པ་བྦ་ཛྫཱ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༤༤༤. ཨི་ཙྩེ་ཝཾ ནཱ་ཏི་ས་ངྑེ་པ་ཝི་ཏྠཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཝི་བྷ་ངྒ་དྭ་ཡེ, ཏ་ད་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཙ ཨཱ་ག་ཏཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཁ་ནྡྷ་ཀཱ་ག་ཏཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ར་བྷ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དི་ཡུ་ཏྟེ་ནཱཏི སཱི་ལ་ས་མཱ་དྷི་པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི གུ་ཎ་རཱ་སཱི་ཧི ཡུ་ཏྟེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ་ན. སུ་བྷ་ཀྑ་ནྡྷེ་ནཱཏི སུ་ཝ་ཎྞཱ་ལི་ངྒ་ས་དི་ས་ཝ་ཊྚ་ཀྑ་ནྡྷ་ཏཱ་ཡ སུ་བྷོ སུ་ནྡ་རོ ཁ་ནྡྷོ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི སུ་བྷ་ཀྑ་ནྡྷོ, བྷ་ག་ཝཱ, ཏེ་ན. ཨི་མི་ནཱ བཱ་ཏྟིཾ་ས་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ན་མེ་ཀ་དེ་ས་བྷཱུ་ཏ་སྶ ས་མ་ཝ་ཊྚ་ཀྑ་ནྡྷ་ཏཱ་ལ་ཀྑ་ཎ་སྶ པ་རི་དཱི་པ་ཀེ་ན ཝ་ཙ་ནེ་ན ལ་ཀྑ་ཎཱ་ཧཱ་ར་ན་ཡེ་ན བཱ་ཏྟིཾ་ས་ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ཀཱ ས་བྦཱ་པི རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་སི་རཱི ས་ནྡ་སྶི་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཁ་ནྡྷ་ཀེཏི ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ས་མཱུ་ཧོ ཁ་ནྡྷ་ཀོ, ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཝཱ ཀཱ་ཡ་ན་ཏོ དཱི་པ་ན་ཏོ ཁ་ནྡྷ་ཀོ. ‘‘ཁ་ནྡྷཱ’’ཏི ཙེ་ཏྠ པ་བྦ་ཛྫཱུ་པ་ས་མྤ་དཱ་དི་ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨ་ས་ངྑཱ་ཏཱ, ཙཱ་རི་ཏྟ་ཝཱ་རི་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཙ པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. པ་བྦ་ཛྫཱ་དཱི་ནི ཧི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཉྙ་ཏྟ་ཏྟཱ ‘‘པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡ་ཉྩ ཁ་ནྡྷ-ས་དྡོ དི་སྶ་ཏི ‘‘དཱ་རུ་ཀྑ་ནྡྷོ (སཾ. ནི. ༤.༢༤༡) ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷོ (པ་ཊི. མ. ༡.༡༡༦) ཨུ་ད་ཀ་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཨ. ནི. ༦.༣༧) ཝི་ཡ. ཨ་པི་ཙ བྷཱ་ག་རཱ་ས་ཏྠ་ཏཱ ཙེ་ཏྠ ཡུ་ཛྫ་ཏི་ཡེ་ཝ ཏཱ་སཾ པ་ཉྙ་ཏྟཱི་ནཾ བྷཱ་ག་སོ, རཱ་སི་ཏོ ཙ ཝི་བྷ་ཏྟ་ཏྟཱ. ཏ་སྨིཾ ཁ་ནྡྷ་ཀེ. པི-ས་དྡོ ཝུ་ཏྟཱ་པེ་ཀྑཱ་ཡ པ་ཉྩ་ས་ཏི་ཀ་ས་ཏྟ་ས་ཏི་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ དྭེ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛྫ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀཱ་དི་ཀེ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཁ་ནྡྷ་ཀ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཝཱི་ས་ཏི་ཝི་དྷེ ཁ་ནྡྷ་ཀེ ཝུ་ཏྟ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་སྶ ཨི་དྷ ཝ་ཀྑ་མཱ་ན་ཏྟཱ. ཏ་དེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ ‘‘ཁ་ནྡྷ་ཀེ་པི པ་ཝ་ཀྑཱ་མི, ས་མཱ་སེ་ན ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ’’ནྟི.
༢༤༤༥. ‘‘མཱ་ཏ་རཱ པི་ཏ་རཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཛ་ན་ཀཱ་ཡེ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ‘‘བྷ་ཎྜུ་ཀ་མྨཾ, ས་མ་ཎ་ཀ་ར་ཎཾ, པ་བྦཱ་ཛ་ན་ནྟི ཙ པ་རི་ཡཱ་ཡ-ས་དྡཱ’’ཏི ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྒྷཾ ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏུཾ བྷ་ཎྜུ་ཀ་མྨཱ་ཡཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༩༨) ཨི་མི་སྶཱ པཱ་ལི༹་ཡཱ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༩༨) ཝུ་ཏྟཾ. ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ས་ངྒྷ’’ནྟི སེ་སོ.
༢༤༤༦. ཝཱ་ཝ་ཊོཏི པ་སུ་ཏོ, ཡུ་ཏྟ་པ་ཡུ་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘པ་བྦཱ་ཛེ་ཏྭཱ ཨཱ་ན་ཡ ཨི་ཏི ཙཱ’’ཏི པ་ད་ཙྪེ་དོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཏི་དྷཱ པ་བྦཱ་ཛ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ ཀེ་ས་ཙྪེ་ད་ནཾ, ཀཱ་སཱ་ཡ་ཨ་ཙྪཱ་ད་ནཾ, ས་ར་ཎ་དཱ་ན་ནྟི, ཨི་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཀ་རོ་ནྟོ ‘‘པ་བྦཱ་ཛེ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏེ་སུ ཨེ་ཀཾ, དྭེ ཝཱ་པི ཀ་རོ་ནྟོ ཏ་ཐཱ ཝོ་ཧ་རཱི་ཡ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཏ་སྨཱ ‘‘པ་བྦཱ་ཛེ་ཏྭཱ་ན་ཡཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཀེ་སེ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨཱ་ནེ་ཧཱི་ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ དཱི་པི་ཏོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ.
༢༤༤༧. ཨ་ཝུ་ཏྟོཏི ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ན ཨ་ནུ་ཡྻོ་ཛི་ཏོ. སོ ད་ཧ་རོ ས་ཙེ ཏཾ ས་ཡ་མེ་ཝ ཀེ་ས་ཙྪེ་ད་ན་ཀཱ་སཱ་ཡ་ཙྪཱ་ད་ནེ་ཧི པ་བྦཱ་ཛེ་ཏི, ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༢༤༤༨. ཏ་ཏྠཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་མཱི་པེ. ཁ་ཎྜ་སཱི་མཾ ནེ་ཏྭཱཏི བྷ་ཎྜུ་ཀ་མྨཱ་རོ་ཙ་ན་པ་རི་ཧཱ་ར་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ན ས་བྷི་ཀྑུ་ཀེ ཝི་ཧཱ་རེ ཨ་ཉྙ་མྤི བྷི་ཀྑུཾ ‘‘ཨེ་ཏ་སྶ ཀེ་སེ ཚི་ནྡཱ’’ཏི ཝ་ཏྟུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. པ་བྦཱ་ཛེ་ཏྭཱཏི ཀེ་ས་ཙྪེ་ད་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི.
༢༤༥༠. ‘‘པུ་རི་སཾ བྷི་ཀྑུ་ཏོ ཨ་ཉྙོ, པ་བྦཱ་ཛེ་ཏི ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཨི་དཾ ས་ར་ཎ་དཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘སཱ་མ་ཎེ་རོ’’ཏི་ཨཱ་དི.
༢༤༥༡. ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི ཐེ་ར་ཐེ་རཱི་ནཾ ‘‘ཨི་མེ་ཧི ཙཱི་ཝ་རེ་ཧི ཨི་མཾ ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཡཱ སཱ་མ་ཎེ་རོ་པི ཝཱ ཧོ་ཏུ, ཏ་ཐཱ སཱ་མ་ཎེ་རཱི ཝཱ ཧོ་ཏུ, ཏེ ཨུ་བྷོ སཱ་མ་ཎེ་ར་སཱ་མ་ཎེ་རཱི ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི དཱ་ཏུཾ ལ་བྷ་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༢༤༥༢-༤. པ་བྦཱ་ཛེ་ནྟེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཏ་ཙ་པ་ཉྩ་ཀ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཨེ་ཝ་ཉྷི ཀ་ཏྭཱ ཀེ་སཱ་པ་ན་ཡ་ན་སྶ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི ཏ་ཏྠ ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, སུ་ཊྛུ ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ཧི, ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཧཱི་ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་ཙ་པ་ཉྩ་ཀ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟེ་ན ཙ ཝ་ཎྞ་ས་ཎྛཱ་ན་ག་ནྡྷཱ་ས་ཡོ་ཀཱ་ས་ཝ་སེ་ན ཨ་སུ་ཙི་ཛེ་གུ་ཙྪ་པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་བྷཱ་ཝཾ, ནི་ཛྫཱི་ཝ་ནི་སྶ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ན ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཀི་མ་ཏྠ་མེ་ཝཾ ཀ་རཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཙེ? ས་ཙེ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ཁུ་ར་གྒེ་ཡེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པཱ་པུ་ཎ་ན་ཏྠཾ. ཝུ་ཏྟ་ཉྩེ་ཏཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ –
‘‘ཡེ ཧི ཀེ་ཙི ཁུ་ར་གྒེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟཱ, ས་བྦེ ཏེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ས་ཝ་ནཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟེ་ན ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན དི་ནྣ་ན་ཡཾ ནི་སྶཱ་ཡ, ནོ ཨ་ནི་སྶཱ་ཡ, ཏ་སྨཱ་སྶ ཨཱ་དི་ཏོ་ཝ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱི ཀ་ཐཱ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༣༤).
ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ བྱ་ཏི་རེ་ཀ་ཏོ ཨི་ཏོ ཨ་ཉྙཱ ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་ཀ་ཐཱ ན ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཱ་ཏི དཱི་པི་ཏཾ ཧོ་ཏི. གོ་མ་ཡཱ་དི་ནཱཏི གོ་མ་ཡ་ཙུ་ཎྞཱ་དི་ནཱ. ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན མ་ཏྟི་ཀཱ་དཱི་ནཾ ག་ཧ་ཎཾ. པཱི་ལ༹་ཀཱ ཝཱཏི ཐུ་ལླ་པཱི་ལ༹་ཀཱ ཝཱ. ཀ་ཙྪུ ཝཱཏི སུ་ཁུ་མ་ཀ་ཙྪུ ཝཱ. ནི་ཡཾ་པུ་ཏྟནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་ཏྟཾ. ‘‘བྷི་ཀྑུ་ནཱ’’ཏི ཨི་མ་སྶ པ་ད་སྶ དཱུ་ར་ཏྟཱ ‘‘ཡ་ཏི་ནཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ.
༢༤༥༥-༦. ཀ་སྨཱ པ་ན ཨེ་ཝཾ ན་ཧཱ་པེ་ཏ་བྦོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ནཱ་པཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. སོཏི པ་བྦ་ཛྫཱ་པེ་ཀྑོ. ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཀཱ་དི་སཱུཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ས་མཱ་ནུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ག་ཧ་ཎཾ. པཱ་པུ་ཎ་ནྟི ཧཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཧི-ས་དྡོ ཡ་སྨཱ-པ་ད་ཏྠེ ཝ་ཏྟ་ཏི. ཡ་སྨཱ ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ནཱ་པི ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ་དཱི་སུ ས་གཱ་ར་ཝོ ཧོ་ཏི, ཡ་སྨཱ ཙ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨུ་པ་ཀཱ་རཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏིཾ པ་ཊི་ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱ སི་ཀྑཱ་ཡོ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ནཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཨུ་པ་ཀཱ་རོ ཀཱ་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༢༤༥༨. ཨེ་ཀ་ཏོཏི ས་བྦཱ་ནི ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ.
༢༤༥༩. ཨ་ཐཱཏི ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་ནྟ་རཱ་ར་མྦྷེ ནི་པཱ་ཏོ. ཏ་སྶ ཧ་ཏྠེ ཨ་ད་ཏྭཱ་པི ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཝཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཝཱ་པི ས་ཡ་མེ་ཝ ཏཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་པེ་ཀྑཾ ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏི, ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༢༤༦༠. ཨ་དི་ནྣ་ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ས་བྦཾ, པུ་ན དཱ་ཏ་བྦ་མེ་ཝ ཏ’’ནྟི. ཏ་ཏོཏི ཏ་སྶ ས་རཱི་ར་ཏོ. ཏནྟི ཙཱི་ཝ་རཾ.
༢༤༦༡-༢. ཨེ་ཏ་དེ་ཝ ཨཱ་ཧ ‘‘བྷི་ཀྑུ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ. ཨ་དི་ནྣཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ པ་བྦ་ཛྫཱ ན རུ་ཧ་ཏཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཏ་སྶེ་ཝ ས་ནྟ་ཀཾ ཝཱ་པི ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་དི་ནྣཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི ཨ་ཏྟ་ས་ནྟ་ཀེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀེ ཙཱི་ཝ་རེ ཀཱ ཀ་ཐཱ ཝ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྷི་ཀྑཱུཏི ཡེ ཏ་ཏྠ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ. ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ་ན ཨུ་ཀྐུ་ཊིནྟི ཨེ་ཏྠ ས་བྦ་དྷཱ་ཏྭ་ཏྠཱ་ནུ་ག་ཏོ ཀ་རོ་ཏི-ས་དྡོ ག་ཧི་ཏོ་ཏི ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཾ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ, ‘‘ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༣༤) ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱཔཱ་ཋོ གཱ་ཐཱ་བ་ནྡྷ་སུ་ཁ་ཏྠཾ ཨི་དྷ ཀ-ཀཱ་ར་ལོ་པེ་ན ནི་དྡི་ཊྛོ.
༢༤༦༤. ཨེ་ཀ་པ་དཾ ཝཱ་པཱིཏི བུ་དྡྷ་མི་ཙྩཱ་དི་ཀཾ ཨེ་ཀ་མྤི ཝཱ པ་དཾ. ཨེ་ཀ་ཀྑ་ར་མྤི ཝཱཏི བུ་ཀཱ་རཱ་དི་ཨ་ཀྑ་རེ་སུ ཨེ་ཀ་མྤི ཝཱ ཨ་ཀྑ་རཾ. པ་ཊི་པཱ་ཊིནྟི ‘‘བུ་དྡྷ’’མི་ཙྩཱ་དི་ཀཾ པ་ད་པ་ནྟིཾ.
༢༤༦༥. ཨ་ཀ་ཏྟ་བྦ་པྤ་ཀཱ་ར་ནྟ་རཾ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཡ་དི ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཐཱ སེ་སེ་སཱུཏི ཡ་དི ཝཱ ‘‘དྷ་མྨཾ ས་ར་ཎ’’ནྟི ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ དེ་ཏི, ‘‘ས་ངྒྷཾ ས་ར་ཎ’’ནྟི ཡ་དི ཝཱ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ དེ་ཏི, ཨེ་ཝ་མྤི ཏཱི་ཎི ས་ར་ཎཱ་ནི ཨ་དི་ནྣཱ་ནེ་ཝ ཧོ་ནྟི.
༢༤༦༦. ཨ་ནུ་ནཱ་སི་ཀ་ནྟཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ དཱ་ཏ་བྦཱ་ནཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་ནུ་ནཱ་སི་ཀ་ནྟཾ ཀ་ཏྭཱ དཱ་ན་ཀཱ་ལེ ཨ་ནྟ་རཱ་ཝི་ཙྪེ་དཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ དཱ་ཏ་བྦཱ་ནཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཱ་ནི ཝཱ པ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཝི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ པ་ད་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཏོ མ-ཀཱ་ར་ནྟཾ ཀ་ཏྭཱ དཱ་ན་ས་མ་ཡེ ཝི་ཙྪེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ. མ་ནྟཱ་ནཱིཏི ‘‘བུ་དྡྷཾ ས་ར་ཎཾ ཨི་ཙྩཱ་དི་ནཱ མ-ཀཱ་ར་ནྟཱ་ནི. ‘‘བུ་དྡྷཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ནི་གྒ་ཧི་ཏ་ནྟ་མེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ ན དཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ‘‘ཨ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ.
༢༤༦༧. སུ་དྡྷི ནཱ་མ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཉ་ཏྟི་ཡཱ, ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཙ ཨུ་ཙྩཱ་ར་ཎ་ཝི་སུ་དྡྷི. པ་བྦ་ཛྫཱཏི སཱ་མ་ཎེ་ར་སཱ་མ་ཎེ་རི་པ་བྦ་ཛྫཱ. ཨུ་བྷ་ཏོ་སུ་དྡྷི་ཡཱ ཝི་ནཱཏི ཨུ་བྷ་ཏོ་སུ་དྡྷིཾ ཝི་ནཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ནྟེ་ཝཱ་སཱི་ནཾ ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཏཱི་སུ ས་ར་ཎ་ཏྟ་ཡ་དཱ་ན་གྒ་ཧ་ཎེ་སུ ཨུ་ཙྩཱ་ར་ཎ་སུ་དྡྷིཾ ཝི་ནཱ, ཨེ་ཀ་སྶཱ་པི ཨ་ཀྑ་ར་སྶ ཝི་པ་ཏྟི་ས་བྦྷཱ་ཝེ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༢༤༦༨-༩. ‘‘པ་བྦ་ཛྫཱ་གུ་ཎ་མི་ཙྪ་ཏཱ’’ཏི ཨི་དཾ ‘‘ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་ནཱ’’ཏི པ་ད་དྭ་ཡ་སྶ ཝི་སེ་ས་ནཾ ད་ཊྛ་བྦཾ, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ པ་བྦ་ཛྫཱ་གུ་ཎཾ ཨི་ཙྪ་ནྟེ་ན ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན, ཨ་ཏྟ་ནོ པ་བྦ་ཛྫཱ་གུ་ཎཾ ཨི་ཙྪ་ནྟེ་ན ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་ན ཙ བུ-དྡྷ-ཀཱ་རཱ་ད་ཡོ ཝ་ཎྞཱ བུ-ཀཱ་ར དྷ-ཀཱ་རཱ་ད་ཡོ ཝ་ཎྞཱ ཨ་ཀྑ་རཱ ཋཱ་ན་ཀ་ར་ཎ་ས་མྤ་དཾ ཀ་ཎྛ་ཏཱ་ལུ་མུ་དྡྷ་ད་ནྟ་ཨོ་ཊྛ་ནཱ་སི་ཀཱ་བྷེ་དཾ ཋཱ་ན་ས་མྤ་ད་ཉྩ ཨ་ཀྑ་རུ་པྤ་ཏྟི་སཱ་དྷ་ཀ་ཏ་མ་ཛི་ཝ྄ཧཱ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་དི་ཀ་ར་ཎ་ས་མྤ་ད་ཉྩ ཨ་ཧཱ་པེ་ནྟེ་ན ཨ་པ་རི་ཧཱ་པེ་ནྟེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཀ་སྨཱ ཨི་ད་མེ་ཝ ད་ལ༹ྷཾ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ཝི་ནཱ་སེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཧི-ས་དྡོ ཡ་སྨཱ-པ་ད་ཏྠེ, ཡ་སྨཱ ཨེ་ཀ་སྶཱ་པི ཝ་ཎྞ་སྶ ཝི་ནཱ་སེ་ན ཨ་ནུ་ཙྩཱ་ར་ཎེ་ན ཝཱ དུ་རུ་ཙྩཱ་ར་ཎེ་ན ཝཱ པ་བྦ་ཛྫཱ ན རུ་ཧ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
༢༤༧༠. ཡ་དི སི་དྡྷཱཏི སཱ་ས་ངྐ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨུ་བྷ་ཏོ་ཨུ་ཙྩཱ་ར་ཎ་སུ་དྡྷི་ཡཱ དུ་ཀྐ་ར་ཏྟཾ དཱི་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་པྤ་མ་ཏྟེ་ཧི བྷ་ཝི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ ཨ་ནུ་སི་ཊྛི དི་ནྣཱ ཧོ་ཏི. ས་ར་ཎ་ག་མ་ན་ཏོ་ཝཱཏི ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎེ་ན སཱ་མ་ཎེ་ར་པ་བྦ་ཛྫཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ ཝི་ཡ ཉ་ཏྟི་ཙ་ཏུ་ཏྠེ་ན ཀ་མྨེ་ན ན ཧོ་ཏི, ཨི་དཱ་ནི་པི ས་ར་ཎ་ག་མ་ནེ་ནེ་ཝ སི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ཧི-ས་དྡོ པ་སི་དྡྷི་ཡཾ. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ཡ་སྨཱ ས་ར་ཎ་ག་མ་ནེ་ན ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ པ་ར་ཏོ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཱ, ཏ་སྨཱ སཱ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ས་ར་ཎ་ག་མ་ན་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ན རུ་ཧ་ཏི. སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ པ་བྦ་ཛྫཱ པ་ན ཡ་སྨཱ པ་ར་ཏོ་པི ‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི ས་ར་ཎ་ག་མ་ནེ་ཧི སཱ་མ་ཎེ་ར་པ་བྦ་ཛྫ’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༠༥) ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ ཨེ་ཝ, ཏ་སྨཱ སཱ ཨེ་ཏ་ར་ཧི་པི ས་ར་ཎ་ག་མ་ན་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ རུ་ཧ་ཏཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༣༤).
ས་ར་ཎ་ག་མ་ན་ཏོ ཨེ་ཝ པ་བྦ་ཛྫཱ ཡ་དི་པི ཀི་ཉྩཱ་པི སི་དྡྷཱ ནི་པྥ་ནྣཱ, ཏ་ཐཱ་པི ཨ་སྶ སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ ‘‘ཨི་ད་ཉྩི་ད་ཉྩ མ་ཡཱ པཱུ་རེ་ཏ་བྦཾ སཱི་ལ’’ནྟི ཉ་ཏྭཱ པ་རི་པཱུ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནཱ ད་ས སཱི་ལཱ་ནི དཱ་ཏ་བྦཱ་ནཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་མ་ཎེ་རཱ་ནཾ ད་ས སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི, ཏེ་སུ ཙ སཱ་མ་ཎེ་རེ་ཧི སི་ཀྑི་ཏུཾ. པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ ཝེ་ར་མ་ཎཱི’’ཏི་ཨཱ་དི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༠༦).
