༣༡. ཙོ་ད་ནཱ་དི་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ཐཱ
༢༣༠. ཙོ་ད་ནཱ་དི་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོཏི ཨེ་ཏྠ (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༣༨༥-༦) པ་ན ཙོ་དེ་ཏུཾ ཀོ ལ་བྷ་ཏི, ཀོ ན ལ་བྷ་ཏི? དུ་བྦ་ལ་ཙོ་ད་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ ཏཱ་ཝ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀོ་ཙི ན ལ་བྷ་ཏི. དུ་བྦ་ལ་ཙོ་ད་ཀོ ནཱ་མ ས་མྦ་ཧུ་ལེ་སུ ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པེ་ན ནི་སི་ནྣེ་སུ ཨེ་ཀོ ཨེ་ཀཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨ་ནོ་དི་སྶ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཝ་ཏྠུཾ ཀ་ཐེ་ཏི, ཨ་ཉྙོ ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཨི་ཏ་ར་སྶ ག་ནྟྭཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི, སོ ཏཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘ཏྭཾ ཀི་ར མཾ ཨི་ད་ཉྩི་ད་ཉྩ ཝ་ད་སཱི’’ཏི བྷ་ཎ་ཏི, སོ ‘‘ནཱ་ཧཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཛཱ་ནཱ་མི, ཀ་ཐཱ་པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ པ་ན མ་ཡཱ ཨ་ནོ་དི་སྶ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་མ་ཏྠི. ས་ཙེ ཨ་ཧཾ ཏ་ཝ ཨི་མཾ དུ་ཀྑུ་པྤ་ཏྟིཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀ་མྤི ན ཀ་ཐེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨ་ཡཾ དུ་བྦ་ལ་ཙོ་ད་ཀོ. ཏ་སྶེ་ཏཾ ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཀོ་ཙི ཙོ་དེ་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏི, ཨེ་ཏཾ པ་ན ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑུཾ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཝཱ, སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣཱ ཙ བྷི་ཀྑུ་ནཱི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་མེ་ཝ ཙོ་དེ་ཏུཾ ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི མ་ཧཱ་པ་དུ་མ་ཏྠེ་རོ ཨཱ་ཧ. མ་ཧཱ་སུ་མ་ཏྠེ་རོ པ་ན ‘‘པ་ཉྩ་པི ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀཱ ལ་བྷ་ནྟཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. གོ་ད་ཏྟ་ཏྠེ་རོ ‘‘ན ཀོ་ཙི ན ལ་བྷ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘བྷི་ཀྑུ་སྶ སུ་ཏྭཱ ཙོ་དེ་ཏི, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ སུ་ཏྭཱ…པེ… ཏི་ཏྠི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཙོ་དེ་ཏཱི’’ཏི ཨི་དཾ སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ་རི. ཏི་ཎྞ་མྤི ཐེ་རཱ་ནཾ ཝཱ་དེ ཙུ་དི་ཏ་ཀ་སྶེ་ཝ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ.
ཨ་ཡཾ པ་ན ཙོ་ད་ནཱ ནཱ་མ དི་ཊྛ་ཙོ་ད་ནཱ སུ་ཏ་ཙོ་ད་ནཱ པ་རི་ས་ངྐི་ཏ་ཙོ་ད་ནཱ་ཏི ཏི་ཝི་དྷཱ ཧོ་ཏི. ཨ་པ་རཱ་པི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ ཧོ་ཏི སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཙོ་ད་ནཱ ཨཱ་ཙཱ་ར་ཝི་པ་ཏྟི་ཙོ་ད་ནཱ དི་ཊྛི་ཝི་པ་ཏྟི་ཙོ་ད་ནཱ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཝི་པ་ཏྟི་ཙོ་ད་ནཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ ག་རུ་ཀཱ་ནཾ དྭི་ནྣཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཙོ་ད་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨཱ་ཙཱ་ར་ཝི་པ་ཏྟི་ཙོ་ད་ནཱ, མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཨ་ནྟ་གྒཱ་ཧི་ཀ་དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན དི་ཊྛི་ཝི་པ་ཏྟི་ཙོ་ད་ནཱ, ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཧེ་ཏུ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནཾ ཚ་ནྣཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཝི་པ་ཏྟི་ཙོ་ད་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨ་པ་རཱ་པི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ ཧོ་ཏི ཝ་ཏྠུ་ས་ནྡ་སྶ་ནཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ས་ནྡ་སྶ་ནཱ སཾ་ཝཱ་ས་པ་ཊི་ཀྑེ་པོ སཱ་མཱི་ཙི་པ་ཊི་ཀྑེ་པོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཝ་ཏྠུ་ས་ནྡ་སྶ་ནཱ ནཱ་མ ‘‘ཏྭཾ མེ་ཐུ་ནཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་སེ་ཝི, ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ཡི, མ་ནུ་སྶཾ གྷཱ་ཏ་ཡི་ཏྠ, ཨ་བྷཱུ་ཏཾ ཨཱ་རོ་ཙ་ཡི་ཏྠཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟཱ. ཨཱ་པ་ཏྟི་ས་ནྡ་སྶ་ནཱ ནཱ་མ ‘‘ཏྭཾ མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ནྣོ’’ཏི་ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ན་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟཱ. སཾ་ཝཱ་ས་པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ནཱ་མ ‘‘ན་ཏྠི ཏ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཝཱ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཝཱ ས་ངྒྷ་ཀ་མྨཾ ཝཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟོ. སཱ་མཱི་ཙི་པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ནཱ་མ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ན་པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ན་ཨ་ཉྫ་ལཱི་ཀ་མྨ་བཱི་ཛ་ནཱ་དི་ཀ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཀ་ར་ཎཾ. ཏཾ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཝ་ནྡ་ནཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ནྟོ ཨེ་ཀ་སྶ ཨ་ཀ་ཏྭཱ སེ་སཱ་ནཾ ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ་པི ཙོ་ད་ནཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟཱ་དི་ནཱ པ་ན ཡཾ ཨི་ཙྪ་ཏི, ཏཾ ཨཱ་པུ་ཙྪ་ཏི, ན ཏཱ་ཝ་ཏཱ ཙོ་ད་ནཱ ཧོ་ཏི.
ཨ་པ་རཱ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་ཊྛ་པ་ན་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༨༧) ‘‘ཨེ་ཀཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷ་མྨི་ཀཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་ཊྛ་པ་ནཾ, ཨེ་ཀཾ དྷ་མྨི་ཀ’’ནྟི་ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ ད་ས ཨ་དྷ་མྨི་ཀཱ་ནི པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་ཊྛ་པ་ནཱ་ནི, ད་ས དྷ་མྨི་ཀཱ་ནཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་དྷ་མྨི་ཀཱ པ་ཉྩ་པ་ཉྙཱ་ས, དྷ་མྨི་ཀཱ པ་ཉྩ་པ་ཉྙཱ་སཱ་ཏི ད་སུ་ཏྟ་ར་ས་ཏཾ ཙོ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཏཱ དི་ཊྛེ་ན ཙོ་དེ་ནྟ་སྶ ད་སུ་ཏྟ་ར་ས་ཏཾ, སུ་ཏེ་ན ཙོ་དེ་ནྟ་སྶ ད་སུ་ཏྟ་ར་ས་ཏཾ, པ་རི་ས་ངྐཱ་ཡ ཙོ་དེ་ནྟ་སྶ ད་སུ་ཏྟ་ར་ས་ཏ་ནྟི ཏིཾ་སཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ཏཱི་ཎི ས་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཏཱ་ནི ཀཱ་ཡེ་ན ཙོ་དེ་ནྟ་སྶ, ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཙོ་དེ་ནྟ་སྶ, ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཙོ་དེ་ནྟ་སྶཱ་ཏི ཏི་གུ་ཎཱ་ནི ཀ་ཏཱ་ནི ན་ཝུ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ན་ཝ ས་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཏཱ་ནི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙོ་དེ་ནྟ་སྶ་པི པ་རེ་ན ཙོ་དཱ་པེ་ནྟ་སྶ་པི ཏ་ཏྟ་ཀཱ་ནེ་ཝཱ་ཏི ཝཱི་ས་ཏི་ཨཱུ་ནཱ་ནི དྭེ ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཧོ་ནྟི. པུ་ན དི་ཊྛཱ་དི་བྷེ་དེ ས་མཱུ་ལི་ཀཱ་མཱུ་ལི་ཀ་ཝ་སེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཧ་སྶཱ ཙོ་ད་ནཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༢༣༡. ཝུ་ཏྟ་པྤ་བྷེ་དཱ་སུ པ་ན ཨི་མཱ་སུ ཙོ་ད་ནཱ་སུ ཡཱ་ཡ ཀཱ་ཡ་ཙི ཙོ་ད་ནཱ་ཡ ཝ་སེ་ན ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཨོ་ས་ཊེ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཙུ་དི་ཏ་ཀ་ཙོ་ད་ཀཱ ཝ་ཏྟ་བྦཱ ‘‘ཏུ་མྷེ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡེ་ན ཏུ་ཊྛཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཐཱ’’ཏི. ས་ཙེ ‘‘བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ས་ངྒྷེ་ན ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐ པ་ན ‘‘ཝི་ནི་ཙྪི་ན་ཐ ཏཱ་ཝ, བྷ་ནྟེ, ས་ཙེ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཁ་མི་སྶ་ཏི, ག་ཎྷི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ‘‘ཙེ་ཏི་ཡཾ ཏཱ་ཝ ཝ་ནྡ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྭཱ དཱི་གྷ་སུ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ. ཏེ ཙེ ཙི་ར་ར་ཏྟཾ ཀི་ལ་ནྟཱ པ་ཀྐ་ནྟ་པ་རི་སཱ ཨུ་པ་ཙྪི་ནྣ་པ་ཀྑཱ ཧུ་ཏྭཱ པུ་ན ཡཱ་ཙ་ནྟི, ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཡ་དཱ ནི་མྨ་དཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་དཱ ནེ་སཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝི་ནི་ཙྪི་ནི་ཏ་བྦཾ. ཝི་ནི་ཙྪི་ན་ནྟེ་ཧི ཙ ས་ཙེ ཨ་ལ་ཛྫུ་སྶ་ནྣཱ ཧོ་ཏི པ་རི་སཱ, ཨུ་བྦཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝི་ནི་ཙྪི་ནི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ བཱ་ལུ་སྶ་ནྣཱ ཧོ་ཏི པ་རི་སཱ, ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་བྷཱ་གེ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རེ པ་རི་ཡེ་ས་ཐཱ’’ཏི ཝི་ན་ཡ་དྷ་རེ པ་རི་ཡེ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཡེ་ན དྷ་མྨེ་ན ཡེ་ན ཝི་ན་ཡེ་ན ཡེ་ན ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ་ན ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏ་བྦཾ.
ཏ་ཏྠ ཙ དྷ་མྨོཏི བྷཱུ་ཏཾ ཝ་ཏྠུ. ཝི་ན་ཡོཏི ཙོ་ད་ནཱ ཙེ་ཝ སཱ་ར་ཎཱ ཙ. ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནནྟི ཉ་ཏྟི་ས་མྤ་དཱ ཙ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ན་ས་མྤ་དཱ ཙ. ཏ་སྨཱ ཙོ་ད་ཀེ་ན ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཨཱ་རོ་ཙི་ཏེ ཙུ་དི་ཏ་ཀོ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ ‘‘ས་ནྟ་མེ་ཏཾ, ནོ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྠུཾ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏྭཱ བྷཱུ་ཏེ་ན ཝ་ཏྠུ་ནཱ ཙོ་དེ་ཏྭཱ སཱ་རེ་ཏྭཱ ཉ་ཏྟི་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཙ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ན་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཙ ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྲ ཙེ ཨ་ལ་ཛྫཱི ལ་ཛྫིཾ ཙོ་དེ་ཏི, སོ ཙ ཨ་ལ་ཛྫཱི བཱ་ལོ ཧོ་ཏི ཨ་བྱ་ཏྟོ, ནཱ་སྶ ན་ཡོ དཱ་ཏ་བྦོ, ཨེ་ཝཾ པ་ན ཝ་ཏྟ་བྦོ ‘‘ཀི་མྷི ནཾ ཙོ་དེ་སཱི’’ཏི. ཨ་དྡྷཱ སོ ཝ་ཀྑ་ཏི ‘‘ཀི་མི་དཾ, བྷ་ནྟེ, ཀི་མྷི ནཾ ནཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཏྭཾ ཀི་མྷི ན་མྤི ན ཛཱ་ནཱ་སི, ན ཡུ་ཏྟཾ ཏ་ཡཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན བཱ་ལེ་ན པ་རཾ ཙོ་དེ་ཏུ’’ནྟི ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏ་བྦོ, ནཱ་སྶ ཨ་ནུ་ཡོ་གོ དཱ་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ པ་ན སོ ཨ་ལ་ཛྫཱི པ་ཎྜི་ཏོ ཧོ་ཏི བྱ་ཏྟོ, དི་ཊྛེ་ན ཝཱ སུ་ཏེ་ན ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ས་མྤཱ་དེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ནུ་ཡོ་གཾ ད་ཏྭཱ ལ་ཛྫི་སྶེ་ཝ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ.
