ཀོ, ཨ་ར་ཧ་ནྟ་གྷཱ་ཏ་ཀོ, བྷི་ཀྑུ་ནི་དཱུ་ས་ཀོ, ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཀོ, ལོ་ཧི་ཏུ་པྤཱ་ད་ཀོ, ཨུ་བྷ་ཏོ་བྱ་ཉྫ་ན་ཀོ་ཏི ཨི་མེ་ཧི ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི ཨ་བྷ་བྦེ་ཧི.
ས་བྷཱ་གཱ་པ་ཏྟི་ཀེ་ན ཝཱ ས་ཧ ཨུ་པོ་ས་ཐོ ན ཀཱ་ཏ་བྦོ, པཱ་རི་ཝུ་ཏྠེ་ན ཚ་ནྡེ་ན ཨུ་པོ་ས་ཐོ ན ཀཱ་ཏ་བྦོ, ཀ་རོ་ཏོ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨེ་ཝཾ ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཝ་ཛྫི་ཏེ་སུ ས་བྦ་ཝི་ཀ་པྤེ་སུ དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ‘‘ཡཾ དྭེ་པི ཛ་ནཱ ཝི་ཀཱ་ལ་བྷོ་ཛ་ནཱ་དི་ནཱ ས་བྷཱ་ག་ཝ་ཏྠུ་ནཱ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཝ་ཏྠུ་ས་བྷཱ་གཱ ‘ས་བྷཱ་གཱ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༡༦༩) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ‘‘ས་བྷཱ་གཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི ཝ་ཏྠུ་ས་བྷཱ་གཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ.
ཨུ་པོ་ས་ཐ་དི་ཝ་སེ ས་བྦོ་ཝ ས་ངྒྷོ ས་ཙེ ས་བྷཱ་གཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི,
‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ཨཱ་ཝཱ་སེ ཏ་ད་ཧུ་པོ་ས་ཐེ ས་བྦོ ས་ངྒྷོ ས་བྷཱ་གཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཏེ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨེ་ཀོ བྷི་ཀྑུ སཱ་མ་ནྟཱ ཨཱ་ཝཱ་སཱ ས་ཛྫུ་ཀཾ པཱ་ཧེ་ཏ་བྦོ ‘ག་ཙྪཱ་ཝུ་སོ, ཏཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ པ་ཊི་ཀ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཙྪ, མ་ཡཾ ཏེ ས་ནྟི་ཀེ ཏཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ པ་ཊི་ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩེ་ཏཾ ལ་བྷེ་ཐ, ཨི་ཙྩེ་ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ. ནོ ཙེ ལ་བྷེ་ཐ, བྱ་ཏྟེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་ཊི་བ་ལེ་ན ས་ངྒྷོ ཉཱ་པེ་ཏ་བྦོ – ‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ ས་ངྒྷོ, ཨ་ཡཾ ས་བྦོ ས་ངྒྷོ ས་བྷཱ་གཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ནྣོ, ཡ་དཱ ཨ་ཉྙཾ བྷི་ཀྑུཾ སུ་དྡྷཾ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཀཾ པ་སྶི་སྶ་ཏི, ཏ་དཱ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཏཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ པ་ཊི་ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༧༡) ཙ,
ཝེ་མ་ཏི་ཀོ ཙེ ཧོ་ཏི,
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ ས་ངྒྷོ, ཨ་ཡཾ ས་བྦོ ས་ངྒྷོ ས་བྷཱ་གཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ, ཡ་དཱ ནི་བྦེ་མ་ཏི་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཏ་དཱ ཏཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ པ་ཊི་ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༧༡) ཙ,
ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཀཱ་ཏ་བྦོ.
ཨེ་ཏྠ ཙ ས་ཛ྄ཛྷུ་ཀནྟི ཏ་ད་ཧེ་ཝཱ་ག་མ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ག་ཎུ་པོ་ས་ཐཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ག་ཎྛི་པ་དེ ‘‘ཡ་ཐཱ ས་ངྒྷོ ས་བྷཱ་གཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ སུ་དྡྷཾ ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ ‘ཡ་དཱ སུ་དྡྷཾ པ་སྶི་སྶ་ཏི, ཏ་དཱ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཏཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ པ་ཊི་ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀཱ་ཏུཾ ལ་བྷ་ཏི, ཨེ་ཝཾ དྭཱི་ཧི་པི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨེ་ཀེ་ནཱ་པི ‘པ་རི་སུ་དྡྷཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ པ་ཊི་ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཨཱ་བྷོ་གཾ ཀ་ཏྭཱ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི ཀི་རཱ’’ཏི. ཀི་རཱཏི ཙེ་ཏྠ ཨ་ནུ་སྶ་ཝ་ཏྠེ ད་ཊྛ་བྦོ, ན པ་ནཱ་རུ་ཙི་ཡཾ.
