༢༧. ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ་དི་ཝ་ཏྟ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ཐཱ
༡༨༣. ཝ་ཏྟནྟི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཝ་ཏྟཾ ནཱ་མེ་ཏཾ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཝ་ཏྟཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝ་ཏྟཾ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་ཝ་ཏྟཾ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀ་ཝ་ཏྟཾ ག་མི་ཀ་ཝ་ཏྟཾ བྷ་ཏྟ་གྒ་ཝ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་ཙཱ་རི་ཀ་ཝ་ཏྟཾ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀ་ཝ་ཏྟཾ སེ་ནཱ་ས་ན་ཝ་ཏྟཾ ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་ཝ་ཏྟཾ ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི་ཝ་ཏྟ་ནྟི བ་ཧུ་ཝི་དྷཾ. ཏ་ཏྠ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཝ་ཏྟཾ ཏཱ་ཝ ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ – ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་ན ཀཱ་ལ་སྶེ་ཝ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ ཨོ་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ད་ནྟ་ཀ་ཊྛཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, མུ་ཁོ་ད་ཀཾ དཱ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ ད་ནྟ་ཀ་ཊྛཾ དེ་ནྟེ་ན མ་ཧ་ནྟཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མཾ ཁུ་དྡ་ཀ་ནྟི ཏཱི་ཎི ད་ནྟ་ཀ་ཊྛཱ་ནི ཨུ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཨི་ཏོ ཡཾ ཏཱི་ཎི དི་ཝ་སཱ་ནི ག་ཎྷཱ་ཏི, ཙ་ཏུ་ཏྠ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏཱ་དི་ས་མེ་ཝ དཱ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨ་ནི་ཡ་མཾ ཀ་ཏྭཱ ཡཾ ཝཱ ཏཾ ཝཱ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཨ་ཐ ཡཱ་དི་སཾ ལ་བྷ་ཏི, ཏཱ་དི་སཾ དཱ་ཏ་བྦཾ. མུ་ཁོ་ད་ཀཾ དེ་ནྟེ་ན་པི སཱི་ཏ་ཉྩ ཨུ་ཎྷ་ཉྩ ཨུ་ད་ཀཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཡཾ ཏཱི་ཎི དི་ཝ་སཱ་ནི ཝ་ལ༹་ཉྫེ་ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏཱ་དི་ས་མེ་ཝ མུ་ཁ་དྷོ་ཝ་ནོ་ད་ཀཾ དཱ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ དུ་ཝི་དྷ་མྤི ཝ་ལ༹་ཉྫེ་ཏི, དུ་ཝི་དྷ་མྤི ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ. ཨུ་ད་ཀཾ མུ་ཁ་དྷོ་ཝ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ. ཐེ་རེ ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི་ག་ཏེ པ་རི་ཝེ་ཎཾ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཝེ་ཎཾ ཨ་སུ་ཉྙཾ ཧོ་ཏི. ཐེ་རེ ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི་ཏོ ཨ་ནི་ཀྑ་ནྟེ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ. ས་རཱི་ར་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏ་སྨིཾ ནི་སི་ནྣ་སྶ ས་ཙེ ཡཱ་གུ ཧོ་ཏི, བྷཱ་ཛ་ནཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཡཱ་གུ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་ཏ་བྦཱ, ཡཱ་གུཾ པི་ཝི་ཏ་སྶ ཨུ་ད་ཀཾ ད་ཏྭཱ བྷཱ་ཛ་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་པྤ་ཊི་གྷཾ་ས་ནྟེ་ན དྷོ་ཝི་ཏྭཱ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏ་བྦཾ. ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་མྷི ཝུ་ཊྛི་ཏེ ཨཱ་ས་ནཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ སོ དེ་སོ ཨུ་ཀླཱ་པོ ཧོ་ཏི ཀེ་ན་ཙི ཀ་ཙ་ཝ་རེ་ན སཾ་ཀི་ཎྞོ, སོ དེ་སོ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ པ་ན ཨ་ཉྙོ ཀ་ཙ་ཝ་རོ ན་ཏྠི, ཨུ་ད་ཀ་ཕུ་སི་ཏཱ་ནེ་ཝ ཧོ་ནྟི, ཧ་ཏྠེ་ན པ་མ་ཛྫི་ཏ་བྦོ.
ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ནི་ཝཱ་ས་ནཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, པ་ཊི་ནི་ཝཱ་ས་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, ས་གུ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཡོ དཱ་ཏ་བྦཱ, དྷོ་ཝི་ཏྭཱ པ་ཏྟོ ས་ཨུ་ད་ཀོ དཱ་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ པ་ཙྪཱ་ས་མ་ཎཾ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི, ཏི་མ་ཎྜ་ལཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ནྟེ་ན པ་རི་མ་ཎྜ་ལཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ས་གུ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཡོ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ག་ཎྛི་ཀཾ པ་ཊི་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ པ་ཙྪཱ་ས་མ་ཎེ་ན ཧོ་ཏ་བྦཾ, ནཱ་ཏི་དཱུ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ, ནཱ་ཙྩཱ་ས་ནྣེ ག་ནྟ་བྦཾ. ཨེ་ཏྠ པ་ན ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཾ ཨེ་ཀེ་ན ཝཱ དྭཱི་ཧི ཝཱ པ་ད་ཝཱི་ཏི་ཧཱ་རེ་ཧི ས་མྤཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནཱ་ཏི་དཱུ་རེ ནཱ་ཙྩཱ་ས་ནྣེ ག་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་རེ ཡཱ་གུ་ཡཱ ཝཱ བྷ་ཏྟེ ཝཱ ལ་དྡྷེ པ་ཏྟོ ཨུ་ཎྷོ ཝཱ བྷཱ་རི་ཀོ ཝཱ ཧོ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཏྟཾ ཏ་སྶ ད་ཏྭཱ སོ པ་ཏྟོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ, ན ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ བྷ་ཎ་མཱ་ན་སྶ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཀ་ཐཱ ཨོ་པཱ་ཏེ་ཏ་བྦཱ. ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ན ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ ན-ཀཱ་རེ་ན པ་ཊི་སེ་དྷོ ཀ་རཱི་ཡ་ཏི, ས་བྦ་ཏྠ དུ་ཀྐ་ཊཱ་པ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཨཱ་པ་ཏྟི་སཱ་མ་ནྟཱ བྷ་ཎ་མཱ་ནོ ནི་ཝཱ་རེ་ཏ་བྦོ. ནི་ཝཱ་རེ་ནྟེ་ན ཙ ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨཱི་དི་སཾ ནཱ་མ ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪ་ནྟེ་ན ཝི་ཡ ཝཱ་རེ་ཏ་བྦོ, ‘‘ཝཱ་རེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་ན ཀ་ཏྭཱ ‘‘མ་ཧ་ལླ་ཀ, མཱ ཨེ་ཝཾ བྷ་ཎཱ’’ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦོ.