པ་བྦ་ཛྫཱ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༢༤༧༡. ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡནྟི ཝ་ཛྫཱ་ཝ་ཛྫེ ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ, ཏཾ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཝུ་ཏྟེ་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ པ་རི་པུ་ཎྞ་ད་ས་ཝ་སྶོ པུ་གྒ་ལོ. ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཙ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ཙ སི་ར་སི ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་བྷི་མུ་ཁེ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ‘‘ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ མེ, བྷ་ནྟེ, ཧོ་ཧཱི’’ཏི ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཝ་ཏྭཱ ཨཱ་ཡཱ་ཙ་ནཱ་ཡ ཀ་ཏཱ་ཡ ‘‘སཱ་ཧུ, ལ་ཧུ, ཨོ་པཱ་ཡི་ཀཾ, པ་ཊི་རཱུ་པཾ, པཱ་སཱ་དི་ཀེ་ན ས་མྤཱ་དེ་ཧཱི’’ཏི ཨི་མེ་སུ པ་ཉྩ་སུ པ་དེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ ཨུ་བྷ་ཡེ་ན ཝཱ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏེ པི་ཏུ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་ཏྭཱ ཨ་ཏྲ་ཛ་མི་ཝ ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝ་ཛྫཱ་ཝ་ཛྫཾ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏྭཱ དོ་སེ་ན ནི་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ སི་ཀྑཱ་པེ་ནྟོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ནཱ་མ.
ཝི་ཛྫཱ་སི་པྤཾ, ཨཱ་ཙཱ་ར་ས་མཱ་ཙཱ་རཾ ཝཱ སི་ཀྑི་ཏུ་ཀཱ་མེ་ཧི ཨཱ་ད་རེ་ན ཙ་རི་ཏ་བྦོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏ་བྦོ་ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ, ཏཾ, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ་ཡེ་ཝ པུ་གྒ་ལོ. ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ མེ, བྷ་ནྟེ, ཧོ་ཧི, ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ནི་སྶཱ་ཡ ཝ་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཝ་ཏྭཱ ཨཱ་ཡཱ་ཙ་ནཱ་ཡ ཀ་ཏཱ་ཡ ‘‘སཱ་ཧཱུ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ཉྩ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཝ་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏེ པི་ཏུ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་ཏྭཱ པུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནི་ཡཾ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སིཾ སི་ཀྑཱ་པེ་ནྟོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ནཱ་མ.
ཨེ་ཏྠ ཙ སཱ་ཧཱུཏི སཱ་དྷུ. ལ་ཧཱུཏི ཨ་ག་རུ, མ་མ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་བྷཱ་ཝེ བྷཱ་རི་ཡཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨོ་པཱ་ཡི་ཀནྟི ཨུ་པཱ་ཡ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཨི་མི་ནཱ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཏྭཾ མེ ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ བྷཱ་རོ ཛཱ་ཏོ་སཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. པ་ཊི་རཱུ་པནྟི ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ ཏེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་གྒ་ཧ་ཎ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པཱ་སཱ་དི་ཀེ་ནཱཏི པ་སཱ་དཱ་ཝ་ཧེ་ན ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་པ་ཡོ་གེ་ན. ས་མྤཱ་དེ་ཧཱིཏི ཏི་ཝི་དྷཾ སི་ཀྑཾ ནི་པྥཱ་དེ་ཧཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱཏི ཧ་ཏྠ་མུ་དྡཱ་དིཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ. ནཱ་མ་ཝི་སེ་སཾ ཝི་ནཱ པཱུ་རེ་ཏ་བྦ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ ས་མ་ཏཱ་ཡ ཨུ་བྷོ་པི ཨེ་ཀ་ཏོ ཝུ་ཏྟཱ.
ཨེ་ཏཱ་ནི ཝ་ཏྟཱ་ནི ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་ན, ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་ནཱ་པི ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ནེ་ཝཱ་ཏི. ཝ་ས་ཏཱཏི ཝ་ས་ནྟེ་ན. པི་ཡ་སཱི་ལེ་ནཱཏི པི་ཡཾ སཱི་ལ་མེ་ཏ་སྶཱ་ཏི པི་ཡ་སཱི་ལོ, ཏེ་ན, སཱི་ལཾ པ་རི་པཱུ་རི་ཏུ་ཀཱ་མེ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
༢༤༧༢-༣. ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦནྟི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཀཱ་ལ་སྶེ་ཝ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ ཨོ་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༦༦) ཝུ་ཏྟཱ པུ་བྦ་ཀི་རི་ཡཱ ཝ་ཏྟ་བྦཱ. ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦནྟི ད་ནྟ་ཀ་ཊྛ་ཁཱ་ད་ན་ཊྛཱ་ནཾ ས་མྨ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་སཱི་ད་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཨི་མི་ནཱ ཙ ཡཱ་གུ་པཱ་ན་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ་པི ཨཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཱ་ནེ་ཝཱ་ཏི ད་སྶི་ཏཾ ཧོ་ཏི.
ད་ནྟ་ཀ་ཊྛཾ དཱ་ཏ་བྦནྟི མ་ཧ་ནྟཾ, མ་ཛ྄ཛྷི་མཾ, ཁུ་དྡ་ཀ་ནྟི ཏཱི་ཎི ད་ནྟ་ཀ་ཊྛཱ་ནི ཨུ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཡཾ ཏཱི་ཎི དི་ཝ་སཱ་ནི ག་ཎྷཱ་ཏི, ཙ་ཏུ་ཏྠ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏཱ་དི་ས་མེ་ཝ དཱ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨ་ནི་ཡ་མཾ ཀ་ཏྭཱ ཡཾ ཝཱ ཏཾ ཝཱ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཨ་ཐ ཡཱ་དི་སཾ ལ་བྷ་ཏི, ཏཱ་དི་སཾ དཱ་ཏ་བྦཾ.
མུ་ཁོ་ད་ཀཾ དཱ་ཏ་བྦནྟི མུ་ཁ་དྷོ་ཝ་ནོ་ད་ཀཾ མུ་ཁོ་ད་ཀ་ནྟི མ་ཛ྄ཛྷེ་པ་ད་ལོ་པཱི་ས་མཱ་སོ, ཏཾ དེ་ནྟེ་ན སཱི་ཏ་ཉྩ ཨུ་ཎྷ་ཉྩ ཨུ་ད་ཀཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཡཾ ཏཱི་ཎི དི་ཝ་སཱ་ནི ཝ་ལ༹་ཉྫེ་ཏི, ཙ་ཏུ་ཏྠ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏཱ་དི་ས་མེ་ཝ མུ་ཁ་དྷོ་ཝ་ནོ་ད་ཀཾ དཱ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨ་ནི་ཡ་མཾ ཀ་ཏྭཱ ཡཾ ཝཱ ཏཾ ཝཱ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཨ་ཐ ཡཱ་དི་སཾ ལ་བྷ་ཏི, ཏཱ་དི་སཾ དཱ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ དུ་ཝི་དྷ་མྤི ཝ་ལ༹་ཉྫེ་ཏི, དུ་ཝི་དྷ་མྤི ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ. ‘‘མུ་ཁོ་ད་ཀཾ མུ་ཁ་དྷོ་ཝ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་ས་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ་ནི. ས་མྨ་ཛྫ་ནྟེ་ན ཙ ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ. ཐེ་རེ ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊིཾ ག་ཏེ པ་རི་ཝེ་ཎཾ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཝེ་ཎཾ ཨ་སུ་ཉྙཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༦༤ ཨ་ཏྠ་ཏོ ས་མཱ་ནཾ) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ.
ཏ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རིཾ ཀ་ཏྟ་བྦཾ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ཏ་སྶ ཀཱ་ལེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་སྶཱཏི ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཝཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཝཱ. ཀཱ་ལེ་ནཱཏི ཡཱ་གུ་པཱ་ན་ཀཱ་ལེ. ཨི་དྷཱ་པི ‘‘ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦ’’ནྟི སེ་སོ. ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘ཐེ་རེ ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི་ཏོ ཨ་ནི་ཀྑ་ནྟེ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ. ས་རཱི་ར་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏ་སྨིཾ ནི་སི་ནྣ་སྶ ‘ས་ཙེ ཡཱ་གུ ཧོ་ཏཱི’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཝ་ཏྟཾ ཀཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༦༤).
ཡཱ་གུ ཏ་སྶུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཱཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘བྷཱ་ཛ་ནཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ’’ཏི སེ་སོ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘བྷཱ་ཛ་ནཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཡཱ་གུ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་ཏ་བྦཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༦༦). ས་ངྒྷ་ཏོ ཝཱཏི ས་ལཱ་ཀཱ་དི་ཝ་སེ་ན ས་ངྒྷ་ཏོ ལ་བྦྷ་མཱ་ནཱ ཝཱ. ཀུ་ལ་ཏོ་པི ཝཱཏི ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ་དི་ཀུ་ལ་ཏོ ཝཱ.
‘‘པ་ཏྟེ ཝ་ཏྟ་ཉྩ ཀཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཨི་དཾ ‘‘ཡཱ་གུཾ པཱི་ཏ་སྶ ཨུ་ད་ཀཾ ད་ཏྭཱ བྷཱ་ཛ་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་པྤ་ཊི་གྷཾ་ས་ནྟེ་ན དྷོ་ཝི་ཏྭཱ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏ་བྦཾ, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་མྷི ཝུ་ཊྛི་ཏེ ཨཱ་ས་ནཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ སོ དེ་སོ ཨུ་ཀླཱ་པོ ཧོ་ཏི, སོ དེ་སོ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦོ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༦༦) ཨཱ་ག་ཏ་ཝ་ཏྟཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ. དི་ཝཱ བྷུ་ཏྟ་པ་ཏྟེ་པི ཀཱ་ཏ་བྦཾ ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ད་སྶི་ཏཾ ཧོ་ཏི.
ཝ་ཏྟཾ ‘‘གཱ་མ་པྤ་ཝེ་ས་ནེ’’ཏི ཨི་དཾ ‘‘ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ནི་ཝཱ་ས་ནཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, པ་ཊི་ནི་ཝཱ་ས་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ན་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ (མ་ཧཱ་ཝ. ༦༦) ཝ་ཏྟཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ. ‘‘ཀཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཨི་དཾ ས་བྦ་པ་དེ་ཧི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ.
༢༤༧༤. ཙཱི་ཝ་རེ ཡཱ་ནི ཝ་ཏྟཱ་ནཱིཏི གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ ཙཱི་ཝ་ར་དཱ་ནེ, པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟ་སྶ ཙཱི་ཝ་ར་གྒ་ཧ་ཎ་ས་ངྒྷ་ར་ཎ་པ་ཊི་སཱ་མ་ནེ་སུ མ་ཧེ་སི་ནཱ ཡཱ་ནི ཝ་ཏྟཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ཏཱ་ནི ཙ ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ནི. སེ་ནཱ་ས་ནེ ཏ་ཐཱཏི ‘‘ཡ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (མ་ཧཱ་ཝ. ༦༦) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ‘‘སེ་ནཱ་ས་ནེ ཀ་ཏྟ་བྦ’’ནྟི ད་སྶི་ཏཾ སེ་ནཱ་ས་ན་ཝ་ཏྟ་ཉྩ.
པཱ་ད་པཱི་ཋ་ཀ་ཐ་ལི་ཀཱ་དཱི་སུ ཏ་ཐཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ གཱ་མ་ཏོ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟེ ཙ ཛ་ནྟཱ་གྷ་རེ ཙ ‘‘པཱ་དོ་ད་ཀཾ པཱ་ད་པཱི་ཋཾ པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀཾ ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༦༦) ཨེ་ཝ་མཱ་ག་ཏཾ ཝ་ཏྟ་ཉྩ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ‘‘ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ པཱ་ནཱི་ཡེ་ན པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཏྟཾ (མ་ཧཱ་ཝ. ༦༦) ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི.
༢༤༧༥. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ ཝ་ཏྟེ་སུ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ ད་སྶི་ཡ་མཱ་ནེ་སུ པ་པ་ཉྩོ་ཏི ཁ་ནྡྷ་ཀཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ སུ་ཁ་གྒ་ཧ་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ག་ཎ་ནཾ ད་སྶེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. རོ་ག་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ནཱ་ག་མ་ན་ནྟཱ་ནཱིཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ་ནཾ རོ་ག་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ནཱ་ག་མ་ན་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ་ནི. ས་ཏྟ་ཏིཾ་ས་ས་ཏཾ སི་ཡུནྟི ས་ཏྟ་ཏིཾ་སཱ་དྷི་ཀ་ས་ཏ་ཝ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཏཱ་ནི པ་ན ཝ་ཏྟཱ་ནི ཁ་ནྡྷ་ཀ་པཱ་ལི༹་ཡཱ (མ་ཧཱ་ཝ. ༦༦) ཨཱ་ག་ཏ་ཀྐ་མེ་ན ཨེ་ཝཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ས་མཱ་ནེ་ཏ་བྦཱ་ནི – ད་ནྟ་ཀ་ཊྛ་དཱ་ནཾ, མུ་ཁོ་ད་ཀ་དཱ་ནཾ, ཨཱ་ས་ན་པ་ཉྙཱ་པ་ནཾ, ས་ཙེ ཡཱ་གུ ཧོ་ཏི, བྷཱ་ཛ་ནཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཡཱ་གུ་ཡཱ ཨུ་པ་ནཱ་མ་ནཾ, ཡཱ་གུཾ པཱི་ཏ་སྶ ཨུ་ད་ཀཾ ད་ཏྭཱ བྷཱ་ཛ་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་པྤ་ཊི་གྷཾ་ས་ནྟེ་ན དྷོ་ཝི་ཏྭཱ པ་ཊི་སཱ་མ་ནཾ, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་མྷི ཝུ་ཊྛི་ཏེ ཨཱ་ས་ན་སྶ ཨུ་དྡྷ་ར་ཎཾ, ས་ཙེ སོ དེ་སོ ཨུ་ཀླཱ་པོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ས་མྨ་ཛྫ་ནཾ, ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ནི་ཝཱ་ས་ན་དཱ་ནཾ, པ་ཊི་ནི་ཝཱ་ས་ན་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཾ, ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ན་དཱ་ནཾ, ས་གུ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ངྒྷཱ་ཊི་དཱ་ནཾ, དྷོ་ཝི་ཏྭཱ སོ་ད་ཀ་པ་ཏྟ་སྶ དཱ་ནཾ, ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ པ་ཙྪཱ་ས་མ་ཎཾ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི, ཏི་མ་ཎྜ་ལཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ནྟེ་ན པ་རི་མ་ཎྜ་ལཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ས་གུ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཡོ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ག་ཎྛི་ཀཾ པ་རི་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ པ་ཙྪཱ་ས་མ་ཎེ་ན ག་མ་ནཾ, ནཱ་ཏི་དཱུ་ར་ན་ཙྩཱ་ས་ནྣེ ག་མ་ནཾ, པ་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་སྶ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཾ, ན ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ བྷ་ཎ་མཱ་ན་སྶ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཀ་ཐཱ་ཨོ་པཱ་ཏ་ནཾ, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི་སཱ་མ་ནྟཱ བྷ་ཎ་མཱ་ན་སྶ ཙ ནི་ཝཱ་ར་ཎཾ, ནི་ཝ་ཏྟ་ནྟེ་ན པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ས་ན་པ་ཉྙཱ་པ་ནཾ, པཱ་དོ་ད་ཀ་པཱ་ད་པཱི་ཋ་པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀཱ་ནཾ ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་པ་ནཾ, པ་ཙྩུ་གྒ་ནྟྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཾ, པ་ཊི་ནི་ཝཱ་ས་ན་དཱ་ནཾ, ནི་ཝཱ་ས་ན་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཾ, ས་ཙེ ཙཱི་ཝ་རཾ སི་ནྣཾ ཧོ་ཏི, མུ་ཧུ་ཏྟཾ ཨུ་ཎྷེ ཨོ་ཏཱ་པ་ནཾ, ནེ་ཝ ཨུ་ཎྷེ ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ནི་ད་ཧ་ནཾ, མ་ཛ྄ཛྷེ ཡ་ཐཱ བྷ་ངྒོ ན ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏུ་ར་ངྒུ་ལཾ ཀ་ཎྞཾ ཨུ་སྶཱ་རེ་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ས་ངྒྷ་ར་ཎཾ, ཨོ་བྷོ་གེ ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ན་སྶ ཀ་ར་ཎཾ, ས་ཙེ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཙ བྷུ་ཉྫི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཨུ་ད་ཀཾ ད་ཏྭཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སྶ ཨུ་པ་ནཱ་མ་ནཾ, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ པཱ་ནཱི་ཡེ་ན པུ་ཙྪ་ནཾ, བྷུ་ཏྟཱ་ཝི་སྶ ཨུ་ད་ཀཾ ད་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་པྤ་ཊི་གྷཾ་ས་ནྟེ་ན དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཝོ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ མུ་ཧུ་ཏྟཾ ཨུ་ཎྷེ ཨོ་ཏཱ་པ་ནཾ, ན ཙ ཨུ་ཎྷེ པ་ཏྟ་སྶ ནི་ད་ཧ་ནཾ, པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ –
པ་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་པ་ནྟེ་ན ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཧེ་ཊྛཱ་མ་ཉྩཾ ཝཱ ཧེ་ཊྛཱ་པཱི་ཋཾ ཝཱ པ་རཱ་མ་སི་ཏྭཱ པ་ཏྟ་སྶ ནི་ཀྑི་པ་ནཾ, ན ཙ ཨ་ན་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱ པ་ཏྟ་སྶ ནི་ཀྑི་པ་ནཾ, ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པ་ནྟེ་ན ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཙཱི་ཝ་ར་ཝཾ་སཾ ཝཱ ཙཱི་ཝ་ར་ར་ཛྫུཾ ཝཱ པ་མ་ཛྫི་ཏྭཱ པཱ་ར་ཏོ ཨ་ནྟཾ ཨོ་ར་ཏོ བྷོ་གཾ ཀ་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ནི་ཀྑི་པ་ནཾ, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་མྷི ཝུ་ཊྛི་ཏེ ཨཱ་ས་ན་སྶ ཨུ་དྡྷ་ར་ཎཾ, པཱ་དོ་ད་ཀ་པཱ་ད་པཱི་ཋ་པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀཱ་ནཾ པ་ཊི་སཱ་མ་ནཾ, ས་ཙེ སོ དེ་སོ ཨུ་ཀླཱ་པོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ས་མྨ་ཛྫ་ནཾ, ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ནྷཱ་ཡི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ནྷཱ་ན་སྶ པ་ཊི་ཡཱ་ད་ནཾ, ས་ཙེ སཱི་ཏེ་ན ཨ་ཏྠོ ཧོ་ཏི, སཱི་ཏ་སྶ ས་ཙེ ཨུ་ཎྷེ་ན ཨ་ཏྠོ ཧོ་ཏི, ཨུ་ཎྷ་སྶ པ་ཊི་ཡཱ་ད་ནཾ, ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཙུ་ཎྞ་སྶ ས་ནྣ་ཡ་ནཾ, མ་ཏྟི་ཀཱ་ཏེ་མ་ནཾ, ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་པཱི་ཋཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ པི་ཊྛི་ཏོ པི་ཊྛི་ཏོ ག་ནྟྭཱ ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་པཱི་ཋཾ ད་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པ་ནཾ, ཙུ་ཎྞ་དཱ་ནཾ, མ་ཏྟི་ཀཱ་དཱ་ནཾ, ས་ཙེ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི, ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦཾ –
ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཾ པ་ཝི་ས་ནྟེ་ན མ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ མུ་ཁཾ མ་ཀྑེ་ཏྭཱ པུ་ར་ཏོ ཙ པ་ཙྪ་ཏོ ཙ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་པྤ་ཝེ་སོ, ན ཐེ་རཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ནུ་པ་ཁ་ཛྫ ནི་སཱི་ད་ནཾ, ན ན་ཝཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨཱ་ས་ནེ་ན པ་ཊི་བཱ་ཧ་ནཾ, ཛ་ནྟཱ་གྷ་རེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ པ་རི་ཀ་མྨ་སྶ ཀ་ར་ཎཾ, ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཱ ནི་ཀྑ་མ་ནྟེ་ན ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་པཱི་ཋཾ ཨཱ་དཱ་ཡ པུ་ར་ཏོ ཙ པ་ཙྪ་ཏོ ཙ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཱ ནི་ཀྑ་མ་ནཾ, ཨུ་ད་ཀེ་པི ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎཾ, ནྷཱ་ཏེ་ན པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ག་ཏྟཾ ཝོ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ག་ཏྟ་ཏོ ཨུ་ད་ཀ་སྶ པ་མ་ཛྫ་ནཾ, ནི་ཝཱ་ས་ན་དཱ་ནཾ, ས་ངྒྷཱ་ཊི་དཱ་ནཾ, ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་པཱི་ཋཾ ཨཱ་དཱ་ཡ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ས་ན་སྶ པ་ཉྙཱ་པ་ནཾ, པཱ་དོ་ད་ཀ་པཱ་ད་པཱི་ཋ་པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀཱ་ནཾ ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་པ་ནཾ, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ པཱ་ནཱི་ཡེ་ན པུ་ཙྪ་ནཾ, ས་ཙེ ཨུ་དྡི་སཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཨུ་དྡི་སཱ་པ་ནཾ, ས་ཙེ པ་རི་པུ་ཙྪི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, པ་རི་པུ་ཙྪ་ནཾ, ཡ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ས་ཙེ སོ ཝི་ཧཱ་རོ ཨུ་ཀླཱ་པོ ཧོ་ཏི, ས་ཙེ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི, ཏ་སྶ སོ་དྷ་ནཾ, ཝི་ཧཱ་རཾ སོ་དྷེ་ནྟེ་ན པ་ཋ་མཾ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པ་ནཾ, ནི་སཱི་ད་ན་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎ་སྶ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པ་ནཾ, བྷི་སི་བི་བྦོ་ཧ་ན་སྶ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པ་ནཾ, མ་ཉྩ་སྶ ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་པྤ་ཊི་གྷཾ་ས་ནྟེ་ན ཨ་ས་ངྒྷ་ཊྚེ་ནྟེ་ན ཀ་ཝཱ་ཊ་པཱི་ཋཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པ་ནཾ, པཱི་ཋ་སྶ ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་པྤ་ཊི་གྷཾ་ས་ནྟེ་ན ཨ་ས་ངྒྷ་ཊྚེ་ནྟེ་ན ཀ་ཝཱ་ཊ་པཱི་ཋཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པ་ནཾ, མ་ཉྩ་པ་ཊི་པཱ་ད་ཀཱ་ནཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པ་ནཾ, ཁེ་ལ༹་མ་ལླ་ཀ་སྶ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པ་ནཾ, ཨ་པ་སྶེ་ན་ཕ་ལ་ཀ་སྶ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པ་ནཾ, བྷཱུ་མ་ཏྠ་ར་ཎ་སྶ ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟ་སྶ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པ་ནཾ, ས་ཙེ ཝི་ཧཱ་རེ ས་ནྟཱ་ན་ཀཾ ཧོ་ཏི, ཨུ་ལློ་ཀཱ པ་ཋ་མཾ ཨོ་ཧཱ་ར་ཎཾ, ཨཱ་ལོ་ཀ་ས་ནྡྷི་ཀ་ཎྞ་བྷཱ་གཱ་ནཾ པ་མ་ཛྫ་ནཾ, ས་ཙེ གེ་རུ་ཀ་པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏཱ བྷི་ཏྟི ཀ་ཎྞ་ཀི་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཙོ་ལ༹་ཀཾ ཏེ་མེ་ཏྭཱ པཱི་ལེ༹་ཏྭཱ པ་མ་ཛྫ་ནཾ, ས་ཙེ ཀཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞ་ཀ་ཏཱ བྷཱུ་མི ཀ་ཎྞ་ཀི་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཙོ་ལ༹་ཀཾ ཏེ་མེ་ཏྭཱ པཱི་ལེ༹་ཏྭཱ པ་མ་ཛྫ་ནཾ, ས་ཙེ ཨ་ཀ་ཏཱ ཧོ་ཏི བྷཱུ་མི, ཨུ་ད་ཀེ་ན པ་རི་པྥོ་སི་ཏྭཱ པ་མ་ཛྫ་ནཾ ‘‘མཱ ཝི་ཧཱ་རོ ར་ཛེ་ན ཨུ་ཧ་ཉྙཱི’’ཏི, ས་ངྐཱ་རཾ ཝི་ཙི་ནི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཚ་ཌྜ་ནཾ, བྷཱུ་མ་ཏྠ་ར་ཎ་སྶ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ སོ་དྷེ་ཏྭཱ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ པ་ཉྙཱ་པ་ནཾ, མ་ཉྩ་པ་ཊི་པཱ་ད་ཀཱ་ནཾ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ པ་མ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པ་ནཾ, མ་ཉྩ་སྶ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ སོ་དྷེ་ཏྭཱ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་པྤ་ཊི་གྷཾ་ས་ནྟེ་ན ཨ་ས་ངྒྷ་ཊྚེ་ནྟེ་ན ཀ་ཝཱ་ཊ་པཱི་ཋཾ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ པ་ཉྙཱ་པ་ནཾ, པཱི་ཋ་སྶ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ སོ་དྷེ་ཏྭཱ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་པྤ་ཊི་གྷཾ་ས་ནྟེ་ན ཨ་ས་ངྒྷ་ཊྚེ་ནྟེ་ན ཀ་ཝཱ་ཊ་པཱི་ཋཾ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ པ་ཉྙཱ་པ་ནཾ, བྷི་སི་བི་བྦོ་ཧ་ན་སྶ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ སོ་དྷེ་ཏྭཱ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ པ་ཉྙཱ་པ་ནཾ, ནི་སཱི་ད་ན་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎ་སྶ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ སོ་དྷེ་ཏྭཱ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ པ་ཉྙཱ་པ་ནཾ, ཁེ་ལ༹་མ་ལླ་ཀ་སྶ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ པ་མ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པ་ནཾ, ཨ་པ་སྶེ་ན་ཕ་ལ་ཀ་སྶ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ པ་མ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པ་ནཾ, པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ –
པ་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་པ་ནྟེ་ན ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཧེ་ཊྛཱ་མ་ཉྩཾ ཝཱ ཧེ་ཊྛཱ་པཱི་ཋཾ ཝཱ པ་རཱ་མ་སི་ཏྭཱ པ་ཏྟ་སྶ ནི་ཀྑི་པ་ནཾ, ན ཙ ཨ་ན་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱ པ་ཏྟ་སྶ ནི་ཀྑི་པ་ནཾ, ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པ་ནྟེ་ན ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཙཱི་ཝ་ར་ཝཾ་སཾ ཝཱ ཙཱི་ཝ་ར་ར་ཛྫུཾ ཝཱ པ་མ་ཛྫི་ཏྭཱ པཱ་ར་ཏོ ཨ་ནྟཾ ཨོ་ར་ཏོ བྷོ་གཾ ཀ་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ནི་ཀྑི་པ་ནཾ, ས་ཙེ པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ ས་ར་ཛཱ ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི, པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ནཾ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ་ནཾ ཐ་ཀ་ནཾ, ཏ་ཐཱ པ་ཙྪི་མཱ་ནཾ, ཏ་ཐཱ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ནཾ, ཏ་ཐཱ ད་ཀྑི་ཎཱ་ནཾ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ་ནཾ ཐ་ཀ་ནཾ, ས་ཙེ སཱི་ཏ་ཀཱ་ལོ ཧོ་ཏི, དི་ཝཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ་ནཾ ཝི་ཝ་ར་ཎཾ, ར་ཏྟིཾ ཐ་ཀ་ནཾ, ས་ཙེ ཨུ་ཎྷ་ཀཱ་ལོ ཧོ་ཏི, དི་ཝཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ་ནཾ ཐ་ཀ་ནཾ, ར་ཏྟིཾ ཝི་ཝ་ར་ཎཾ, ས་ཙེ པ་རི་ཝེ་ཎཾ ཨུ་ཀླཱ་པཾ ཧོ་ཏི, པ་རི་ཝེ་ཎ་སྶ ས་མྨ་ཛྫ་ནཾ, ས་ཙེ ཀོ་ཊྛ་ཀོ ཨུ་ཀླཱ་པོ ཧོ་ཏི, ཀོ་ཊྛ་ཀ་སྶ ས་མྨ་ཛྫ་ནཾ, ས་ཙེ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སཱ་ལཱ ཨུ་ཀླཱ་པཱ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶཱ ས་མྨ་ཛྫ་ནཾ, ས་ཙེ ཨ་གྒི་སཱ་ལཱ ཨུ་ཀླཱ་པཱ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶཱ ས་མྨ་ཛྫ་ནཾ, ས་ཙེ ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི ཨུ་ཀླཱ་པཱ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶཱ ས་མྨ་ཛྫ་ནཾ, ས་ཙེ པཱ་ནཱི་ཡཾ ན ཧོ་ཏི, པཱ་ནཱི་ཡ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པ་ནཾ, ས་ཙེ པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ན ཧོ་ཏི, པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པ་ནཾ, ས་ཙེ ཨཱ་ཙ་མ་ན་ཀུ་མྦྷི་ཡཱ ཨུ་ད་ཀཾ ན ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཙ་མ་ན་ཀུ་མྦྷི་ཡཱ ཨུ་ད་ཀ་སྶ ཨཱ་སི་ཉྩ་ནཾ, ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཧོ་ཏི, ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་ན ཝཱུ་པ་ཀཱ་ས་ནཾ ཝཱུ་པ་ཀཱ་སཱ་པ་ནཾ ཝཱ, དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཝཱ ཏ་སྶ ཀ་ར་ཎཾ, ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི, ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་ན ཝི་ནོ་ད་ནཾ ཝི་ནོ་དཱ་པ་ནཾ ཝཱ, དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཝཱ ཏ་སྶ ཀ་ར་ཎཾ, ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ དི་ཊྛི་ག་ཏཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི, ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་ན ཝི་ཝེ་ཙ་ནཾ ཝི་ཝེ་ཙཱ་པ་ནཾ ཝཱ, དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཝཱ ཏ་སྶ ཀ་ར་ཎཾ, ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ག་རུ་དྷ་མྨཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི པ་རི་ཝཱ་སཱ་ར་ཧོ, ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་ན ཨུ་སྶུ་ཀྐ་ཀ་ར་ཎཾ ‘‘ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ས་ངྒྷོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ པ་རི་ཝཱ་སཾ ད་དེ་ཡྻཱ’’ཏི, ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ མཱུ་ལཱ་ཡ་པ་ཊི་ཀ་སྶ་ནཱ་ར་ཧོ ཧོ་ཏི, ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་ན ཨུ་སྶུ་ཀྐ་ཀ་ར་ཎཾ ‘‘ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ས་ངྒྷོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ མཱུ་ལཱ་ཡ པ་ཊི་ཀ་སྶེ་ཡྻཱ’’ཏི, ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ མཱ་ན་ཏྟཱ་ར་ཧོ ཧོ་ཏི, ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་ན ཨུ་སྶུ་ཀྐ་ཀ་ར་ཎཾ ‘‘ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ས་ངྒྷོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ མཱ་ན་ཏྟཾ ད་དེ་ཡྻཱ’’ཏི, ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཨ་བྦྷཱ་ནཱ་ར་ཧོ ཧོ་ཏི, ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་ན ཨུ་སྶུ་ཀྐ་ཀ་ར་ཎཾ ‘‘ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ས་ངྒྷོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཨ་བྦྷེ་ཡྻཱ’’ཏི, ས་ཙེ ས་ངྒྷོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི ཏ་ཛྫ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ ནི་ཡ་སྶཾ ཝཱ པ་བྦཱ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ པ་ཊི་སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱ ཨུ་ཀྑེ་པ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ, ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་ན ཨུ་སྶུ་ཀྐ་ཀ་ར་ཎཾ ‘‘ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ས་ངྒྷོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཀ་མྨཾ ན ཀ་རེ་ཡྻ, ལ་ཧུ་ཀཱ་ཡ ཝཱ པ་རི་ཎཱ་མེ་ཡྻཱ’’ཏི, ཀ་ཏཾ ཝཱ པ་ན་སྶ ཧོ་ཏི ས་ངྒྷེ་ན ཀ་མྨཾ ཏ་ཛྫ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ ནི་ཡ་སྶཾ ཝཱ པ་བྦཱ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ པ་ཊི་སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱ ཨུ་ཀྑེ་པ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ, ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་ན ཨུ་སྶུ་ཀྐ་ཀ་ར་ཎཾ ‘‘ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ས་མྨཱ ཝ་ཏྟེ་ཡྻ, ལོ་མཾ པཱ་ཏེ་ཡྻ, ནེ་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ཏྟེ་ཡྻ, ས་ངྒྷོ ཏཾ ཀ་མྨཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཡྻཱ’’ཏི, ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ དྷོ་ཝི་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི, ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་ན དྷོ་ཝ་ནཾ ཨུ་སྶུ་ཀྐ་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱ ‘‘ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ དྷོ་ཝི་ཡེ་ཐཱ’’ཏི, ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི, ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་ན ཀ་ར་ཎཾ ཨུ་སྶུ་ཀྐ་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱ ‘‘ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ ཀ་རི་ཡེ་ཐཱ’’ཏི, ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ར་ཛ་ནཾ པ་ཙི་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི, ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་ན པ་ཙ་ནཾ ཨུ་སྶུ་ཀྐ་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱ ‘‘ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ར་ཛ་ནཾ པ་ཙི་ཡེ་ཐཱ’’ཏི, ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ ར་ཛེ་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི, ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་ན ར་ཛ་ནཾ ཨུ་སྶུ་ཀྐ་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱ ‘‘ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ ར་ཛི་ཡེ་ཐཱ’’ཏི, ཙཱི་ཝ་རཾ ར་ཛ་ནྟེ་ན སཱ་དྷུ་ཀཾ ས་མྤ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀཾ ས་མྤ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀཾ ར་ཛ་ནཾ, ན ཙ ཨ་ཙྪི་ནྣེ ཐེ་ཝེ པ་ཀྐ་མ་ནཾ, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ ན ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ པ་ཏྟ་དཱ་ནཾ, ན ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ པ་ཏྟ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཾ, ན ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཙཱི་ཝ་ར་དཱ་ནཾ, ན ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཙཱི་ཝ་ར་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཾ, ན ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ པ་རི་ཀྑཱ་ར་དཱ་ནཾ, ན ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ པ་རི་ཀྑཱ་ར་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཾ, ན ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཀེ་ས་ཙྪེ་ད་ནཾ, ན ཨེ་ཀ་ཙྩེ་ན ཀེ་སཱ་ནཾ ཚེ་དཱ་པ་ནཾ, ན ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎཾ, ན ཨེ་ཀ་ཙྩེ་ན པ་རི་ཀ་མྨ་སྶ ཀཱ་རཱ་པ་ནཾ, ན ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩ་ཀ་ར་ཎཾ, ན ཨེ་ཀ་ཙྩེ་ན ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩ་སྶ ཀཱ་རཱ་པ་ནཾ, ན ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ པ་ཙྪཱ་ས་མ་ཎེ་ན ག་མ་ནཾ, ན ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ པ་ཙྪཱ་ས་མ་ཎ་སྶ ཨཱ་དཱ་ནཾ, ན ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སྶ ནཱི་ཧ་ར་ཎཾ, ན ཨེ་ཀ་ཙྩེ་ན པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་ནཱི་ཧ་རཱ་པ་ནཾ, ན ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ གཱ་མ་པྤ་ཝེ་ས་ནཾ, ན སུ་སཱ་ན་ག་མ་ནཾ, ན དི་སཱ་པ་ཀྐ་མ་ནཾ, ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ གི་ལཱ་ནོ ཧོ་ཏི, ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ཝུ་ཊྛཱ་ན་མ་སྶ ཨཱ་ག་མ་ན་ནྟི ཏེ་སུ ཀཱ་ནི་ཙི ཝ་ཏྟཱ་ནི ས་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཀཱ་ནི, ཀཱ་ནི་ཙི ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཀཱ་ནི, ཏེ་སུ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཀཱ་ནཾ ཝི་བྷཱ་གེ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཏ་རཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཏཾ པ་ན ཝི་བྷཱ་གཾ ཨ་ནཱ་མ་སི་ཏྭཱ པི་ཎྜ་ཝ་སེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ ཨ་ཡཾ ག་ཎ་ནཱ ད་སྶི་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༢༤༧༦. ཨ་ཀ་རོ་ནྟ་སྶཱཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཝ་ཏྟ’’ནྟི སེ་སོ. ཨ་ནཱ་ད་ར་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝ་ཏྟཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏེ་ན ཝ་ཏྟ་བྷེ་དེ་ན ཝ་ཏྟཱ་ཀ་ར་ཎེ་ན ས་བྦ་ཏྠ ས་ཏྟ་ཏིཾ་སཱ་དྷི་ཀ་ས་ཏ་པྤ་བྷེ་ད་ཊྛཱ་ནེ ཏ་ཏྟ་ཀཾ་ཡེ་ཝ དུ་ཀྐ་ཊཾ པ་ཀཱ་སི་ཏ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༢༤༧༧. ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝ་ཏྟཱ་ནི ས་ངྑེ་པེ་ན ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ་ཙ་རི་ཡེ་ཧི ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་ནྟེ་ཝཱ་སཱི་ནཾ ཀཱ་ཏ་བྦ་ཝ་ཏྟཱ་ནི ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཝ་ཏྟཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཝ་ཏྟཱ་ནཱིཏི ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ན ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་སྶ ཡུ་ཏྟ་པ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ་ཡ་ཏྟ་ཝ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཐཱ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེཏི ཡ་ཐཱ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་ན ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ནི, ཏ་ཐཱ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ན ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝ་ཏྟེ་སུ གཱ་མ་པྤ་ཝེ་སེ པ་ཙྪཱ་ས་མ་ཎེ་ན ཧུ་ཏྭཱ ནཱ་ཏི་དཱུ་ར་ན་ཙྩཱ་ས་ནྣ་ག་མ་ནཾ, ན ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཀ་ཐཱ་ཨོ་པཱ་ཏ་ནཾ, ཨཱ་པ་ཏྟི་སཱ་མ་ནྟཱ བྷ་ཎ་མཱ་ན་སྶ ནི་ཝཱ་ར་ཎཾ, པ་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་ནྟི ཙ་ཏྟཱ་རི ཝ་ཏྟཱ་ནི, ན ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ པ་ཏྟ་དཱ་ནཱ་དི་ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ་དི་སཱ་པ་ཀྐ་མ་ནཱ་ཝ་སཱ་ནཱ་ནི ཝཱི་ས་ཏི པ་ཊི་ཀྑེ་པཱ ཙེ་ཏི ཨེ་ཏཱ་ནི ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི ཝ་ཏྟཱ་ནི ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ནི ཏེ་ར་སཱ་དྷི་ཀ་ས་ཏ་ཝ་ཏྟཱ་ནི ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ ‘‘ས་ཏཾ ཏེ་ར་ས ཧོ་ནྟེ་ཝཱ’’ཏི, ཏེ་ར་སཱ་དྷི་ཀ་ས་ཏ་ཝ་ཏྟཱ་ནི ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་པི ཙ ཀཱ་ཏ་བྦ་ཝ་ཏྟཱ་ནི ཏ་ཐཱ ཏ་ཏྟ་ཀཱ་ནེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་ཝ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༢༤༧༨. ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ་ཙ་རི་ཡེ་ཧི ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ ནི་སྶ་ཡ་པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་པྤ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘པ་ཀྐ་ནྟེ ཝཱ་པཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. པ་ཀྐ་ནྟེ ཝཱ་པི ཝི་བྦྷ་ནྟེ ཝཱ་པི པ་ཀྑ་ས་ངྐ་ནྟེ ཝཱ་པི མ་ཏེ ཝཱ་པི ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ་པི ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩ་དྷཱ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་ན ག་ཧི་ཏོ ནི་སྶ་ཡོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. པ་ཀྐ་ནྟེཏི ཏ་ད་ཧུ ཨ་པ་ཙྩཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ དི་སཾ ག་ཏེ. ཝི་བྦྷ་ནྟེཏི གི་ཧི་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྟེ. པ་ཀྑ་ས་ངྐ་ནྟ་ཀེཏི ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ག་ཏེ. མ་ཏེཏི ཀཱ་ལ་ཀ་ཏེ. ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཡཱཏི ནི་སྶ་ཡ་པ་ཎཱ་མ་ནེ་ན.
༢༤༧༩-༨༠. ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་མྷཱ་པི ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་ན ག་ཧི་ཏ་ནི་སྶ་ཡ་སྶ བྷེ་ད་ནཾ ཚ་དྷཱ ཚ་པྤ་ཀཱ་རེ་ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཀ་ཐ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ཀྐ་ནྟེ ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏཾ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏོ ནི་སྶ་ཡ་བྷེ་དེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ. ཝི་སེ་སཾ པ་ན ས་ཡ་མེ་ཝ ཝ་ཀྑ་ཏི ‘‘ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཡ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ. ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཡནྟི ཨེ་ཏྠ ཝི་སེ་ས་ཏྠ་ཛོ་ཏ་ཀོ པ་ན-ས་དྡོ ལུ་ཏྟ་ནི་དྡི་ཊྛོ. ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི དྷུ་ར་ནི་ཀྑེ་པ་ནེ་པི ཙཱཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ནི་སྶ་ཡ་པ་ཎཱ་མ་ནེ པ་ན ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ནི་རཱ་ལ་ཡ་བྷཱ་ཝེ ས་ཏི ནི་སྶ་ཡ་བྷེ་དོ ཧོ་ཏི, ན ཨེ་ཀ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་མེ་ཝ་ཏྠཾ བྱ་ཏི་རེ་ཀ་ཏོ ད་ལ༹ྷཱི་ཀ་རོ་ཏི ‘‘ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ. ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ ཝཱ ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཝཱ ཨཱ་ལ་ཡེ ས་ཏི ན བྷི་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཡཾ པ་ན ས་ཙེ་པི ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ མུ་ཉྩི་ཏུ་ཀཱ་མོ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ནི་སྶ་ཡ་པ་ཎཱ་མ་ནཱ་ཡ པ་ཎཱ་མེ་ཏི, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ ཙ ‘ཀི་ཉྩཱ་པི མཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ པ་ཎཱ་མེ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ཧ་ད་ཡེ་ན མུ་དུ་ཀོ’ཏི སཱ་ལ་ཡོ་ཝ ཧོ་ཏི, ནི་སྶ་ཡོ ན པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ཏི་ཡེ་ཝ. ས་ཙེ་པི ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ སཱ་ལ་ཡོ, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ ནི་རཱ་ལ་ཡོ ‘ན དཱ་ནི ཨི་མཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཝ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི དྷུ་རཾ ནི་ཀྑི་པ་ཏི, ཨེ་ཝ་མྤི ན པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ཏི. ཨུ་བྷི་ནྣཾ སཱ་ལ་ཡ་བྷཱ་ཝེ པ་ན ན པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཨུ་བྷི་ནྣཾ དྷུ་ར་ནི་ཀྑེ་པེ་ན པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ཏཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༨༣).
ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ཎ་ཏྟི་ཡཱ ནི་སྶ་ཡ་བྷེ་དེ་ཡེ་ཝ ད་སྶི་ཏོ, ན ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ་ཎ་ཏྟི་ཡཱ. སཱ་ར་ཏྠ་དཱི་པ་ནི་ཡཾ པ་ན ‘‘ས་ཙེ་པི ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ མུ་ཉྩི་ཏུ་ཀཱ་མོ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ནི་སྶ་ཡ་པ་ཎཱ་མ་ནཱ་ཡ པ་ཎཱ་མེ་ཏཱི་ཏི་ཨཱ་དི ས་བྦཾ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཡ་མྤི ཝེ་དི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ.
༢༤༨༡. ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ངྒཱ་ནི ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ངྒཾ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ས་མོ་དྷཱ་ན-ག་ཏ་སྶཱ་པི ཙ བྷི་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་ཏྠ ས་མོ་དྷཱ་ན་ག་མ་ནཾ ས་རཱུ་པ་ཏོ, པ་བྷེ་ད་ཏོ ཙ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ད་སྶ་ནཾ ས་ཝ་ན་ཉྩཱ་ཏི, ས་མོ་དྷཱ་ནཾ དྭི་དྷཱ མ་ཏ’’ནྟི. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ་ཡཾ (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༨༣) ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ག་ནྠ་ཝི་ཏྠཱ་ར་བྷཱི་རཱུ་ནཾ ཨ་ནུ་གྒ་ཧཱ་ཡ པ་ན ཨི་དྷ ན ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏོ.