ས་ཙེ ལ་ཛྫཱི ཨ་ལ་ཛྫིཾ ཙོ་དེ་ཏི, སོ ཙ ལ་ཛྫཱི བཱ་ལོ ཧོ་ཏི ཨ་བྱ་ཏྟོ, ན ས་ཀྐོ་ཏི ཨ་ནུ་ཡོ་གཾ དཱ་ཏུཾ, ཏ་སྶ ན་ཡོ དཱ་ཏ་བྦོ ‘‘ཀི་མྷི ནཾ ཙོ་དེ་སི སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ ཨཱ་ཙཱ་ར་ཝི་པ་ཏྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝཱ ཨེ་ཀི་སྶཱ’’ཏི. ཀ་སྨཱ པ་ན ཨི་མ་སྶེ་ཝ ཨེ་ཝཾ ན་ཡོ དཱ་ཏ་བྦོ, ན ཨི་ཏ་ར་སྶཱ་ཏི, ན་ནུ ན ཡུ་ཏྟཾ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རཱ་ནཾ ཨ་ག་ཏི་ག་མ་ན་ནྟི? ན ཡུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཨི་དཾ པ་ན ཨ་ག་ཏི་ག་མ་ནཾ ན ཧོ་ཏི, དྷ་མྨཱ་ནུ་གྒ་ཧོ ནཱ་མ ཨེ་སོ. ཨ་ལ་ཛྫི་ནི་གྒ་ཧ་ཏྠཱ་ཡ ཧི ལ་ཛྫི་པ་གྒ་ཧ་ཏྠཱ་ཡ ཙ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྲ ཨ་ལ་ཛྫཱི ན་ཡཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ར་ནྟོ ཨེ་ཧི་ཏི, ལ་ཛྫཱི པ་ན ན་ཡཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ དི་ཊྛེ དི་ཊྛ་ས་ནྟཱ་ནེ་ན སུ་ཏེ སུ་ཏ་ས་ནྟཱ་ནེ་ན པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ཀ་ཐེ་སྶ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏ་སྶ དྷ་མྨཱ་ནུ་གྒ་ཧོ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན སོ ལ་ཛྫཱི པ་ཎྜི་ཏོ ཧོ་ཏི བྱ་ཏྟོ, པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ཀ་ཐེ་ཏི, ཨ་ལ་ཛྫཱི ཙ ‘‘ཨེ་ཏ་མྤི ན་ཏྠི, ཨེ་ཏ་མྤི ན་ཏྠཱི’’ཏི པ་ཊི་ཉྙཾ ན དེ་ཏི, ཨ་ལ་ཛྫི་སྶ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཀཱ་ཏ་བྦཾ.
ཏ་ད་ཏྠ་དཱི་པ་ན་ཏྠ་ཉྩ ཨི་དཾ ཝ་ཏྠུ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ – ཏི་པི་ཊ་ཀ་ཙཱུ་ལཱ༹་བྷ་ཡ་ཏྠེ་རོ ཀི་ར ལོ་ཧ་པཱ་སཱ་ད་སྶ ཧེ་ཊྛཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝི་ན་ཡཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡེ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི, ཏ་སྶ ཝུ་ཊྛཱ་ན་ས་མ་ཡེ དྭེ ཨ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ ཀ་ཐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་སུཾ. ཨེ་ཀོ ‘‘ཨེ་ཏ་མྤི ན་ཏྠི, ཨེ་ཏ་མྤི ན་ཏྠཱི’’ཏི པ་ཊི་ཉྙཾ ན དེ་ཏི, ཨ་ཐ ཨ་པྤཱ་ཝ་སེ་སེ པ་ཋ་མ་ཡཱ་མེ ཐེ་ར་སྶ ཏ་སྨིཾ པུ་གྒ་ལེ ‘‘ཨ་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ཀ་ཐེ་ཏི, ཨ་ཡཾ པ་ན པ་ཊི་ཉྙཾ ན དེ་ཏི, བ་ཧཱུ་ནི ཙ ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཨོ་ས་ཊཱ་ནི, ཨ་དྡྷཱ ཨེ་ཏཾ ཀ་ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨ་སུ་དྡྷ་ལ་དྡྷི ཨུ་པྤ་ནྣཱ. ཏ་ཏོ བཱི་ཛ་ནཱི་ད་ཎྜ་ཀེ་ན པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀཱ་ཡ ས་ཉྙཾ ད་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝི་ནི་ཙྪི་ནི་ཏུཾ ཨ་ན་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀོ, ཨ་ཉྙེ་ན ཝི་ནི་ཙྪི་ནཱ་པེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཀ་སྨཱ, བྷ་ནྟེ’’ཏི? ཐེ་རོ ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཙུ་དི་ཏ་ཀ་པུ་གྒ་ལ་སྶ ཀཱ་ཡེ ཌཱ་ཧོ ཨུ་ཊྛི་ཏོ, ཏ་ཏོ སོ ཐེ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘བྷ་ནྟེ, ཝི་ནི་ཙྪི་ནི་ཏུཾ ཨ་ནུ་རཱུ་པེ་ན ཝི་ན་ཡ་དྷ་རེ་ན ནཱ་མ ཏུ་མྷཱ་དི་སེ་ནེ་ཝ བྷ་ཝི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཙོ་ད་ཀེ་ན ཙ ཨཱི་དི་སེ་ནེ་ཝ བྷ་ཝི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ སེ་ཏ་ཀཱ་ནི ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ‘‘ཙི་རཾ ཀི་ལ་མི་ཏཱ་ཏྠ མ་ཡཱ’’ཏི ཁ་མཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི.
ཨེ་ཝཾ ལ་ཛྫི་ནཱ ཙོ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ཨ་ལ་ཛྫཱི བ་ཧཱུ་སུ་པི ཝ་ཏྠཱུ་སུ ཨུ་པྤ་ནྣེ་སུ པ་ཊི་ཉྙཾ ན དེ་ཏི, སོ ནེ་ཝ ‘‘སུ་དྡྷོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦོ, ན ‘‘ཨ་སུ་དྡྷོ’’ཏི, ཛཱི་ཝ་མ་ཏ་ཀོ ནཱ་མ ཨཱ་མ་ཀ་པཱུ་ཏི་ཀོ ནཱ་མ ཙེ་ས. ས་ཙེ པ་ན་སྶ ཨ་ཉྙ་མྤི ཏཱ་དི་སཾ ཝ་ཏྠུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ན ཝི་ནི་ཙྪི་ནི་ཏ་བྦཾ, ཏ་ཐཱ ནཱ་སི་ཏ་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཨ་ལ་ཛྫཱི་ཡེ་ཝ ཨ་ལ་ཛྫིཾ ཙོ་དེ་ཏི, སོ ཝ་ཏྟ་བྦོ ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏ་ཝ ཝ་ཙ་ནེ་ནཱ་ཡཾ ཀིཾ ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུ’’ནྟི. ཨི་ཏ་ར་མྤི ཏ་ཐེ་ཝ ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨུ་བྷོ་པི ཨེ་ཀ་ས་མྦྷོ་ག་པ་རི་བྷོ་གཱ ཧུ་ཏྭཱ ཛཱི་ཝ་ཐཱ’’ཏི ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ. སཱི་ལ་ཏྠཱ་ཡ ནེ་སཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ན ཀཱ་ཏ་བྦོ, པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་པ་རི་ཝེ་ཎཱ་དི་ཨ་ཏྠཱ་ཡ པ་ན པ་ཏི་རཱུ་པཾ ས་ཀྑིཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཀཱ་ཏ་བྦོ་ཏི.
ཨ་ཐ ལ་ཛྫཱི ལ་ཛྫིཾ ཙོ་དེ་ཏི, ཝི་ཝཱ་དོ ཙ ནེ་སཾ ཀི་སྨི་ཉྩི་དེ་ཝ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀོ ཧོ་ཏི, ས་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘མཱ ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཨ་ཙྩ་ཡཾ དེ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཐ པ་ནེ་ཏྠ ཙུ་དི་ཏ་ཀེ་ན ས་ཧ་སཱ ཝི་ར་དྡྷཾ ཧོ་ཏི, ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ལ་ཛྫཱི ནཱ་མ ན་ཏྠི. སོ ཙ པ་ཀྑཱ་ནུ་ར་ཀྑ་ཎ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཊི་ཉྙཾ ན དེ་ཏི, ‘‘མ་ཡཾ ས་དྡ་ཧཱ་མ, མ་ཡཾ ས་དྡ་ཧཱ་མཱ’’ཏི བ་ཧཱུ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ནྟི, སོ ཏེ་སཾ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ཝཱ་རཾ དྭེ་ཝཱ་རཾ སུ་དྡྷོ ཧོ་ཏུ, ཨ་ཐ པ་ན ཝི་ར་དྡྷ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཋཱ་ནེ ན ཏི་ཊྛ་ཏི, ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ན དཱ་ཏ་བྦོ.
༢༣༢. ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་ཝ་ཏྠུཾ ཝི་ནི་ཙྪི་ན་ནྟེ་ན (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༡.༩༢) པ་ན པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི ཨ་ཝ་ཧཱ་རཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏ་བྦཱ. ཏེ་སུ ཙ ཀུ་ས་ལེ་ན ཝི་ན་ཡ་དྷ་རེ་ན ཨོ་ཏི་ཎྞཾ ཝ་ཏྠུཾ ས་ཧ་སཱ ཨ་ཝི་ནི་ཙྪི་ནི་ཏྭཱ་ཝ པ་ཉྩ ཋཱ་ནཱ་ནི ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཱ་ནི, ཡཱ་ནི ས་ནྡྷཱ་ཡ པོ་རཱ་ཎཱ ཨཱ་ཧུ –
‘‘ཝ་ཏྠུཾ ཀཱ་ལ་ཉྩ དེ་ས་ཉྩ, ཨ་གྒྷཾ པ་རི་བྷོ་ག་པ་ཉྩ་མཾ;
ཏུ་ལ་ཡི་ཏྭཱ པ་ཉྩ ཋཱ་ནཱ་ནི, དྷཱ་རེ་ཡྻ་ཏྠཾ ཝི་ཙ་ཀྑ་ཎོ’’ཏི. (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༡.༩༢);
ཏ་ཏྠ ཝ་ཏྠུནྟི བྷ་ཎྜཾ. ཨ་ཝ་ཧཱ་ར་ཀེ་ན ཧི ‘‘མ་ཡཱ ཨི་དཾ ནཱ་མ ཨ་ཝ་ཧ་ཊ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ་པི ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་ནཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ་ཝ ཏཾ བྷ་ཎྜཾ ‘‘ས་སཱ་མི་ཀཾ ཝཱ ཨ་སཱ་མི་ཀཾ ཝཱ’’ཏི ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ས་སཱ་མི་ཀེ་པི སཱ་མི་ཀཱ་ནཾ སཱ་ལ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཝཱ ནི་རཱ་ལ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཝཱ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ཏེ་སཾ སཱ་ལ་ཡ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཝ་ཧ་ཊཾ, བྷ་ཎྜཾ ཨ་གྒྷཱ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་པ་ཏྟི ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ནི་རཱ་ལ་ཡ་ཀཱ་ལེ, པཱ་རཱ་ཛི་ཀེ་ན ན ཀཱ་ཏ་བྦཱ. བྷ་ཎྜ་སཱ་མི་ཀེ་སུ པ་ན བྷ་ཎྜཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ནྟེ་སུ བྷ་ཎྜཾ དཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ སཱ་མཱི་ཙི.
ཨི་མ་སྶ པ་ན་ཏྠ་སྶ དཱི་པ་ན་ཏྠ་མི་དཾ ཝ་ཏྠུ – བྷཱ་ཏི་ཡ་རཱ་ཛ་ཀཱ་ལེ ཀི་ར མ་ཧཱ་ཙེ་ཏི་ཡ་པཱུ་ཛཱ་ཡ ད་ཀྑི་ཎ་དི་ས་ཏོ ཨེ་ཀོ བྷི་ཀྑུ ས་ཏྟ་ཧ་ཏྠཾ པ་ཎྜུ་ཀཱ་སཱ་ཝཾ ཨཾ་སེ ཀ་རི་ཏྭཱ ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎཾ པཱ་ཝི་སི. ཏ་ངྑ་ཎ་མེ་ཝ ཙ རཱ་ཛཱ་པི ཙེ་ཏི་ཡ་ཝ་ནྡ་ན་ཏྠཾ ཨཱ་ག་ཏོ. ཏ་ཏོ ཨུ་སྶཱ་ར་ཎཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ཡ མ་ཧཱ་ཛ་ན་ས་མྨ་དྡོ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ སོ བྷི་ཀྑུ ཛ་ན་ས་མྨ་དྡ་པཱི་ལི༹་ཏོ ཨཾ་ས་ཏོ པ་ཏ་ནྟཾ ཀཱ་སཱ་ཝཾ ཨ་དི་སྭཱ་ཝ ནི་ཀྑ་ནྟོ, ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཀཱ་སཱ་ཝཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ ‘‘ཀོ ཨཱི་དི་སེ ཛ་ན་ས་མྨ་དྡེ ཀཱ་སཱ་ཝཾ ལ་ཙྪ་ཏི, ན དཱ་ནི ཏཾ མ་ཡ྄ཧ’’ནྟི དྷུ་ར་ནི་ཀྑེ་པཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ཏོ. ཨ་ཐ་ཉྙོ བྷི་ཀྑུ པ་ཙྪཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ ཏཾ ཀཱ་སཱ་ཝཾ དི་སྭཱ ཐེ་ཡྻ་ཙི་ཏྟེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ པུ་ན ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི ཧུ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་སྶ་མ་ཎོ དཱ་ནི་མྷི, ཝི་བྦྷ་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ཏྟེ ཨུ་པྤ་ནྣེ ‘‘ཝི་ན་ཡ་དྷ་རེ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཉ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་སི.
ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཙཱུ་ལ༹་སུ་མ་ན་ཏྠེ་རོ ནཱ་མ ས་བྦ་པ་རི་ཡ་ཏྟི་དྷ་རོ ཝི་ན་ཡཱ་ཙ་རི་ཡ་པཱ་མོ་ཀྑོ མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རེ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི. སོ བྷི་ཀྑུ ཐེ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ པུ་ཙྪི. ཐེ་རོ ཏེ་ན བྷ་ཊྛེ ཛ་ན་ཀཱ་ཡེ པ་ཙྪཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ག་ཧི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཏྠི དཱ་ནི ཨེ་ཏྠ ཨོ་ཀཱ་སོ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ཙེ ཀཱ་སཱ་ཝ་སཱ་མི་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་ནེ་ཡྻཱ་སི, ས་ཀྐཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ ཏ་ཝ པ་ཏི་ཊྛཱ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི. ཀ་ཐཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཏཾ ད་ཀྑི་སྶཱ་མཱི་ཏི. ཏ་ཧིཾ ཏ་ཧིཾ ག་ནྟྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཧཱི་ཏི. སོ པ་ཉྩ་པི མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རེ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ནེ་ཝ ཨ་དྡ་ཀྑི. ཏ་ཏོ ནཾ ཐེ་རོ པུ་ཙྪི ‘‘ཀ་ཏ་རཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ བ་ཧཱུ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ད་ཀྑི་ཎ་དི་སཱ་ཡ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ཏེ་ན ཧི ཀཱ་སཱ་ཝཾ དཱི་གྷ་ཏོ ཙ ཏི་རི་ཡ་ཉྩ མི་ནི་ཏྭཱ ཋ་པེ་ཧི, ཋ་པེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎ་དི་སཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་ར་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཝི་ཙི་ནི་ཏྭཱ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་ནེ་ཧཱི་ཏི. སོ ཏ་ཐཱ ཀ་ཏྭཱ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ དི་སྭཱ ཐེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ནེ་སི. ཐེ་རོ པུ་ཙྪི ‘‘ཏ་ཝེ་དཾ ཀཱ་སཱ་ཝ’’ནྟི? ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ཀུ་ཧིཾ ཏེ པཱ་ཏི་ཏ་ནྟི? སོ ས་བྦཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི. ཐེ་རོ ཏེ་ན ཀ་ཏཾ དྷུ་ར་ནི་ཀྑེ་པཾ སུ་ཏྭཱ ཨི་ཏ་རཾ པུ་ཙྪི ‘‘ཏ་ཡཱ ཨི་དཾ ཀུ་ཧིཾ དི་སྭཱ ག་ཧི་ཏ’’ནྟི? སོ་པི ས་བྦཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཏ་ཏོ ཏཾ ཐེ་རོ ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ཙེ ཏེ སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟེ་ན ག་ཧི་ཏཾ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ ཏེ ཨ་སྶ, ཐེ་ཡྻ་ཙི་ཏྟེ་ན པ་ན ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཨཱ་པ་ནྣོ་སི, ཏཾ དེ་སེ་ཏྭཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཀོ ཧོ་ཏི, ཨི་ད་ཉྩ ཀཱ་སཱ་ཝཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་སྶེ་ཝ བྷི་ཀྑུ་ནོ དེ་ཧཱི’’ཏི. སོ བྷི་ཀྑུ ཨ་མ་ཏེ་ནེ་ཝ ཨ་བྷི་སི་ཏྟོ ཝ་ར་མ་སྶཱ་ས་པྤ་ཏྟོ ཨ་ཧོ་སི. ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྠུ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཾ.
ཀཱ་ལོཏི ཨ་ཝ་ཧཱ་ར་ཀཱ་ལོ. ཏ་དེ་ཝ ཧི བྷ་ཎྜཾ ཀ་དཱ་ཙི ཨ་པྤ་གྒྷཾ ཧོ་ཏི, ཀ་དཱ་ཙི མ་ཧ་གྒྷཾ. ཏ་སྨཱ ཏཾ བྷ་ཎྜཾ ཡ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཨ་ཝ་ཧ་ཊཾ, ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཀཱ་ལེ ཡོ ཏ་སྶ ཨ་གྒྷོ ཧོ་ཏི, ཏེ་ན ཨ་གྒྷེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི ཀཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཝཾ ཀཱ་ལོ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦོ.
དེ་སོཏི ཨ་ཝ་ཧཱ་ར་དེ་སོ. ཏ་ཉྷི བྷ་ཎྜཾ ཡ་སྨིཾ དེ་སེ ཨ་ཝ་ཧ་ཊཾ, ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ དེ་སེ ཡོ ཏ་སྶ ཨ་གྒྷོ ཧོ་ཏི, ཏེ་ན ཨ་གྒྷེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི ཀཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. བྷ་ཎྜུ་ཊྛཱ་ན་དེ་སེ ཧི བྷ་ཎྜཾ ཨ་པྤ་གྒྷཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཏྠ མ་ཧ་གྒྷཾ.
ཨི་མ་སྶ་པི ཙ ཨ་ཏྠ་སྶ དཱི་པ་ན་ཏྠ་མི་དཾ ཝ་ཏྠུ – ཨ་ནྟ་ར་ས་མུ་དྡེ ཀི་ར ཨེ་ཀོ བྷི་ཀྑུ སུ་ས་ཎྛཱ་ནཾ ནཱ་ལི༹་ཀེ་རཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ བྷ་མཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ས་ངྑ་ཐཱ་ལ་ཀ་ས་དི་སཾ མ་ནོ་ར་མཾ པཱ་ནཱི་ཡ་ཐཱ་ལ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཙེ་ཏི་ཡ་གི་རིཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨ་ཉྙོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ནྟ་ར་ས་མུ་དྡཾ ག་ནྟྭཱ ཏ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ པ་ཊི་ཝ་ས་ནྟོ ཏཾ ཐཱ་ལ་ཀཾ དི་སྭཱ ཐེ་ཡྻ་ཙི་ཏྟེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ཙེ་ཏི་ཡ་གི་རི་མེ་ཝ ཨཱ་ག་ཏོ. ཏ་སྶ ཏ་ཏྠ ཡཱ་གུཾ པི་ཝ་ནྟ་སྶ ཏཾ ཐཱ་ལ་ཀཾ དི་སྭཱ ཐཱ་ལ་ཀ་སཱ་མི་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ཧ ‘‘ཀུ་ཏོ ཏེ ཨི་དཾ ལ་དྡྷ’’ནྟི. ཨ་ནྟ་ར་ས་མུ་དྡ་ཏོ མེ ཨཱ་ནཱི་ཏ་ནྟི. སོ ཏཾ ‘‘ནེ་ཏཾ ཏ་ཝ ས་ནྟ་ཀཾ, ཐེ་ཡྻཱ་ཡ ཏེ ག་ཧི་ཏ’’ནྟི ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི. ཏ་ཏྠ ཙ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཨ་ག་མིཾ་སུ, ཏ་ཏྠ ཙ བྷེ་རིཾ པ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཙེ་ཏི་ཡ་ས་མཱི་པེ ས་ནྣི་པཱ་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ཨཱ་ར་བྷིཾ་སུ. ཝི་ན་ཡ་དྷ་ར་ཏྠེ་རཱ ཨ་ཝ་ཧཱ་རཾ ས་ཉྙཱ་པེ་སུཾ.
ཏ་སྨི་ཉྩ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ ཨཱ་བྷི་དྷ་མྨི་ཀ་གོ་ད་ཏྟ་ཏྠེ་རོ ནཱ་མ ཝི་ན་ཡ་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི, སོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ ‘‘ཨི་མི་ནཱ ཨི་དཾ ཐཱ་ལ་ཀཾ ཀུ་ཧིཾ ཨ་ཝ་ཧ་ཊ’’ནྟི? ‘‘ཨ་ནྟ་ར་ས་མུ་དྡེ ཨ་ཝ་ཧ་ཊ’’ནྟི. ཏ་ཏྠ ཏཾ ཀིཾ ཨ་གྒྷ་ཏཱི་ཏི. ན ཀི་ཉྩི ཨ་གྒྷ་ཏི. ཏ་ཏྲ ཧི ནཱ་ལི༹་ཀེ་རཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ མི་ཉྫཾ ཁཱ་དི་ཏྭཱ ཀ་པཱ་ལཾ ཚ་ཌྜེ་ཏི, དཱ་རུ་ཨ་ཏྠཾ པ་ན ཕ་ར་ཏཱི་ཏི. ཨི་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨེ་ཏྠ ཧ་ཏྠ་ཀ་མྨཾ ཀིཾ ཨ་གྒྷ་ཏཱི་ཏི? མཱ་ས་ཀཾ ཝཱ ཨཱུ་ན་མཱ་ས་ཀཾ ཝཱ་ཏི. ཨ་ཏྠི པ་ན ཀ་ཏྠ་ཙི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན མཱ་ས་ཀེ ཝཱ ཨཱུ་ན་མཱ་ས་ཀེ ཝཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ པ་ཉྙ་ཏྟ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, སུ་ཀ་ཐི་ཏཾ སུ་ཝི་ནི་ཙྪི་ཏ’’ནྟི ཨེ་ཀ་སཱ་དྷུ་ཀཱ་རོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ཙ ས་མ་ཡེ་ན བྷཱ་ཏི་ཡ་རཱ་ཛཱ་པི ཙེ་ཏི་ཡ་ཝ་ནྡ་ན་ཏྠཾ ན་ག་ར་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟོ ཏཾ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ ཨི་ད’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ས་བྦཾ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ སུ་ཏྭཱ ན་ག་རེ བྷེ་རིཾ ཙ་རཱ་པེ་སི ‘‘མ་ཡི ས་ནྟེ བྷི་ཀྑཱུ་ན་མྤི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ན་མྤི གི་ཧཱི་ན་མྤི ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཨཱ་བྷི་དྷ་མྨི་ཀ་གོ་ད་ཏྟ་ཏྠེ་རེ་ན ཝི་ནི་ཙྪི་ཏཾ སུ་ཝི་ནི་ཙྪི་ཏཾ, ཏ་སྶ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡེ ཨ་ཏི་ཊྛ་མཱ་ནཾ རཱ་ཛཱ་ཎཱ་ཡ ཋ་པེ་མཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ དེ་སོ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦོ.
ཨ་གྒྷོཏི བྷ་ཎྜ་གྒྷོ. ན་ཝ་བྷ་ཎྜ་སྶ ཧི ཡོ ཨ་གྒྷོ ཧོ་ཏི, སོ པ་ཙྪཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི. ཡ་ཐཱ ན་ཝ་དྷོ་ཏོ པ་ཏྟོ ཨ་ཊྛ ཝཱ ད་ས ཝཱ ཨ་གྒྷ་ཏི, སོ པ་ཙྪཱ བྷི་ནྣོ ཝཱ ཚི་དྡོ ཝཱ ཨཱ་ཎི་ག་ཎྛི་ཀཱ་ཧ་ཏོ ཝཱ ཨ་པྤ་གྒྷོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ན ས་བྦ་དཱ བྷ་ཎྜཾ པ་ཀ་ཏི་ཨ་གྒྷེ་ནེ་ཝ ཀཱ་ཏ་བྦ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཨ་གྒྷོ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦོ.
པ་རི་བྷོ་གོཏི བྷ་ཎྜ་པ་རི་བྷོ་གོ. པ་རི་བྷོ་གེ་ན་པི ཧི ཝཱ་སི་ཨཱ་དི་བྷ་ཎྜ་སྶ ཨ་གྒྷོ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ས་ཙེ ཀོ་ཙི ཀ་སྶ་ཙི པཱ་ད་གྒྷ་ན་ཀཾ ཝཱ་སིཾ ཧ་ར་ཏི, ཏ་ཏྲ ཝཱ་སི་སཱ་མི་ཀོ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ ‘‘ཏ་ཡཱ ཨ་ཡཾ ཝཱ་སི ཀི་ཏྟ་ཀེ་ན ཀཱི་ཏཱ’’ཏི? ‘‘པཱ་དེ་ན, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ཀིཾ པ་ན ཏེ ཀི་ཎི་ཏྭཱ་ཝ ཋ་པི་ཏཱ, ཨུ་དཱ་ཧུ ནཾ ཝ་ལ༹་ཉྫེ་སཱི་ཏི? ས་ཙེ ཝ་ད་ཏི ‘‘ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ མེ ད་ནྟ་ཀ་ཊྛཾ ཝཱ ར་ཛ་ན་ཚ་ལླི ཝཱ པ་ཏྟ་པ་ཙ་ན་ཀ་དཱ་རུ ཝཱ ཚི་ནྣཾ, གྷཾ་སི་ཏྭཱ ཝཱ ནི་སི་ཏཱ’’ཏི, ཨ་ཐ་སྶ པོ་རཱ་ཎ་ཀོ ཨ་གྒྷོ བྷ་ཊྛོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡ་ཐཱ ཙ ཝཱ་སི་ཡཱ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྫ་ནི་ཡཱ ཝཱ ཨ་ཉྫ་ནི་ས་ལཱ་ཀཱ་ཡ ཝཱ ཀུ་ཉྩི་ཀཱ་ཡ ཝཱ པ་ལཱ་ལེ་ན ཝཱ ཐུ་སེ་ཧི ཝཱ ཨི་ཊྛ་ཀ་ཙུ་ཎྞེ་ན ཝཱ ཨེ་ཀ་ཝཱ་རཾ གྷཾ་སི་ཏྭཱ དྷོ་ཝི་ཏ་མ་ཏྟེ་ན་པི ཨ་གྒྷོ བྷ་སྶ་ཏི. ཏི་པུ་མ་ཎྜ་ལ་སྶ མ་ཀ་ར་ད་ནྟ་ཙྪེ་ད་ནེ་ན་པི པ་རི་མ་ཛྫ་ན་མ་ཏྟེ་ན་པི, ཨུ་ད་ཀ་སཱ་ཊ་ཀ་སྶ ས་ཀིཾ ནི་ཝཱ་ས་ན་པཱ་རུ་པ་ནེ་ན་པི པ་རི་བྷོ་ག་སཱི་སེ་ན ཨཾ་སེ ཝཱ སཱི་སེ ཝཱ ཋ་པ་ན་མ་ཏྟེ་ན་པི, ཏ་ཎྜུ་ལཱ་དཱི་ནཾ པ་པྥོ་ཊ་ནེ་ན་པི ཏ་ཏོ ཨེ་ཀཾ ཝཱ དྭེ ཝཱ ཨ་པ་ན་ཡ་ནེ་ན་པི ཨ་ནྟ་མ་སོ ཨེ་ཀཾ པཱ་སཱ་ཎ་ས་ཀྑ་རཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཚ་ཌྜི་ཏ་མ་ཏྟེ་ན་པི, ས་པྤི་ཏེ་ལཱ་དཱི་ནཾ བྷཱ་ཛ་ན་ནྟ་ར་པ་ཨ་ཝ་ཏྟ་ནེ་ན་པི ཨ་ནྟ་མ་སོ ཏ་ཏོ མ་ཀྑི་ཀཾ ཝཱ ཀི་པི་ལླི་ཀཾ ཝཱ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཚ་ཌྜི་ཏ་མ་ཏྟེ་ན་པི, གུ་ལ༹་པི་ཎྜ་ཀ་སྶ མ་དྷུ་ར་བྷཱ་ཝ་ཛཱ་ན་ན་ཏྠཾ ན་ཁེ་ན ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨ་ཎུ་མ་ཏྟཾ ག་ཧི་ཏ་མ་ཏྟེ་ན་པི ཨ་གྒྷོ བྷ་སྶ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཡཾ ཀི་ཉྩི པཱ་ད་གྒྷ་ན་ཀཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ སཱ་མི་ཀེ་ཧི པ་རི་བྷོ་གེ་ན ཨཱུ་ནཾ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ན ཏཾ ཨ་ཝ་ཧ་ཊོ བྷི་ཀྑུ པཱ་རཱ་ཛི་ཀེ་ན ཀཱ་ཏ་བྦོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་གྒྷོ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦོ.