ས་ཙེ ཨཱ་ས་ནྣེ གཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཝི་ཧཱ་རེ ཝཱ གི་ལཱ་ནོ བྷི་ཀྑུ ཧོ་ཏི, གཱ་མ་ཏོ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཨཱ་ག་ནྟ་བྦཾ. ས་ཙེ དཱུ་རེ གཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ་པི ན་ཏྠི, ཏེ་ནེ་ཝ ས་དྡྷིཾ གཱ་མ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རེ་ན པ་ཏྟཾ ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒ་ཏོ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཨཱ་ག་ནྟ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཨཱ་ག་ཏེ་ན ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ, པཱ་དོ་ད་ཀཾ པཱ་ད་པཱི་ཋཾ པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀཾ ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ, པ་ཙྩུ་གྒ་ནྟྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ, པ་ཊི་ནི་ཝཱ་ས་ནཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, ནི་ཝཱ་ས་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཙཱི་ཝ་རཾ སེ་ད་གྒ་ཧི་ཏཾ ཧོ་ཏི, མུ་ཧུ་ཏྟཾ ཨུ་ཎྷེ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏ་བྦཾ, ན ཙ ཨུ་ཎྷེ ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ད་ཧི་ཏ་བྦཾ, ཙཱི་ཝ་རཾ ས་ངྒྷ་རི་ཏ་བྦཾ. ཙཱི་ཝ་རཾ ས་ངྒྷ་ར་ནྟེ་ན ཙ ཙ་ཏུ་ར་ངྒུ་ལཾ ཀ་ཎྞཾ ཨུ་སྶཱ་རེ་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ས་ངྒྷ་རི་ཏ་བྦཾ. ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ? མཱ མ་ཛ྄ཛྷེ བྷ་ངྒོ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི. ས་མཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ངྒྷ་རི་ཏ་སྶ ཧི མ་ཛ྄ཛྷེ བྷ་ངྒོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ ནི་ཙྩཾ བྷི་ཛྫ་མཱ་ནཾ དུ་བྦ་ལཾ ཧོ་ཏི, ཏཾ ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ཏྠ་མེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ ཨ་ཛྫ བྷ་ངྒ་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ སྭེ ན བྷི་ཛྫི་སྶ་ཏི, ཏ་ཐཱ དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ ཙ་ཏུ་ར་ངྒུ་ལཾ ཨུ་སྶཱ་རེ་ཏྭཱ ས་ངྒྷ་རི་ཏ་བྦཾ, ཨོ་བྷོ་གེ ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ.
ས་ཙེ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཙ བྷུ་ཉྫི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཨུ་ད་ཀཾ ད་ཏྭཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་ཏ་བྦོ, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ པཱ་ནཱི་ཡེ་ན པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ. པུ་ཙྪ་ནྟེ་ན ཙ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ‘‘པཱ་ནཱི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཧ་རཱི་ཡ་ཏཱུ’’ཏི པཱ་ནཱི་ཡེ་ན པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ཀཱ་ལོ ཨ་ཏྠི, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ བྷུ་ཏྟེ ས་ཡཾ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨུ་པ་ཀ་ཊྛོ ཀཱ་ལོ, པཱ་ནཱི་ཡཾ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་ཡ་མྤི བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. བྷུ་ཏྟཱ་ཝི་སྶ ཨུ་ད་ཀཾ ད་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་པྤ་ཊི་གྷཾ་ས་ནྟེ་ན དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཝོ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ མུ་ཧུ་ཏྟཾ ཨུ་ཎྷེ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏ་བྦོ, ན ཙ ཨུ་ཎྷེ པ་ཏྟོ ནི་ད་ཧི་ཏ་བྦོ, པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ. པ་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་པ་ནྟེ་ན ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཧེ་ཊྛཱ་མ་ཉྩཾ ཝཱ ཧེ་ཊྛཱ་པཱི་ཋཾ ཝཱ པ་རཱ་མ་སི་ཏྭཱ པ་ཏྟོ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ, ན ཙ ཏ་ཊྚི་ཀ་ཙ་མྨ་ཁ་ཎྜཱ་དཱི་ཧི ཨ་ན་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱ པ་ཏྟོ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ པ་ན ཀཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞ་ཀ་ཏཱ ཝཱ སུ་དྷཱ་བ་དྡྷཱ ཝཱ བྷཱུ་མི ཧོ་ཏི ནི་ར་ཛ་མ་ཏྟི་ཀཱ, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱ ཋ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, དྷོ་ཏ་ཝཱ་ལི་ཀཱ་ཡ་པི ཋ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, པཾ་སུ་ར་ཛ་ས་ཀྑ་རཱ་དཱི་སུ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏ་ཏྲ པ་ན པ་ཎྞཾ ཝཱ ཨཱ་དྷཱ་ར་ཀཾ ཝཱ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྲ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ. ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པ་ནྟེ་ན ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཙཱི་ཝ་ར་ཝཾ་སཾ ཝཱ ཙཱི་ཝ་ར་ར་ཛྫུཾ ཝཱ པ་མ་ཛྫི་ཏྭཱ པཱ་ར་ཏོ ཨ་ནྟཾ ཨོ་ར་ཏོ བྷོ་གཾ ཀ་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ. ཨི་ད་ཉྩ ཙཱི་ཝ་ར་ཝཾ་སཱ་དཱི་ནཾ ཧེ་ཊྛཱ ཧ་ཏྠཾ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་མུ་ཁེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ས་ཎི་ཀཾ ནི་ཀྑི་པ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ནྟེ པ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ བྷོ་གེ་ན ཙཱི་ཝ་ར་ཝཾ་སཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་པ་རི ཁི་པ་ནྟ་སྶ བྷི་ཏྟི་ཡཾ བྷོ་གོ པ་ཊི་ཧ་ཉྙ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏ་ཐཱ ན ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་མྷི ཝུ་ཊྛི་ཏེ ཨཱ་ས་ནཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏ་བྦཾ, པཱ་དོ་ད་ཀཾ པཱ་ད་པཱི་ཋཾ པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ སོ དེ་སོ ཨུ་ཀླཱ་པོ ཧོ་ཏི, སོ དེ་སོ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦོ.
ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ན་ཧཱ་ཡི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ན་ཧཱ་ནཾ པ་ཊི་ཡཱ་དེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ སཱི་ཏེ་ན ཨ་ཏྠོ ཧོ་ཏི, སཱི་ཏཾ པ་ཊི་ཡཱ་དེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨུ་ཎྷེ་ན ཨ་ཏྠོ ཧོ་ཏི, ཨུ་ཎྷཾ པ་ཊི་ཡཱ་དེ་ཏ་བྦཾ.
ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཙུ་ཎྞཾ ས་ནྣེ་ཏ་བྦཾ, མ་ཏྟི་ཀཱ ཏེ་མེ་ཏ་བྦཱ. ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་པཱི་ཋཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ པི་ཊྛི་ཏོ པི་ཊྛི་ཏོ ག་ནྟྭཱ ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་པཱི་ཋཾ ད་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟེ ནི་དྡྷཱུ་མ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏ་བྦཾ, ཙུ་ཎྞཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, མ་ཏྟི་ཀཱ དཱ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི, ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦཾ, པ་ཝི་ས་ནྟེ་ན མ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ མུ་ཁཾ མ་ཀྑེ་ཏྭཱ པུ་ར་ཏོ ཙ པ་ཙྪ་ཏོ ཙ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦཾ. ན ཐེ་རེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ནུ་པ་ཁ་ཛྫ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ, ན ན་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ས་ནེ་ན པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏ་བྦཱ, ཛ་ནྟཱ་གྷ་རེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཛ་ནྟཱ་གྷ་རེ པ་རི་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ཨ་ངྒཱ་ར་མ་ཏྟི་ཀཱ་ཨུ་ཎྷོ་ད་ཀ་དཱ་ནཱ་དི་ཀཾ ས་བྦ་ཀི་ཙྩཾ. ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཱ ནི་ཀྑ་མ་ནྟེ་ན ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་པཱི་ཋཾ ཨཱ་དཱ་ཡ པུ་ར་ཏོ ཙ པ་ཙྪ་ཏོ ཙ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏ་བྦཾ.