༢༤༨༢-༣. ས་བྷཱ་གེ དཱ་ཡ་ཀེ ཨ་ས་ནྟེ ཨ་དྡྷི་ཀ་སྶ ཙ གི་ལཱ་ན་སྶ ཙ ‘‘གི་ལཱ་ནེ་ན མཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧཱ’’ཏི ཡཱ་ཙི་ཏ་སྶ གི་ལཱ་ནུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་སྶ ཙ ནི་སྶ་ཡཾ ཝི་ནཱ ཝ་སི་ཏུཾ དོ་སོ ན་ཏྠཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘གི་ལཱ་ནུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་སྶཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ གཱ་ཐཱ་བ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན ར་སྶ་ཏྟཾ. ཨི་མི་ནཱ ས་བྷཱ་གེ ནི་སྶ་ཡ་དཱ་ཡ་ཀེ ས་ནྟེ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་ས་མྤི པ་རི་ཧཱ་རོ ན ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ནེ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་ར་ཏཾ ཛཱ་ན་ཏཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་སྶ ཝ་ནེ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཛཱ་ན་ནྟེ་ན་པི. ‘‘ས་བྷཱ་གེ དཱ་ཡ་ཀེ ཨ་ས་ནྟེ’’ཏི པ་ད་ཙྪེ་དོ. ས་བྦ་མེ་ཏཾ ཝི་དྷཱ་ནཾ ཨ་ནྟོ་ཝ་སྶ་ཏོ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ་ཡ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ.
ནི་སྶ་ཡ་པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༢༤༨༤. ཀུ་ཊྛ་མ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཀུ་ཊྛཱི, ཏཾ. ‘‘ག་ཎྜི’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ར་ཏྟ་སེ་ཏཱ་དི་བྷེ་དེ་ན ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཀུ་ཊྛེ་ན ཝེ་ཝ་ཎྞི་ཡཾ པ་ཏྟ་ས་རཱི་ར་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ར་ཏྟ་ཀུ་ཊྛཾ ཝཱ ཧོ་ཏུ ཀཱ་ལ༹་ཀུ་ཊྛཾ ཝཱ, ཡཾ ཀི་ཉྩི ཀི་ཊི་བྷ་ད་དྡུ་ཀ་ཙྪུ་ཨཱ་དི་པྤ་བྷེ་ད་མྤི ས་བྦཾ ཀུ་ཊྛ་མེ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཉྩེ ན་ཁ་པི་ཊྛི་པྤ་མཱ་ཎ་མྤི ཝ་ཌྜྷ་ན་ཀ་པ་ཀྑེ ཋི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ན པ་བྦཱ་ཛེ་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ པ་ན ནི་ཝཱ་ས་ན་པཱ་རུ་པ་ནེ་ཧི པ་ཀ་ཏི་པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ ན་ཁ་པི་ཊྛི་པྤ་མཱ་ཎཾ ཨ་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཀ་པ་ཀྑེ ཋི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཝ་ཊྚ་ཏི. མུ་ཁེ, པ་ན ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་པི་ཊྛེ་སུ ཝཱ ས་ཙེ་པི ཨ་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཀ་པ་ཀྑེ ཋི་ཏཾ ན་ཁ་པི་ཊྛི་ཏོ ཁུ་དྡ་ཀ་པ་མཱ་ཎ་མྤི ན ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཀུ་རུ་ནྡི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏཾ ཏི་ཀི་ཙྪཱ་པེ་ཏྭཱ པ་བྦཱ་ཛེ་ནྟེ་ནཱ་པི པ་ཀ་ཏི་ཝ་ཎྞེ ཛཱ་ཏེ་ཡེ་ཝ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏ་བྦོ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༨༨).
ན་ཁ་པི་ཊྛི་པྤ་མཱ་ཎ་ནྟི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཀ་ནི་ཊྛ་ངྒུ་ལི་ན་ཁ་པི་ཊྛི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ’’ཏི ཏཱི་སུ་པི ག་ཎྛི་པ་དེ་སུ ཝུ་ཏྟཾ.
ག་ཎྜིནྟི མེ་ད་ག་ཎྜཱ་དི་ག་ཎྜ་བྷེ་ད་ཝ་ནྟཾ. ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘མེ་ད་ག་ཎྜོ ཝཱ ཧོ་ཏུ ཨ་ཉྙོ ཝཱ, ཡོ ཀོ་ཙི ཀོ་ལ་ཊྛི་མ་ཏྟ་ཀོ་པི ཙེ ཝ་ཌྜྷ་ན་ཀ་པ་ཀྑེ ཋི་ཏོ ག་ཎྜོ ཧོ་ཏི, ན པ་བྦཱ་ཛེ་ཏ་བྦོ’’ཏི་ཨཱ་དི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༨༨). ཀོ་ལ་ཊྛཱིཏི བ་ད་ར་ཊྛི. ཀི་ལཱ་སིནྟི ཀི་ལཱ་ས་ཝ་ནྟཾ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཀི་ལཱ་སོ་ཏི ན་བྷི་ཛྫ་ན་ཀཾ ན་པ་གྒྷ་ར་ཎ་ཀཾ པ་དུ་མ་པུ་ཎྜ་རཱི་ཀ་པ་ཏྟ་ཝ་ཎྞཾ ཀུ་ཊྛཾ, ཡེ་ན གུ་ནྣཾ ཝི་ཡ ས་བ་ལཾ ས་རཱི་རཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༨༨). ཙ-ས་དྡོ ས་བྦེ་ཧི ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ནྟེ་ཧི པ་ཙྩེ་ཀཾ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ. སོ་སིནྟི ཁ་ཡ་རོ་ག་ཝ་ནྟཾ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘སོ་སོ་ཏི སོ་ས་བྱཱ་དྷི. ཏ་སྨིཾ ས་ཏི ན པ་བྦཱ་ཛེ་ཏ་བྦོ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༨༨). ཨ་པ་མཱ་རི་ཀནྟི ཨ་པ་མཱ་ར་ཝ་ནྟཾ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཨ་པ་མཱ་རོ་ཏི པི་ཏྟུ་མྨཱ་རོ ཝཱ ཡ་ཀྑུ་མྨཱ་རོ ཝཱ. ཏ་ཏྠ པུ་བྦ་ཝེ་རི་ཀེ་ན ཨ་མ་ནུ་སྶེ་ན ག་ཧི་ཏོ དུ་ཏྟི་ཀི་ཙྪོ ཧོ་ཏི, ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀེ་པི པ་ན ཨ་པ་མཱ་རེ ས་ཏི ན པ་བྦཱ་ཛེ་ཏ་བྦོ’’ཏི.
རཱ་ཛ་བྷ་ཊནྟི ར་ཉྙོ བྷ་ཏྟ་ཝེ་ཏ་ན་བྷ་ཊཾ ཝཱ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ པ་ཏྟཾ ཝཱ ཨ་པྤ་ཏྟཾ ཝཱ རཱ་ཛ་པུ་རི་སཾ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཨ་མ་ཙྩོ ཝཱ ཧོ་ཏུ མ་ཧཱ་མ་ཏྟོ ཝཱ སེ་ཝ་ཀོ ཝཱ ཀི་ཉྩི ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ པ་ཏྟོ ཝཱ ཨ་པྤ་ཏྟོ ཝཱ, ཡོ ཀོ་ཙི ར་ཉྙོ བྷ་ཏྟ་ཝེ་ཏ་ན་བྷ་ཊོ. ས་བྦོ ‘རཱ་ཛ་བྷ་ཊོ’ཏི ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི. ཙོ་རནྟི མ་ནུ་སྶེ་ཧི ཨ་པྤ་མཱ་ད་ནཾ གཱ་མ་གྷཱ་ཏ་པ་ནྠ་གྷཱ་ཏཱ་དི་ཀ་མྨེ་ན པཱ་ཀ་ཊཾ ཙོ་ར་ཉྩ. ལི་ཁི་ཏ་ཀནྟི ཡཾ ཀ་ཉྩི ཙོ་རི་ཀཾ ཝཱ ཨ་ཉྙཾ ཝཱ ག་རུཾ རཱ་ཛཱ་པ་རཱ་དྷཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ལཱ་ཏཾ, རཱ་ཛཱ ཙ ནཾ པ་ཎྞེ ཝཱ པོ་ཏྠ་ཀེ ཝཱ ‘‘ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ ཡ་ཏྠ དི་སྶ་ཏི, ཏ་ཏྠ ག་ཧེ་ཏྭཱ མཱ་རེ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཝཱ ‘‘ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ་དཱི་ནི་སྶ ཚི་ནྡི་ཏ་བྦཱ་ནཱི’’ཏི ཝཱ ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ནཱ་མ ད་ཎྜཾ ཧ་རཱ་པེ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཝཱ ལི་ཁཱ་པེ་ཏི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ལི་ཁི་ཏ་ཀཾ.
‘‘ཀཱ་ར་བྷེ་ད་ཀ’’ནྟི གཱ་ཐཱ་བ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན ར་སྶོ ཀ་ཏོ. ཀཱ་ར་བྷེ་ད་ཀནྟི དཱ་ཏ་བྦ་ཀ་ར་སྶ ཝཱ ཀ་ཏ་ཙོ་ར་ཀ་མྨ་སྶ ཝཱ ཀཱ་ར་ཎཱ ཀཱ་རཱ་གྷ་རེ པ་ཀྑི་ཏྟོ ཝཱ ནི་ག་ལ༹་བ་ནྡྷ་ནཱ་དཱི་ཧི བ་དྡྷོ ཝཱ, ཏ་ཏོ སོ མུ་ཙྩི་ཏྭཱ པ་ལཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཀཱ་རཱ་བྷེ་ད་ཀ་ཉྩ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཀཱ་རཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི བ་ནྡྷ་ནཱ་གཱ་རཾ, ཨི་དྷ པ་ན ཨ་ནྡུ་བ་ནྡྷ་ནཾ ཝཱ ཧོ་ཏུ ས་ངྑ་ལི་ཀ་བ་ནྡྷ་ནཾ ཝཱ ར་ཛྫུ་བ་ནྡྷ་ནཾ ཝཱ གཱ་མ་བ་ནྡྷ་ནཾ ཝཱ ནི་ག་མ་བ་ནྡྷ་ནཾ ཝཱ ན་ག་ར་བ་ནྡྷ་ནཾ ཝཱ པུ་རི་ས་གུ་ཏྟི ཝཱ ཛ་ན་པ་ད་བ་ནྡྷ་ནཾ ཝཱ དཱི་པ་བ་ནྡྷ་ནཾ ཝཱ, ཡོ ཨེ་ཏེ་སུ ཡཾ ཀི་ཉྩི བ་ནྡྷ་ནཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཝཱ པ་སྶ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་པ་སྶ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཝཱ པ་ལཱ་ཡ་ཏི, སོ ‘ཀཱ་རཱ་བྷེ་ད་ཀོ’ཏི ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༩༢).
༢༤༨༥. ཀ་སཱ་ཧ་ཏནྟི ཨི་ཎཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ དཱ་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠ་ཏྟཱ ‘‘ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཏེ ད་ཎྜོ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཀ་སཱ་དི་ནཱ དི་ནྣ་པྤ་ཧཱ་རཾ ཨ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ཝ་ཎཾ. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ཡོ ཝ་ཙ་ན་པེ་ས་ནཱ་དཱི་ནི ཨ་ཀ་རོ་ནྟོ ཧ་ཉྙ་ཏི, ན སོ ཀ་ཏ་ད་ཎྜ་ཀ་མྨོ. ཡོ པ་ན ཀེ་ཎི་ཡཱ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཝཱ ཀི་ཉྩི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཁཱ་དི་ཏྭཱ པུ་ན དཱ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ‘ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཏེ ད་ཎྜོ ཧོ་ཏཱུ’ཏི ཀ་སཱ་ཧི ཧ་ཉྙ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཀ་སཱ་ཧ་ཏོ ཀ་ཏ་ད་ཎྜ་ཀ་མྨོ. ཡོ ཙ ཀ་སཱ་ཧི ཝཱ ཧ་ཏོ ཧོ་ཏུ ཨ་དྡྷ་ད་ཎྜ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན, ཡཱ་ཝ ཨ་ལླ་ཝ་ཎོ ཧོ་ཏི, ཏཱ་ཝ ན པ་བྦཱ་ཛེ་ཏ་བྦོ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༩༤).
ལ་ཀྑ་ཎཱ་ཧ་ཏནྟི ཨེ་ཀཾ་སཾ ཀ་ཏྭཱ པཱ་རུ་ཏེ་ན ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒེ་ན ཨ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ནཱི་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ཏ་ཏྟེ་ན ལོ་ཧེ་ན ཨཱ་ཧ་ཏཾ ཨ་ས་ཙྪ་ཝི་བྷཱུ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ཡ་སྶ པ་ན ན་ལཱ་ཊེ ཝཱ ཨུ་རཱ་དཱི་སུ ཝཱ ཏ་ཏྟེ་ན ལོ་ཧེ་ན ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨཱ་ཧ་ཏཾ ཧོ་ཏི, སོ ས་ཙེ བྷུ་ཛི་སྶོ, ཡཱ་ཝ ཨ་ལླ་ཝ་ཎོ ཧོ་ཏི, ཏཱ་ཝ ན པ་བྦཱ་ཛེ་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ་པི་སྶ ཝ་ཎཱ རུ་ལ༹ྷཱ ཧོ་ནྟི ཚ་ཝི་ཡཱ ས་མ་པ་རི་ཙྪེ་དཱ, ལ་ཀྑ་ཎཾ པ་ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཏི་མ་ཎྜ་ལཾ ནི་ཝ་ཏྠ་སྶ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒེ ཀ་ཏེ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣོ་ཀཱ་སེ ཙེ ཧོ་ཏི, པ་བྦཱ་ཛེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣོ་ཀཱ་སེ ཙེ, ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༩༥).
ཨི་ཎཱ་ཡི་ཀ་ཉྩཱཏི མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་པི་ཏཱ་མ་ཧཱ་དཱི་ཧི ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝཱ ག་ཧི་ཏ་ཨི་ཎཾ. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ཨི་ཎཱ་ཡི་ཀོ ནཱ་མ ཡ་སྶ པི་ཏི་པི་ཏཱ་མ་ཧེ་ཧི ཝཱ ཨི་ཎཾ ག་ཧི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ས་ཡཾ ཝཱ ཨི་ཎཾ ག་ཧི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཡཾ ཝཱ ཨཱ་ཋ་པེ་ཏྭཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ཧི ཀི་ཉྩི ག་ཧི་ཏཾ ཧོ་ཏི, སོ ཏཾ ཨི་ཎཾ པ་རེ་སཾ དྷཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཨི་ཎཱ་ཡི་ཀོ. ཡཾ པ་ན ཨ་ཉྙེ ཉཱ་ཏ་ཀཱ ཨཱ་ཋ་པེ་ཏྭཱ ཀི་ཉྩི ག་ཎྷ་ནྟི, སོ ན ཨི་ཎཱ་ཡི་ཀོ. ན ཧི ཏེ ཏཾ ཨཱ་ཋ་པེ་ཏུཾ ཨི་སྶ་རཱ. ཏ་སྨཱ ཏཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༩༦).
དཱ་སནྟི ཨ་ནྟོ་ཛཱ་ཏོ, དྷ་ན་ཀྐཱི་ཏོ, ཀ་ར་མ་རཱ་ནཱི་ཏོ, ས་ཡཾ ཝཱ དཱ་ས་བྱཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ་ཏི ཙ་ཏུ་ནྣཾ དཱ་སཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ. དཱ་ས་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ པ་ནེ་ཏྠ ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ་ཡ (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༩༧) ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. པ་བྦཱ་ཛེ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊནྟི ‘‘ཀུ་ཊྛི’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ནྟ་པ་དེ་ཧི པ་ཙྩེ་ཀཾ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ.
༢༤༨༦. ཧ་ཏྠ་ཙྪི་ནྣནྟི ཧ་ཏྠ་ཏ་ལེ ཝཱ མ་ཎི་བ་ནྡྷེ ཝཱ ཀ་པྤ་རེ ཝཱ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཚི་ནྣ་ཧ་ཏྠཾ. ཨ་ཊྛ་ཙྪི་ནྣནྟི ཡ་ཐཱ ན་ཁཾ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏཱུ་སུ ཨ་ངྒུ་ཊྛ་ཀེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཝཱ ས་བྦེ ཝཱ ཡ་སྶ ཚི་ནྣཱ ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ. པཱ་ད་ཙྪི་ནྣནྟི ཡ་སྶ ཨ་གྒ་པཱ་དེ་སུ ཝཱ གོ་པྥ་ཀེ་སུ ཝཱ ཛ་ངྒྷཱ་ཡ ཝཱ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཨེ་ཀོ ཝཱ དྭེ ཝཱ པཱ་དཱ ཚི་ནྣཱ ཧོ་ནྟི. ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་ཚི་ནྣ་སྶཱ་པི པཱ་ལི༹་ཡཾ (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༡༩) ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ སོ་པི ཨི་དྷ ཝ་ཏྟ་བྦོ, ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཏ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊ་ཝ་ཏྠུ་ཏཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ན ཝུ་ཏྟོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
ཀ་ཎྞ་ནཱ་ས་ངྒུ་ལི་ཙྪི་ནྣནྟི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཀ་ཎྞ་ཙྪི་ནྣཾ ནཱ་ས་ཙྪི་ནྣཾ ཀ་ཎྞ་ནཱ་ས་ཙྪི་ནྣཾ ཨ་ངྒུ་ལི་ཙྪི་ནྣ’’ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཀ་ཎྞ་ཙྪི་ནྣནྟི ཡ་སྶ ཀ་ཎྞ་མཱུ་ལེ ཝཱ ཀ་ཎྞ་ས་ཀྑ་ལི་ཀཱ་ཡ ཝཱ ཨེ་ཀོ ཝཱ དྭེ ཝཱ ཀ་ཎྞཱ ཚི་ནྣཱ ཧོ་ནྟི. ཡ་སྶ པ་ན ཀ་ཎྞཱ་ཝ་ཊྚེ ཚི་ནྣཱ ཧོ་ནྟི, ས་ཀྐཱ ཙ ཧོ་ནྟི ས་ངྒྷཱ་ཊེ་ཏུཾ, སོ ཀ་ཎྞཾ ས་ངྒྷཱ་ཊེ་ཏྭཱ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏ་བྦོ. ནཱ་ས་ཙྪི་ནྣནྟི ཡ་སྶ ཨ་ཛ་པ་ད་ཀེ ཝཱ ཨ་གྒེ ཝཱ ཨེ་ཀ་པུ་ཊེ ཝཱ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ནཱ་སཱ ཚི་ནྣཱ ཧོ་ཏི. ཡ་སྶ པ་ན ནཱ་སི་ཀཱ ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི ས་ནྡྷེ་ཏུཾ, སོ ཏཾ ཕཱ་སུ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏ་བྦོ. ཀ་ཎྞ་ནཱ་ས་ཙྪི་ནྣནྟི ཏ་དུ་བྷ་ཡ་ཙྪི་ནྣཾ. ཨ་ངྒུ་ལི་ཙྪི་ནྣནྟི ཡ་སྶ ན་ཁ་སེ་སཾ ཨ་ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཱ ཝཱ བ་ཧཱུ ཝཱ ཨ་ངྒུ་ལི་ཡོ ཚི་ནྣཱ ཧོ་ནྟི. ཡ་སྶ པ་ན སུ་ཏྟ་ཏ་ནྟུ་མ་ཏྟ་མྤི ན་ཁ་སེ་སཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཏཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཀ་ཎྜ་ར་ཙྪི་ནྣ་མེ་ཝ ཙཱཏི ཡ་སྶ ཀ་ཎྜ་ར་ནཱ་མ་ཀཱ མ་ཧཱ་ནྷཱ་རཱུ པུ་ར་ཏོ ཝཱ པ་ཙྪ་ཏོ ཝཱ ཚི་ནྣཱ ཧོ་ནྟི, ཡེ་སུ ཨེ་ཀ་སྶཱ་པི ཚི་ནྣ་ཏྟཱ ཨ་གྒ་པཱ་དེ་ན ཝཱ ཙ་ངྐ་མ་ཏི, མཱུ་ལེ་ན ཝཱ ཙ་ངྐ་མ་ཏི, ན ཝཱ པཱ་དཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི.
༢༤༨༧. ཀཱ་ཎནྟི པ་ས་ནྣ་ནྡྷོ ཝཱ ཧོ་ཏུ པུ་པྥཱ་དཱི་ཧི ཝཱ ཨུ་པ་ཧ་ཏ་པ་སཱ་དོ, ཡོ དྭཱི་ཧི ཝཱ ཨེ་ཀེ་ན ཝཱ ཨ་ཀྑི་ནཱ ན པ་སྶ་ཏི, ཏཾ ཀཱ་ཎཾ. ཀུ་ཎིནྟི ཧ་ཏྠ་ཀུ་ཎཱི ཝཱ པཱ་ད་ཀུ་ཎཱི ཝཱ ཨ་ངྒུ་ལི་ཀུ་ཎཱི ཝཱ, ཡ་སྶ ཨེ་ཏེ་སུ ཧ་ཏྠཱ་དཱི་སུ ཡཾ ཀི་ཉྩི ཝ་ངྐཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, སོ ཀུ་ཎཱི. ཁུ་ཛྫ་ཉྩཱཏི ཡོ ཨུ་ར་སྶ ཝཱ པི་ཊྛི་ཡཱ ཝཱ པ་སྶ་སྶ ཝཱ ནི་ཀྑ་ནྟ་ཏྟཱ ཁུ་ཛྫ་ས་རཱི་རོ, ཏཾ ཁུ་ཛྫཾ. ཡ་སྶ པ་ན ཀི་ཉྩི ཀི་ཉྩི ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒཾ ཨཱི་ས་ཀཾ ཝ་ངྐཾ, ཏཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ ཨེ་ཝ ཧི བྲ་ཧྨུ་ཛུ་ག་ཏྟོ, ཨ་ཝ་སེ་སོ ས་ཏྟོ ཨ་ཁུ་ཛྫོ ནཱ་མ ན་ཏྠི.