པཱ་རི་ཝུ་ཏྠེ་ན ཚ་ནྡེ་ནཱཏི ཚ་ནྡཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ནི་སི་ནྣེ་ན་པི ‘‘ཨ་སུ་བྷ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏཱ་དི་ནཱ ཀེ་ན་ཙི ཀཱ་ར་ཎེ་ན ན ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝི་སྶ་ཊྛེ ཚ་ནྡེ ས་ཙེ པུ་ན ཀ་རི་སྶ་ཏི, པུ་ན ཚ་ནྡ་པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཨེ་ཏ་སྨིཾ པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཡེ པུ་ན ཚ་ནྡ་པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཨ་ནཱ་ནེ་ཏྭཱ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༡༡༦༧).
༢༥༩༦. ཨ་དེ་སེ་ཏྭཱ པ་ནཱ་པ་ཏྟིནྟི ཨཱ་པ་ནྣཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་དེ་སེ་ཏྭཱ. ནཱ་ཝི་ཀ་ཏྭཱ་ན ཝེ་མ་ཏིནྟི ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ས་མྦ་ཧུ་ལཱ་སུ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་སུ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ, ཡ་དཱ ནི་བྦེ་མ་ཏི་ཀོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི, ཏ་དཱ ཏཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ པ་ཊི་ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝི་མ་ཏིཾ ཨ་ནཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ. ‘‘ཡ་དཱ ནི་བྦེ་མ་ཏི་ཀོཏི ཨེ་ཏྠ ས་ཙེ པ་ནེ་ས ནི་བྦེ་མ་ཏི་ཀོ ན ཧོ་ཏི, ཝ་ཏྠུཾ ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ་ཝ དེ་སེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༡༦༩) ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ དེ་ས་ནཱ་ཝི་དྷི – ས་ཙེ མེ་གྷ་ཙྪ་ནྣེ སཱུ་རི་ཡེ ‘‘ཀཱ་ལོ ནུ ཁོ, ཝི་ཀཱ་ལོ’’ཏི ཝེ་མ་ཏི་ཀོ བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཝེ་མ་ཏི་ཀོ བྷུ་ཉྫིཾ, ས་ཙེ ཀཱ་ལོ ཨ་ཏྠི, ས་མྦ་ཧུ་ལཱ དུ་ཀྐ་ཊཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨཱ་པ་ནྣོ་མྷི. ནོ ཙེ ཨ་ཏྠི, ས་མྦ་ཧུ་ལཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨཱ་པ་ནྣོ་མྷཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྠུཾ ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཡཱ ཏ་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ དུ་ཀྐ་ཊཱ ཝཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨཱ་པ་ནྣོ, ཏཱ ཏུ་མྷ་མཱུ་ལེ པ་ཊི་དེ་སེ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ ས་བྦཱ་པ་ཏྟཱི་སཱུ་ཏི.
ག་ཎྛི་པ་དེ་སུ པ་ནེ་ཝཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝུ་ཏྟོ – ‘‘ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ, ཡ་དཱ ནི་བྦེ་མ་ཏི་ཀོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི, ཏ་དཱ ཏཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ པ་ཊི་ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཀཱ་ཏ་བྦོ, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ སོ་ཏ་བྦ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༧༠) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཡཱ་ཝ ནི་བྦེ་མ་ཏི་ཀོ ན ཧོ་ཏི, ཏཱ་ཝ ས་བྷཱ་གཱ་པ་ཏྟིཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏི. ཨ་ཉྙེ་ས་ཉྩ ཀ་མྨཱ་ནཾ པ་རི་སུ་དྡྷོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ‘‘པུ་ན ནི་བྦེ་མ་ཏི་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ དེ་སེ་ཏ་བྦ་མེ་ཝཱ’’ཏི (ཀ་ངྑཱ. ཨ་བྷི. ཊཱི. ནི་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ) ནེ་ཝ པཱ་ལི༹་ཡཾ, ན ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཨ་ཏྠི, དེ་སི་ཏེ པ་ན ན དོ་སོ. ‘‘ཨི་ཏོ ཝུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཏཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ པ་ཊི་ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༧༠) ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ་ཏི.