ཨུ་ད་ཀེ་པི ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒ་གྷཾ་ས་ནཱ་དི་ཀཾ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ན་ཧཱ་ཏེ་ན པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ག་ཏྟཾ ཝོ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ག་ཏྟ་ཏོ ཨུ་ད་ཀཾ པ་མ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ, ནི་ཝཱ་ས་ནཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, ས་ངྒྷཱ་ཊི དཱ་ཏ་བྦཱ, ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་པཱི་ཋཾ ཨཱ་དཱ་ཡ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ, པཱ་དོ་ད་ཀཾ པཱ་ད་པཱི་ཋཾ པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀཾ ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ པཱ་ནཱི་ཡེ་ན པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ. ཛ་ནྟཱ་གྷ་རེ ཧི ཨུ་ཎྷ་ས་ནྟཱ་པེ་ན པི་པཱ་སཱ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ ཨུ་དྡི་སཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཨུ་དྡི་སི་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ པ་རི་པུ་ཙྪི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, པ་རི་པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ.
ཡ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ས་ཙེ སོ ཝི་ཧཱ་རོ ཨུ་ཀླཱ་པོ ཧོ་ཏི, ས་ཙེ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི, ཀེ་ན་ཙི གེ་ལ་ཉྙེ་ན ཨ་ན་བྷི་བྷཱུ་ཏོ ཧོ་ཏི, སོ་དྷེ་ཏ་བྦོ. ཨ་གི་ལཱ་ནེ་ན ཧི ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་ན ས་ཊྛི་ཝ་སྶེ་ན་པི ས་བྦཾ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཝ་ཏྟཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ཨ་ནཱ་ད་རེ་ན ཨ་ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཝ་ཏྟ་བྷེ་དེ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ན-ཀཱ་ར་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟེ་སུ པ་ན པ་དེ་སུ གི་ལཱ་ན་སྶ་པི པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ་ཀི་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ. ཝི་ཧཱ་རཾ སོ་དྷེ་ནྟེ་ན པ་ཋ་མཾ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ, ནི་སཱི་ད་ན་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ, བྷི་སི་བི་མྦོ་ཧ་ནཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ, མ་ཉྩོ ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་པ་ཊི་གྷཾ་ས་ནྟེ་ན ཨ་ས་ངྒྷ་ཊྚེ་ནྟེ་ན ཀ་ཝཱ་ཊ་པཱི་ཋཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ, པཱི་ཋཾ ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་པ་ཊི་གྷཾ་ས་ནྟེ་ན ཨ་ས་ངྒྷ་ཊྚེ་ནྟེ་ན ཀ་ཝཱ་ཊ་པཱི་ཋཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ, མ་ཉྩ་པ་ཊི་པཱ་ད་ཀཱ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཱ, ཁེ་ལ༹་མ་ལླ་ཀོ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ, ཨ་པ་སྶེ་ན་ཕ་ལ་ཀཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ. བྷཱུ་མ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཝི་ཧཱ་རེ ས་ནྟཱ་ན་ཀཾ ཧོ་ཏི, ཨུ་ལློ་ཀཱ པ་ཋ་མཾ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏ་བྦཾ, ཨཱ་ལོ་ཀ་ས་ནྡྷི་ཀ་ཎྞ་བྷཱ་གཱ པ་མ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ གེ་རུ་ཀ་པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏཱ བྷི་ཏྟི ཀ་ཎྞ་ཀི་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཙོ་ལ༹་ཀཾ ཏེ་མེ་ཏྭཱ པཱི་ལེ༹་ཏྭཱ པ་མ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཀཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞ་ཀ་ཏཱ བྷཱུ་མི ཀ་ཎྞ་ཀི་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཙོ་ལ༹་ཀཾ ཏེ་མེ་ཏྭཱ པཱི་ལེ༹་ཏྭཱ པ་མ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨ་ཀ་ཏཱ ཧོ་ཏི བྷཱུ་མི, ཨུ་ད་ཀེ་ན པ་རི་པྥོ་སི་ཏྭཱ པ་རི་པྥོ་སི་ཏྭཱ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ ‘‘མཱ ཝི་ཧཱ་རོ ར་ཛེ་ན ཨུ་ཧ་ཉྙཱི’’ཏི, ས་ངྐཱ་རཾ ཝི་ཙི་ནི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཚ་ཌྜེ་ཏ་བྦཾ.
བྷཱུ་མ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ སོ་དྷེ་ཏྭཱ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ པ་ཋ་མཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཨ་ཧོ་སི, ཏ་ཐེ་ཝ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཏ་ད་ཏྠ་མེ་ཝ ཧི ‘‘ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ས་ཙེ པ་ན པ་ཋ་མཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟེ་ན ཀེ་ན་ཙི པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཨ་ཧོ་སི, ས་མ་ནྟ་ཏོ བྷི་ཏྟིཾ དྭ་ངྒུ་ལ་མ་ཏྟེ་ན ཝཱ ཏི་ཝ་ངྒུ་ལ་མ་ཏྟེ་ན ཝཱ མོ་ཙེ་ཏྭཱ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཨི་ད་ཉྷེ་ཏྠ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཝ་ཏྟཾ – ས་ཙེ ཀ་ཊ་སཱ་ར་ཀོ ཧོ་ཏི ཨ་ཏི་མ་ཧ་ནྟོ ཙ, ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཀོ་ཊིཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ཀོ་ཊིཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ བ་ནྡྷི་ཏུཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ན ཚི་ནྡི་ཏ་བྦོ. མ་ཉྩ་པ་ཊི་པཱ་ད་ཀཱ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ པ་མ་ཛྫི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏ་བྦཱ, མ་ཉྩོ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ སོ་དྷེ་ཏྭཱ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་པ་ཊི་གྷཾ་ས་ནྟེ་ན ཨ་ས་ངྒྷ་ཊྚེ་ནྟེ་ན ཀ་ཝཱ་ཊ་པཱི་ཋཾ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦོ, པཱི་ཋཾ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ སོ་དྷེ་ཏྭཱ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་པ་ཊི་གྷཾ་ས་ནྟེ་ན ཨ་ས་ངྒྷ་ཊྚེ་ནྟེ་ན ཀ་ཝཱ་ཊ་པཱི་ཋཾ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ, བྷི་སི་བི་མྦོ་ཧ་ནཾ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ སོ་དྷེ་ཏྭཱ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ, ནི་སཱི་ད་ན་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ སོ་དྷེ་ཏྭཱ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ, ཁེ་ལ༹་མ་ལླ་ཀོ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ པ་མ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏ་བྦོ, ཨ་པ་སྶེ་ན་ཕ་ལ་ཀཾ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ པ་མ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏ་བྦཾ. པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ, པ་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་པ་ནྟེ་ན ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཧེ་ཊྛཱ་མ་ཉྩཾ ཝཱ ཧེ་ཊྛཱ་པཱི་ཋཾ ཝཱ པ་རཱ་མ་སི་ཏྭཱ པ་ཏྟོ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ, ན ཙ ཨ་ན་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱ པ་ཏྟོ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ. ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པ་ནྟེ་ན ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཙཱི་ཝ་ར་ཝཾ་སཾ ཝཱ ཙཱི་ཝ་ར་ར་ཛྫུཾ ཝཱ པ་མ་ཛྫི་ཏྭཱ པཱ་ར་ཏོ ཨ་ནྟཾ, ཨོ་ར་ཏོ བྷོ་གཾ ཀ་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ.