ཨེ་ཝཾ ཨི་མཱ་ནི ཏུ་ལ་ཡི་ཏྭཱ པ་ཉྩ ཋཱ་ནཱ་ནི དྷཱ་རེ་ཡྻ ཨ་ཏྠཾ ཝི་ཙ་ཀྑ་ཎོ, ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཝཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟིཾ ཝཱ ག་རུ་ཀཾ ཝཱ ལ་ཧུ་ཀཾ ཝཱ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ ཋ་པེ་ཡྻཱ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧུ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཙ་རི་ཡཱ –
‘‘སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ས་མཾ ཏེ་ན, ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩི ན ཝི་ཛྫ་ཏི;
ཨ་ནེ་ཀ་ན་ཡ་ཝོ་ཀི་ཎྞཾ, ག་མྦྷཱི་ར་ཏྠ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ.
‘‘ཏ་སྨཱ ཝ་ཏྠུ་མྷི ཨོ་ཏི་ཎྞེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཝི་ན་ཡ་ཉྙུ་ནཱ;
ཝི་ན་ཡཱ་ནུ་གྒ་ཧེ་ནེ་ཏྠ, ཀ་རོ་ནྟེ་ན ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ.
‘‘པཱ་ལི༹ཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐ་ཉྩེ་ཝ, སཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་མ་སེ་ས་ཏོ;
ཨོ་ག་ཡ྄ཧ ཨ་པྤ་མ་ཏྟེ་ན, ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
‘‘ཨཱ་པ་ཏྟི་ད་སྶ་ནུ་སྶཱ་ཧོ, ན ཀ་ཏྟ་བྦོ ཀུ་དཱ་ཙ་ནཾ;
པ་སྶི་སྶཱ་མི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི-མི་ཏི ཀ་ཡི་རཱ་ཐ མཱ་ན་སཾ.
‘‘པ་སྶི་ཏྭཱ་པི ཙ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ, ཨ་ཝ་ཏྭཱ་ཝ པུ་ན་པྤུ་ནཾ;
ཝཱི་མཾ་སི་ཏྭཱ་ཐ ཝི་ཉྙཱུ་ཧི, སཾ་ས་ནྡི་ཏྭཱ ཙ ཏཾ ཝ་དེ.
‘‘ཀ་པྤི་ཡེ་པི ཙ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ, ཙི་ཏྟ་སྶ ལ་ཧུ་ཝ་ཏྟི་ནོ;
ཝ་སེ་ན སཱ་མ་ཉྙ་གུ་ཎཱ, ཙ་ཝ་ནྟཱི་དྷ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ.
‘‘ཏ་སྨཱ པ་ར་པ་རི་ཀྑཱ་རཾ, ཨཱ་སཱི་ཝི་ས་མི་ཝོ་ར་གཾ;
ཨ་གྒིཾ ཝི་ཡ ཙ ས་མྤ་སྶཾ, ནཱ་མ་སེ་ཡྻ ཝི་ཙ་ཀྑ་ཎོ’’ཏི. (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༡.༡༦༠-༡ ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི);
༢༣༣. ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ་རོ་ཙ་ནཾ ཝི་ནི་ཙྪི་ན་ནྟེ་ན (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༡༩༧) པ་ན ‘‘ཀིཾ ཏེ ཨ་དྷི་ག་ཏཾ. ཀི་ནྟི ཏེ ཨ་དྷི་ག་ཏཾ, ཀ་དཱ ཏེ ཨ་དྷི་ག་ཏཾ, ཀ་ཏྠ ཏེ ཨ་དྷི་ག་ཏཾ, ཀ་ཏ་མེ ཏེ ཀི་ལེ་སཱ པ་ཧཱི་ནཱ, ཀ་ཏ་མེ་སཾ ཏྭཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ལཱ་བྷཱི’’ཏི ཨི་མཱ་ནི ཚ ཋཱ་ནཱ་ནི ཝི་སོ་དྷེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ས་ཙེ ཧི ཀོ་ཙི བྷི་ཀྑུ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ་དྷི་ག་མཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ, ན སོ ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ས་ཀྐཱ་རོ ཀཱ་ཏ་བྦོ, ཨི་མེ་སཾ པ་ན ཚ་ནྣཾ ཋཱ་ནཱ་ནཾ སོ་དྷ་ན་ཏྠཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྟ་བྦོ ‘‘ཀིཾ ཏེ ཨ་དྷི་ག་ཏཾ, ཀིཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ཧུ ཝི་མོ་ཀྑཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར’’ནྟི. ཡོ ཧི ཡེ་ན ཨ་དྷི་ག་ཏོ དྷ་མྨོ, སོ ཏ་སྶ པཱ་ཀ་ཊོ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ ‘‘ཨི་དཾ ནཱ་མ མེ ཨ་དྷི་ག་ཏ’’ནྟི ཝ་ད་ཏི, ཏ་ཏོ ‘‘ཀི་ནྟི ཏེ ཨ་དྷི་ག་ཏ’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ, ‘‘ཨ་ནི་ཙྩ་ལ་ཀྑ་ཎཱ་དཱི་སུ ཀིཾ དྷུ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ་ཏིཾ་སཱ་ཡ ཝཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ་དི་བྷེ་དེ་སུ ཝཱ དྷ་མྨེ་སུ ཀེ་ན མུ་ཁེ་ན ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སི་ཏྭཱ’’ཏི. ཡོ ཧི ཡ་སྶཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ, སོ ཏ་སྶ པཱ་ཀ་ཊོ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ ‘‘ཨ་ཡཾ ནཱ་མ མེ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ, ཨེ་ཝཾ མ་ཡཱ ཨ་དྷི་ག་ཏ’’ནྟི ཝ་ད་ཏི, ཏ་ཏོ ‘‘ཀ་དཱ ཏེ ཨ་དྷི་ག་ཏ’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ, ‘‘ཀིཾ པུ་བྦ་ཎྷེ, ཨུ་དཱ་ཧུ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ཀཱ་ལེ’’ཏི. ས་བྦེ་ས་ཉྷི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་དྷི་ག་ཏ་ཀཱ་ལོ པཱ་ཀ་ཊོ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ ‘‘ཨ་མུ་ཀ་སྨིཾ ནཱ་མ ཀཱ་ལེ ཨ་དྷི་ག་ཀ’’ནྟི ཝ་ད་ཏི, ཏ་ཏོ ‘‘ཀ་ཏྠ ཏེ ཨ་དྷི་ག་ཏ’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ, ‘‘ཀིཾ དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནེ, ཨུ་དཱ་ཧུ ར་ཏྟི་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ཨོ་ཀཱ་སེ’’ཏི. ས་བྦེ་ས་ཉྷི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་དྷི་ག་ཏོ་ཀཱ་སོ པཱ་ཀ་ཊོ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ ‘‘ཨ་མུ་ཀ་སྨིཾ ནཱ་མ མེ ཨོ་ཀཱ་སེ ཨ་དྷི་ག་ཏ’’ནྟི ཝ་ད་ཏི, ཏ་ཏོ ‘‘ཀ་ཏ་མེ ཏེ ཀི་ལེ་སཱ པ་ཧཱི་ནཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ, ‘‘ཀིཾ པ་ཋ་མ་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ, ཨུ་དཱ་ཧུ དུ་ཏི་ཡཱ་དི་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ’’ཏི. ས་བྦེ་ས་ཉྷི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་དྷི་ག་ཏ་མ་གྒེ་ན པ་ཧཱི་ནཱ ཀི་ལེ་སཱ པཱ་ཀ་ཊཱ ཧོ་ནྟི.
ས་ཙེ ‘‘ཨི་མེ ནཱ་མ མེ ཀི་ལེ་སཱ པ་ཧཱི་ནཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཏ་ཏོ ‘‘ཀ་ཏ་མེ་སཾ ཏྭཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ལཱ་བྷཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ, ‘‘ཀིཾ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་སྶ, ཨུ་དཱ་ཧུ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶཱ’’ཏི. ས་བྦེ་ས་ཉྷི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་དྷི་ག་ཏ་དྷ་མྨོ པཱ་ཀ་ཊོ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ ‘‘ཨི་མེ་སཾ ནཱ་མཱ་ཧཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ལཱ་བྷཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ་པི་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ན ས་དྡྷཱ་ཏ་བྦཾ. བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ ཧི ཨུ་གྒ་ཧ་པ་རི་པུ་ཙྪཱ་ཀུ་ས་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨི་མཱ་ནི ཚ ཋཱ་ནཱ་ནི སོ་དྷེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟི, ཨི་མ་སྶ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ག་མ་ན་པ་ཊི་པ་དཱ སོ་དྷེ་ཏ་བྦཱ. ཡ་དི ཨཱ་ག་མ་ན་པ་ཊི་པ་དཱ ན སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ‘‘ཨི་མཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨོ ནཱ་མ ན ལ་བྦྷ་ཏཱི’’ཏི ཨ་པ་ནེ་ཏ་བྦོ. ཡ་དི པ་ན་སྶ ཨཱ་ག་མ་ན་པ་ཊི་པ་དཱ སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཏཱི་སུ སི་ཀྑཱ་སུ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཛཱ་ག་རི་ཡ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཙ་ཏཱུ་སུ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ཨ་ལ་གྒོ ཨཱ་ཀཱ་སེ པཱ་ཎི་ས་མེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ སཾ་ས་ནྡ་ཏི. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ག་ངྒོ་ད་ཀཾ ཡ་མུ་ནོ་ད་ཀེ་ན སཾ་ས་ནྡ་ཏི ས་མེ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ སུ་པ་ཉྙ་ཏྟཱ ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ནི་བྦཱ་ན་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ, སཾ་ས་ནྡ་ཏི ནི་བྦཱ་ན་ཉྩ པ་ཊི་པ་དཱ ཙཱ’’ཏི (དཱི. ནི. ༢.༢༩༦) ཝུ་ཏྟ་ས་དི་སཾ ཧོ་ཏི. ཨ་པི་ཙ ཁོ ན ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན་པི ས་ཀྐཱ་རོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ཀ་སྨཱ? ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཧི པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ་པི ས་ཏོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ས་དི་སཱ པ་ཊི་པ་ཏྟི ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ སོ བྷི་ཀྑུ ཏེ་ཧི ཏེ་ཧི ཨུ་པཱ་ཡེ་ཧི ཨུ་ཏྟཱ་སེ་ཏ་བྦོ. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ནཱ་མ ཨ་ས་ནི་ཡཱ་པི མ་ཏྠ་ཀེ པ་ཏ་མཱ་ནཱ་ཡ བྷ་ཡཾ ཝཱ ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཾ ཝཱ ལོ་མ་ཧཾ་སོ ཝཱ ན ཧོ་ཏི, པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀེ་ན་པི ཧོ་ཏི.
ཏ་ཏྲི་མཱ་ནི ཝ་ཏྠཱུ་ནི (མ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༣.༡༠༢) – དཱི་གྷ་བྷཱ་ཎ་ཀ་ཨ་བྷ་ཡ་ཏྠེ་རོ ཀི་ར ཨེ་ཀཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀཾ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ད་ཧ་ར་སྶ ས་ཉྙཾ ཨ་དཱ་སི. སོ ཏཾ ན་ཧཱ་ཡ་མཱ་ནཾ ཀ་ལྱཱ་ཎཱི་ན་དཱི་མུ་ཁ་དྭཱ་རེ ནི་མུ་ཛྫི་ཏྭཱ པཱ་དེ ཨ་གྒ་ཧེ་སི. པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀོ ‘‘ཀུ་མྦྷཱི་ལོ’’ཏི ས་ཉྙཱ་ཡ མ་ཧཱ་ས་དྡ་མ་ཀཱ་སི, ཏ་དཱ ནཾ ‘‘པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ’’ཏི ཛཱ་ནིཾ་སུ.
ཙ་ནྡ་མུ་ཁ་ཏི་སྶ་རཱ་ཛ་ཀཱ་ལེ པ་ན མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རེ ས་ངྒྷ་ཏྠེ་རོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ དུ་བྦ་ལ་ཙ་ཀྑུ་ཀོ ཝི་ཧཱ་རེ་ཡེ་ཝ ཨ་ཙྪ་ཏི. རཱ་ཛཱ ‘‘ཐེ་རཾ པ་རི་གྒ་ཎྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི བྷི་ཀྑཱུ་སུ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་རཾ ག་ཏེ་སུ ཨ་པྤ་ས་དྡོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ས་པྤོ ཝི་ཡ པཱ་དེ ཨ་གྒ་ཧེ་སི. ཐེ་རོ སི་ལཱ་ཐ་མྦྷོ ཝི་ཡ ནི་ཙྩ་ལོ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘ཀོ ཨེ་ཏྠཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཏི་སྶོ’’ཏི? ‘‘སུ་ག་ནྡྷཾ ཝཱ་ཡ་སི ནོ ཏི་སྶཱ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ བྷ་ཡཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི.