ཝཱ་མ་ནནྟི ཡོ ཛ་ངྒྷ་ཝཱ་མ་ནོ ཝཱ ཀ་ཊི་ཝཱ་མ་ནོ ཝཱ ཨུ་བྷ་ཡ་ཝཱ་མ་ནོ ཝཱ, ཏཾ. ཏ་ཏྠ ཛ་ངྒྷ་ཝཱ་མ་ན་སྶ ཀ་ཊི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཧེ་ཊྛི་མ་ཀཱ་ཡོ ར་སྶོ ཧོ་ཏི, ཨུ་པ་རི་མ་ཀཱ་ཡོ པ་རི་པུ་ཎྞོ. ཀ་ཊི་ཝཱ་མ་ན་སྶ ཀ་ཊི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨུ་པ་རི་མ་ཀཱ་ཡོ ར་སྶོ ཧོ་ཏི, ཧེ་ཊྛི་མ་ཀཱ་ཡོ པ་རི་པུ་ཎྞོ ཧོ་ཏི. ཨུ་བྷ་ཡ་ཝཱ་མ་ན་སྶ ཨུ་བྷོ་པི ཀཱ་ཡཱ ར་སྶཱ ཧོ་ནྟི. ཡེ་སཾ ཀཱ་ཡ་ར་སྶ་ཏྟཱ བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཝི་ཡ པ་རི་ཝ་ཊུ་མོ མ་ཧཱ་ཀུ་ཙྪི་གྷ་ཊ་ས་དི་སོ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ཧོ་ཏི. ཏཾ ཏི་ཝི་དྷ་མྤི པ་བྦཱ་ཛེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཕ་ཎ་ཧ་ཏྠ་ཀནྟི ཡ་སྶ ཝ་གྒུ་ལི་པ་ཀྑ་ཀཱ ཝི་ཡ ཨ་ངྒུ་ལི་ཡོ ས་མྦ་དྡྷཱ ཧོ་ནྟི, ཏཾ. ཨེ་ཏཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ཨ་ངྒུ་ལ་ནྟ་རི་ཀཱ་ཡོ ཕཱ་ལེ་ཏྭཱ ས་བྦཾ ཨ་ནྟ་ར་ཙ་མྨཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཕཱ་སུ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏ་བྦོ. ཡ་སྶཱ་པི ཚ ཨ་ངྒུ་ལི་ཡོ ཧོ་ནྟི, ཏཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ཨ་དྷི་ཀཾ ཨ་ངྒུ་ལིཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཕཱ་སུ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏ་བྦོ.
ཁ་ཉྫནྟི ཡོ ན་ཏ་ཛཱ་ཎུ་ཀོ ཝཱ བྷི་ནྣ་ཛ་ངྒྷོ ཝཱ མ་ཛ྄ཛྷེ སཾ་ཀུ་ཊི་ཏ་པཱ་ད་ཏྟཱ ཀུ་ཎྜ་པཱ་ད་ཀོ ཝཱ པི་ཊྛི་པཱ་ད་མ་ཛ྄ཛྷེ་ན ཙ་ངྐ་མ་ནྟོ ཨ་གྒེ སཾ་ཀུ་ཊི་ཏ་པཱ་ད་ཏྟཱ ཀུ་ཎྜ་པཱ་ད་ཀོ ཝཱ པི་ཊྛི་པཱ་ད་གྒེ་ན ཙ་ངྐ་མ་ནྟོ ཨ་གྒ་པཱ་དེ་ནེ་ཝ ཙ་ངྐ་མ་ན་ཁ་ཉྫོ ཝཱ པ་ཎྷི་ཀཱ་ཡ ཙ་ངྐ་མ་ན་ཁ་ཉྫོ ཝཱ པཱ་ད་སྶ བཱ་ཧི་ར་ནྟེ་ན ཙ་ངྐ་མ་ན་ཁ་ཉྫོ ཝཱ པཱ་ད་སྶ ཨ་བྦྷ་ནྟ་ར་ནྟེ་ན ཙ་ངྐ་མ་ན་ཁ་ཉྫོ ཝཱ གོ་པྥ་ཀཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི བྷ་གྒ་ཏྟཱ ས་ཀ་ལེ་ན པི་ཊྛི་པཱ་དེ་ན ཙ་ངྐ་མ་ན་ཁ་ཉྫོ ཝཱ, ཏཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ན་ཏ་ཛཱ་ཎུ་ཀོཏི ཨ་ནྟོ་པ་ཝི་ཊྛ་ཨཱ་ན་ཏ་པཱ་དོ. པ་ཀྑ་ཧ་ཏནྟི ཡ་སྶ ཨེ་ཀོ ཧ་ཏྠོ ཝཱ པཱ་དོ ཝཱ ཨ་ཌྜྷ་ས་རཱི་རཾ ཝཱ སུ་ཁཾ ན ཝ་ཧ་ཏི.
སཱི་པ་དིནྟི བྷཱ་ར་པཱ་དཾ. ཡ་སྶ པཱ་དོ ཐཱུ་ལོ ཧོ་ཏི ས་ཉྫཱ་ཏ་པཱི་ལ༹་ཀོ ཁ་རོ, སོ ན པ་བྦཱ་ཛེ་ཏ་བྦོ. ཡ་སྶ པ་ན ན ཏཱ་ཝ ཁ་ར་བྷཱ་ཝཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི ཨུ་པ་ནཱ་ཧཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀ་ཨཱ་ཝཱ་ཊེ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀ་ཝཱ་ལི་ཀཱ་ཡ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ སི་རཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི, ཛ་ངྒྷཱ ཙ ཏེ་ལ་ནཱ་ལི༹་ཀཱ ཝི་ཡ ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ མི་ལཱ་པེ་ཏུཾ ས་ཀྐཱ, ཏ་སྶ པཱ་དཾ ཨཱི་དི་སཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ པུ་ན ཝ་ཌྜྷ་ཏི, ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ནྟེ་ནཱ་པི ཏ་ཐཱ ཀ་ཏྭཱ་ཝ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏ་བྦོ. པཱ་པ་རོ་གི་ནནྟི ཡོ ཨ་རི་ས་བྷ་ག་ནྡ་ར་པི་ཏྟ་སེ་མྷ་ཀཱ་ས་སོ་སཱ་དཱི་སུ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི རོ་གེ་ན ནི་ཙྩཱ་ཏུ་རོ ཨ་ཏེ་ཀི་ཙྪ་རོ་གོ ཛེ་གུ་ཙྪོ ཨ་མ་ནཱ་པོ, ཏཾ.
༢༤༨༨. ཛ་རཱ་ཡ དུ་བྦ་ལནྟི ཡོ ཛི་ཎྞ་བྷཱ་ཝེ་ན དུ་བྦ་ལོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙཱི་ཝ་ར་ར་ཛ་ནཱ་དི་ཀ་མྨ་མྤི ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠོ, ཏཾ. ཡོ པ་ན མ་ཧ་ལླ་ཀོ་པི བ་ལ་ཝཱ ཧོ་ཏི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཊི་ཛ་གྒི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, སོ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏ་བྦོ. ཨ་ནྡྷནྟི ཛ་ཙྩ་ནྡྷཾ. པ་དྷི་ར་ཉྩེ་ཝཱཏི ཡོ ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ན སུ་ཎཱ་ཏི, ཏཾ. ཡོ པ་ན མ་ཧཱ་ས་དྡཾ སུ་ཎཱ་ཏི, ཏཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. མ་མྨ་ནནྟི ཡ་སྶ ཝ་ཙཱི་བྷེ་དོ ཝ་ཏྟ་ཏི, ས་ར་ཎ་ག་མ་ནཾ པ་རི་པུ་ཎྞཾ བྷཱ་སི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཏཱ་དི་སཾ མ་མྨ་ན་མྤི པ་བྦཱ་ཛེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡོ པ་ན ས་ར་ཎ་ག་མ་ན་མ་ཏྟཾ པ་རི་པུ་ཎྞཾ བྷཱ་སི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ཏཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ མ་མྨ་ནནྟི ཁ་ལི་ཏ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཡོ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཨ་ཀྑ་རཾ ཙ་ཏུ་པ་ཉྩ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཝ་ད་ཏི, ཏ་སྶེ་ཏ་མ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. པཱི་ཋ་ས་པྤིནྟི ཚི་ནྣི་རི་ཡཱ་པ་ཐཾ. མཱུ་གནྟི ཡ་སྶ ཝ་ཙཱི་བྷེ་དོ ན་པྤ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
༢༤༨༩. ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་རཱུ་པ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་རི་སཾ དཱུ་སེ་ནྟེ་ན པ་རི་ས་དཱུ་ས་ཀེ (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༡༡༩) ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཏི་དཱི་གྷོ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་ཏི་དཱི་གྷོཏི ཨ་ཉྙེ་སཾ སཱི་ས་པྤ་མཱ་ཎ་ནཱ་བྷི་པྤ་དེ་སོ. ཨ་ཏི་ར་སྶོཏི ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རོ ཨུ་བྷ་ཡ་ཝཱ་མ་ནོ ཝི་ཡ ཨ་ཏི་ར་སྶོ. ཨ་ཏི་ཀཱ་ལོ༹ ཝཱཏི ཛྷཱ་པི་ཏ་ཁེ་ཏྟེ ཁཱ་ཎུ་ཀོ ཝི་ཡ ཨ་ཏི་ཀཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞོ. མ་ཊྛ་ཏ་མྦ་ལོ་ཧ་ནི་ད་སྶ་ནོ ཨ་ཙྩོ་དཱ་ཏོ་པི ཝཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ, ད་དྷི་ཏ་ཀྐཱ་དཱི་ཧི མ་ཛྫི་ཏ་མ་ཊྛ་ཏ་མྦ་ལོ་ཧ་ཝ་ཎྞོ ཨ་ཏཱི་ཝ ཨོ་དཱ་ཏ་ས་རཱི་རོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༢༤༩༠. ཨ་ཏི་ཐཱུ་ལོ ཝཱཏི བྷཱ་རི་ཡ་མཾ་སོ མ་ཧོ་ད་རོ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏ་ས་དི་སོ. ཨ་ཏི་ཀི་སོཏི མ་ནྡ་མཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏོ ཨ་ཊྛི་སི་རཱ་ཙ་མྨ་ས་རཱི་རོ ཝི་ཡ. ཨ་ཏི་མ་ཧཱ་སཱི་སོ ཝཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨ་ཏི་མ་ཧཱ་སཱི་སོ ཝཱཏི པ་ཙྪིཾ སཱི་སེ ཀ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ ཝི་ཡ. ‘‘ཨ་ཏི་ཁུ་དྡ་ཀ་སཱི་སེ་ན ཨ་ས་ཧི་ཏེ་ནཱ’’ཏི པ་ད་ཙྪེ་དོ. ཨ་ས་ཧི་ཏེ་ནཱཏི ས་རཱི་ར་སྶ ཨ་ན་ནུ་རཱུ་པེ་ན. ‘‘ཨ་ཏི་ཁུ་དྡ་ཀ་སཱི་སེ་ནཱ’’ཏི ཨེ་ཏ་སྶ ཝི་སེ་ས་ནཾ. ཨ་ས་ཧི་ཏེ་ན ཨ་ཏི་ཁུ་དྡ་ཀ་སཱི་སེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཏི་ཁུ་དྡ་ཀ་སཱི་སོ ཝཱ ས་རཱི་ར་སྶ ཨ་ན་ནུ་རཱུ་པེ་ན ཨ་ཏི་ཁུ་དྡ་ཀེ་ན སཱི་སེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ’’ཏི.
༢༤༩༡. ཀུ་ཊ་ཀུ་ཊ་ཀ་སཱི་སོཏི ཏཱ་ལ་ཕ་ལ་པི་ཎྜི་ས་དི་སེ་ན སཱི་སེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. སི་ཁ་ར་སཱི་ས་ཀོཏི ཨུ་དྡྷཾ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཏ་ནུ་ཀེ་ན སཱི་སེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, མ་ཏྠ་ཀ་ཏོ སཾ་ཀུ་ཊི་ཀོ མཱུ་ལ་ཏོ ཝི་ཏྠ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་པ་བྦ་ཏ་སི་ཁ་ར་ས་དི་ས་སཱི་སོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝེ་ལུ༹་ནཱ་ལི༹་ས་མཱ་ནེ་ནཱཏི མ་ཧཱ་ཝེ་ལུ༹་པ་བྦ་ས་དི་སེ་ན. སཱི་སེ་ནཱཏི དཱི་གྷ་སཱི་སེ་ན. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ནཱ་ལི༹་སཱི་སོ ཝཱ མ་ཧཱ་ཝེ་ལུ༹་པ་བྦ་ས་དི་སེ་ན སཱི་སེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༡༡༩).
༢༤༩༢. ཀ་པྤ་སཱི་སོ་པཱིཏི མ་ཛ྄ཛྷེ དི་སྶ་མཱ་ན་ཨཱ་ཝཱ་ཊེ་ན ཧ་ཏྠི་ཀུ་མྦྷ་ས་དི་སེ་ན དྭི་དྷཱ་བྷཱུ་ཏ་སཱི་སེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. པ་བྦྷཱ་ར་སཱི་སོ ཝཱཏི ཙ་ཏཱུ་སུ པ་སྶེ་སུ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི པ་སྶེ་ན ཨོ་ཎ་ཏེ་ན སཱི་སེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཝ་ཎ་སཱི་ས་ཀོཏི ཝ་ཎེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སཱི་སོ. ཀ་ཎྞི་ཀ་ཀེ་སོ ཝཱཏི པཱ་ཎ་ཀེ་ཧི ཁཱ་ཡི་ཏ་ཀེ་དཱ་རེ ས་སྶ་ས་དི་སེ་ཧི ཏ་ཧིཾ ཏ་ཧིཾ ཨུ་ཊྛི་ཏེ་ཧི ཀེ་སེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཐཱུ་ལ་ཀེ་སོ་པི ཝཱཏི ཏཱ་ལ་ཧཱི་ར་ས་དི་སེ་ཧི ཀེ་སེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ.
༢༤༩༣. པཱུ་ཏི་སཱི་སོཏི དུ་གྒ་ནྡྷ་སཱི་སོ. ནི་ལློ་མ་སཱི་སོ ཝཱཏི ལོ་མ་ར་ཧི་ཏ་སཱི་སོ. ཛཱ་ཏི་པ་ཎྜ་ར་ཀེ་ས་ཀོཏི ཛཱ་ཏི་ཕ་ལི་ཏེ་ཧི པ་ཎྜ་ར་ཀེ་སོ ཝཱ. ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཏ་མྦ་ཀེ་སོ ཝཱཏི ཨཱ་དི་ཏྟེ་ཧི ཝི་ཡ ཏ་མྦ་ཝ་ཎྞེ་ཧི ཀེ་སེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨཱ་ཝ་ཊྚ་སཱི་ས་ཀོཏི གུ་ནྣཾ ས་རཱི་རེ ཨཱ་ཝ་ཊྚ་ས་དི་སེ་ཧི ཨུ་དྡྷ་གྒེ་ཧི ཀེ་སཱ་ཝ་ཊྚེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ.
༢༤༩༤. སཱི་ས་ལོ་མེ་ཀ་བ་དྡྷེ་ཧི བྷ་མུ་ཀེ་ཧི ཡུ་ཏོ་པཱིཏི སཱི་ས་ལོ་མེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷ་ལོ་མེ་ཧི བྷ་མུ་ཀེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ས་མྦ་དྡྷ་བྷ་མུ་ཀོ ཝཱཏི ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷ་ཨུ་བྷ་ཡ་བྷ་མུ་ཀོ, མ་ཛ྄ཛྷེ ས་ཉྫཱ་ཏ་ལོ་མེ་ཧི བྷ་མུ་ཀེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནི་ལློ་མ་བྷ་མུ་ཀོ་པི ཝཱཏི བྷ་མུ་ལོ་མ་ར་ཧི་ཏོ. ནི་ལློ་མ་བྷ་མུ་ཀོ་པི ཝཱཏི པི-ས་དྡེ་ན ཨ་ཝུ་ཏྟ་ས་མུ་ཙྩ་ཡ་ཏྠེ་ན མ་ཀྐ་ཊ་བྷ་མུ་ཀོ ས་ངྒ་ཧི་ཏོ.
༢༤༩༥. མ་ཧ་ནྟ་ཁུ་དྡ་ནེ་ཏྟོ ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ ནེ་ཏྟ-ས་དྡོ མ་ཧ་ནྟ་ཁུ་དྡ-ས་དྡེ་ཧི པ་ཙྩེ་ཀཾ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ, མ་ཧ་ནྟ་ནེ་ཏྟོ ཝཱ ཁུ་དྡ་ཀ་ནེ་ཏྟོ ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. མ་ཧ་ནྟ་ནེ་ཏྟོ ཝཱཏི ཨ་ཏི་མ་ཧ་ནྟེ་ཧི ནེ་ཏྟེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཁུ་དྡ་ཀ་ནེ་ཏྟོ ཝཱཏི མ་ཧིཾ་ས་ཙ་མྨེ ཝཱ་སི་ཀོ་ཎེ་ན པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ཚི་དྡ་ས་དི་སེ་ཧི ཨ་ཏི་ཁུ་དྡ་ཀ་ཀྑཱི་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཝི་ས་མ་ལོ་ཙ་ནོཏི ཨེ་ཀེ་ན མ་ཧ་ནྟེ་ན, ཨེ་ཀེ་ན ཁུ་དྡ་ཀེ་ན ཨ་ཀྑི་ནཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཀེ་ཀ་རོ ཝཱ་པཱིཏི ཏི་རི་ཡཾ པ་སྶ་ནྟོ. ཨེ་ཏྠ ཨ་པི-ས་དྡེ་ན ནི་ཀྑ་ནྟ་ཀྑིཾ ས་མྤི་ཎྜེ་ཏི, ཡ་སྶ ཀ་ཀྐ་ཊ་ཀ་སྶེ་ཝ ཨ་ཀྑི་ཏཱ་ར་ཀཱ ནི་ཀྑ་ནྟཱ ཧོ་ནྟི. ག་མྦྷཱི་ར་ནེ་ཏྟོཏི ཡ་སྶ ག་མྦྷཱི་རེ ཨུ་ད་པཱ་ནེ ཨུ་ད་ཀ་ཏཱ་ར་ཀཱ ཝི་ཡ ཨ་ཀྑི་ཏཱ་ར་ཀཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨུ་ད་ཀ་ཏཱ་ར་ཀཱ ནཱ་མ ཨུ་ད་ཀ་པུ་བྦུ་ལ༹ཾ. ཨ་ཀྑི་ཏཱ་ར་ཀཱཏི ཨ་ཀྑི་གེ་ཎྜ་ཀཱ. ཝི་ས་མ་ཙ་ཀྐ་ལོཏི ཨེ་ཀེ་ན ཨུ་དྡྷཾ, ཨེ་ཀེ་ན ཨ་དྷོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝི་ས་མ་ཛཱ་ཏེ་ཧི ཨ་ཀྑི་ཙ་ཀྐེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ.
༢༤༩༦. ཛ་ཏུ་ཀ་ཎྞོ ཝཱཏི ཨ་ཏི་ཁུ་དྡི་ཀཱ་ཧི ཀ་ཎྞ་ས་ཀྑ་ལཱི་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. མཱུ་སི་ཀ་ཀ་ཎྞོ ཝཱཏི མཱུ་སི་ཀཱ་ནཾ ཀ་ཎྞ་ས་དི་སེ་ཧི ཀ་ཎྞེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཧ་ཏྠི་ཀ་ཎྞོ་པི ཝཱཏི ཨ་ན་ནུ་རཱུ་པཱ་ཧི མ་ཧ་ནྟཱ་ཧི ཧ་ཏྠི་ཀ་ཎྞ་ས་དི་སཱ་ཧི ཀ་ཎྞ་ས་ཀྑ་ལཱི་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཚི་དྡ་མ་ཏྟ་ཀ་ཀ་ཎྞོ ཝཱཏི ཡ་སྶ ཝི་ནཱ ཀ་ཎྞ་ས་ཀྑ་ལཱི་ཧི ཀ་ཎྞ་ཙྪི་དྡ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨ་ཝི་དྡྷ་ཀ་ཎྞ་ཀོཏི ཀ་ཎྞ་བ་ནྡྷ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཝི་དྡྷེ་ན ཀ་ཎྞེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ.
༢༤༩༧. ཊ་ངྐི་ཏ་ཀ་ཎྞོ ཝཱཏི གོ་བྷ་ཏྟ་ནཱ་ལི༹་ཀཱ་ཡ ཨ་གྒ་ས་དི་སེ་ཧི ཀ་ཎྞེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, གོ་ཧ་ནུ་ཀོ་ཊི་ས་ཎྛཱ་ནེ་ཧི ཀ་ཎྞེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པཱུ་ཏི་ཀ་ཎྞོ་པི ཝཱཏི ས་དཱ པ་གྒྷ་རི་ཏ་པུ་བྦེ་ན ཀ་ཎྞེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. པཱུ་ཏི་ཀ་ཎྞོ་པཱིཏི ཨ་པི-ས་དྡེ་ན ཀ་ཎྞ་བྷ་ག་ནྡ་རི་ཀོ ག་ཧི་ཏོ. ཀ་ཎྞ་བྷ་ག་ནྡ་རི་ཀོཏི ནི་ཙྩ་པཱུ་ཏི་ནཱ ཀ་ཎྞེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨ་ཝི་དྡྷ་ཀ་ཎྞོ པ་རི་ས་དཱུ་ས་ཀོ ཝུ་ཏྟོ, ཀ་ཐཾ ཡོ་ན་ཀ་ཛཱ་ཏཱི་ནཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡོ་ན་ཀཱ་དི་པྤ་བྷེ་དོ་པི, ནཱ་ཡཾ པ་རི་ས་དཱུ་ས་ཀོ’’ཏི, ཀ་ཎྞཱ་ཝེ་དྷ་ནཾ ཡོ་ན་ཀཱ་ནཾ ས་བྷཱ་ཝོ, ཨ་ཡཾ ཡོ་ན་ཀཱ་དི་པྤ་བྷེ་དོ པ་རི་ས་དཱུ་ས་ཀོ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
༢༤༩༨. ཨ་ཏི་པི་ངྒ་ལ་ནེ་ཏྟོཏི ཨ་ཏི་ས་ཡེ་ན པི་ངྒ་ལེ་ཧི ནེ་ཏྟེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. མ་དྷུ་པི་ངྒ་ལཾ པ་ན པ་བྦཱ་ཛེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ནི་པྤ་ཁུ་མ་ཀྑི ཝཱཏི ཨ་ཀྑི་ད་ལ་རོ་མེ་ཧི ཝི་ར་ཧི་ཏ་ཨ་ཀྑི་ཀོ. པ་ཁུ་མ-ས་དྡོ ཧི ལོ་ཀེ ཨ་ཀྑི་ད་ལ་རོ་མེ་སུ ནི་རུ་ལ༹ྷོ. ཨ་སྶུ་པ་གྒྷ་ར་ནེ་ཏྟོ ཝཱཏི པ་གྒྷ་ར་ཎ་སྶཱུ་ཧི ནེ་ཏྟེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. པ་ཀྐ་པུ་པྥི་ཏ་ལོ་ཙ་ནོཏི པ་ཀྐ་ལོ་ཙ་ནོ པུ་པྥི་ཏ་ལོ་ཙ་ནོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. པ་རི་པ་ཀྐ་ནེ་ཏྟོ ས་ཉྫཱ་ཏ་པུ་པྥ་ནེ་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༢༤༩༩. མ་ཧཱ་ནཱ་སོཏི ས་རཱི་ར་སྶ ཨ་ན་ནུ་རཱུ་པཱ་ཡ མ་ཧ་ཏི་ཡཱ ནཱ་སཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨ་ཏི་ཁུ་དྡ་ཀ་ནཱ་སི་ཀོཏི ཏ་ཐཱ ཨ་ཏི་ཁུ་དྡི་ཀཱ་ཡ ནཱ་སཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཙི་པི་ཊ་ནཱ་སོ ཝཱཏི ཙི་པི་ཊཱ་ཡ ཨ་ནྟོ པ་ཝི་ཊྛཱ་ཡ ཝི་ཡ ཨ་ལླི་ནཱ་སཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཙི་པི་ཊ་ནཱ་སོ ཝཱཏི ཨ་ཝུ་ཏྟ་ཝི་ཀ་པྤ་ཏྠེ་ན ཝཱ-ས་དྡེ་ན དཱི་གྷ་ནཱ་སི་ཀོ ས་ངྒ་ཡ྄ཧ་ཏི. སོ ཙ སུ་ཀ་ཏུ་ཎྜ་ས་དི་སཱ་ཡ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ལེ་ཧི་ཏུཾ ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻཱ་ཡ ནཱ་སི་ཀཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཀུ་ཊི་ལ་ནཱ་སི་ཀོཏི མུ་ཁ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་པ་སྶེ ཋི་ཏ་ནཱ་སི་ཀོ.