ས་ཙེ པུ་ར་ཏྠི་མཱ ས་ར་ཛཱ ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི, པུ་ར་ཏྠི་མཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ ཐ་ཀེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ པ་ཙྪི་མཱ, ཨུ་ཏྟ་རཱ, ད་ཀྑི་ཎཱ ས་ར་ཛཱ ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི, ད་ཀྑི་ཎཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ ཐ་ཀེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ སཱི་ཏ་ཀཱ་ལོ ཧོ་ཏི, དི་ཝཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ ཝི་ཝ་རི་ཏ་བྦཱ, ར་ཏྟིཾ ཐ་ཀེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨུ་ཎྷ་ཀཱ་ལོ ཧོ་ཏི, དི་ཝཱ ཐ་ཀེ་ཏ་བྦཱ, ར་ཏྟིཾ ཝི་ཝ་རི་ཏ་བྦཱ.
ས་ཙེ ཨུ་ཀླཱ་པཾ ཧོ་ཏི, པ་རི་ཝེ་ཎཾ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ, ཀོ་ཊྛ་ཀོ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦོ, ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སཱ་ལཱ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ, ཨ་གྒི་སཱ་ལཱ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ, ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ, པཱ་ནཱི་ཡཾ པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏ་བྦཾ, ཨཱ་ཙ་མ་ན་ཀུ་མྦྷི་ཡཱ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་སི་ཉྩི་ཏ་བྦཾ.
ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཧོ་ཏི, ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏྠ ནེ་ཏ་བྦོ, ཨ་ཉྙོ ཝཱ བྷི་ཀྑུ ཝ་ཏྟ་བྦོ ‘‘ཐེ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ག་ཙྪཱ’’ཏི, དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ ཝཱ་སྶ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི, ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་ན ཝི་ནོ་དེ་ཏ་བྦཾ, ཨ་ཉྙེ་ན ཝཱ ཝི་ནོ་དཱ་པེ་ཏ་བྦཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ ཝཱ་སྶ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ དི་ཊྛི་ག་ཏཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི, ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་ན ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏ་བྦཾ, ཨ་ཉྙོ ཝཱ ཝ་ཏྟ་བྦོ ‘‘ཐེ་རཾ དི་ཊྛི་ག་ཏཾ ཝི་སྶ་ཛྫཱ་པེ་ཧཱི’’ཏི, དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ ཝཱ་སྶ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ག་རུ་དྷ་མྨཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི པ་རི་ཝཱ་སཱ་ར་ཧོ, ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་ན ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ, པ་རི་ཝཱ་ས་དཱ་ན་ཏྠཾ སོ སོ བྷི་ཀྑུ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཡཱ་ཙི་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཊི་བ་ལོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ དཱ་ཏ་བྦོ. ནོ ཙེ པ་ཊི་བ་ལོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཉྙེ་ན དཱ་པེ་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ མཱུ་ལཱ་ཡ་པ་ཊི་ཀ་སྶ་ནཱ་ར་ཧོ ཧོ་ཏི མཱ་ན་ཏྟཱ་ར་ཧོ ཨ་བྦྷཱ་ནཱ་ར་ཧོ ཝཱ, ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ས་ངྒྷོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི ཏ་ཛྫ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ ནི་ཡ་སྶཾ ཝཱ པ་བྦཱ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ པ་ཊི་སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱ ཨུ་ཀྑེ་པ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ, ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་ན ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ ‘‘ཀེ་ན ནུ ཁོ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ས་ངྒྷོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཀ་མྨཾ ན ཀ་རེ་ཡྻ, ལ་ཧུ་ཀཱ་ཡ ཝཱ པ་རི་ཎཱ་མེ་ཡྻཱ’’ཏི. ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་ན ཧི ‘‘ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཨུ་ཀྑེ་པ་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ ས་ངྒྷོ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘མཱ, བྷ་ནྟེ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཀ་མྨཾ ཀ་རི་ཏྠཱ’’ཏི ཡཱ་ཙི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཀ་རོ་ནྟི་ཡེ་ཝ, ‘‘ཏ་ཛྫ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ ནི་ཡ་སྶཾ ཝཱ ལ་ཧུ་ཀ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཡཱ་ཙི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཀ་རོ་ནྟི་ཡེ་ཝ, ཨ་ཐ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ‘‘ས་མྨཱ ཝ་ཏྟ་ཐ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཡཱ་ཙི་ཏ་བྦོ. ཨི་ཏི ཏཾ ས་མྨཱ ཝ་ཏྟཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཐ, བྷ་ནྟེ, ཀ་མྨ’’ནྟི བྷི་ཀྑཱུ ཡཱ་ཙི་ཏ་བྦཱ.
ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ དྷོ་ཝི་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི, ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་ན དྷོ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཝཱ ཀཱ་ཏ་བྦཾ ‘‘ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ དྷོ་ཝི་ཡེ་ཐཱ’’ཏི. ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི, ར་ཛ་ནཾ ཝཱ པ་ཙི་ཏ་བྦཾ, ཙཱི་ཝ་རཾ ཝཱ ར་ཛེ་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི, ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་ན ས་བྦཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ཨུ་སྶ་ཀྐཾ ཝཱ ཀཱ་ཏ་བྦཾ ‘‘ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ ར་ཛི་ཡེ་ཐཱ’’ཏི. ཙཱི་ཝ་རཾ ར་ཛ་ནྟེ་ན སཱ་དྷུ་ཀཾ སཾ་པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ར་ཛེ་ཏ་བྦཾ, ན ཙ ཨ་ཙྪི་ནྣེ ཐེ་ཝེ པ་ཀྐ་མི་ཏ་བྦཾ.