༢༥༩༧. ཨུ་པོ་ས་ཐེཏི དི་ན་ཀཱ་ར་ཀ་ཀ་ཏྟ་བྦཱ་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན པ་ནྣ་ར་སཱི, ས་ངྒྷུ་པོ་ས་ཐོ, སུ་ཏྟུ་དྡེ་སོ་ཏི ཨི་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི ལ་ཀྑ་ཎེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ ཨུ་པོ་ས་ཐེ. ས་བྷི་ཀྑུ་མྷཱ ཙ ཨཱ་ཝཱ་སཱཏི ‘‘ཡ་སྨིཾ ཨུ་པོ་ས་ཐེ ཀི་ཙྩ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝ་ཀྑ་མཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཱ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀཱ ཨཱ་ཝཱ་སཱ. ཨི་དྷ ‘‘ཨ་ནཱ་ཝཱ་སཱ’’ཏི སེ་སོ. ཨཱ་ཝཱ་སོ ཝཱ ཨ་ནཱ་ཝཱ་སོ ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཨ་བྷི་ཀྑུ་ཀོ ཝཱ ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀེ་ཧི ས་བྷི་ཀྑུ་ཀོ ཝཱ’’ཏི ཙ ན ག་ནྟ་བྦོཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཨ་ཉྙ་ཏྲ ས་ངྒྷེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ’’ཏི ཙ སེ་སོ. ‘‘ཨ་ནཱ་ཝཱ་སོ’’ཏི ཨུ་དོ་སི་ཏཱ་ད་ཡོ ཝུ་ཏྟཱ. བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨུ་པོ་ས་ཐེ ས་བྷི་ཀྑུ་མྷཱ ཨཱ་ཝཱ་སཱ ཝཱ ཨ་ནཱ་ཝཱ་སཱ ཝཱ ཨ་བྷི་ཀྑུ་ཀོ ཝཱ ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀེ་ཧི ས་བྷི་ཀྑུ་ཀོ ཝཱ ཨཱ་ཝཱ་སོ ཝཱ ཨ་ནཱ་ཝཱ་སོ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ས་ངྒྷེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ ཀུ་དཱ་ཙ་ནཾ ཀ་དཱ་ཙི་པི ན ག་ནྟ་བྦོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༢༥༩༨. ཡ་སྨིཾ ཨཱ་ཝཱ་སེ པ་ན ཨུ་པོ་ས་ཐེ ཀི་ཙྩཾ ས་ཙེ ཝ་ཏྟ་ཏི, སོ ཨཱ་ཝཱ་སོ ‘‘ས་བྷི་ཀྑུ་ཀོ ནཱ་མཱ’’ཏི པ་ཀཱ་སི་ཏོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ, ཨི་མི་ནཱ ས་ཙེ ཡ་ཏྠ ཨུ་པོ་ས་ཐོ ན ཝ་ཏྟ་ཏི, སོ ས་ནྟེ་སུ་པི བྷི་ཀྑཱུ་སུ ཨ་བྷི་ཀྑུ་ཀོ ནཱ་མཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏི.
༢༥༩༩. ཨུ་པོ་ས་ཐ་སྶ པ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ཏ་པྤ་ས་ངྒེ་ན པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ ཙ ནི་དྡྷཱ་རེ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡཱ་ཧ ‘‘ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཀི་མ་ཏྠཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
༢༦༠༠. པ་ཊི་ཀྐོ་སེ་ཡྻཱཏི ནི་ཝཱ་རེ་ཡྻ. ཨ་དེ་ནྟ་སྶ་པི དུ་ཀྐ་ཊནྟི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཀོ་པེ་ཏུཾ དྷ་མྨི་ཀཾ ཀ་མྨ’’ནྟི ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ས་མྦ་ནྡྷི་ཏ་བྦཾ.
༢༦༠༡. སོ ཙཱཏི (ཀ་ངྑཱ. ཨ་ཊྛ. ནི་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ) ཙ་ཏུ་ཝ་གྒཱ་དི་པྤ་བྷེ་དེ་ན པ་ཉྩ་ཝི་དྷོ སོ ས་ངྒྷོ ཙ. ཧེ་ཊྛི་མ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀ་མྨཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན པ་རི་དཱི་པི་ཏོ, ན ཚ་བྦ་གྒཱ་དཱི་ནཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ཡུ་ཏྟ་ཏཱ་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན.