ཨེ་ཀ་ཙྩོ པ་ན པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ་པི ཨ་ཏི་སཱུ་རོ ཧོ་ཏི ནི་བྦྷ་ཡོ. སོ ར་ཛ་ནཱི་ཡེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན པ་རི་གྒ་ཎྷི་ཏ་བྦོ. ཝ་ས་བྷ་རཱ་ཛཱ་པི ཨེ་ཀཾ ཐེ་རཾ པ་རི་གྒ་ཎྷ་མཱ་ནོ གྷ་རེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ བ་ད་ར་སཱ་ལ༹་ཝཾ མ་དྡ་མཱ་ནོ ནི་སཱི་དི. མ་ཧཱ་ཐེ་ར་སྶ ཁེ་ལོ༹ ཙ་ལི་ཏོ, ཐེ་ར་སྶ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་བྷཱ་ཝོ ཨཱ་ཝི་བྷཱུ་ཏོ. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཧི ར་ས་ཏ་ཎྷཱ ནཱ་མ སུ་པྤ་ཧཱི་ནཱ, དི་བྦེ་སུ་པི ར་སེ་སུ ནི་ཀ་ནྟི ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨི་མེ་ཧི ཨུ་པཱ་ཡེ་ཧི པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཙ་སྶ བྷ་ཡཾ ཝཱ ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཾ ཝཱ ར་ས་ཏ་ཎྷཱ ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ‘‘ན ཙ ཏྭཾ ཨ་ར་ཧཱ’’ཏི ཨ་པ་ནེ་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ པ་ན ཨ་བྷཱི་རུ ཨ་ཙྪ་མྦྷཱི ཨ་ནུ་ཏྲཱ་སཱི ཧུ་ཏྭཱ སཱི་ཧོ ཝི་ཡ ནི་སཱི་ད་ཏི, དི་བྦཱ་ར་མྨ་ཎེ་པི ནི་ཀ་ནྟིཾ ན ཛ་ནེ་ཏི, ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ ས་མྤ་ནྣ་ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎོ ས་མ་ནྟཱ རཱ་ཛ་རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་དཱི་ཧི པེ་སི་ཏཾ ས་ཀྐཱ་རཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ་རོ་ཙ་ནཾ ཝི་ནི་ཙྪི་ནི་ཏ་བྦཾ.
༢༣༤. ས་ཀ་ལེ པ་ན ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡེ (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༡.༤༥) ཀོ་ས་ལླཾ པ་ཏྠ་ཡ་ནྟེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ ཝི་ན་ཡོ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦོ.
ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་ཉྷི ཝི་ན་ཡཾ, མ་ཧཱ་ཐེ་རཱ མ་ཧི་དྡྷི་ཀཱ;
ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ པ་ཀཱ་སེ་སུཾ, དྷ་མྨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀཱ པུ་རཱ.
ཀ་ཏ་མཾ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ? སུ་ཏྟཾ སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དཾ ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏི་ནྟི. ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨཱ་ཧ་ཙྩ་པ་དེ་ན ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ར་སེ་ན ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཾ་སེ་ན ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཱ’’ཏི (མི. པ. ༤.༢.༣). ཨེ་ཏྠ ཧི ཨཱ་ཧ་ཙྩ་པ་དནྟི སུ་ཏྟཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ར་སོཏི སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མཾ. ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཾ་སོཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དོ. ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོཏི ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏི.
ཏ་ཏྠ སུ་ཏྟཾ ནཱ་མ ས་ཀ་ལ་ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀེ པཱ་ལི༹.
སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མཾ ནཱ་མ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་པ་དེ་སཱ. ཡེ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཱ –
‘‘ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ ‘ཨི་དཾ ན ཀ་པྤ་ཏཱི’ཏི ཨ་པྤ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཾ, ཏ་ཉྩེ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ ཨ་ནུ་ལོ་མེ་ཏི, ཀ་པྤི་ཡཾ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏི, ཏཾ ཝོ ན ཀ་པྤ་ཏི. ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ ‘ཨི་དཾ ན ཀ་པྤ་ཏཱི’ཏི ཨ་པྤ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཾ, ཏ་ཉྩེ ཀ་པྤི་ཡཾ ཨ་ནུ་ལོ་མེ་ཏི, ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏི, ཏཾ ཝོ ཀ་པྤ་ཏི. ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ ‘ཨི་དཾ ཀ་པྤ་ཏཱི’ཏི ཨ་ན་ནུ་ཉྙཱ་ཏཾ, ཏཾ ཙེ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ ཨ་ནུ་ལོ་མེ་ཏི, ཀ་པྤི་ཡཾ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏི, ཏཾ ཝོ ན ཀ་པྤ་ཏི. ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ ‘ཨི་དཾ ཀ་པྤ་ཏཱི’ཏི ཨ་ན་ནུ་ཉྙཱ་ཏཾ, ཏ་ཉྩེ ཀ་པྤི་ཡཾ ཨ་ནུ་ལོ་མེ་ཏི, ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏི, ཏཾ ཝོ ཀ་པྤ་ཏཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༣༠༥).
ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དོ ནཱ་མ དྷ་མྨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ནྟ་ས་ཏེ་ཧི ཋ་པི་ཏཱ པཱ་ལི༹་ཝི་ནི་མུ་ཏྟཱ ཨོ་ཀྐ་ནྟ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟཱ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཏ་ནྟི.
ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏི ནཱ་མ སུ་ཏྟ་སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མ་ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དེ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མཱ་ནེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནུ་བུ་དྡྷི་ཡཱ ན་ཡ་གྒཱ་ཧེ་ན ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ་ཀཱ་ར་ཀ་ཐ་ནཾ.
ཨ་པི་ཙ སུ་ཏྟ་ནྟཱ་བྷི་དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ཨཱ་ག་ཏོ ས་བྦོ་པི ཐེ་ར་ཝཱ་དོ ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏི ནཱ་མ. ཏཾ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ནྟེ་ན ན ད་ལ༹ྷ་གྒཱ་ཧཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝོ་ཧ་རི་ཏ་བྦཾ, ཀཱ་ར་ཎཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠེ་ན པཱ་ལི༹ཾ, པཱ་ལི༹་ཡཱ ཙ ཨ་ཏྠཾ སཾ་ས་ནྡི་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ, ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དེ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཏ་ཏྠ ཨོ་ཏ་ར་ཏི ཙེ་ཝ ས་མེ་ཏི ཙ, ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ནེ་ཝ ཨོ་ཏ་ར་ཏི ན ས་མེ་ཏི, ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཡ་ཉྷི ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏི ནཱ་མ ས་བྦ་དུ་བྦ་ལཱ, ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏི་ཏོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དོ བ་ལ་ཝ་ཏ་རོ.
ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དོ་པི སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མེ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ ཨོ་ཏ་ར་ནྟོ ས་མེ་ནྟོ ཨེ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ, ཨི་ཏ་རོ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་ད་ཏོ ཧི སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མཾ བ་ལ་ཝ་ཏ་རཾ.
སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མ་མྤི སུ་ཏྟེ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ ཨོ་ཏ་ར་ནྟཾ ས་མེ་ནྟ་མེ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ཨི་ཏ་རཾ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ཧི སུ་ཏྟ་མེ་ཝ བ་ལ་ཝ་ཏ་རཾ. སུ་ཏྟ་ཉྷི ཨ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ཀཱ་ར་ཀ་ས་ངྒྷ་ས་དི་སཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཋི་ཏ་ཀཱ་ལ་ས་དི་སཾ. ཏ་སྨཱ ཡ་དཱ དྭེ བྷི་ཀྑཱུ སཱ་ཀ་ཙྪ་ནྟི, ས་ཀ་ཝཱ་དཱི སུ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏི, པ་ར་ཝཱ་དཱི སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མཾ. ཏེ་ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཁེ་པཾ ཝཱ ག་ར་ཧཾ ཝཱ ཨ་ཀ་ཏྭཱ སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མཾ སུ་ཏྟེ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨོ་ཏ་ར་ཏི ས་མེ་ཏི, ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ནོ ཙེ, ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ, སུ་ཏྟ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐཱ་ཡཾ སུ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏི, པ་རོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དཾ. ཏེ་ཧི་པི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཁེ་པཾ ཝཱ ག་ར་ཧཾ ཝཱ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དོ སུ་ཏྟེ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ཨོ་ཏ་ར་ཏི ས་མེ་ཏི, ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཨ་ནོ་ཏ་ར་ནྟོ ཨ་ས་མེ་ནྟོ ཙ གཱ་ར་ཡ྄ཧཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དོ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦོ, སུ་ཏྟ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐཱ་ཡཾ སུ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏི, པ་རོ ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏིཾ. ཏེ་ཧི་པི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཁེ་པཾ ཝཱ ག་ར་ཧཾ ཝཱ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏི སུ་ཏྟེ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨོ་ཏ་ར་ཏི ས་མེ་ཏི, ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ, ནོ ཙེ, ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ, སུ་ཏྟ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཋཱ་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ཐཱ་ཡཾ སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏི, པ་རོ སུ་ཏྟཾ, སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མེ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨོ་ཏ་ར་ཏི ས་མེ་ཏི, ཏི་སྶོ ས་ངྒཱི་ཏི་ཡོ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷཾ པཱ་ལི༹་ཨཱ་ག་ཏཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ནོ ཙེ ཏ་ཐཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ན ཨོ་ཏ་ར་ཏི ན ས་མེ་ཏི, བཱ་ཧི་ར་ཀ་སུ་ཏྟཾ ཝཱ ཧོ་ཏི སི་ལོ་ཀོ ཝཱ ཨ་ཉྙཾ ཝཱ གཱ་ར་ཡ྄ཧ་སུ་ཏྟཾ གུ་ལ༹ྷ་ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་གུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡ་ཝེ་ད་ལླཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཏོ ཨཱ་བྷ་ཏཾ, ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ, སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐཱ་ཡཾ སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏི, པ་རོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དཾ. ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དོ སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མེ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ཨོ་ཏ་ར་ཏི ས་མེ་ཏི, ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ནོ ཙེ, ན ག་ཧེ་ཏ་བྦོ, སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མེ་ཡེ་ཝ ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐཱ་ཡཾ སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏི, པ་རོ ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏིཾ. ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏི སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མེ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨོ་ཏ་ར་ཏི ས་མེ་ཏི, ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ. ནོ ཙེ, ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ, སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མེ་ཡེ་ཝ ཋཱ་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ཐཱ་ཡཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏི, པ་རོ སུ་ཏྟཾ. སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དེ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨོ་ཏ་ར་ཏི ས་མེ་ཏི, ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཨི་ཏ་རཾ གཱ་ར་ཡ྄ཧ་སུ་ཏྟཾ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དེ་ཡེ་ཝ ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐཱ་ཡཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏི, པ་རོ སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མཾ. སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དེ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཨོ་ཏ་ར་ནྟཾ ས་མེ་ནྟ་མེ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ཨི་ཏ་རཾ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དེ་ཡེ་ཝ ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐཱ་ཡཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏི, པ་རོ ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏིཾ. ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དེ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨོ་ཏ་ར་ཏི ས་མེ་ཏི, ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ. ནོ ཙེ, ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དེ་ཡེ་ཝ ཋཱ་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ཐ པ་ནཱ་ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏི, པ་རོ སུ་ཏྟཾ. སུ་ཏྟཾ ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏི་ཡཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨོ་ཏ་ར་ཏི ས་མེ་ཏི, ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཨི་ཏ་རཾ གཱ་ར་ཡ྄ཧ་སུ་ཏྟཾ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏི་ཡ་མེ་ཝ ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐཱ་ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏི, པ་རོ སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མཾ. སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མཾ ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏི་ཡཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཨོ་ཏ་ར་ནྟཾ ས་མེ་ནྟ་མེ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ཨི་ཏ་རཾ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏི་ཡ་མེ་ཝ ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐཱ་ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏི, པ་རོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དཾ. ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དོ ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏི་ཡཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ཨོ་ཏ་ར་ཏི ས་མེ་ཏི, ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཨི་ཏ་རོ གཱ་ར་ཡ྄ཧཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དོ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦོ, ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏི་ཡ་མེ་ཝ ཋཱ་ཏ་བྦཾ, ཨ་ཏྟ་ནོ ག་ཧ་ཎ་མེ་ཝ བ་ལི་ཡཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ས་བྦ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཙ ཁེ་པོ ཝཱ ག་ར་ཧཱ ཝཱ ན ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ཏི.
ཨ་ཐ པ་ནཱ་ཡཾ ཀ་པྤི་ཡ་ནྟི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏི, པ་རོ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ནྟི, སུ་ཏྟེ ཙ སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མེ ཙ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཀ་པྤི་ཡཾ ཧོ་ཏི, ཀ་པྤི་ཡེ ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ, ཨ་ཀ་པྤི་ཡེ ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐཱ་ཡཾ ཏ་སྶ ཀ་པྤི་ཡ་བྷཱ་ཝ་སཱ་དྷ་ཀཾ སུ་ཏྟ་ཏོ བ་ཧུཾ ཀཱ་ར་ཎ་ཉྩ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཉྩ ད་སྶེ་ཏི, པ་རོ ཀཱ་ར་ཎཾ ན ཝི་ནྡ་ཏི, ཀ་པྤི་ཡེ་ཝ ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐ པ་རོ ཏ་སྶ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་བྷཱ་ཝ་སཱ་དྷ་ཀཾ སུ་ཏྟ་ཏོ བ་ཧུཾ ཀཱ་ར་ཎ་ཉྩ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཉྩ ད་སྶེ་ཏི, ཨ་ནེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ག་ཧ་ཎ་ནྟི ཀ་ཏྭཱ ད་ལ༹ྷཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ན ཋཱ་ཏ་བྦཾ, ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ཨ་ཀ་པྤི་ཡེ ཨེ་ཝ ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐ དྭི་ནྣ་མྤི ཀཱ་ར་ཎ་ཙྪཱ་ཡཱ དི་སྶ་ཏི, པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ་ཡེ་ཝ སཱ་དྷུ, ཨ་ཀ་པྤི་ཡེ ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ཝི་ན་ཡ་ཉྷི པ་ཏྭཱ ཀ་པྤི་ཡཱ་ཀ་པྤི་ཡ་ཝི་ཙཱ་ར་ཎཾ ཨཱ་ག་མྨ རུ་ནྡྷི་ཏ་བྦཾ, གཱ་ལ༹ྷཾ ཀ་ཏྟ་བྦཾ, སོ་ཏཾ པ་ཙྪི་ནྡི་ཏ་བྦཾ, ག་རུ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ཡེ་ཝ ཋཱ་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ཐ པ་ནཱ་ཡཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ནྟི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏི, པ་རོ ཀ་པྤི་ཡ་ནྟི, སུ་ཏྟེ ཙ སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མེ ཙ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཀ་པྤི་ཡཾ ཧོ་ཏི, ཀ་པྤི་ཡེ ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ, ཨ་ཀ་པྤི་ཡེ ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐཱ་ཡཾ བ་ཧཱུ་ཧི སུ་ཏྟ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི, པ་རོ ཀཱ་ར་ཎཾ ན ཝི་ནྡ་ཏི, ཨ་ཀ་པྤི་ཡེ ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐ པ་རོ བ་ཧཱུ་ཧི སུ་ཏྟ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཀ་པྤི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ན ཝི་ནྡ་ཏི, ཀ་པྤི་ཡེ ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐ དྭི་ནྣ་མྤི ཀཱ་ར་ཎ་ཙྪཱ་ཡཱ དི་སྶ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ ག་ཧ་ཎཾ ན ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏ་བྦཾ. ཡ་ཐཱ ཙཱ་ཡཾ ཀ་པྤི་ཡཱ་ཀ་པྤི་ཡེ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཀ་པྤི་ཡེ ཙ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝུ་ཏྟོ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཨཱ་པ་ཏྟི་ཝཱ་དེ ཨཱ་པ་ཏྟཱ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཝཱ་དེ ཙ, ལ་ཧུ་ཀ་ག་རུ་ཀཱ་པ་ཏྟི་ཝཱ་དེ ག་རུ་ཀ་ལ་ཧུ་ཀཱ་པ་ཏྟི་ཝཱ་དེ ཙཱ་པི ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ནཱ་མ་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ ཧི ཨེ་ཏྠ ནཱ་ནཾ, ཡོ་ཛ་ནཱ་ན་ཡེ ནཱ་ནཾ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ན ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཾ.