ན ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ པ་ཏྟོ དཱ་ཏ་བྦོ, ན ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ པ་ཏྟོ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ, ན ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, ན ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ན ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ པ་རི་ཀྑཱ་རོ དཱ་ཏ་བྦོ, ན ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ པ་རི་ཀྑཱ་རོ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ, ན ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཀེ་སཱ ཚེ་དེ་ཏ་བྦཱ, ན ཨེ་ཀ་ཙྩེ་ན ཀེ་སཱ ཚེ་དཱ་པེ་ཏ་བྦཱ, ན ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ན ཨེ་ཀ་ཙྩེ་ན པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏ་བྦཾ, ན ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩོ ཀཱ་ཏ་བྦོ, ན ཨེ་ཀ་ཙྩེ་ན ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩོ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏ་བྦོ, ན ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ པ་ཙྪཱ་ས་མ་ཎེ་ན ཧོ་ཏ་བྦཾ, ན ཨེ་ཀ་ཙྩོ པ་ཙྪཱ་ས་མ་ཎོ ཨཱ་དཱ་ཏ་བྦོ, ན ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ ནཱི་ཧ་རི་ཏ་བྦོ, ན ཨེ་ཀ་ཙྩེ་ན པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ ནཱི་ཧ་རཱ་པེ་ཏ་བྦོ, ན ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ གཱ་མོ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦོ, པི་ཎྜཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ཉྙེ་ན ཝཱ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན པ་ཝི་སི་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ་ཝ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཀཱ་ལ་སྶེ་ཝ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ དཱུ་རཾ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་རཾ ག་ནྟུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ‘‘ད་ཧ་རཱ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ས་ནྟཱུ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ག་ནྟ་བྦཾ. ཨ་ཝ་ཏྭཱ ག་ཏེ པ་རི་ཝེ་ཎཾ ག་ནྟྭཱ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟེ་ན གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ གཱ་མཾ པ་ཝི་ས་ནྟོ་པི པ་སྶ་ཏི, དི་ཊྛ་ཊྛཱ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏུཾ་ཡེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི. ན ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ ཝཱ་ས་ཏྠཱ་ཡ ཝཱ ཨ་སུ་བྷ་ད་སྶ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཝཱ སུ་སཱ་ནཾ ག་ནྟ་བྦཾ, ན དི་སཱ པ་ཀྐ་མི་ཏ་བྦཱ, པ་ཀྐ་མི་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན པ་ན ཀ་མྨཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡཾ ཡཱ་ཙི་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, སཱ་དྷུ, ནོ ཙེ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཝ་ས་ཏོ ཙ་སྶ ཨུ་དྡེ་སོ ཝཱ པ་རི་པུ་ཙྪཱ ཝཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཝཱ ན ས་མྤ་ཛྫ་ཏི, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ བཱ་ལོ ཧོ་ཏི ཨ་བྱ་ཏྟོ, ཀེ་ཝ་ལཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟི་ཀེ ཝ་སཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝ ག་ནྟུཾ ན དེ་ཏི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ནི་ཝཱ་རེ་ནྟེ་པི ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ གི་ལཱ་ནོ ཧོ་ཏི, ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦོ, ཝུ་ཊྛཱ་ན་མ་སྶ ཨཱ་ག་མེ་ཏ་བྦཾ, ན ཀ་ཏྠ་ཙི ག་ནྟ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨ་ཉྙོ བྷི་ཀྑུ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ ཨ་ཏྠི, བྷེ་ས་ཛྫཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཧ་ཏྠེ ད་ཏྭཱ ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ག་ནྟ་བྦཾ. ཨི་དཾ ཏཱ་ཝ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཝ་ཏྟཾ.
༡༨༤. ཨི་ད་མེ་ཝ ཙ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་ན ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝ་ཏྟནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ནཱ་མ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧེ་ཏྠ ནཱ་ནཾ. ཏ་ཏྠ ཡཱ་ཝ ཙཱི་ཝ་ར་ར་ཛ་ནཾ, ཏཱ་ཝ ཝ་ཏྟེ ཨ་ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཙ པ་རི་ཧཱ་ནི ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ནི་སྶ་ཡ་མུ་ཏྟ་ཀ་སྶ་པི ཨ་མུ་ཏྟ་ཀ་སྶ་པི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ, ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ པ་ཏྟ་དཱ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་མུ་ཏྟ་ནི་སྶ་ཡ་སྶེ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟི. ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ ཝཱ ཝ་ཏྟཾ སཱ་དི་ཡ་ནྟེ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀཱ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ ཙ བ་ཧུ་ཀཱ་པི ཧོ་ནྟུ, ས་བྦེ་སཾ ཨཱ་པ་ཏྟི. ས་ཙེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཝཱ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ ཨ་ཏྠི, ཏུ་མྷེ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ་དཱི་སུ ཡོ་གཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཝཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཝཱ ས་ཙེ སཱ་དི་ཡ་ནཾ ཝཱ ཨ་སཱ་དི་ཡ་ནཾ ཝཱ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, བཱ་ལོ ཧོ་ཏི, ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀཱ་ད་ཡོ བ་ཧཱུ, ཏེ་སུ ཨེ་ཀོ ཝ་ཏྟ་ས་མྤ་ནྣོ བྷི་ཀྑུ ‘‘ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཝཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཝཱ ཀི་ཙྩཾ ཨ་ཧཾ ཀ་རི་སྶཱ་མི, ཏུ་མྷེ ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐཱ ཝི་ཧ་ར་ཐཱ’’ཏི ཨེ་ཝ་ཉྩེ ཨ་ཏྟ་ནོ བྷཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨི་ཏ་རེ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི, ཏ་སྶ བྷཱ་ར་ཀ་ར་ཎ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏེ་སཾ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨེ་ཏྠ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་སུ པ་ན ནི་སྶ་ཡ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་ན ཡཱ་ཝ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཝ་ས་ཏི, ཏཱ་ཝ ས་བྦཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝ་ཏྟཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. པ་བྦ་ཛྫ་ཨུ་པ་ས་མྤ་ད་དྷ་མྨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་ཧི པ་ན ནི་སྶ་ཡ་མུ་ཏྟ་ཀེ་ཧི་པི ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཙཱི་ཝ་ར་ར་ཛ་ནཾ, ཏཱ་ཝ ཝ་ཏྟཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ པ་ཏྟ་དཱ་ནཱ་དི་མྷི པ་ན ཨེ་ཏེ་སཾ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
ཨེ་ཏེ་སུ པ་བྦ་ཛྫ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ ཙ ཨུ་པ་ས་མྤ་ད་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ ཙ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ བྷཱ་རཱ. ནི་སྶ་ཡ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ ཙ དྷ་མྨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ ཙ ཡཱ་ཝ ས་མཱི་པེ ཝ་ས་ནྟི, ཏཱ་ཝ ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ཧི་པི ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀཱ ས་ངྒ་ཧེ་ཏ་བྦཱ ཨ་ནུ་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཱ ཨུ་དྡེ་སེ་ན པ་རི་པུ་ཙྪཱ་ཡ ཨོ་ཝཱ་དེ་ན ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནི་ཡཱ. ས་ཙེ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀཱ་ནཾ པ་ཏྟོ ཝཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ཝཱ ཨ་ཉྙོ ཝཱ ཀོ་ཙི པ་རི་ཀྑཱ་རོ ན་ཏྠི, ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པ་རི་ཀྑཱ་རོ ཝཱ ཨ་ཏྠི, དཱ་ཏ་བྦཾ. ནོ ཙེ, དྷ་མྨི་ཡེ་ན ན་ཡེ་ན པ་རི་ཡེ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀཱ གི་ལཱ་ནཱ ཧོ་ནྟི, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཝ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ད་ནྟ་ཀ་ཊྛ་དཱ་ནཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙ་མ་ན་ཀུ་མྦྷི་ཡཱ ཨུ་ད་ཀ་སི་ཉྩ་ན་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ས་བྦཾ ཝ་ཏྟཾ ཀཱ་ཏ་བྦ་མེ་ཝ, ཨ་ཀ་རོ་ནྟཱ་ནཾ ཨཱ་པ་ཏྟི. ཏ་སྨཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ཧི་པི ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་སུ ས་མྨཱ ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦཾ. ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ་དཱི་སུ ཧི ཡོ ཡོ ན ས་མྨཱ ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི. ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ་དི་ཝ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ.