༢༦༠༢. ཙ་ཏུ་ཝ་གྒཱ་དི་བྷེ་ད་ནི་བ་ནྡྷ་ནཾ ཀ་མྨཾ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘པ་ཝཱ་ར་ཎ’’ནྟི་ཨཱ་དི. པ་ཝཱ་ར་ཎ་ཉྩ ཏ་ཐཱ ཨ་བྦྷཱ་ན་ཉྩ ཨུ་པ་ས་མྤ་ད་ཉྩ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ཝ་གྒེ་ན ཨ་ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཀ་མྨཾ ན ཝི་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༢༦༠༣. མ་ཛ྄ཛྷ་དེ་སེ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ མ་ཛ྄ཛྷ་དེ་སཱུ་པ་ས་མྤ་དཱ, ཏཾ. ཨ་བྦྷཱ་ནཾ, མ་ཛ྄ཛྷ་དེ་སཱུ་པ་ས་མྤ་ད་ཉྩ ཝི་ནཱ པ་ཉྩ་ཝ་གྒེ་ན ས་བྦཾ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༢༦༠༤. ཀི་ཉྩི་པི ཀ་མྨཾ ན ན ཀ་ཏྟ་བྦ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ, ས་བྦ་མྤི ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དྭེ པ་ཊི་སེ་དྷཱ པ་ཀ་ཏ་ཏྠཾ ག་མ་ཡ་ནྟཱི་ཏི. ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་གྒེ་ན ས་ངྒྷེ་ན ས་བྦེ་ས་མྤི ཀ་མྨཱ་ནཾ ཀ་ཏྟ་བྦ་བྷཱ་ཝེ ཀི་མ་ཏྠཾ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་གྒ་སྶ ག་ཧ་ཎ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨཱུ་ནེ དོ་སོ་ཏི ཉཱ་པེ་ཏུཾ, ནཱ་དྷི་ཀེ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཏཱ’’ཏི. ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷེ ས་ངྒྷེ ག་ཎ་ན་ཏོ ཨཱུ་ནེ དོ་སོ ཧོ་ཏི, ཨ་དྷི་ཀེ དོ་སོ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཉཱ་པེ་ཏུཾ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཏཱ ད་སྶི་ཏཱ, ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་གྒ་ས་ངྒྷོ ད་སྶི་ཏོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
༢༦༠༥. ཙ་ཏུ་ཝ་གྒེ་ན ཀ་ཏྟ་བྦེ པ་ཀ་ཏ་ཏྟཱ་ཝ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཀ་མྨ་པྤ་ཏྟཱ་ཏི དཱི་པི་ཏཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. སེ་སཱ པ་ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཚ་ནྡཱ་ར་ཧཱ་ཏི སེ་སོ. པ་ཀ་ཏ་ཏྟཱཏི ཨ་ནུ་ཀྑི་ཏྟཱ ཙེ་ཝ ཨ་ནྟི་མ་ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣཱ ཙ ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ. སེ་སེ་སུ ཙཱཏི པ་ཉྩ་ཝ་གྒཱ་དཱི་སུ་པི.
༢༦༠༦. ཙ་ཏུ་ཝ་གྒཱ་དི་ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀ་མྨཾ ཨ་སཾ་ཝཱ་ས་པུ་གྒ་ལཾ ག་ཎ་པཱུ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཧོ་ཏི. ན ཀེ་ཝ་ལཾ དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ, ཀ་ཏ་ཉྩ ཀ་མྨཾ ཀུ་པྤ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༢༦༠༧. པ་རི་ཝཱ་སཱ་དཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན མཱུ་ལཱ་ཡ་པ་ཊི་ཀ་སྶ་ནཱ་དཱི་ནཾ ག་ཧ་ཎཾ. ཏ་ཏྲ་ཊྛནྟི པ་རི་ཝཱ་སཱ་དཱི་སུ ཋི་ཏཾ. ‘‘ཏ་ཐཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ‘‘ཀ་ཏཾ ཀུ་པྤ་ཏི དུ་ཀྐ་ཊ’’ནྟི ཨི་དཾ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟེ་ཏི. སེ་སཾ ཏཱུཏི པ་རི་ཝཱ་སཱ་དི་ཀ་མྨ་ཏོ ཨ་ཉྙཾ པ་ན ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་དི་ཀ་མྨཾ. ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ཏེ པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀཱ་ད་ཡོ ག་ཎ་པཱུ་ར་ཀེ ཀ་ཏྭཱ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.