༢༥༠༠. ནི་ཙྩ་ཝི་སྶ་ཝ་ནཱ་སོ ཝཱཏི ནི་ཙྩ་པ་གྒྷ་རི་ཏ་སི་ངྒྷཱ་ཎི་ཀ་ནཱ་སོ ཝཱ. མ་ཧཱ་མུ་ཁོཏི ཡ་སྶ པ་ཊ་ངྒ་མ་ཎྜུ་ཀ་སྶེ་ཝ མུ་ཁ་ནི་མི་ཏྟཾ་ཡེ་ཝ མ་ཧ་ནྟཾ ཧོ་ཏི, མུ་ཁཾ པ་ན ལཱ་བུ་ས་དི་སཾ ཨ་ཏི་ཁུ་དྡ་ཀཾ. པ་ཊ་ངྒ་མ་ཎྜུ་ཀོ ནཱ་མ མ་ཧཱ་མུ་ཁ་མ་ཎྜུ་ཀོ. ཝ་ངྐ་བྷི་ནྣ་མུ་ཁོ ཝཱ་པཱིཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཝ་ངྐ་མུ་ཁོ ཝཱ བྷི་ནྣ་མུ་ཁོ ཝཱ་པཱི’’ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཝ་ངྐ་མུ་ཁོཏི བྷ་མུ་ཀ་སྶ, ན་ལཱ་ཏ་སྶ ཝཱ ཨེ་ཀ་པ་སྶེ ནི་ནྣ་ཏཱ་ཡ ཝ་ངྐ་མུ་ཁོ. བྷི་ནྣ་མུ་ཁོ ཝཱཏི མ་ཀྐ་ཊ་སྶེ་ཝ བྷི་ནྣ་མུ་ཁོ. མ་ཧཱ་ཨོ་ཊྛོ་པི ཝཱཏི ཨུ་ཀྑ་ལི་མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ས་དི་སེ་ཧི ཨོ་ཊྛེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ.
༢༥༠༡. ཏ་ནུ་ཀ་ཨོ་ཊྛོ ཝཱཏི བྷེ་རི་ཙ་མྨ་ས་དི་སེ་ཧི ད་ནྟེ པི་ད་ཧི་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠེ་ཧི ཨོ་ཊྛེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. བྷེ་རི་ཙ་མྨ་ས་དི་སེ་ཧཱིཏི བྷེ་རི་མུ་ཁ་ཙ་མྨ་ས་དི་སེ་ཧི. ཏ་ནུ་ཀ་ཨོ་ཊྛོ ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ ཝཱ-ས་དྡེ་ན མ་ཧཱ་དྷ་རོ་ཊྛོ ཝཱ ཏ་ནུ་ཀ་ཨུ་ཏྟ་རོ་ཊྛོ ཝཱ ཏ་ནུ་ཀ་ཨ་དྷ་རོ་ཊྛོ ཝཱ་ཏི ཏ་ཡོ ཝི་ཀ་པྤཱ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ. ཝི་པུ་ལུ་ཏྟ་ར་ཨོ་ཊྛ་ཀོཏི མ་ཧཱ་ཨུ་ཏྟ་རོ་ཊྛོ. ཨོ་ཊྛ་ཚི་ནྣོཏི ཡ་སྶ ཨེ་ཀོ ཝཱ དྭེ ཝཱ ཨོ་ཊྛཱ ཚི་ནྣཱ ཧོ་ནྟི. ཨུ་པྤ་ཀྐ་མུ་ཁོཏི པ་ཀྐ་མུ་ཁོ. ཨེ་ལ༹་མུ་ཁོ་པི ཝཱཏི ནི་ཙྩ་པ་གྒྷ་ར་ཎ་མུ་ཁོ.
༢༥༠༢-༣. ས་ངྑ་ཏུ་ཎྜོ་པཱིཏི བ་ཧི སེ་ཏེ་ཧི ཨ་ནྟོ ཨ་ཏི་ར་ཏྟེ་ཧི ཨོ་ཊྛེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. དུ་གྒ་ནྡྷ་མུ་ཁོཏི དུ་གྒ་ནྡྷ་ཀུ་ཎ་པ་མུ་ཁོ. མ་ཧཱ་ད་ནྟོ་པཱིཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ད་ནྟ་ས་དི་སེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨ་ཙྩ་ནྟནྟི ཨ་ཏི་ས་ཡེ་ན. ‘‘ཧེ་ཊྛཱ ཨུ་པ་རི་ཏོ ཝཱ་པི, བ་ཧི ནི་ཀྑ་ནྟ་ད་ནྟ་ཀོ’’ཏི ཨི་དཾ ‘‘ཨ་སུ་ར་ད་ནྟ་ཀོ’’ཏི ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠ་པ་དཾ. ཨ་སུ་རོཏི དཱ་ན་ཝོ. ‘‘སི་པྤི་ད་ནྟོ ཝཱ ཨོ་ཊྛ་ད་ནྟོ ཝཱ’’ཏི ག་ཎྛི་པ་དེ ལི་ཁི་ཏོ. ཡ་སྶ པ་ན ས་ཀྐཱ ཧོ་ནྟི ཨོ་ཊྛེ་ཧི པི་ད་ཧི་ཏུཾ, ཀ་ཐེ་ནྟ་སྶེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ནོ ཨ་ཀ་ཐེ་ནྟ་སྶ, ཏཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ད་ནྟོཏི ད་ནྟ་ར་ཧི་ཏོ. པཱུ་ཏི་ད་ནྟོཏི པཱུ་ཏི་བྷཱུ་ཏེ་ཧི ད་ནྟེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ.
༢༥༠༤. ‘‘ཨ་ཏི་ཁུ་དྡ་ཀ་ད་ནྟ་ཀོ’’ཏི ཨི་མ་སྶ ‘‘ཡ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཨ་པ་ཝཱ་དོ. ཡ་སྶ ད་ནྟ་ནྟ་རེ ཀཱ་ལ༹་ཀ་ད་ནྟ་ས་ནྣི་བྷོ ཀ་ལ་ནྡ་ཀ་ད་ནྟ་ས་དི་སོ ད་ནྟོ སུ་ཁུ་མོ་ཝ ཋི་ཏོ ཙེ, ཏཾ ཏུ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. པ་བྦཱ་ཛེ་ཏུ་མྤཱིཏི ཨེ་ཏྠ པི-ས་དྡོ ཏུ-ས་དྡ་ཏྠོ.
༢༥༠༥. ཡོ པོ་སོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. མ་ཧཱ་ཧ་ནུ་ཀོཏི གོ་ཧ་ནུ་ས་དི་སེ་ན ཧ་ནུ་ནཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ‘‘ར་སྶེ་ན ཧ་ནུ་ནཱ ཡུ་ཏོ’’ཏི ཨི་དཾ ‘‘ཙི་པི་ཊ་ཧ་ནུ་ཀོ ཝཱ’’ཏི ཨི་མ་སྶ ཨ་ཏྠ་པ་དཾ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཙི་པི་ཊ་ཧ་ནུ་ཀོ ཝཱ ཨ་ནྟོ་པ་ཝི་ཊྛེ་ན ཝི་ཡ ཨ་ཏི་ར་སྶེ་ན ཧ་ནུ་ཀེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༡༡༩). ཙི་པི་ཊ་ཧ་ནུ་ཀོ ཝཱ་པཱིཏི ཨེ་ཏྠ པི-ས་དྡེ་ན ‘‘བྷི་ནྣ་ཧ་ནུ་ཀོ ཝཱ ཝ་ངྐ་ཧ་ནུ་ཀོ ཝཱ’’ཏི ཝི་ཀ་པྤ་དྭ་ཡཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི.
༢༥༠༦. ནི་མྨ་སྶུ་དཱ་ཋི་ཀོ ཝཱ་པཱིཏི བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་དི་ས་མུ་ཁོ. ཨ་ཏི་དཱི་གྷ་ག་ལོ་པི ཝཱཏི བ་ཀ་ག་ལ་ས་དི་སེ་ན ག་ལེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨ་ཏི་ར་སྶ་ག་ལོ་པི ཝཱཏི ཨ་ནྟོ་པ་ཝི་ཊྛེ་ན ཝི་ཡ ག་ལེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. བྷི་ནྣ་ག་ལོ ཝཱ ག་ཎྜ་ག་ལོ་པི ཝཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ, བྷི་ནྣ་ག་ལ་ཊྛི་ཀོ ཝཱ ག་ཎྜེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ག་ལོ་པི ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༢༥༠༧. བྷ་ཊྛཾ་ས་ཀཱུ་ཊོ ཝཱཏི མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ཝི་ཡ བྷ་ཊྛེ་ན ཨཾ་ས་ཀཱུ་ཊེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. བྷི་ནྣ་པི་ཊྛི ཝཱ བྷི་ནྣ་ཨུ་རོ་པི ཝཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ, སུ་དཱི་གྷ་ཧ་ཏྠོ ཝཱ སུ་ར་སྶ་ཧ་ཏྠོ ཝཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ, ཨ་ཏི་དཱི་གྷ་ཧ་ཏྠོ ཝཱ ཨ་ཏི་ར་སྶ་ཧ་ཏྠོ ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝཱ-ས་དྡེ་ན ཨ་ཧ་ཏྠ་ཨེ་ཀ་ཧ་ཏྠཱ་ནཾ ག་ཧ་ཎཾ. ཀ་ཙྪུ་ས་མཱ་ཡུ་ཏོ ཝཱ ཀ་ཎྜུ་ས་མཱ་ཡུ་ཏོ ཝཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཝཱ-ས་དྡེ་ན ‘‘ད་དྡུ་ག་ཏྟོ ཝཱ གོ་དྷཱ་ག་ཏྟོ ཝཱ’’ཏི ཨི་མེ དྭེ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ གོ་དྷཱ་ག་ཏྟོ ཝཱཏི ཡ་སྶ གོ་དྷཱ་ཡ ཝི་ཡ ག་ཏྟ་ཏོ ཙུ་ཎྞཱ་ནི པ་ཏ་ནྟི.
༢༥༠༨. མ་ཧཱ་ནི་ས་ད་མཾ་སོཏི ཨི་མ་སྶ ཨ་ཏྠ་པ་དཾ ‘‘ཨུ་དྡྷ་ན་གྒུ་པ་མཱ་ཡུ་ཏོ’’ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘མ་ཧཱ་ཨཱ་ནི་ས་དོ ཝཱ ཨུ་དྡྷ་ན་ཀཱུ་ཊ་ས་དི་སེ་ཧི ཨཱ་ནི་ས་ད་མཾ་སེ་ཧི ཨ་ཙྩུ་གྒ་ཏེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༡༡༩). མ་ཧཱ་ནི་ས་ད་མཾ་སོ ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ ཝཱ-ས་དྡེ་ན བྷ་ཊྛ་ཀ་ཊི་ཀོ ས་ངྒ་ཧི་ཏོ. ཝཱ་ཏ་ཎྜི་ཀོཏི ཨ་ཎྜ་ཀོ་སེ་སུ ཝུ་དྡྷི་རོ་གེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. མ་ཧཱ་ཨཱུ་རཱུཏི ས་རཱི་ར་སྶ ཨ་ན་ནུ་རཱུ་པེ་ཧི མ་ཧ་ནྟེ་ཧི ས་ཏྟཱི་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ས་ངྒྷ་ཊྚ་ན་ཀ་ཛཱ་ཎུ་ཀོཏི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ས་ངྒྷ་ཊྚེ་ཧི ཛཱ་ཎཱུ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ.
༢༥༠༩. བྷི་ནྣ་ཛཱ་ཎཱུཏི ཡ་སྶ ཨེ་ཀོ ཝཱ དྭེ ཝཱ ཛཱ་ཎཱུ བྷི་ནྣཱ ཧོ་ནྟི. མ་ཧཱ་ཛཱ་ཎཱུཏི མ་ཧ་ནྟེ་ན ཛཱ་ཎུ་ནཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. དཱི་གྷ་ཛ་ངྒྷོཏི ཡ་ཊྛི་ས་དི་ས་ཛ་ངྒྷོ. ཝི་ཀ་ཊོ ཝཱཏི ཏི་རི་ཡཾ ག་མ་ན་པཱ་དེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ཡ་སྶ ཙ་ངྐ་མ་ཏོ ཛཱ་ཎུ་ཀཱ བ་ཧི ནི་གྒ་ཙྪ་ནྟི. པ་ཎྷོ ཝཱཏི པ་ཙྪ་ཏོ པ་རི་ཝ་ཏྟ་པཱ་དེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ཡ་སྶ ཙ་ངྐ་མ་ཏོ ཛཱ་ཎུ་ཀཱ ཨ་ནྟོ པ་ཝི་ས་ནྟི. ‘‘པ་ནྟོ’’ཏི ཙ ‘‘ས་ཎྷོ’’ཏི ཙ ཨེ་ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི. ཨུ་བྦ་དྡྷ་པི་ཎྜི་ཀོཏི ཧེ་ཊྛཱ ཨོ་རུ་ལ༹ྷཱ་ཧི ཝཱ ཨུ་པ་རི ཨཱ་རུ་ལ༹ྷཱ་ཧི ཝཱ མ་ཧ་ཏཱི་ཧི ཛ་ངྒྷ་པི་ཎྜི་ཀཱ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ.
༢༥༡༠. ཡ་ཊྛི་ཛ་ངྒྷོཏི ཡ་ཊྛི་ས་དི་སཱ་ཡ ཛ་ངྒྷཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. མ་ཧཱ་ཛ་ངྒྷོཏི ས་རཱི་ར་སྶ ཨ་ན་ནུ་རཱུ་པཱ་ཡ མ་ཧ་ཏི་ཡཱ ཛ་ངྒྷཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. མ་ཧཱ་པཱ་དོ་པི ཝཱཏི ས་རཱི་ར་སྶ ཨ་ན་ནུ་རཱུ་པེ་ཧི མ་ཧ་ནྟེ་ཧི པཱ་དེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨ་པི-ས་དྡེ་ན ཐཱུ་ལ་ཛ་ངྒྷ་པི་ཎྜི་ཀོ ས་ངྒ་ཧི་ཏོ, བྷ་ཏྟ་པུ་ཊ་ས་དི་སཱ་ཡ ཐཱུ་ལཱ་ཡ ཛ་ངྒྷ་པི་ཎྜི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པི་ཊྛི་ཀ་པཱ་དོ ཝཱཏི པཱ་ད་ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏོ ཨུ་ཊྛི་ཏ་ཛ་ངྒྷོ. མ་ཧཱ་པ་ཎྷི་པི ཝཱཏི ཨ་ན་ནུ་རཱུ་པེ་ཧི ཨ་ཏི་མ་ཧ་ནྟེ་ཧི པ་ཎྷཱི་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ.
༢༥༡༡. ཝ་ངྐ་པཱ་དོཏི ཨ་ནྟོ ཝཱ བ་ཧི ཝཱ པ་རི་ཝ་ཏྟ་པཱ་ད་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷོ ཝ་ངྐ་པཱ་དོ. ག་ཎྛི་ཀ་ངྒུ་ལི་ཀོཏི སི་ངྒི་ཝེ་ར་ཕ་ཎ་ས་དི་སཱ་ཧི ཨ་ངྒུ་ལཱི་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ‘‘ཨ་ནྡྷ་ན་ཁོ ཝཱ་པཱི’’ཏི ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠ་པ་དཾ ‘‘ཀཱ་ལ༹་པཱུ་ཏི་ན་ཁོ་པི ཙཱ’’ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ནྡྷ་ན་ཁོ ཝཱ ཀཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞེ་ཧི པཱུ་ཏི་ན་ཁེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༡༡༩).
༢༥༡༢. ཨི་ཙྩེ་ཝནྟི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡ་ནི་ད་སྶ་ན་ཏྠོ་ཡཾ ནི་པཱ་ཏ་ས་མུ་དཱ་ཡོ. ཨ་ངྒ་ཝེ་ཀ་ལླ་ཏཱ་ཡ བ་ཧུ་ཝི་དྷ་ཏྟཱ ཨ་ན་ཝ་སེ་སཾ ཝེ་ཀ་ལླ་པྤ་ཀཱ་རཾ ས་ངྒ་ཎྷི་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ཨི་ཙྩེ་ཝ་མཱ་དི་ཀ’’ནྟི.
པ་རི་ས་དཱུ་ས་ཀ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༢༥༡༤. པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རནྟི ཨེ་ཏྠ ‘‘སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶཱ’’ཏི ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་ཏོ ལ་བྦྷ་ཏི. ཨ་ནྟོ ནི་ཀྑི་པ་ཏོཏི ཨོ་ཝ་ར་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ནྟོ ནི་ཀྑི་པ་ནྟ་སྶ. ས་བྦ་པ་ཡོ་གེ་སཱུཏི པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ཨཱ་མ་ས་ནཱ་དི་ས་བྦ་པ་ཡོ་གེ་སུ.
༢༥༡༥-༦. ད་ཎྜ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱཏི ད་ཎྜ་ཀ་མྨཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ. ད་ཎྜེ་ནྟི ཝི་ནེ་ནྟི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ད་ཎྜོ, སོ་ཡེ་ཝ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ཀ་མྨ་ནྟི ད་ཎྜ་ཀ་མྨཾ, ཨཱ་ཝ་ར་ཎཱ་དི. ཨ་ནཱ་ཙཱ་ར་སྶ དུ་བྦ་ཙ་སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ ཀེ་ཝ་ལཾ ཧི་ཏ་ཀཱ་མེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ད་ཎྜ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ད་ཎྜ་ཀ་མྨཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཡཱ་གུཾ ཝཱ བྷ་ཏྟཾ ཝཱ ཝཱ-ས་དྡེ་ན པ་ཏྟཾ ཝཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ཝཱ ད་སྶེ་ཏྭཱ ‘‘ད་ཎྜ་ཀ་མྨེ ཨཱ་ཧ་ཊེ ཏྭཾ ཨི་དཾ ལ་ཙྪ་སི’’ ཨི་ཏི བྷཱ་སི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཀི་རཱཏི པ་ད་པཱུ་ར་ཎ་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ.
༢༥༡༧. དྷ་མྨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྠེ་རེ་ཧི ཋ་པི་ཏ་ད་ཎྜ་ཀ་མྨཾ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ཨ་པ་རཱ་དྷཱ་ནུ་རཱུ་པེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏཾ ཨ་པ་རཱ་དྷཱ་ནུ་རཱུ་པ་ད་ཎྜ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ཝཱ་ལི་ཀཱ་ས་ལི་ལཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་པ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན དཱ་རུ་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་པ་ནཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཏ་ཉྩ ཁོ ‘‘ཨོ་ར་མི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ, ན ‘‘ན་སྶི་སྶ་ཏི ཝི་བྦྷ་མི་སྶ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ན་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟེ་ན པཱ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ་ན.
༢༥༡༨-༩. ཨ་ཀ་ཏྟ་བྦཾ ད་ཎྜ་ཀ་མྨཾ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘སཱི་སེ ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. སཱི་སེ ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶཱ’’ཏི ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་ཏོ ལ་བྦྷ་ཏི. པཱ་སཱ་ཎཱ་དཱི་ནཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ཨི་ཊྛ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ག་ཧ་ཎཾ. སཱ་མ་ཎེ་རཾ ཨུ་ཎྷེ པཱ་སཱ་ཎེ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏུཾ ཝཱ ཨུ་ཎྷཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏུཾ ཝཱ ཨུ་ད་ཀཾ པ་ཝེ་སེ་ཏུཾ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནོ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ད་ཎྜ་ཀ་མྨཾ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ཨི་དྷཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨི་དྷཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ ད་ཎྜ་ཀ་མྨཱ་དྷི་ཀཱ་རེ. ཨཱ་ཝ་ར་ཎ་མ་ཏྟནྟི ‘‘མཱ ཨི་དྷ པཱ་ཝི་སཱི’’ཏི ནི་ཝཱ་ར་ཎ་མ་ཏྟཾ. པ་ཀཱ་སི་ཏནྟི ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་ཏྠ ཝཱ ཝ་ས་ཏི, ཡ་ཏྠ ཝཱ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཝ་ར་ཎཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༠༧) བྷཱ་སི་ཏཾ.