༡༨༥. ཨི་དཱ་ནི ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་ཝ་ཏྟཱ་དཱི་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་སཱི་མཱ་ས་མཱི་པཾ ག་ནྟྭཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ ཨོ་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ན་ད་ཎྜ་ཀེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ཚ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་ཏྭཱ སཱི་སཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ སཱི་སེ ཙཱི་ཝ་རཾ ཁ་ནྡྷེ ཀ་རི་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་ཏ་ར་མཱ་ནེ་ན ཨཱ་རཱ་མོ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦོ, ཨཱ་རཱ་མཾ པ་ཝི་ས་ནྟེ་ན ས་ལླ་ཀྑེ་ཏ་བྦཾ ‘‘ཀ་ཏྠ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ས་ནྣི་པ་ཏ་ནྟཱི’’ཏི. ཡ་ཏྠ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ས་ནྣི་པ་ཏ་ནྟི ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སཱ་ལཱ་ཡ ཝཱ མ་ཎྜ་པེ ཝཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ཝཱ, ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ པ་ཏྟོ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ, ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ, པ་ཏི་རཱུ་པཾ ཨཱ་ས་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ, པཱ་ནཱི་ཡཾ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ, པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ ‘‘ཀ་ཏ་མཾ པཱ་ནཱི་ཡཾ, ཀ་ཏ་མཾ པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ’’ནྟི. ས་ཙེ པཱ་ནཱི་ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ ཧོ་ཏི, པཱ་ནཱི་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པཱ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ ཧོ་ཏི, པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པཱ་དཱ དྷོ་ཝི་ཏ་བྦཱ. པཱ་དེ དྷོ་ཝ་ནྟེ་ན ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་སི་ཉྩི་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན པཱ་དཱ དྷོ་ཝི་ཏ་བྦཱ, ན ཏེ་ནེ་ཝ ཧ་ཏྠེ་ན ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་སི་ཉྩི་ཏ་བྦཾ, ན ཏེ་ནེ་ཝ ཧ་ཏྠེ་ན པཱ་དཱ དྷོ་ཝི་ཏ་བྦཱ, ཨུ་པཱ་ཧ་ན་པུ་ཉྪ་ན་ཙོ་ལ༹་ཀཾ པུ་ཉྪི་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ པུ་ཉྪི་ཏ་བྦཱ, ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ པུ་ཉྪ་ནྟེ་ན པ་ཋ་མཾ སུ་ཀྑེ་ན ཙོ་ལ༹་ཀེ་ན པུ་ཉྪི་ཏ་བྦཱ, པ་ཙྪཱ ཨ་ལླེ་ན, ཨུ་པཱ་ཧ་ན་པུ་ཉྪ་ན་ཙོ་ལ༹་ཀཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ པ་ཏྠ་རི་ཏ་བྦཾ.
ས་ཙེ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཝུ་ཌྜྷོ ཧོ་ཏི, ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ན་ཝ་ཀོ ཧོ་ཏི, ཨ་བྷི་ཝཱ་དཱ་པེ་ཏ་བྦོ. སེ་ནཱ་ས་ནཾ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ ‘‘ཀ་ཏ་མཾ མེ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི’’ཏི, ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝུ་ཊྛཾ ཝཱ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ཝུ་ཊྛཾ ཝཱ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ, ‘‘གོ་ཙ་ར་གཱ་མོ ཨཱ་ས་ནྣེ, ཨུ་དཱ་ཧུ དཱུ་རེ, ཀཱ་ལ་སྶེ་ཝ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏ་བྦཾ, ཨུ་དཱ་ཧུ དི་ཝཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་རོ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ, ཨ་གོ་ཙ་རོ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ, གོ་ཙ་རོ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ. ཨ་གོ་ཙ་རོ ནཱ་མ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ་ནཾ གཱ་མོ པ་རི་ཙྪི་ནྣ་བྷི་ཀྑོ ཝཱ གཱ་མོ, ཡ་ཏྠ ཨེ་ཀ་སྶ ཝཱ དྭི་ནྣཾ ཝཱ བྷི་ཀྑཱ དཱི་ཡ་ཏི, སེ་ཀྑ་ས་མྨ་ཧཱ་ནི ཀུ་ལཱ་ནི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཱ་ནི, ཝ་ཙྩ་ཊྛཱ་ནཾ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ, པ་སྶཱ་ཝ་ཊྛཱ་ནཾ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ, ‘‘ཀིཾ ཨི་མི་སྶཱ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཱ པཱ་ནཱི་ཡཾ་ཡེ་ཝ པི་ཝ་ནྟི, ན་ཧཱ་ནཱ་དི་པ་རི་བྷོ་ག་མྤི ཀ་རོ་ནྟཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ པཱ་ནཱི་ཡ་ཉྩེ་ཝ པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཉྩ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ, ཀ་ཏྟ་ར་ད་ཎྜོ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ, ས་ངྒྷ་སྶ ཀ་ཏི་ཀ་ས་ཎྛཱ་ནཾ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ, ཀེ་སུ་ཙི ཋཱ་ནེ་སུ ཝཱ་ལ༹་མི་གཱ ཝཱ ཨ་མ་ནུ་སྶཱ ཝཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཀཾ ཀཱ་ལཾ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦཾ, ཀཾ ཀཱ་ལཾ ནི་ཀྑ་མི་ཏ་བྦ’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཝི་ཧཱ་རོ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ཝུ་ཊྛོ ཧོ་ཏི, ཀ་ཝཱ་ཊཾ ཨཱ་ཀོ་ཊེ་ཏྭཱ མུ་ཧུ་ཏྟཾ ཨཱ་ག་མེ་ཏྭཱ གྷ་ཊི་ཀཾ ཨུ་གྒྷཱ་ཊེ་ཏྭཱ ཀ་ཝཱ་ཊཾ པ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ བ་ཧི ཋི་ཏེ་ན ནི་ལློ་ཀེ་ཏ་བྦོ.
ས་ཙེ སོ ཝི་ཧཱ་རོ ཨུ་ཀླཱ་པོ ཧོ་ཏི, མ་ཉྩེ ཝཱ མ་ཉྩོ ཨཱ་རོ་པི་ཏོ ཧོ་ཏི, པཱི་ཋེ ཝཱ པཱི་ཋཾ ཨཱ་རོ་པི་ཏཾ ཧོ་ཏི, སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཨུ་པ་རི པུ་ཉྫཱི་ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ས་ཙེ ས་ཀྐོ་ཏི, ས་བྦོ ཝི་ཧཱ་རོ སོ་དྷེ་ཏ་བྦོ, ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ས་ནོ་ཀཱ་སོ ཛ་གྒི་ཏ་བྦོ. ས་བྦཾ སོ་དྷེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟེ་ན པ་ན ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཝ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན བྷཱུ་མ་ཏྠ་ར་ཎ་མ་ཉྩ་པཱི་ཋཱ་དཱི་ནི བ་ཧི ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ སོ་དྷེ་ཏྭཱ པུ་ན ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ས་ཙེ པུ་ར་ཏྠི་མཱ ས་ར་ཛཱ ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི, པུ་ར་ཏྠི་མཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ ཐ་ཀེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ པ་ཙྪི་མཱ, ཨུ་ཏྟ་རཱ, ད་ཀྑི་ཎཱ ས་ར་ཛཱ ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི, ད་ཀྑི་ཎཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ ཐ་ཀེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ སཱི་ཏ་ཀཱ་ལོ ཧོ་ཏི, དི་ཝཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ ཝི་ཝ་རི་ཏ་བྦཱ, ར་ཏྟིཾ ཐ་ཀེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨུ་ཎྷ་ཀཱ་ལོ ཧོ་ཏི, དི་ཝཱ ཐ་ཀེ་ཏ་བྦཱ, ར་ཏྟིཾ ཝི་ཝ་རི་ཏ་བྦཱ.