ཨེ་ཝཾ ཀ་པྤི་ཡཱ་ཀ་པྤི་ཡཱ་དི་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡེ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཡོ སུ་ཏྟ་སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མ་ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་ད་ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏཱི་སུ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཀཱ་ར་ཎཾ ལ་བྷ་ཏི, ཏ་སྶ ཝཱ་དེ ཋཱ་ཏ་བྦཾ, ས་བྦ་སོ པ་ན ཀཱ་ར་ཎ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟེ་ན སུ་ཏྟཾ ན ཛ་ཧི་ཏ་བྦཾ, སུ་ཏྟ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཋཱ་ཏ་བྦ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ས་ཀ་ལ་ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡེ ཀོ་ས་ལླཾ པ་ཏྠ་ཡ་ནྟེ་ན ཨ་ཡཾ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ ཝི་ན་ཡོ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦོ.
ཨི་མ་ཉྩ པ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཝི་ན་ཡཾ ཉ་ཏྭཱ་པི ཝི་ན་ཡ་དྷ་རེ་ན པུ་གྒ་ལེ་ན ཏི་ལ་ཀྑ་ཎ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཏཱི་ཎི ཧི ཝི་ན་ཡ་དྷ་ར་སྶ ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི? སུ་ཏྟ་ཉྩ་སྶ སྭཱ་ག་ཏཾ ཧོ་ཏི སུ་པྤ་ཝ་ཏྟི སུ་ཝི་ནི་ཙྪི་ཏཾ སུ་ཏྟ་ཏོ ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་སོ་ཏི ཨི་ད་མེ་ཀཾ ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཝི་ན་ཡེ ཁོ པ་ན ཋི་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་སཾ་ཧཱི་རོ་ཏི ཨི་དཾ དུ་ཏི་ཡཾ. ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་པ་ར་མྤ་རཱ ཁོ པ་ན་སྶ སུ་གྒ་ཧི་ཏཱ ཧོ་ཏི སུ་མ་ན་སི་ཀ་ཏཱ སཱུ་པ་དྷཱ་རི་ཏཱ་ཏི ཨི་དཾ ཏ་ཏི་ཡཾ.
ཏ་ཏྠ སུ་ཏྟཾ ནཱ་མ ས་ཀ་ལཾ ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀཾ. ཏ་ད་སྶ སྭཱ་ག་ཏཾ ཧོ་ཏཱིཏི སུ་ཊྛུ ཨཱ་ག་ཏཾ. སུ་པྤ་ཝ་ཏྟཱིཏི སུ་ཊྛུ པ་ཝ་ཏྟཾ པ་གུ་ཎཾ ཝཱ་ཙུ་གྒ་ཏཾ. སུ་ཝི་ནི་ཙྪི་ཏཾ སུ་ཏྟ་སོ ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་སོཏི པཱ་ལི༹་ཏོ ཙ པ་རི་པུ་ཙྪ་ཏོ ཙ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཏོ ཙ སུ་ཝི་ནི་ཙྪི་ཏཾ ཧོ་ཏི ཀ་ངྑཱ་ཚེ་ད་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏཾ. ཝི་ན་ཡེ ཁོ པ་ན ཋི་ཏོ ཧོ་ཏཱིཏི ཝི་ན་ཡེ ལ་ཛྫི་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨ་ལ་ཛྫཱི ཧི བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ་པི ས་མཱ་ནོ ལཱ་བྷ་ག་རུ་ཀ་ཏཱ་ཡ ཏ་ནྟིཾ ཝི་སཾ་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨུ་དྡྷ་མྨཾ ཨུ་བྦི་ན་ཡཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ དཱི་པེ་ཏྭཱ སཱ་ས་ནེ མ་ཧ་ནྟཾ ཨུ་པ་དྡ་ཝཾ ཀ་རོ་ཏི, ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་མྤི ས་ངྒྷ་རཱ་ཛི་མྤི ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི. ལ་ཛྫཱི པ་ན ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ཀོ སི་ཀྑཱ་ཀཱ་མོ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཧེ་ཏུ་པི ཏ་ནྟིཾ ཨ་ཝི་སཾ་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་མེ་ཝ ཝི་ན་ཡ་མེ་ཝ དཱི་པེ་ཏི, ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ ག་རུ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པེ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི པུ་བྦེ མ་ཧཱ་ཐེ་རཱ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཝཱ་ཙཾ ནི་ཙྪཱ་རེ་སུཾ ‘‘ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ལ་ཛྫཱི ར་ཀྑི་སྶ་ཏི, ལ་ཛྫཱི ར་ཀྑི་སྶ་ཏི, ལ་ཛྫཱི ར་ཀྑི་སྶ་ཏཱི’’ཏི (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༡.༤༥). ཨེ་ཝཾ ཡོ ལ་ཛྫཱི, སོ ཝི་ན་ཡཾ ཨ་ཝི་ཛ་ཧ་ནྟོ ཨ་ཝོ་ཀྐ་མ་ནྟོ ལ་ཛྫི་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ཝི་ན་ཡེ ཋི་ཏོ ཧོ་ཏི སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏོ་ཏི.
ཨ་སཾ་ཧཱི་རོཏི སཾ་ཧཱི་རོ ནཱ་མ ཡོ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝཱ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝཱ ཧེ་ཊྛ་ཏོ ཝཱ ཨུ་པ་རི་ཏོ ཝཱ པ་ད་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཝཱ པུ་ཙྪི་ཡ་མཱ་ནོ ཝི་ཏྠུ་ན་ཏི ཝི་པྥ་ནྡ་ཏི ས་ནྟི་ཊྛི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཡཾ ཡཾ པ་རེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏཾ ཏཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ས་ཀ་ཝཱ་དཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ པ་ར་ཝཱ་དཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཡོ པ་ན པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝཱ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝཱ ཧེ་ཊྛུ་པ་རི་ཡེ་ན ཝཱ པ་ད་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཝཱ པུ་ཙྪི་ཡ་མཱ་ནོ ན ཝི་ཏྠུ་ན་ཏི ན ཝི་པྥ་ནྡ་ཏི, ཨེ་ཀེ་ཀ་ལོ་མཾ ས་ཎྜཱ་སེ་ན ག་ཎྷ་ནྟོ ཝི་ཡ ‘‘ཨེ་ཝཾ མ་ཡཾ ཝ་དཱ་མ, ཨེ་ཝཾ ནོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ ཝ་ད་ནྟཱི’’ཏི ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི, ཡ་མྷི པཱ་ལི༹ ཙ པཱ་ལི༹་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཙ སུ་ཝ་ཎྞ་བྷཱ་ཛ་ནེ པ་ཀྑི་ཏྟ་སཱི་ཧ་ཝ་སཱ ཝི་ཡ པ་རི་ཀྑ་ཡཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཾ ཨ་ག་ཙྪ་ནྟོ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཨ་སཾ་ཧཱི་རོ’’ཏི.
ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་པ་ར་མྤ་རཱ ཁོ པ་ན་སྶ སུ་གྒ་ཧི་ཏཱ ཧོ་ཏཱིཏི ཐེ་ར་པ་ར་མྤ་རཱ ཝཾ་ས་པ་ར་མྤ་རཱ ཨ་སྶ སུ་ཊྛུ ག་ཧི་ཏཱ ཧོ་ཏི. སུ་མ་ན་སི་ཀ་ཏཱཏི སུ་ཊྛུ མ་ན་སི་ཀ་ཏཱ, ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏ་མ་ཏྟེ ཨུ་ཛྫ་ལི་ཏ་པ་དཱི་པོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. སཱུ་པ་དྷཱ་རི་ཏཱཏི སུ་ཊྛུ ཨུ་པ་དྷཱ་རི་ཏཱ པུ་བྦཱ་པ་རཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཏོ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཀཱ་ར་ཎ་ཏོ ཙ ཨུ་པ་དྷཱ་རི་ཏཱ. ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏིཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སུ་དྡྷི་ཡཱ ཝ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི, ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨ་སུ་ཀཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་གྒ་ཎྷི, སོ ཨ་སུ་ཀ་སྶཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ས་བྦཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་པ་ར་མྤ་རཾ ཐེ་ར་ཝཱ་ད་ངྒཾ ཧ་རི་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ ཨུ་པཱ་ལི་ཏྠེ་རོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་གྒ་ཎྷཱི་ཏི པཱ་པེ་ཏྭཱ ཋ་པེ་ཏི, ཏ་ཏོ་པི ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་ལི་ཏྠེ་རོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་གྒ་ཎྷི, དཱ་ས་ཀ་ཏྠེ་རོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཨུ་པཱ་ལི་ཏྠེ་ར་སྶ, སོ་ཎ་ཏྠེ་རོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ དཱ་ས་ཀ་ཏྠེ་ར་སྶ, སི་གྒ་ཝ་ཏྠེ་རོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ སོ་ཎ་ཏྠེ་ར་སྶ, མོ་གྒ་ལི་པུ་ཏྟ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ སི་གྒ་ཝ་ཏྠེ་ར་སྶ ཙ་ཎྜ་ཝ་ཛྫི་ཏྠེ་ར་སྶ ཙཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་བྦཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་པ་ར་མྤ་རཾ ཐེ་ར་ཝཱ་ད་ངྒཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ ཋ་པེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏཱ ཧི ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་པ་ར་མྤ་རཱ སུ་གྒ་ཧི་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟེ་ན པ་ན ཨ་ཝ་སྶཾ དྭེ ཏ་ཡོ པ་རི་ཝ་ཊྚཱ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཱ. ས་བྦ་པ་ཙྪི་མེ་ན ཧི ན་ཡེ་ན ཡ་ཐཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ཙ་རི་ཡོ ཙ པཱ་ལི༹་ཉྩ པ་རི་པུ་ཙྪ་ཉྩ ཝ་ད་ནྟི, ཏ་ཐཱ ཉཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཨི་མེ་ཧི ཙ པ་ན ཏཱི་ཧི ལ་ཀྑ་ཎེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ་ན ཝི་ན་ཡ་དྷ་རེ་ན ཝ་ཏྠུ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཏྠཾ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏེ ས་ངྒྷེ ཨོ་ཏི་ཎྞེ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཙོ་ད་ཀེ་ན ཙ ཙུ་དི་ཏ་ཀེ་ན ཙ ཝུ་ཏྟེ ཝ་ཏྟ་བྦེ ས་ཧ་སཱ ཨ་ཝི་ནི་ཙྪི་ནི་ཏྭཱ་ཝ ཚ ཋཱ་ནཱ་ནི ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཚ? ཝ་ཏྠུ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཾ, མཱ་ཏི་ཀཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཱ, པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཾ, ཏི་ཀ་པ་རི་ཙྪེ་དོ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦོ, ཨ་ནྟ་རཱ་པ་ཏྟི ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཱ, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཱ་ཏི.
ཝ་ཏྠུཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ་པི ཧི ‘‘ཏི་ཎེ་ན ཝཱ པ་ཎྞེ་ན ཝཱ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ནྟ་བྦཾ, ན ཏྭེ་ཝ ན་གྒེ་ན ཨཱ་ག་ནྟ་བྦཾ, ཡོ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི (པཱ་རཱ. ༥༡༧) ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀ་ཙྩཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ པ་སྶ་ཏི, སོ ཏཾ སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་སྶ་ཏི.
མཱ་ཏི་ཀཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ་པི ‘‘ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ་ཝཱ་དེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ (པཱ་ཙི. ༣) ན་ཡེ་ན པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ པ་སྶ་ཏི, སོ ཏཾ སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་སྶ་ཏི.
པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ་པི ‘‘ཨ་ཀྑ་ཡི་ཏེ ས་རཱི་རེ མེ་ཐུ་ནཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སྶ. ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཁ་ཡི་ཏེ ས་རཱི་རེ མེ་ཐུ་ནཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (པཱ་རཱ. ༥༩ ཨ་ཏྠ་ཏོ ས་མཱ་ནཾ) ན་ཡེ་ན ས་ཏྟ་ནྣཾ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ པ་སྶ་ཏི, སོ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཏོ སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་སྶ་ཏི.
ཏི་ཀ་པ་རི་ཙྪེ་དཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ་པི ཏི་ཀ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཾ ཝཱ ཏི་ཀ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ ཝཱ ཏི་ཀ་དུ་ཀྐ་ཊཾ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཝཱ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཏི་ཀ་པ་རི་ཙྪེ་དེ པ་སྶ་ཏི, སོ ཏ་ཏོ སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་སྶ་ཏི.