‘‘ཡ་ཏྠ ཝཱ ཝ་ས་ཏི, ཡ་ཏྠ ཝཱ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ཏཱི་ཏི ཡ་ཏྠ ཝ་ས་ཏི ཝཱ པ་ཝི་ས་ཏི ཝཱ, ཨུ་བྷ་ཡེ་ནཱ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཝེ་ཎ་ཉྩ ཝ་སྶ་གྒེ་ན པ་ཏྟ་སེ་ནཱ་ས་ན་ཉྩ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༡༠༧) ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཡཱ་ཝ ཡོ་ཛི་ཏཾ ད་ཎྜ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཏཱ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་གྒ་ལི་ཀ་པ་རི་ཝེ་ཎཾ ཝཱ ཝ་སྶ་གྒེ་ན པ་ཏྟ་སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཝཱ པ་ཝི་སི་ཏུཾ ཨ་ད་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་ར་ཎཾ ཨཱ་ཝ་ར་ཎཾ ནཱ་མ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ཡེ ཨཱ་ཝ་ར་ཎཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཏེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཀེ་ཙི པ་ནེ་ཏྠ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ’’ཏི ཨི་དཾ ཡ་སྶ ཨཱ་ཝ་ར་ཎཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ཝ་ད་ནྟི. ཀེ་ཙི ཨུ་བྷ་ཡ་ཐཱ་པི ཨ་ཏྠཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠཱ་པི ཨཱ་ཝ་ར་ཎཾ ཀཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ཝ་ད་ནྟི. ཝཱི་མཾ་སི་ཏྭཱ ཡ་མེ་ཏྠ ཡུ་ཏྟ་ཏ་རཾ, ཏཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༢༥༢༠. པ་ཀྑོ ཙ ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀོ ཙ ཨཱ་སི་ཏྟོ ཙཱ་ཏི ཝི་གྒ་ཧོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘ཨ་ནུ་པོ་ས་ཐེ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡ་ཐཱ ཨུ་པོ་ས་ཐ་དི་ནེ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀ་མྨཾ ‘‘ཨུ་པོ་ས་ཐོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་ཐཱ མཱ་ས་སྶ པ་ཀྑེ པ་ཎྜ་ཀ་བྷཱ་ཝ་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ ‘‘པ་ཀྑོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ. ཨ་ཐ ཝཱ པ་ཀྑ་པ་ཎྜ་ཀོ པ་ཀྑོ ཨུ་ཏྟ་ར་པ་ད་ལོ་པེ་ན ཡ་ཐཱ ‘‘བྷཱི་མ་སེ་ནོ བྷཱི་མོ’’ཏི. ཨི་ད་ཉྩ པཱ་པཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཀ་ཎྷ་པ་ཀྑེ་ཡེ་ཝ པ་ཎྜ་ཀ་བྷཱ་ཝ་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟ་སྶ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཀཱ་ལ༹་པ་ཀྑེ ཀཱ་ལ༹་པ་ཀྑེ པ་ཎྜ་ཀོ ཧོ་ཏི, ཛུ་ཎྷ་པ་ཀྑེ པ་ན་སྶ པ་རི་ལཱ༹་ཧོ ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི, ཨ་ཡཾ པ་ཀྑ་པ་ཎྜ་ཀོ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༡༠༩).
ཡ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐ་མེ་ན བཱི་ཛཱ་ནི ཨ་པ་ནཱི་ཏཱ་ནི, ཨ་ཡཾ ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀ་པ་ཎྜ་ཀོ. ཡ་སྶ པ་རེ་སཾ ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏཾ མུ་ཁེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་སུ་ཙི་ནཱ ཨཱ་སི་ཏྟ་སྶ པ་རི་ལཱ༹་ཧོ ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨཱ་སི་ཏྟ་པ་ཎྜ་ཀོ. ཨུ་སཱུ་ཡ་ཀོཏི ཡ་སྶ པ་རེ་སཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རཾ པ་སྶ་ཏོ ཨུ་སཱུ་ཡཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ པ་རི་ལཱ༹་ཧོ ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨུ་སཱུ་ཡ་པ་ཎྜ་ཀོ. ཡོ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཾ་ཡེ་ཝ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཀོ ཨུ་པྤ་ནྣོ, ཨ་ཡཾ ན་པུཾ་ས་ཀ་པ་ཎྜ་ཀོ.
༢༥༢༡. ཏེ་སཱུཏི ཏེ་སུ པ་ཉྩ་སུ པ་ཎྜ་ཀེ་སུ. ‘‘པ་ཀྑ་པ་ཎྜ་ཀ་སྶ ཡ་སྨིཾ་པ་ཀྑེ པ་ཎྜ་ཀོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ་སྶ པ་ཀྑེ པ་བྦ་ཛྫཱ ཝཱ་རི་ཏཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༡༠༩) ཀུ་རུ་ནྡི་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ‘‘ཏི་ཎྞཾ ནི་ཝཱ་རི་ཏཱ’’ཏི ཨི་དཾ ཏ་སྶ པ་ཎྜ་ཀ་སྶ པ་ཎྜ་ཀ་པ་ཀྑཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
༢༥༢༢. ‘‘ནཱ་སེ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཨི་དཾ ལི་ངྒ་ནཱ་ས་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘སོ་པི ལི་ངྒ་ནཱ་ས་ནེ་ནེ་ཝ ནཱ་སེ་ཏ་བྦོ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༡༠༩). ཨེ་ས ན་ཡོ ཨུ་པ་རི་པི ཨཱི་དི་སེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ.
པ་ཎྜ་ཀ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༢༥༢༣. ཐེ་ནེ་ཏཱི་ཏི ཐེ་ནོ, ལི་ངྒ་སྶ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཝེ་ས་སྶ ཐེ་ནོ ལི་ངྒ་ཐེ་ནོ. སཾ་ཝཱ་ས་སྶ བྷི་ཀྑུ་ཝ་སྶ་ག་ཎ་ནཱ་དི་ཀ་སྶ ཐེ་ནོ སཾ་ཝཱ་ས་ཐེ་ནོ. ཏ་དུ་བྷ་ཡ་སྶ ཙཱཏི ཏ་སྶ ལི་ངྒ་སྶ, སཾ་ཝཱ་ས་སྶ ཙ ཨུ་བྷ་ཡ་སྶ ཐེ་ནོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨེ་ས ཏི་ཝི་དྷོ་པི ཐེ་ཡྻ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀོ ནཱ་མ པ་ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༢༥༢༤-༦. ཏ་ཏྠ ཏེ་སུ ཏཱི་སུ ཐེ་ཡྻ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀེ་སུ ཡོ ས་ཡ་མེ་ཝ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ཝ་སྶཱ་ནི ན ག་ཎྷ་ཏི, ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཌྜྷཾ ཝ་ནྡ་ན་མྤི ནེ་ཝ ག་ཎྷ་ཏི, ཨ་པི-ས་དྡེ་ན ཨཱ་ས་ནེ་ན ནེ་ཝ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏི ཨུ་པོ་ས་ཐ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་དཱི་སུ ནེ་ཝ ས་ནྡི་སྶ་ཏཱི་ཏི ས་ངྒ་ཎྷ་ན་ཏོ ཏ་དུ་བྷ་ཡ་མྤི ན ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཡཾ ལི་ངྒ་མ་ཏྟ་སྶ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཝེ་ས་མ་ཏྟ་སྶ ཐེ་ན་ཏོ ཙོ་རི་ཀཱ་ཡ ག་ཧ་ཎ་ཏོ ལི་ངྒ་ཏྠེ་ནོ སི་ཡཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ཡོ ཙ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ཝ་སྶཱ་ནི ག་ཎྷ་ཏི, སོ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཌྜྷ་ཝ་ནྡ་ནཱ་དི་ཀཾ སཾ་ཝཱ་སཾ སཱ་དི་ཡ་ནྟོ་ཝ སཾ་ཝཱ་ས་ཏྠེ་ན་ཀོ མ་ཏོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘བྷི་ཀྑུ་ཝ་སྶ་ག་ཎ་ནཱ་དི་ཀོ ཧི ས་བྦོ་པི ཀི་རི་ཡ་བྷེ་དོ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ‘སཾ་ཝཱ་སོ’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༡༡༠).
ཝུ་ཏྟ་ན་ཡོ་ཡེ་ཝཱཏི ཨུ་བྷི་ནྣཾ པ་ཙྩེ་ཀཾ ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་མེ་ཝ ཨེ་ཏ་སྶ ལ་ཀྑ་ཎ་ནྟི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཡཾ ཏི་ཝི་དྷོ་པི ཐེ་ཡྻ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀོ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ ན ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏ་བྦོ, ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ ནཱ་སེ་ཏ་བྦོ, པུ་ན པ་བྦ་ཛྫཾ ཡཱ་ཙ་ནྟོ་པི ན པ་བྦཱ་ཛེ་ཏ་བྦོ. བྱ་ཏི་རེ་ཀ་མུ་ཁེ་ན ཐེ་ཡྻ་སཾ་ཝཱ་ས་ལ་ཀྑ་ཎཾ ནི་ཡ་མེ་ཏུཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༡༡༠) ཝུ་ཏྟ་གཱ་ཐཱ་དྭ་ཡཾ ཨུ་དཱ་ཧ་ར་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཡ་ཐཱ་ཧ ཙཱ’’ཏི. ཡ་ཐཱ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཙ་རི་ཡོ རཱ་ཛ་དུ་བྦྷི་ཀྑཱ་དི་གཱ་ཐཱ་དྭ་ཡ་མཱ་ཧ, ཏ་ཐཱ་ཡ་མ་ཏྠོ བྱ་ཏི་རེ་ཀ་ཏོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
༢༥༢༧-༨. རཱ་ཛ་དུ་བྦྷི་ཀྑ་ཀ་ནྟཱ་ར-རོ་ག་ཝེ་རི་བྷ་ཡེ་ཧི ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ བྷ་ཡ-ས་དྡོ པ་ཙྩེ་ཀཾ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ ‘‘རཱ་ཛ་བྷ་ཡེ་ན དུ་བྦྷི་ཀྑ་བྷ་ཡེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ. ཙཱི་ཝ་རཱ་ཧ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཝཱཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་རི་ཙྩ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ པུ་ན ཝི་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ. ཨི་དྷ ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ. སཾ་ཝཱ་སཾ ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི, ཡཱ་ཝ སོ སུ་དྡྷ་མཱ་ན་སོཏི རཱ་ཛ་བྷ་ཡཱ་དཱི་ཧི ག་ཧི་ཏ་ལི་ངྒ་ཏཱ་ཡ སོ སུ་དྡྷ་མཱ་ན་སོ ཡཱ་ཝ སཾ་ཝཱ་སཾ ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཡོ ཧི རཱ་ཛ་བྷ་ཡཱ་དཱི་ཧི ཝི་ནཱ ཀེ་ཝ་ལཾ བྷི་ཀྑཱུ ཝ་ཉྩེ་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝ་སི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ལི་ངྒཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, སོ ཨ་སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ལི་ངྒ་གྒ་ཧ་ཎེ་ནེ་ཝ ཐེ་ཡྻ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ན ཏཱ་དི་སེ་ན ཨ་སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཝ་ཉྩེ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཡཱ་ཝ སཾ་ཝཱ་སཾ ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི, ཏཱ་ཝ ཐེ་ཡྻ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀོ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ ‘‘རཱ་ཛ་བྷ་ཡཱ་དཱི་ཧི ག་ཧི་ཏ་ལི་ངྒཱ་ནཾ ‘གི་ཧཱི མཾ ས་མ་ཎོ་ཏི ཛཱ་ན་ནྟཱུ’ཏི ཝ་ཉྩ་ནཱ་ཙི་ཏྟེ ས་ཏི་པི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝ་ཉྩེ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝཱ དོ་སོ ན ཛཱ་ཏོ’’ཏི ཏཱི་སུ་པི ག་ཎྛི་པ་དེ་སུ ཝུ་ཏྟཾ.
ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་བྷ་ཡ་ཏཱ ཨི་དྷ སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཨེ་ཝ་ཉྩ ས་ཏི སོ ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་བྷ་ཡོ ཡཱ་ཝ སཾ་ཝཱ་སཾ ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི, ཏཱ་ཝ ཐེ་ཡྻ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀོ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཨི་མ་སྨི་ཉྩ ཨ་ཏྠེ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་མཱ་ནེ ཨ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་བྷ་ཡ་སྶ སཾ་ཝཱ་ས་སཱ་དི་ཡ་ནེ་པི ཐེ་ཡྻ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀ་ཏཱ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ, ན ཙ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཨ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་བྷ་ཡ་སྶ སཾ་ཝཱ་ས་སཱ་དི་ཡ་ནེ ཨ་ཐེ་ཡྻ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀ་ཏཱ ད་སྶི་ཏཱ. ‘‘ས་བྦ་པཱ་ས་ཎྜི་ཡ་བྷ་ཏྟཱ་ནི བྷུ་ཉྫ་ནྟོ’’ཏི ཙ ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་བྷ་ཡེ་ནཱ་པི སཾ་ཝཱ་སཾ ཨ་སཱ་དི་ཡ་ནྟེ་ནེ་ཝ ཝ་སི་ཏ་བྦ་ནྟི དཱི་པེ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ ཏཱི་སུ་པི ག་ཎྛི་པ་དེ་སུ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཡ་སྨཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ས་ངྒྷི་ཀཾ ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ སཾ་ཝཱ་སཾ པ་རི་ཧ་རི་ཏུཾ དུ་ཀྐ་རཾ, ཏ་སྨཱ ‘ས་བྦ་པཱ་ས་ཎྜི་ཡ་བྷ་ཏྟཱ་ནི བྷུ་ཉྫ་ནྟོ’ཏི ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི. ཏ་སྨཱ རཱ་ཛ་བྷ་ཡཱ་དཱི་ཧི ག་ཧི་ཏ་ལི་ངྒ་ཏཱ ཙེ་ཏྠ སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
ཏཱ་ཝ ཨེ་ས ཐེ་ཡྻ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀོ ནཱ་མ ན ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན ‘‘ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ན་ཡོ’’ཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༡༡༠) ཨཱ་ག་ཏ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཐེ་ཡྻ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༢༥༢༩-༣༠. ཡོ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ བྷི་ཀྑུ ‘‘ཨ་ཧཾ ཏི་ཏྠི་ཡོ བྷ་ཝི་སྶ’’ནྟི ས་ལི་ངྒེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ བྷི་ཀྑུ་ཝེ་སེ་ནེ་ཝ ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ ཨུ་པ་སྶ་ཡཾ ཡཱ་ཏི ཙེ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏི་ཏྠི་ཡེ་སུ པ་ཀྐ་ནྟ་ཀོ པ་ཝི་ཊྛོ ཏི་ཏྠི་ཡ་པ་ཀྐ་ནྟ་ཀོ. ཏེ་སཾ ལི་ངྒེ ནི་སྶི་ཏེཏི ཏེ་སཾ ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ ཝེ་སེ ག་ཧི་ཏེ.
༢༥༣༡. ‘‘ཨ་ཧཾ ཏི་ཏྠི་ཡོ བྷ་ཝི་སྶ’’ནྟི ཀུ་ས་ཙཱི་རཱ་དི་ཀཾ ཡོ ས་ཡ་མེ་ཝ ནི་ཝཱ་སེ་ཏི, སོ་པི པ་ཀྐ་ནྟ་ཀོ ཏི་ཏྠི་ཡ་པ་ཀྐ་ནྟ་ཀོ སི་ཡཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༢༥༣༢-༤. ན་གྒོ ཏེ་སཾ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་པ་སྶ་ཡཾ ག་ནྟྭཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཀེ་སེ ལུ་ཉྩཱ་པེ་ཏཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཀེ་སེ ལུ་ཉྩཱ་པེ་ཏི. ཏེ་སཾ ཝ་ཏཱ་ནི ཨཱ་དི་ཡ་ཏི ཝཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཝ་ཏཱ་ནི ཨཱ་དི་ཡ་ཏཱིཏི ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀ་པྤ་དྷཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཝཱ ཝ་ཏཱ་ནི ཨཱ་དི་ཡ་ཏི. ཏེ་སཾ ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ མོ་ར་པི་ཉྪཱ་དི་ཀཾ ལི་ངྒཾ ས་ཉྙཱ་ཎཾ ས་ཙེ ག་ཎྷཱ་ཏི ཝཱ ཏེ་སཾ པ་བྦ་ཛྫཾ, ལ་དྡྷི་མེ་ཝ ཝཱ སཱ་ར་ཏོ ཝཱ ཨེ་ཏི ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི ཝཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘ཨ་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཱ སེ་ཊྛཱ་ཏི སེ་ཊྛ་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༡༡༠ ཏི་ཏྠི་ཡ་པ་ཀྐ་ནྟ་ཀ་ཀ་ཐཱ) ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ས ཏི་ཏྠི་ཡ་པ་ཀྐ་ནྟ་ཀོ ཧོ་ཏི ཨེ་ཝ, ན པ་ན ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི ཏི་ཏྠི་ཡ་པ་ཀྐ་ནྟ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ན་གྒ་སྶ ག་ཙྪ་ཏོཏི ‘‘ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ’’ནྟི ཀཱ་སཱ་ཡཱ་དཱི་ནི ཨ་ནཱ་དཱ་ཡ ན་གྒ་སྶ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཨུ་པ་སཾ་ག་ཙྪ་ཏོ.
༢༥༣༥. ཐེ་ཡྻ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀོ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟོ, ནོ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ཝ་སེ་ན. ཨི་མི་ནཱ ‘‘ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ བྷི་ཀྑུ ཀཱུ་ཊ་ཝ་སྶཾ ག་ཎྷ་ནྟོ་པི ཨ་སྶ་མ་ཎོ ན ཧོ་ཏི. ལི་ངྒེ ས་ཨུ་སྶཱ་ཧོ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ཝ་སྶཱ་དཱི་ནི ག་ཎེ་ནྟོ་པི ཐེ་ཡྻ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀོ ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱག་ཏ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ དཱི་པེ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་བྷི་ཀྑུ་ནཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཏེ་ན ཙ ‘‘སཱ་མ་ཎེ་རོ ས་ལི་ངྒེ་ན ཏི་ཏྠཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ག་ཏོ་པི པུ་ན པ་བྦ་ཛྫ་ཉྩ ཨུ་པ་ས་མྤ་ད་ཉྩ ལ་བྷ་ཏཱི’’ཏི ཀུ་རུ་ནྡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱག་ཏ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏི.
ཏི་ཏྠི་ཡ་པ་ཀྐ་ནྟ་ཀ་སྶ ཀིཾ ཀཱ་ཏ་བྦ་ནྟི? ན པ་བྦཱ་ཛེ་ཏ་བྦོ, པ་བྦཱ་ཛི་ཏོ་པི ན ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏ་བྦོ, ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དི་ཏོ ཙ ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ སེ་ཏ་ཀཱ་ནི ད་ཏྭཱ གི་ཧི་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦོ. ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཙ ‘‘ཏི་ཏྠི་ཡ་པ་ཀྐ་ནྟ་ཀོ བྷི་ཀྑ་ཝེ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ ན ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏ་བྦོ, ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ ནཱ་སེ་ཏ་བྦོ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༡༠) པཱ་ལི༹་ཏོ ཙ ‘‘སོ ན ཀེ་ཝ་ལཾ ན ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏ་བྦོ, ཨ་ཐ ཁོ ན པ་བྦཱ་ཛེ་ཏ་བྦོ་པཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༡༡༠ ཏི་ཏྠི་ཡ་པ་ཀྐ་ནྟ་ཀ་ཀ་ཐཱ) ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱཝ་ཙ་ན་ཏོ ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཏི་ཏྠི་ཡ་པ་ཀྐ་ནྟ་ཀ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༢༥༣༦. ཨི་དྷཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ པ་བྦ་ཛྫཱུ་པ་ས་མྤ་དཱ་དྷི་ཀཱ་རེ. མ་ནུ་སྶ་ཛཱ་ཏི་ཀ་ཏོ ཨ་ཉྙ་སྶ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏེ་ཡེ་ཝ ཨ་ནྟོ་ག་དྷ་ཏྟཾ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ཡ་ཀྑོ ས་ཀྐོ་པི ཝཱ’’ཏི. ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏོ ཝུ་ཏྟོཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་ཏི-ས་དྡོ ལུ་ཏྟ་ནི་དྡི་ཊྛོ. ‘‘ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ ན ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏ་བྦོ, ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ ནཱ་སེ་ཏ་བྦོ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༡༡) ཝ་ཙ་ན་ཏོ པ་བྦ་ཛྫཱ་པི ཨུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ ནི་ཝཱ་རི་ཏཱ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘པ་བྦཱ་ཛེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. ཏེ་ན ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏོ ཙ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཉྙཱུ་ཧི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཙ་རི་ཡེ་ཧི ན པ་བྦཱ་ཛེ་ཏ་བྦོ་ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༡༡༡) ཝུ་ཏྟཾ.
ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༢༥༣༧. པ་ཉྩཱ་ན་ནྟ་རི་ཀེ པོ་སེཏི མཱ་ཏུ་གྷཱ་ཏ་ཀོ, པི་ཏུ་གྷཱ་ཏ་ཀོ, ཨ་ར་ཧ་ནྟ་གྷཱ་ཏ་ཀོ, ལོ་ཧི་ཏུ་པྤཱ་ད་ཀོ, ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཀོ་ཏི ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཀ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ པ་ཉྩ པུ་གྒ་ལེ.
ཏ་ཏྠ མཱ་ཏུ་གྷཱ་ཏ་ཀོ (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༡༡༢) ནཱ་མ ཡེ་ན མ་ནུ་སྶི་ཏྠི་བྷཱུ་ཏཱ ཛ་ནི་ཀཱ མཱ་ཏཱ ས་ཡ་མྤི མ་ནུ་སྶ་ཛཱ་ཏི་ཀེ་ནེ་ཝ ས་ཏཱ ས་ཉྩི་ཙྩ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པི་ཏཱ, ཨ་ཡཾ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡེ་ན མཱ་ཏུ་གྷཱ་ཏ་ཀ་ཀ་མྨེ་ན མཱ་ཏུ་གྷཱ་ཏ་ཀོ, ཨེ་ཏ་སྶ པ་བྦ་ཛྫཱ ཙ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ ཙ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཱ. ཡེ་ན པ་ན མ་ནུ་སྶི་ཏྠི་བྷཱུ་ཏཱ་པི ཨ་ཛ་ནི་ཀཱ པོ་སཱ་ཝ་ནི་ཀ་མཱ་ཏཱ ཝཱ ཙཱུ་ལ༹་མཱ་ཏཱ ཝཱ མ་ཧཱ་མཱ་ཏཱ ཝཱ ཛ་ནི་ཀཱ་པི ཝཱ ན་མ་ནུ་སྶི་ཏྠི་བྷཱུ་ཏཱ མཱ་ཏཱ་གྷཱ་ཏི་ཏཱ, ཏ་སྶ པ་བྦ་ཛྫཱ ན ཝཱ་རི་ཏཱ, ན ཙ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡོ ཧོ་ཏི. ཡེ་ན ས་ཡཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་བྷཱུ་ཏེ་ན མ་ནུ་སྶི་ཏྠི་བྷཱུ་ཏཱ མཱ་ཏཱ གྷཱ་ཏི་ཏཱ, སོ་པི ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡོ ན ཧོ་ཏི, ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏ་ཏྟཱ པ་ན་སྶ པ་བྦ་ཛྫཱ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཱ་ཝ. པི་ཏུ་གྷཱ་ཏ་ཀེཔི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ས་ཙེ་པི ཧི ཝེ་སི་ཡཱ པུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ‘‘ཨ་ཡཾ མེ པི་ཏཱ’’ཏི ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཡ་སྶ ས་མྦྷ་ཝེ་ན ནི་བྦ་ཏྟོ, སོ ཙེ ཨ་ནེ་ན གྷཱ་ཏི་ཏོ, ‘‘པི་ཏུ་གྷཱ་ཏ་ཀོ’’ཏྭེ་ཝ ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཉྩ ཕུ་ས་ཏི.