ས་ཙེ ཨུ་ཀླཱ་པཾ ཧོ་ཏི, པ་རི་ཝེ་ཎཾ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ, ཀོ་ཊྛ་ཀོ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦོ, ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སཱ་ལཱ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ, ཨ་གྒི་སཱ་ལཱ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ, ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ, པཱ་ནཱི་ཡཾ པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཾ, ཨཱ་ཙ་མ་ན་ཀུ་མྦྷི་ཡཱ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་སི་ཉྩི་ཏ་བྦཾ. ཨི་དཾ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་ཝ་ཏྟཾ.
༡༨༦. ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀ་ཝ་ཏྟེ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་རཾ དི་སྭཱ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ, པཱ་དོ་ད་ཀཾ པཱ་ད་པཱི་ཋཾ པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀཾ ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ, པ་ཙྩུ་གྒ་ནྟྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ, པཱ་ནཱི་ཡེ་ན པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ, པུ་ཙྪ་ནྟེ་ན པ་ན ས་ཀིཾ ཨཱ་ནཱི་ཏཾ པཱ་ནཱི་ཡཾ ས་བྦཾ པི་ཝ་ཏི, ‘‘པུ་ན ཨཱ་ནེ་མཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ་ཡེ་ཝ. བཱི་ཛ་ནེ་ན་པི བཱི་ཛི་ཏ་བྦོ, བཱི་ཛ་ནྟེ་ན ས་ཀིཾ པཱ་ད་པི་ཊྛི་ཡཾ བཱི་ཛི་ཏྭཱ ས་ཀིཾ མ་ཛ྄ཛྷེ, ས་ཀིཾ སཱི་སེ བཱི་ཛི་ཏ་བྦོ, ‘‘ཨ་ལཾ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ་ན མ་ནྡ་ཏ་རཾ བཱི་ཛི་ཏ་བྦཾ, པུ་ན ‘‘ཨ་ལ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ་ན ཏ་ཏོ མ་ནྡ་ཏ་རཾ བཱི་ཛི་ཏ་བྦཾ, ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རཾ ཝུ་ཏྟེ་ན བཱི་ཛ་ནཱི ཋ་པེ་ཏ་བྦཱ, པཱ་དཱ་པི་སྶ དྷོ་ཝི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཏེ་ལཾ ཨ་ཏྠི, ཏེ་ལེ་ན མ་ཀྑེ་ཏ་བྦཱ. ནོ ཙེ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྶ ས་ནྟ་ཀེ་ན མ་ཀྑེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི, ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ པུ་ཉྪི་ཏ་བྦཱ. ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ པུ་ཉྪ་ནྟེ་ན པ་ཋ་མཾ སུ་ཀྑེ་ན ཙོ་ལེ༹་ན པུ་ཉྪི་ཏ་བྦཱ, པ་ཙྪཱ ཨ་ལླེ་ན, ཨུ་པཱ་ཧ་ན་པུ་ཉྪ་ན་ཙོ་ལ༹་ཀཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏ་བྦཾ.
ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏ་བྦོ, སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ ‘‘ཨེ་ཏཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝུ་ཊྛཾ ཝཱ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ཝུ་ཊྛཾ ཝཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ, གོ་ཙ་རོ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦོ, ཨ་གོ་ཙ་རོ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦོ, སེ་ཀྑ་ས་མྨ་ཏཱ་ནི ཀུ་ལཱ་ནི ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཱ་ནི, ཝ་ཙྩ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ, པ་སྶཱ་ཝ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ, པཱ་ནཱི་ཡཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ, པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ, ཀ་ཏྟ་ར་ད་ཎྜོ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦོ, ས་ངྒྷ་སྶ ཀ་ཏི་ཀ་ས་ཎྛཱ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ ‘‘ཨི་མཾ ཀཱ་ལཾ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦཾ, ཨི་མཾ ཀཱ་ལཾ ནི་ཀྑ་མི་ཏ་བྦ’’ནྟི.
ས་ཙེ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀོ ན་ཝ་ཀོ ཧོ་ཏི, ནི་སི་ནྣ་ཀེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ ‘‘ཨ་ཏྲ པ་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་པཱ་ཧི, ཨ་ཏྲ ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པཱ་ཧི, ཨི་དཾ ཨཱ་ས་ནཾ, ནི་སཱི་དཱ་ཧཱི’’ཏི. པཱ་ནཱི་ཡཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ, པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ, ཨུ་པཱ་ཧ་ན་པུ་ཉྪ་ན་ཙོ་ལ༹་ཀཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ, ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཨ་བྷི་ཝཱ་དཱ་པེ་ཏ་བྦོ, སེ་ནཱ་ས་ནཱ་དཱི་ནི་པི ནི་སི་ནྣེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་རེ པ་ན ཨཱ་ག་ཏེ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དི ས་བྦཾ ཙཱི་ཝ་ར་ཀ་མྨཾ ཝཱ ན་ཝ་ཀ་མྨཾ ཝཱ ཋ་པེ་ཏྭཱ་པི ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎཾ ས་མྨ་ཛྫ་ནྟེ་ན ས་མྨུ་ཉྫ་ནིཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཝ་ཏྟཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨཱ་ར་བྷི་ཏ་བྦཾ. པ་ཎྜི་ཏོ ཧི ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀོ ‘‘ས་མྨ་ཛྫཱ་ཧི ཏཱ་ཝ ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎ’’ནྟི ཝ་ཀྑ་ཏི. གི་ལཱ་ན་སྶ བྷེ་ས་ཛྫཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ན པ་ན ས་ཙེ ནཱ་ཏི་ཨཱ་ཏུ་རོ གི་ལཱ་ནོ ཧོ་ཏི, བྷེ་ས་ཛྫཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་མེ་ཝ ཀཱ་ཏ་བྦཾ, མ་ཧཱ་གི་ལཱ་ན་སྶ པ་ན བྷེ་ས་ཛྫ་མེ་ཝ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. པ་ཎྜི་ཏོ ཧི ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀོ ‘‘ཀ་རོ་ཧི ཏཱ་ཝ བྷེ་ས་ཛྫ’’ནྟི ཝ་ཀྑ་ཏི. ཨི་དཾ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀ་ཝ་ཏྟཾ.