ཨ་ནྟ་རཱ་པ་ཏྟིཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ་པི ‘‘པ་ཊི་ལཱ་ཏཾ ཨུ་ཀྑི་པ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི (པཱ་ཙི. ༣༥༥) ཨེ་ཝཾ ཡཱ སི་ཀྑཱ་པ་ད་ནྟ་རེ་སུ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏི, ཏཾ པ་སྶ་ཏི, སོ ཏཾ སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་སྶ་ཏི.
ཨ་ནཱ་པ་ཏྟིཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ་པི ‘‘ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི བྷི་ཀྑུ ཨ་སཱ་དི་ཡ་ནྟ་སྶ, ཨ་ཐེ་ཡྻ་ཙི་ཏྟ་སྶ, ན མ་ར་ཎཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་སྶ, ཨ་ནུ་ལླ་པ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་སྶ, ན མོ་ཙ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་སྶ ཨ་ས་ཉྩི་ཙྩ ཨ་ས་ཏི་ཡཱ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶཱ’’ཏི (པཱ་རཱ. ༧༢, ༡༣༦, ༡༨༠, ༢༢༥, ༢༦༣ ཐོ་ཀཾ ཐོ་ཀཾ ཝི་ས་དི་སཾ) ཨེ་ཝཾ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ སི་ཀྑཱ་པ་དེ ནི་དྡི་ཊྛཾ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟིཾ པ་སྶ་ཏི, སོ ཏཾ སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་སྶ་ཏི.
ཡོ ཧི བྷི་ཀྑུ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་ཝི་ན་ཡ་ཀོ་ཝི་དོ ཏི་ལ་ཀྑ་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ ཨི་མཱ་ནི ཚ ཋཱ་ནཱ་ནི ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་སྶ་ཏི, ཏ་སྶ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཨ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟི་ཡོ བུ་དྡྷེ་ན ས་ཡཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཝི་ནི་ཙྪི་ཏ་ས་དི་སོ ཧོ་ཏི. ཏཾ ཙེ ཨེ་ཝཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀུ་ས་ལཾ བྷི་ཀྑུཾ ཀོ་ཙི ཀ་ཏ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ བྷི་ཀྑུ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻ, ཏེ་ན སཱ་དྷུ་ཀཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ས་ཙེ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏི, ‘‘ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ས་ཙེ པ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏི, སཱ དེ་ས་ནཱ་གཱ་མི་ནཱི ཙེ, ‘‘དེ་ས་ནཱ་གཱ་མི་ནཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནཱི ཙེ, ‘‘ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཨ་ཐ་སྶ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཙྪཱ་ཡཱ དི་སྶ་ཏི, ‘‘པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཀ་སྨཱ? མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ ཧི ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ ཙ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀོ, ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་མ་ན་ཨུ་སྶ་ཝི་གྒ་ཧ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མཱ པ་ན སུ་ཁུ་མཱ ཙི་ཏྟ་ལ་ཧུ་ཀཱ. ཏེ སུ་ཁུ་མེ་ནེ་ཝ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, སུ་ཁུ་མེ་ན ར་ཀྑ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཝི་སེ་སེ་ན ཏཾ་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ པུ་ཙྪི་ཡ་མཱ་ནོ ‘‘ཨཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ས་ཙ་སྶ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ དྷ་ར་ཏི, ཏ་ཏོ ཏེ་ན སོ བྷི་ཀྑུ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ པུ་ཙྪཱ’’ཏི པེ་སེ་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ སོ པུ་ན ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ སུ་ཏྟ་ཏོ ན་ཡ་ཏོ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ‘ས་ཏེ་ཀི་ཙྪོ’ཏི མཾ ཨཱ་ཧཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཏ་ཏོ ཏེ་ན སོ ‘‘སཱ་དྷུ སུ་ཊྛུ ཡཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ བྷ་ཎ་ཏི, ཏཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦོ. ཨ་ཐ པ་ན་སྶ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ན་ཏྠི, ས་དྡྷིཾ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྠེ་རོ པ་ན ཨ་ཏྠི, ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ པེ་སེ་ཏ་བྦོ ‘‘ཨ་མྷེ་ཧི ས་ཧ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྠེ་རོ ག་ཎ་པཱ་མོ་ཀྑོ, ཏཾ ག་ནྟྭཱ པུ་ཙྪཱ’’ཏི. ཏེ་ན་པི ‘‘ས་ཏེ་ཀི་ཙྪོ’’ཏི ཝི་ནི་ཙྪི་ཏེ ‘‘སཱ་དྷུ སུ་ཊྛུ ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦོ. ཨ་ཐ ཏ་སྶ ས་དྡྷིཾ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྠེ་རོ་པི ན་ཏྠི, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ པ་ཎྜི་ཏོ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ པེ་སེ་ཏ་བྦོ ‘‘ཨ་སུ་ཀ་ད་ཧ་རཾ ག་ནྟྭཱ པུ་ཙྪཱ’’ཏི. ཏེ་ན་པི ‘‘ས་ཏེ་ཀི་ཙྪོ’’ཏི ཝི་ནི་ཙྪི་ཏེ ‘‘སཱ་དྷུ སུ་ཊྛུ ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦོ. ཨ་ཐ ད་ཧ་ར་སྶ་པི པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཙྪཱ་ཡཱ་ཝ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, ཏེ་ན་པི ‘‘པཱ་རཱ་ཛི་ཀོ་སཱི’’ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦོ. དུ་ལླ་བྷོ ཧི བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དོ, ཏ་ཏོ དུ་ལླ་བྷ་ཏ་རཱ པ་བྦ་ཛྫཱ ཙ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ ཙ. ཨེ་ཝཾ པ་ན ཝ་ཏྟ་བྦོ ‘‘ཝི་ཝི་ཏྟཾ ཨོ་ཀཱ་སཾ ས་མྨ་ཛྫི་ཏྭཱ དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ སཱི་ལཱ་ནི ཝི་སོ་དྷེ་ཏྭཱ དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་ཀཱ་རཾ ཏཱ་ཝ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི. ས་ཙེ ཏ་སྶ ཨ་རོ་གཾ སཱི་ལཾ, ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ གྷ་ཊ་ཡ་ཏི, ས་ངྑཱ་རཱ པཱ་ཀ་ཊཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི, ཨུ་པ་ཙཱ་ར་པྤ་ནཱ་པྤ་ཏྟཾ ཝི་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་གྒཾ ཧོ་ཏི, དི་ཝ་སཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མྤི ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, སོ དི་ཝ་སཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏོ ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྟ་བྦོ ‘‘ཀཱི་དི་སཱ ཏེ ཙི་ཏྟ་པྤ་ཝ་ཏྟཱི’’ཏི. ཨཱ་རོ་ཙི་ཏཱ་ཡ ཙ ཙི་ཏྟ་པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཝ་ཏྟ་བྦོ ‘‘པ་བྦ་ཛྫཱ ནཱ་མ ཙི་ཏྟ་ཝི་སུ་དྡྷ་ཏྠཱ་ཡ, ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི.
ཡ་སྶ པ་ན སཱི་ལཾ བྷི་ནྣཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ན གྷ་ཊ་ཡ་ཏི, པ་ཏོ་དཱ་བྷི་ཏུ་ནྣཾ ཝི་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཝི་ཀ་མྤ་ཏི, ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་གྒི་ནཱ ཌ་ཡ྄ཧ་ཏི, ཏ་ཏྟ་པཱ་སཱ་ཎེ ནི་སི་ནྣོ ཝི་ཡ ཏ་ངྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. སོ ཨཱ་ག་ཏོ ‘‘ཀཱ ཏེ ཙི་ཏྟ་པ་ཝ་ཏྟཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ. ཨཱ་རོ་ཙི་ཏཱ་ཡ ཙི་ཏྟ་པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ‘‘ན་ཏྠི ལོ་ཀེ ར་ཧོ ནཱ་མ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ པ་ཀུ་བྦ་ཏོ. ས་བྦ་པ་ཋ་མ་ཉྷི པཱ་པཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ ཨཱ་ར་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ པ་ར་ཙི་ཏྟ་ཝི་དཱུ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨ་ཉྙཱ ཙ དེ་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ནྟི, ཏྭཾ་ཡེ་ཝ དཱ་ནི ཏ་ཝ སོ་ཏྠིཾ པ་རི་ཡེ་སཱ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦོ. ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མེ་ནེ་ཝ བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་ཡ་མེ་ཝ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨཱ་རོ་ཙི་ཏེ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ.
༢༣༥. ཨི་དཱ་ནི ཡཱ སཱ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་པྤ་བྷེ་དཱ ཙོ་ད་ནཱ, ཏ་སྶཱ་ཡེ་ཝ ས་མྤ་ཏྟི་ཝི་པ་ཏྟི་ཛཱ་ན་ན་ཏྠཾ ཨཱ་དི་མ་ཛ྄ཛྷ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ, ཙོ་ད་ནཱ་ཡ ཀོ ཨཱ་དི, ཀིཾ མ་ཛ྄ཛྷེ, ཀིཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ? ཙོ་ད་ནཱ་ཡ ‘‘ཨ་ཧཾ ཏཾ ཝ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ, ཀ་རོ་ཏུ མེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨོ་ཀཱ་ས’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨོ་ཀཱ་ས་ཀ་མྨཾ ཨཱ་དི. ཨོ་ཏི་ཎྞེ་ན ཝ་ཏྠུ་ནཱ ཙོ་དེ་ཏྭཱ སཱ་རེ་ཏྭཱ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ མ་ཛ྄ཛྷེ. ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཾ ཝཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡཾ ཝཱ པ་ཏི་ཊྛཱ་པ་ནེ་ན ས་མ་ཐོ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ.
ཙོ་ད་ནཱ་ཡ ཀ་ཏི མཱུ་ལཱ་ནི, ཀ་ཏི ཝ་ཏྠཱུ་ནི, ཀ་ཏི བྷཱུ་མི་ཡོ? ཙོ་ད་ནཱ་ཡ དྭེ མཱུ་ལཱ་ནི ས་མཱུ་ལི་ཀཱ ཝཱ ཨ་མཱུ་ལི་ཀཱ ཝཱ. ཏཱི་ཎི ཝ་ཏྠཱུ་ནི དི་ཊྛཾ སུ་ཏཾ པ་རི་ས་ངྐི་ཏཾ. པ་ཉྩ བྷཱུ་མི་ཡོ ཀཱ་ལེ་ན ཝ་ཀྑཱ་མི, ནོ ཨ་ཀཱ་ལེ་ན, བྷཱུ་ཏེ་ན ཝ་ཀྑཱ་མི, ནོ ཨ་བྷཱུ་ཏེ་ན, ས་ཎྷེ་ན ཝ་ཀྑཱ་མི, ནོ ཕ་རུ་སེ་ན, ཨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏེ་ན ཝ་ཀྑཱ་མི, ནོ ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏེ་ན, མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ ཝ་ཀྑཱ་མི, ནོ དོ་ས་ནྟ་རོ་ཏི. ཨི་མཱ་ཡ ཙ པ་ན ཙོ་ད་ནཱ་ཡ ཙོ་ད་ཀེ་ན པུ་གྒ་ལེ་ན ‘‘པ་རི་སུ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རོ ནུ ཁོ་མྷཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (པ་རི. ༤༣༦) ན་ཡེ་ན ཨུ་པཱ་ལི་པ་ཉྩ་ཀེ་སུ ཝུ་ཏྟེ་སུ པ་ནྣ་ར་ས་སུ དྷ་མྨེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཾ. ཙུ་དི་ཏ་ཀེ་ན དྭཱི་སུ དྷ་མྨེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཾ ས་ཙྩེ ཙ ཨ་ཀུ་པྤེ ཙཱ་ཏི.
ཨ་ནུ་ཝི་ཛྫ་ཀེ་ན (པ་རི. ༣༦༠) ཙ ཙོ་ད་ཀོ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ ‘‘ཡཾ ཁོ ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མཾ བྷི་ཀྑུཾ ཙོ་དེ་སི, ཀི་མྷི ནཾ ཙོ་དེ་སི, སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དེ་སི, ཨཱ་ཙཱ་ར་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དེ་སི, དི་ཊྛི་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དེ་སཱི’’ཏི. སོ ཙེ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ ‘‘སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ ཙོ་དེ་མི, ཨཱ་ཙཱ་ར་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ ཙོ་དེ་མི, དི་ཊྛི་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ ཙོ་དེ་མཱི’’ཏི. སོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ ‘‘ཛཱ་ནཱ་སི པ་ནཱ་ཡ་སྨཱ སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟིཾ, ཛཱ་ནཱ་སི ཨཱ་ཙཱ་ར་ཝི་པ་ཏྟིཾ, ཛཱ་ནཱ་སི དི་ཊྛི་ཝི་པ་ཏྟི’’ནྟི. སོ ཙེ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ ‘‘ཛཱ་ནཱ་མི ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟིཾ, ཛཱ་ནཱ་མི ཨཱ་ཙཱ་ར་ཝི་པ་ཏྟིཾ, ཛཱ་ནཱ་མི དི་ཊྛི་ཝི་པ་ཏྟི’’ནྟི. སོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ ‘‘ཀ་ཏ་མཱ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི, ཀ་ཏ་མཱ ཨཱ་ཙཱ་ར་ཝི་པ་ཏྟི, ཀ་ཏ་མཱ དི་ཊྛི་ཝི་པ་ཏྟཱི’’ཏི? སོ ཙེ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནི ཏེ་ར་ས ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཱ, ཨ་ཡཾ སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི. ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡཾ དུ་ཀྐ་ཊཾ དུ་བྦྷཱ་སི་ཏཾ, ཨ་ཡཾ ཨཱ་ཙཱ་ར་ཝི་པ་ཏྟི. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ཨ་ནྟ་གྒཱ་ཧི་ཀཱ དི་ཊྛི, ཨ་ཡཾ དི་ཊྛི་ཝི་པ་ཏྟཱི’’ཏི.
སོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ ‘‘ཡཾ ཁོ ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མཾ བྷི་ཀྑུཾ ཙོ་དེ་སི, དི་ཊྛེ་ན ཝཱ ཙོ་དེ་སི, སུ་ཏེ་ན ཝཱ ཙོ་དེ་སི, པ་རི་ས་ངྐཱ་ཡ ཝཱ ཙོ་དེ་སཱི’’ཏི. སོ ཙེ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ ‘‘དི་ཊྛེ་ན ཝཱ ཙོ་དེ་མི, སུ་ཏེ་ན ཝཱ ཙོ་དེ་མི, པ་རི་ས་ངྐཱ་ཡ ཝཱ ཙོ་དེ་མཱི’’ཏི. སོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ ‘‘ཡཾ ཁོ ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མཾ བྷི་ཀྑུཾ དི་ཊྛེ་ན ཙོ་དེ་སི, ཀིཾ ཏེ དི་ཊྛཾ, ཀི་ནྟི ཏེ དི་ཊྛཾ, ཀ་དཱ ཏེ དི་ཊྛཾ, ཀ་ཏྠ ཏེ དི་ཊྛཾ, པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ དི་ཊྛོ, ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ དི་ཊྛོ, ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡཾ དུ་ཀྐ་ཊཾ དུ་བྦྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ དི་ཊྛོ, ཀ་ཏྠ ཙཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཧོ་སི, ཀ་ཏྠ ཙ ཏྭཾ ཀ་རོ་སི, ཀི་ཉྩ ཏྭཾ ཀ་རོ་སི, ཀིཾ ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི?
སོ ཙེ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ ‘‘ན ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མཾ བྷི་ཀྑུཾ དི་ཊྛེ་ན ཙོ་དེ་མི, ཨ་པི་ཙ སུ་ཏེ་ན ཙོ་དེ་མཱི’’ཏི. སོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ ‘‘ཡཾ ཁོ ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མཾ བྷི་ཀྑུཾ སུ་ཏེ་ན ཙོ་དེ་སི, ཀིཾ ཏེ སུ་ཏཾ, ཀི་ནྟི ཏེ སུ་ཏཾ, ཀ་དཱ ཏེ སུ་ཏཾ, ཀ་ཏྠ ཏེ སུ་ཏཾ, པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣོ་ཏི སུ་ཏཾ, ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣོ་ཏི སུ་ཏཾ, ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡཾ དུ་ཀྐ་ཊཾ དུ་བྦྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣོ་ཏི སུ་ཏཾ, བྷི་ཀྑུ་སྶ སུ་ཏཾ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ སུ་ཏཾ, སི་ཀྑ་མཱ་ནཱ་ཡ སུ་ཏཾ, སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ སུ་ཏཾ, སཱ་མ་ཎེ་རི་ཡཱ སུ་ཏཾ, ཨུ་པཱ་ས་ཀ་སྶ སུ་ཏཾ, ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡ སུ་ཏཾ, རཱ་ཛཱུ་ནཾ སུ་ཏཾ, རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་ནཾ སུ་ཏཾ, ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ སུ་ཏཾ, ཏི་ཏྠི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ སུ་ཏ’’ནྟི.
སོ ཙེ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ ‘‘ན ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མཾ བྷི་ཀྑུཾ སུ་ཏེ་ན ཙོ་དེ་མི, ཨ་པི་ཙ པ་རི་ས་ངྐཱ་ཡ ཙོ་དེ་མཱི’’ཏི. སོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ ‘‘ཡཾ ཁོ ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མཾ བྷི་ཀྑུཾ པ་རི་ས་ངྐཱ་ཡ ཙོ་དེ་སི, ཀིཾ པ་རི་ས་ངྐ་སི, ཀི་ནྟི པ་རི་ས་ངྐ་སི, ཀ་དཱ པ་རི་ས་ངྐ་སི, ཀ་ཏྠ པ་རི་ས་ངྐ་སི? པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ དྷ་མྨཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣོ་ཏི པ་རི་ས་ངྐ་སི, ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཾ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡཾ དུ་ཀྐ་ཊཾ དུ་བྦྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣོ་ཏི པ་རི་ས་ངྐ་སི, བྷི་ཀྑུ་སྶ སུ་ཏྭཱ པ་རི་ས་ངྐ་སི, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ སུ་ཏྭཱ…པེ… ཏི་ཏྠི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ སུ་ཏྭཱ པ་རི་ས་ངྐ་སཱི’’ཏི.
དི་ཊྛཾ དི་ཊྛེ་ན ས་མེ་ཏི, དི་ཊྛེ་ན སཾ་ས་ནྡ་ཏེ དི་ཊྛཾ;
དི་ཊྛཾ པ་ཊི་ཙྩ ན ཨུ་པེ་ཏི, ཨ་སུ་དྡྷ་པ་རི་ས་ངྐི་ཏོ;
སོ པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ, ཀཱ་ཏ་བྦོ ཏེ་ནུ་པོ་ས་ཐོ.
སུ་ཏཾ སུ་ཏེ་ན ས་མེ་ཏི, སུ་ཏེ་ན སཾ་ས་ནྡ་ཏེ སུ་ཏཾ;
སུ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ན ཨུ་པེ་ཏི, ཨ་སུ་དྡྷ་པ་རི་ས་ངྐི་ཏོ;
སོ པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ, ཀཱ་ཏ་བྦོ ཏེ་ནུ་པོ་ས་ཐོ.
མུ་ཏཾ མུ་ཏེ་ན ས་མེ་ཏི, མུ་ཏེ་ན སཾ་ས་ནྡ་ཏེ མུ་ཏཾ;
མུ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ན ཨུ་པེ་ཏི, ཨ་སུ་དྡྷ་པ་རི་ས་ངྐི་ཏོ;
སོ པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ, ཀཱ་ཏ་བྦོ ཏེ་ནུ་པོ་ས་ཐོ.
པ་ཊི་ཉྙཱ ལ་ཛྫཱི་སུ ཀ་ཏཱ, ཨ་ལ་ཛྫཱི་སུ ཨེ་ཝཾ ན ཝི་ཛྫ་ཏི;
བ་ཧུ་མྤི ཨ་ལ་ཛྫཱི བྷཱ་སེ་ཡྻ, ཝ་ཏྟཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཡེ་ཏི. (པ་རི. ༣༥༩);
ཨ་པི་ཙེ་ཏྠ ས་ངྒཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་ངྒྷཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟེ་ན ནཱི་ཙ་ཙི་ཏྟེ་ན ས་ངྒྷོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏ་བྦོ ར་ཛོ་ཧ་ར་ཎ་ས་མེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན, ཨཱ་ས་ན་ཀུ་ས་ལེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ ནི་ས་ཛྫ་ཀུ་ས་ལེ་ན, ཐེ་རེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ནུ་པ་ཁ་ཛྫ་ནྟེ་ན ན་ཝེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ས་ནེ་ན ཨ་པྤ་ཊི་བཱ་ཧ་ནྟེ་ན ཡ་ཐཱ་པ་ཏི་རཱུ་པེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ, ཨ་ནཱ་ནཱ་ཀ་ཐི་ཀེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ ཨ་ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐི་ཀེ་ན, སཱ་མཾ ཝཱ དྷ་མྨོ བྷཱ་སི་ཏ་བྦོ, པ་རོ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷེ་སི་ཏ་བྦོ, ཨ་རི་ཡོ ཝཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝོ ནཱ་ཏི་མ་ཉྙི་ཏ་བྦོ.
ས་ངྒྷེ་ན ཨ་ནུ་མ་ཏེ་ན པུ་གྒ་ལེ་ན ཨ་ནུ་ཝི་ཛྫ་ཀེ་ན ཨ་ནུ་ཝི་ཛྫི་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ན ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ, ན ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ, ན ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀོ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ, ན ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ, ན ས་མཱ་ནུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཀོ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ, ན ས་མཱ་ནཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀོ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ, ན ཛཱ་ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཱ, ན ནཱ་མཾ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ, ན གོ་ཏྟཾ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ, ན ཨཱ་ག་མོ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ, ན ཀུ་ལ་པ་དེ་སོ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ, ན ཛཱ་ཏི་བྷཱུ་མི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཱ. ཏཾ ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ? ཨ་ཏྲ་སྶ པེ་མཾ ཝཱ དོ་སོ ཝཱ, པེ་མེ ཝཱ ས་ཏི དོ་སེ ཝཱ ཚ་ནྡཱ་པི ག་ཙྪེ་ཡྻ དོ་སཱ་པི ག་ཙྪེ་ཡྻ མོ་ཧཱ་པི ག་ཙྪེ་ཡྻ བྷ་ཡཱ་པི ག་ཙྪེ་ཡྻཱ་ཏི.
ས་ངྒྷེ་ན ཨ་ནུ་མ་ཏེ་ན པུ་གྒ་ལེ་ན ཨ་ནུ་ཝི་ཛྫ་ཀེ་ན ཨ་ནུ་ཝི་ཛྫི་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ས་ངྒྷ་ག་རུ་ཀེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ནོ པུ་གྒ་ལ་ག་རུ་ཀེ་ན, ས་དྡྷ་མྨ་ག་རུ་ཀེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ནོ ཨཱ་མི་ས་ག་རུ་ཀེ་ན, ཨ་ཏྠ་ཝ་སི་ཀེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ནོ པ་རི་ས་ཀ་པྤི་ཀེ་ན, ཀཱ་ལེ་ན ཨ་ནུ་ཝི་ཛྫི་ཏ་བྦཾ, ནོ ཨ་ཀཱ་ལེ་ན, བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་ནུ་ཝི་ཛྫི་ཏ་བྦཾ, ནོ ཨ་བྷཱུ་ཏེ་ན, ས་ཎྷེ་ན ཨ་ནུ་ཝི་ཛྫི་ཏ་བྦཾ, ནོ ཕ་རུ་སེ་ན, ཨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏེ་ན ཨ་ནུ་ཝི་ཛྫི་ཏ་བྦཾ, ནོ ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏེ་ན, མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟེ་ན ཨ་ནུ་ཝི་ཛྫི་ཏ་བྦཾ, ནོ དོ་ས་ནྟ་རེ་ན, ན ཨུ་པ་ཀ་ཎྞ་ཀ་ཛ་པྤི་ནཱ བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ན ཛི་མྷཾ པེ་ཀྑི་ཏ་བྦཾ, ན ཨ་ཀྑི ནི་ཁ་ཎི་ཏ་བྦཾ, ན བྷ་མུ་ཀཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ, ན སཱི་སཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ, ན ཧ་ཏྠ་ཝི་ཀཱ་རོ ཀཱ་ཏ་བྦོ, ན ཧ་ཏྠ་མུ་དྡཱ ད་སྶེ་ཏ་བྦཱ.
ཨཱ་ས་ན་ཀུ་ས་ལེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ ནི་ས་ཛྫ་ཀུ་ས་ལེ་ན, ཡུ་ག་མ་ཏྟཾ པེ་ཀྑ་ནྟེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ནུ་ཝི་དྷི་ཡ་ནྟེ་ན ས་ཀེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ, ན ཙ ཨཱ་ས་ནཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཏ་བྦཾ, ན ཝཱི་ཏི་ཧཱ་ཏ་བྦཾ, ན ཀུ་མྨ་གྒོ སེ་ཝི་ཏ་བྦོ, ན བཱ་ཧཱ་ཝི་ཀྑེ་པ་ཀཾ བྷ་ཎི་ཏ་བྦཾ, ཨ་ཏུ་རི་ཏེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ ཨ་སཱ་ཧ་སི་ཀེ་ན, ཨ་ཙ་ཎྜི་ཀ་ཏེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ ཝ་ཙ་ན་ཀྑ་མེ་ན, མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤི་ནཱ, ཀཱ་རུ་ཎི་ཀེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ ཧི་ཏ་པ་རི་ས་ཀྐི་ནཱ, ཨ་ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པི་ནཱ བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ པ་རི་ཡ་ནྟ་བྷཱ་ཎི་ནཱ, ཨ་ཝེ་ར་ཝ་སི་ཀེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ ཨ་ན་སུ་རུ་ཏྟེ་ན, ཨ་ཏྟཱ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ, པ་རོ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ, ཙོ་ད་ཀོ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ, ཙུ་དི་ཏ་ཀོ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ, ཨ་དྷ་མྨ་ཙོ་ད་ཀོ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ, ཨ་དྷ་མྨ་ཙུ་དི་ཏ་ཀོ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ, དྷ་མྨ་ཙོ་ད་ཀོ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ, དྷ་མྨ་ཙུ་དི་ཏ་ཀོ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ, ཝུ་ཏྟཾ ཨ་ཧཱ་པེ་ནྟེ་ན ཨ་ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཀཱ་སེ་ནྟེ་ན ཨོ་ཏི་ཎྞཱ་ནི པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནི སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པ་རོ པ་རི་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ, མ་ནྡོ ཧཱ་སེ་ཏ་བྦོ, བྷཱི་རུ ཨ་སྶཱ་སེ་ཏ་བྦོ, ཙ་ཎྜོ ནི་སེ་དྷེ་ཏ་བྦོ, ཨ་སུ་ཙི ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦོ, ཨུ་ཛུ་མ་དྡ་ཝེ་ན ན ཚ་ནྡཱ་ག་ཏི ག་ནྟ་བྦཱ, ན དོ་སཱ་ག་ཏི ག་ནྟ་བྦཱ, ན མོ་ཧཱ་ག་ཏི ག་ནྟ་བྦཱ, ན བྷ་ཡཱ་ག་ཏི ག་ནྟ་བྦཱ, མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ དྷ་མྨེ་སུ ཙ པུ་གྒ་ལེ་སུ ཙ, ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན ཨ་ནུ་ཝི་ཛྫ་ཀོ ཨ་ནུ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནོ ས་ཏྠུ ཙེ་ཝ སཱ་ས་ན་ཀ་རོ ཧོ་ཏི, ཝི་ཉྙཱུ་ན་ཉྩ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ པི་ཡོ ཙ ཧོ་ཏི མ་ནཱ་པོ ཙ ག་རུ ཙ བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ ཙཱ་ཏི.
ཨི་ཏི པཱ་ལི༹་མུ་ཏྟ་ཀ་ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ས་ངྒ་ཧེ
ཙོ་ད་ནཱ་དི་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ཐཱ ས་མ་ཏྟཱ.