ཨ་ར་ཧ་ནྟ་གྷཱ་ཏ་ཀོ་པི མ་ནུ་སྶ་ཨ་ར་ཧ་ནྟ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. མ་ནུ་སྶ་ཛཱ་ཏི་ཡ་ཉྷི ཨ་ནྟ་མ་སོ ཨ་པ་བྦ་ཛི་ཏ་མྤི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཾ དཱ་ར་ཀཾ ཝཱ དཱ་རི་ཀཾ ཝཱ ས་ཉྩི་ཙྩ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ནྟོ ཨ་ར་ཧ་ནྟ་གྷཱ་ཏ་ཀོ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཉྩ ཕུ་ས་ཏི, པ་བྦ་ཛྫཱ ཙ་སྶ ཝཱ་རི་ཏཱ. ཨ་མ་ནུ་སྶ་ཛཱ་ཏི་ཀཾ པ་ན ཨ་ར་ཧ་ནྟཾ, མ་ནུ་སྶ་ཛཱ་ཏི་ཀཾ ཝཱ ཨ་ཝ་སེ་སཾ ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལཾ གྷཱ་ཏེ་ཏྭཱ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡོ ན ཧོ་ཏི, པ་བྦ་ཛྫཱ་པི་སྶ ན ཝཱ་རི་ཏཱ, ཀ་མྨཾ པ་ན བ་ལ་ཝཾ ཧོ་ཏི. ཏི་ར་ཙྪཱ་ནོ མ་ནུ་སྶ་ཨ་ར་ཧ་ནྟ་མྤི གྷཱ་ཏེ་ཏྭཱ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡོ ན ཧོ་ཏི, ཀ་མྨཾ པ་ན བྷཱ་རི་ཡཾ.
ཡོ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཝི་ཡ དུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟེ་ན ཝ་དྷ་ཀ་ཙི་ཏྟེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཛཱི་ཝ་མཱ་ན་ཀ་ས་རཱི་རེ ཁུ་དྡ་ཀ་མ་ཀྑི་ཀཱ་ཡ པི་ཝ་ན་ཀ་མ་ཏྟ་མྤི ལོ་ཧི་ཏཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི, ཨ་ཡཾ ལོ་ཧི་ཏུ་པྤཱ་ད་ཀོ ནཱ་མ, ཨེ་ཏ་སྶ པ་བྦ་ཛྫཱ ཙ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ ཙ ཝཱ་རི་ཏཱ. ཡོ པ་ན རོ་ག་ཝཱུ་པ་ས་མ་ན་ཏྠཾ ཛཱི་ཝ་ཀོ ཝི་ཡ ས་ཏྠེ་ན ཕཱ་ལེ་ཏྭཱ པཱུ་ཏི་མཾ་ས་ཉྩ ལོ་ཧི་ཏ་ཉྩ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཕཱ་སུཾ ཀ་རོ་ཏི, བ་ཧུཾ སོ པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝ་ཏི.
ཡོ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཝི་ཡ སཱ་ས་ནཾ ཨུ་དྡྷ་མྨཾ ཨུ་བྦི་ན་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཝ་སེ་ན ས་ངྒྷཾ བྷི་ནྡ་ཏི, ཨ་ཡཾ ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཀོ ནཱ་མ, ཨེ་ཏ་སྶ པ་བྦ་ཛྫཱ ཙ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ ཙ ཝཱ་རི་ཏཱ. ‘‘མཱ་ཏུ་གྷཱ་ཏ་ཀོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ ན ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏ་བྦོ, ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ ནཱ་སེ་ཏ་བྦོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ་ཡ (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༡༢) པཱ་ལི༹་ཡཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་པ་ཊི་ཀྑེ་པོ པ་བྦ་ཛྫཱ་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་སྶ ཨུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་བྦཱ་ཛེ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊ’’ནྟི.
ཨུ་བྷ་ཏོ་བྱ་ཉྫ་ན་ཉྩེ་ཝ བྷི་ཀྑུ་ནི་དཱུ་ས་ཀ་ཉྩ ཏ་ཐཱ པ་བྦཱ་ཛེ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨུ་བྷ་ཏོ་བྱ་ཉྫ་ནནྟི ཀ-ཀཱ་ར་ལོ་པེ་ན ནི་དྡེ་སོ. ཨི་ཏྠི་ནི་མི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་ན་ཀ་མྨ་ཏོ ཙ པུ་རི་ས་ནི་མི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་ན་ཀ་མྨ་ཏོ ཙ ཨུ་བྷ་ཏོ བྱ་ཉྫ་ན་མ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨུ་བྷ་ཏོ་བྱ་ཉྫ་ན་ཀོ. སོ དུ་ཝི་དྷོ ཧོ་ཏི ཨི་ཏྠི་ཨུ་བྷ་ཏོ་བྱ་ཉྫ་ན་ཀོ, པུ་རི་ས་ཨུ་བྷ་ཏོ་བྱ་ཉྫ་ན་ཀོ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨི་ཏྠི་ཨུ་བྷ་ཏོ་བྱ་ཉྫ་ན་ཀ་སྶ (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༡༡༦) ཨི་ཏྠི་ནི་མི་ཏྟཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཧོ་ཏི, པུ་རི་ས་ནི་མི་ཏྟཾ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ. པུ་རི་ས་ཨུ་བྷ་ཏོ་བྱ་ཉྫ་ན་ཀ་སྶ པུ་རི་ས་ནི་མི་ཏྟཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཧོ་ཏི, ཨི་ཏྠི་ནི་མི་ཏྟཾ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ. ཨི་ཏྠི་ཨུ་བྷ་ཏོ་བྱ་ཉྫ་ན་ཀ་སྶ ཨི་ཏྠཱི་སུ པུ་རི་ས་ཏྟཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཨི་ཏྠི་ནི་མི་ཏྟཾ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ཧོ་ཏི, པུ་རི་ས་ནི་མི་ཏྟཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཧོ་ཏི. པུ་རི་ས་ཨུ་བྷ་ཏོ་བྱ་ཉྫ་ན་ཀ་སྶ པུ་རི་སཱ་ནཾ ཨི་ཏྠི་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ པུ་རི་ས་ནི་མི་ཏྟཾ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ཧོ་ཏི, ཨི་ཏྠི་ནི་མི་ཏྟཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏྠི་ཨུ་བྷ་ཏོ་བྱ་ཉྫ་ན་ཀོ ས་ཡ་ཉྩ ག་བྦྷཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, པ་ར་ཉྩ ག་བྦྷཾ ག་ཎྷཱ་པེ་ཏི. པུ་རི་ས་ཨུ་བྷ་ཏོ་བྱ་ཉྫ་ན་ཀོ ས་ཡཾ ན ག་ཎྷཱ་ཏི, པ་རཾ ག་ཎྷཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ཨི་ད་མེ་ཏེ་སཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ. ཨི་མ་སྶ པ་ན དུ་ཝི་དྷ་སྶཱ་པི ཨུ་བྷ་ཏོ་བྱ་ཉྫ་ན་ཀ་སྶ་ནེ་ཝ པ་བྦ་ཛྫཱ ཨ་ཏྠི, ན ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཏི ཨི་ད་མི་དྷ ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཡོ པ་ཀ་ཏ་ཏྟཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༡༡༥) ཏི་ཎྞཾ མ་གྒཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ དཱུ་སེ་ཏི, ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་དཱུ་ས་ཀོ ནཱ་མ, ཨེ་ཏ་སྶ པ་བྦ་ཛྫཱ ཙ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ ཙ ཝཱ་རི་ཏཱ. ཡོ པ་ན ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒེ་ན སཱི་ལ་ཝི་ནཱ་སཾ པཱ་པེ་ཏི, ཏ་སྶ པ་བྦ་ཛྫཱ ཙ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ ཙ ན ཝཱ་རི་ཏཱ. བ་ལ་ཀྐཱ་རེ་ན པ་ན ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ཏྠ་ཝ་ས་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནི་ཙྪ་མཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ དཱུ་སེ་ནྟོ་པི བྷི་ཀྑུ་ནི་དཱུ་ས་ཀོ་ཡེ་ཝ. བ་ལ་ཀྐཱ་རེ་ན པ་ན ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ཏྠ་ཝ་ས་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཨི་ཙྪ་མཱ་ནཾ དཱུ་སེ་ནྟོ བྷི་ཀྑུ་ནི་དཱུ་ས་ཀོ ན ཧོ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཡ་སྨཱ གི་ཧི་བྷཱ་ཝེ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏ་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ སཱ ཨ་བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཧོ་ཏི. ས་ཀིཾ སཱི་ལ་ཝི་པ་ནྣཾ པ་ན པ་ཙྪཱ དཱུ་སེ་ནྟོ ནེ་ཝ བྷི་ཀྑུ་ནི་དཱུ་ས་ཀོ ཧོ་ཏི, པ་བྦ་ཛྫ་མྤི ཨུ་པ་ས་མྤ་ད་མྤི ལ་བྷ་ཏི.
༢༥༣༨. པཱ་ལི༹་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཝི་མུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་པ་ར་མྤ་རཱ་བྷ་ཏ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཀ་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི. ‘‘ཨེ་ཀ་ཏོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶཱ་པི ག་ཧ་ཎཾ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི ཏཾ པ་རི་ཝ་ཛྫེ་ཏུཾ ‘‘བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཏུ ས་ནྟི་ཀེ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏེ་ན ཏཾ་དཱུ་ས་ཀ་སྶ བྷ་བྦ་ཏཾ དཱི་པེ་ཏི. སོ ནེ་ཝ བྷི་ཀྑུ་ནི་དཱུ་ས་ཀོ སི་ཡཱ, ‘‘ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ ལ་བྷ་ཏེ་ཝ ཙ པ་བྦ་ཛྫཾ, སཱ ཙ ནེ་ཝ པ་རཱ་ཛི་ཏཱ’’ཏི ཨི་དཾ དུ་ཏི་ཡ་གཱ་ཐཱ་ཡ ཨི་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཀེ་ཝ་ལཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷེ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ནེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘སཱ ཙ ནེ་ཝ པ་རཱ་ཛི་ཏཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཏ་སྶཱ ཙ པུ་ན པ་བྦ་ཛྫཱུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཡ བྷ་བྦ་ཏཾ དཱི་པེ་ཏི. ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱག་ཎྛི་པ་དེ་པི ཝུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ ‘‘བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་ཏོ་ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཾ དཱུ་སེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་དཱུ་ས་ཀོ ན ཧོ་ཏི, པ་བྦ་ཛྫཱ་དཱི་ནི ལ་བྷ་ཏི, སཱ ཙ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ’’ཏི.
༢༥༣༩. ‘‘སི་ཀྑ་མཱ་ནཱ་སཱ་མ་ཎེ་རཱི་སུ ཙ ཝི་པྤ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟོ ནེ་ཝ བྷི་ཀྑུ་ནི་དཱུ་ས་ཀོ ཧོ་ཏི, པ་བྦ་ཛྫ་མྤི ཨུ་པ་ས་མྤ་ད་མྤི ལ་བྷ་ཏཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༡༡༥) ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱག་ཏ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ས་ཙེ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་དཱུ་ས་ཀོ’’ཏི. ‘‘ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ ལ་བྷ་ཏེ་ཝ ཙ པ་བྦ་ཛྫ’’ནྟི ཨི་དཾ ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ་པི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. སཱ ཙ ནེ་ཝ པ་རཱ་ཛི་ཏཱཏི ཨི་དཾ པ་ན ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཙ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ཝི་ཀ་པྤཱ་བྷཱ་ཝཱ ཙ ན ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ས་ཏི ཧི ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ཝི་ཀ་པྤེ པ་རཱ་ཛི་ཏ་ཝི་ཀ་པྤཱ་ས་ངྒ་ཧོ པ་ཊི་སེ་དྷོ ནི་ར་ཏྠ་ཀོ་ཏི སཱ པ་བྦ་ཛྫཱུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ནཾ བྷ་བྦཱ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ. ཨི་མེ པ་ན པ་ཎྜ་ཀཱ་ད་ཡོ ཨེ་ཀཱ་ད་ས པུ་གྒ་ལཱ ‘‘པ་ཎྜ་ཀོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ ན ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏ་བྦོ, ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ ནཱ་སེ་ཏ་བྦོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་ཏོ (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༠༩) ཨ་བྷ་བྦཱ་ཡེ་ཝ, ནེ་སཾ པ་བྦ་ཛྫཱ ཙ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ ཙ ན རུ་ཧ་ཏི, ཏ་སྨཱ ན པ་བྦཱ་ཛེ་ཏ་བྦཱ. ཛཱ་ནི་ཏྭཱ པ་བྦཱ་ཛེ་ནྟོ, ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ནྟོ ཙ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ་པི པ་བྦཱ་ཛི་ཏཱ, ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དི་ཏཱ ཙ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ལི་ངྒ་ནཱ་ས་ནཱ་ཡ ནཱ་སེ་ཏ་བྦཱ.
ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཨ་བྷ་བྦ་པུ་གྒ་ལ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༢༥༤༠. ནཱུ་པ་ས་མྤཱ་ད་ནཱི་ཡོ་ཝཱཏི ན ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏ་བྦོ་ཝ. ཨ་ནུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཀོཏི ཨ་ས་ནྣི་ཧི་ཏ་ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཝཱ ཨ་གྒ་ཧི་ཏ་ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་གྒ་ཧ་ཎོ ཝཱ. ཀ་རོ་ཏོཏི ཨ་ནུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཀཾ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་ད་ཡ་ཏོ. དུ་ཀྐ་ཊཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཙ ག་ཎ་སྶ ཙ དུ་ཀྐ་ཊཱ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏི. ན ཀུ་པྤ་ཏི ས་ཙེ ཀ་ཏནྟི ས་ཙེ ཨ་ནུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཀ་སྶ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཏཾ ན ཀུ་པྤ་ཏི ས་མ་གྒེ་ན ས་ངྒྷེ་ན ཨ་ཀུ་པྤེ་ན ཋཱ་ནཱ་ར་ཧེ་ན ཀ་ཏ་ཏྟཱ.
༢༥༤༡. ཨེ་ཀེཏི ཨ་བྷ་ཡ་གི་རི་ཝཱ་སི་ནོ. ‘‘ན ག་ཧེ་ཏ་བྦ་མེ་ཝཱ’’ཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ད་ལ༹ྷཾ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཏཾ ཝ་ཙ་ནཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ ཨ་ས་ནྣི་ཧི་ཏེ་པི ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་གྒ་ཧ་ཎེ ཨ་ཀ་ཏེ་པི ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡཾ པ་ན ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཀི་ཏྟ་ནཾ ཀ་ཏཾ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨ་ཉྙ་ཐཱ ‘‘པུ་གྒ་ལཾ ན པ་རཱ་མ་ས་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ཡ ཀ་མྨ་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཀ་མྨཾ ཀུ་པྤེ་ཡྻ. ཏེ་ནེ་ཝ ‘‘ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཨ་ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ’’ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཾ ཨ་གྒཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༡༡༧) ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་ཐཱ ཙ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞ་པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཀཱ་ལེ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡཾ ‘‘པ་རི་པུ་ཎྞ་སྶ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར’’ནྟི ཨ་ས་ནྟཾ ཝ་ཏྠུཾ ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཀ་ཏཱ་ཡ་པི ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ རུ་ཧ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ‘‘ཨ་ཡཾ བུ་དྡྷ་ར་ཀྑི་ཏོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ དྷ་མྨ་ར་ཀྑི་ཏ་སྶ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་པེ་ཀྑོ’’ཏི ཨ་ས་ནྟཾ པུ་གྒ་ལཾ ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ ཀེ་ཝ་ལཾ ས་ནྟ་པ་ད་ནཱི་ཧཱ་རེ་ན ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཀ་ཏཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ རུ་ཧ་ཏི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ན ཀུ་པྤ་ཏི ས་ཙེ ཀ་ཏ’’ནྟི. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཀོ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏ་བྦོ, ཡོ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༡༧) ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཝ་ཏྭཱ ‘‘སོ ཙ པུ་གྒ་ལོ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ’’ཏི ཨ་ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ, ཀ་མྨ་ཝི་པ་ཏྟི་ལ་ཀྑ་ཎ་སྶ ཙ ཨ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ‘‘ན ག་ཧེ་ཏ་བྦ་མེ་ཝ ཏ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ.
སེ་སེ་སུ ས་བྦ་ཏྠ་པཱིཏི ས་ངྒྷ་ག་ཎ་པ་ཎྜ་ཀ་ཐེ་ཡྻ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀ་ཏི་ཏྠི་ཡ་པ་ཀྐ་ནྟ་ཀ་ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏ་མཱ་ཏུ་པི་ཏུ་ཨ་ར་ཧ་ནྟ་གྷཱ་ཏ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་ནི་དཱུ་ས་ཀ་ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཀ་ལོ་ཧི་ཏུ་པྤཱ་ད་ཀ་ཨུ་བྷ་ཏོ་བྱ་ཉྫ་ན་ཀ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ཧི ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ཧི ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དི་ཏེ་སུ ས་བྦེ་སུ ཏེ་ར་ས་སུ ཝི་ཀ་པྤེ་སུ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྒྷེ་ན ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ན ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏ་བྦོ, ཡོ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཨེ་ཏེ་སུ་ཡེ་ཝ ཏེ་ར་ས་སུ, ཨ་ཐ ‘‘ཨ་པ་ཏྟ་ཀ་ཨ་ཙཱི་ཝ་ར་ཀ་ཨ་ཙཱི་ཝ་ར་པ་ཏྟ་ཀ་ཡཱ་ཙི་ཏ་ཀ་པ་ཏྟ་ཡཱ་ཙི་ཏ་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་ཡཱ་ཙི་ཏ་ཀ་པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་ཀཱ’’ཏི ཨེ་ཏེ་སུ ཚ་སུ ཝི་ཀ་པྤེ་སུ ཨ་ཡཾ ན་ཡོ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ་ཏི. སེ་ས-གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཨེ་ཏེ་ས་མྤི ས་ངྒ་ཧོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པ་ཏྟ་ཀོ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏ་བྦོ, ཡོ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༡༨). ཨ་ཡཾ ན་ཡོཏི ‘‘ན ཀུ་པྤ་ཏི ས་ཙེ ཀ་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡོ.
༢༥༤༢. པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏཱིཏི ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ, ཨཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶོ ཙཱ་ཏི པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛཱ་ནཾ ཨཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶོ པུ་གྒ་ལོ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏ་བྦོ. ཡོ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཡྻ, ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨོ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༩༩). ཨོ་སཱ་རོཏི ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཨོ་སཱ་རོ. ཏེ་ནེ་ཝ ཙ་མྤེ་ཡྻ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ ‘‘ཏ་ཉྩེ ས་ངྒྷོ ཨོ་སཱ་རེ་ཏི, ཨེ་ཀ་ཙྩོ སོ་སཱ་རི་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི་པཱ་ཋ་སྶ (མ་ཧཱ་ཝ. ༣༩༦) ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ཨོ་སཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན པ་ཝེ་སེ་ཏཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༣༩༦) ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ནཱ་ས་ནཱ་ར་ཧོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ‘‘པ་ཎྜ་ཀོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ ན ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏ་བྦོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་ཏོ (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༠༩) ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དི་ཏ་སྶཱ་པི སེ་ཏ་ཀཱ་ནི ད་ཏྭཱ གི་ཧི་བྷཱ་ཝཾ པཱ་པེ་ཏ་བྦ་ཏཾ དཱི་པེ་ཏི.
༢༥༤༣. ཧ་ཏྠ་ཙྪི་ནྣཱ་དི བཱ་ཏྟིཾ་སཱ་ཏི ཙ་མྤེ་ཡྻ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ –
‘‘ཧ་ཏྠ་ཙྪི་ནྣོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་ཏྟོ ཨོ་སཱ་ར་ཎཾ, ཏ་ཉྩེ ས་ངྒྷོ ཨོ་སཱ་རེ་ཏི, སོ་སཱ་རི་ཏོ. པཱ་ད་ཙྪི་ནྣོ…པེ… ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་ཙྪི་ནྣོ… ཀ་ཎྞ་ཙྪི་ནྣོ… ནཱ་ས་ཙྪི་ནྣོ… ཀ་ཎྞ་ནཱ་ས་ཙྪི་ནྣོ… ཨ་ངྒུ་ལི་ཙྪི་ནྣོ… ཨ་ལ༹་ཙྪི་ནྣོ… ཀ་ཎྜ་ར་ཙྪི་ནྣོ… ཕ་ཎ་ཧ་ཏྠ་ཀོ… ཁུ་ཛྫོ… ཝཱ་མ་ནོ… ག་ལ་ག་ཎྜཱི… ལ་ཀྑ་ཎཱ་ཧ་ཏོ… ཀ་སཱ་ཧ་ཏོ… ལི་ཁི་ཏ་ཀོ… སཱི་པ་དི་ཀོ… པཱ་པ་རོ་གཱི… པ་རི་ས་དཱུ་ས་ཀོ… ཀཱ་ཎོ… ཀུ་ཎཱི… ཁ་ཉྫོ… པ་ཀྑ་ཧ་ཏོ… ཚི་ནྣི་རི་ཡཱ་པ་ཐོ… ཛ་རཱ་དུ་བྦ་ལོ… ཨ་ནྡྷོ… མཱུ་གོ… པ་དྷི་རོ… ཨ་ནྡྷ་མཱུ་གོ… ཨ་ནྡྷ་པ་དྷི་རོ… མཱུ་ག་པ་དྷི་རོ… ཨ་ནྡྷ་མཱུ་ག་པ་དྷི་རོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་ཏྟོ ཨོ་སཱ་ར་ཎཾ, ཏ་ཉྩེ ས་ངྒྷོ ཨོ་སཱ་རེ་ཏི, སོ་སཱ་རི་ཏོ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༣༩༦) བཱ་ཏྟིཾ་ས.
ཀུ་ཊྛི་ཨཱ་དི ཙ ཏེ་ར་སཱཏི མ་ཧཱ་ཁ་ནྡྷ་ཀེ ཨཱ་ག་ཏཱ –
‘‘ཀུ་ཊྛིཾ ག་ཎྜིཾ ཀི་ལཱ་སི་ཉྩ, སོ་སི་ཉྩ ཨ་པ་མཱ་རི་ཀཾ;
ཏ་ཐཱ རཱ་ཛ་བྷ་ཊཾ ཙོ་རཾ, ལི་ཁི་ཏཾ ཀཱ་ར་བྷེ་ད་ཀཾ.