༡༨༧. ག་མི་ཀ་ཝ་ཏྟེ ག་མི་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ མ་ཉྩ་པཱི་ཋཱ་དི་དཱ་རུ་བྷ་ཎྜཾ མ་ཏྟི་ཀཱ་བྷ་ཎྜ་མྤི ར་ཛ་ན་བྷཱ་ཛ་ནཱ་དི ས་བྦཾ ཨ་གྒི་སཱ་ལཱ་ཡཾ ཝཱ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཝཱ གུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏྭཱ དྭཱ་ར་ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཾ ཐ་ཀེ་ཏྭཱ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ བྷི་ཀྑུ ན ཧོ་ཏི, སཱ་མ་ཎེ་རོ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ སཱ་མ་ཎེ་རོ ན ཧོ་ཏི, ཨཱ་རཱ་མི་ཀོ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ན ཧོ་ཏི བྷི་ཀྑུ ཝཱ སཱ་མ་ཎེ་རོ ཝཱ ཨཱ་རཱ་མི་ཀོ ཝཱ, ཙ་ཏཱུ་སུ པཱ་སཱ་ཎེ་སུ མ་ཉྩཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ མ་ཉྩེ མ་ཉྩཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ པཱི་ཋེ པཱི་ཋཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཨུ་པ་རི པུ་ཉྫཾ ཀ་རི་ཏྭཱ དཱ་རུ་བྷ་ཎྜཾ མ་ཏྟི་ཀཱ་བྷ་ཎྜཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏྭཱ དྭཱ་ར་ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཾ ཐ་ཀེ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཝི་ཧཱ་རོ ཨོ་ཝ་སྶ་ཏི, ས་ཙེ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི, ས་བྦོ ཚཱ་དེ་ཏ་བྦོ, ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཝཱ ཀཱ་ཏ་བྦཾ ‘‘ཀི་ནྟི ནུ ཁོ ཝི་ཧཱ་རོ ཚཱ་དི་ཡེ་ཐཱ’’ཏི, ཨེ་ཝ་ཉྩེ་ཏཾ ལ་བྷེ་ཐ, ཨི་ཙྩེ་ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ. ནོ ཙེ ལ་བྷེ་ཐ, ཡོ དེ་སོ ཨ་ནོ་ཝ་སྶ་ཀོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཙ་ཏཱུ་སུ པཱ་སཱ་ཎེ་སུ མ་ཉྩཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ མ་ཉྩེ མ་ཉྩཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ པཱི་ཋེ པཱི་ཋཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཨུ་པ་རི པུ་ཉྫཾ ཀ་རི་ཏྭཱ དཱ་རུ་བྷ་ཎྜཾ མ་ཏྟི་ཀཱ་བྷ་ཎྜཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏྭཱ དྭཱ་ར་ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཾ ཐ་ཀེ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཝི་ཧཱ་རོ ཨོ་ཝ་སྶ་ཏི, ས་ཙེ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི, སེ་ནཱ་ས་ནཾ གཱ་མཾ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏ་བྦཾ, ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཝཱ ཀཱ་ཏ་བྦཾ ‘‘ཀི་ནྟི ནུ ཁོ སེ་ནཱ་ས་ནཾ གཱ་མཾ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཡེ་ཐཱ’’ཏི, ཨེ་ཝ་ཉྩེ་ཏཾ ལ་བྷེ་ཐ, ཨི་ཙྩེ་ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ. ནོ ཙེ ལ་བྷེ་ཐ, ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་སེ ཙ་ཏཱུ་སུ པཱ་སཱ་ཎེ་སུ མ་ཉྩཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ མ་ཉྩེ མ་ཉྩཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ པཱི་ཋེ པཱི་ཋཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཨུ་པ་རི པུ་ཉྫཾ ཀ་རི་ཏྭཱ དཱ་རུ་བྷ་ཎྜཾ མ་ཏྟི་ཀཱ་བྷ་ཎྜཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏྭཱ ཏི་ཎེ་ན ཝཱ པ་ཎྞེ་ན ཝཱ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མི་ཏ་བྦཾ ‘‘ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ཨ་ངྒཱ་ནི་པི སེ་སེ་ཡྻུ’’ནྟི. ཨི་དཾ ག་མི་ཀ་ཝ་ཏྟཾ.
༡༨༨. བྷ་ཏྟ་གྒ་ཝ་ཏྟེ ས་ཙེ ཨཱ་རཱ་མེ ཀཱ་ལོ ཨཱ་རོ་ཙི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཏི་མ་ཎྜ་ལཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ནྟེ་ན པ་རི་མ་ཎྜ་ལཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ས་གུ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཡོ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ག་ཎྛི་ཀཾ པ་ཊི་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་ཏ་ར་མཱ་ནེ་ན གཱ་མོ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦོ.
ན ཨོ་ཀྐ་མྨ ཐེ་རཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པུ་ར་ཏོ ག་ནྟ་བྦཾ. སུ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ་ན, སུ་སཾ་ཝུ་ཏེ་ན, ཨོ་ཀྑི་ཏྟ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ, ཨ་པྤ་ས་དྡེ་ན ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ, ན ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཀཱ་ཡ, ན ཨུ་ཛྫ་གྒྷི་ཀཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ, ན ཀཱ་ཡ་པྤ་ཙཱ་ལ་ཀཾ, ན བཱ་ཧུ་པྤ་ཙཱ་ལ་ཀཾ, ན སཱི་ས་པྤ་ཙཱ་ལ་ཀཾ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ, ན ཁ་མྦྷ་ཀ་ཏེ་ན, ན ཨོ་གུ་ཎྛི་ཏེ་ན, ན ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ.
སུ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ་ན, སུ་སཾ་ཝུ་ཏེ་ན, ཨོ་ཀྑི་ཏྟ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ, ཨ་པྤ་ས་དྡེ་ན ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ, ན ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཀཱ་ཡ, ན ཨུ་ཛྫ་གྒྷི་ཀཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ, ན ཀཱ་ཡ་པྤ་ཙཱ་ལ་ཀཾ, ན བཱ་ཧུ་པྤ་ཙཱ་ལ་ཀཾ, ན སཱི་ས་པྤ་ཙཱ་ལ་ཀཾ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ, ན ཁ་མྦྷ་ཀ་ཏེ་ན, ན ཨོ་གུ་ཎྛི་ཏེ་ན, ན པ་ལླ་ཏྠི་ཀཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ, ན ཐེ་རེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ནུ་པ་ཁ་ཛྫ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ མ་ཧཱ་ཐེ་ར་སྶ ནི་སི་ནྣཱ་ས་ནེ་ན ས་མ་ཀཾ ཨཱ་ས་ནཾ ཧོ་ཏི, བ་ཧཱུ་སུ ཨཱ་ས་ནེ་སུ ས་ཏི ཨེ་ཀཾ དྭེ ཨཱ་ས་ནཱ་ནི ཋ་པེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ. བྷི་ཀྑཱུ ག་ཎེ་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ས་ནེ་སུ ཨ་ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཐེ་རེ་ན ‘‘ནི་སཱི་དཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ་ན ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ. ནོ ཙེ མ་ཧཱ་ཐེ་རོ ཝ་ད་ཏི, ‘‘ཨི་དཾ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ས་ནཾ ཨུ་ཙྩ’’ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ‘‘ནི་སཱི་དཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ་ན ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ པ་ན ཨེ་ཝཾ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏེ་པི ན ཝ་ད་ཏི, ནི་སཱི་ད་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, མ་ཧཱ་ཐེ་ར་སྶེ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟི. ན་ཝ་ཀོ ཧི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ཨཱ་ས་ནེ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ ནི་སཱི་ད་ནྟོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཐེ་རོ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏེ ཨ་ན་ནུ་ཛཱ་ན་ནྟོ. ན ན་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ས་ནེ་ན པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏ་བྦཱ, ན ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཀཾ ཨོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ.
པ་ཏྟ་དྷོ་ཝ་ནོ་ད་ཀེ དཱི་ཡ་མཱ་ནེ ཨུ་བྷོ་ཧི ཧ་ཏྠེ་ཧི པ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ད་ཀྑི་ཎོ་ད་ཀཾ པ་ན པུ་ར་ཏོ ཨཱ་དྷཱ་ར་ཀེ པ་ཏྟཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀ་ས་དྡཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟེ་ན ཨ་པ་ཊི་གྷཾ་ས་ནྟེ་ན པ་ཏྟོ དྷོ་ཝི་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ཨུ་ད་ཀ་པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀོ ཧོ་ཏི, ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀ་པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀེ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་སི་ཉྩི་ཏ་བྦཾ ‘‘མཱ ཨུ་ད་ཀ་པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀོ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཨོ་སི་ཉྩི, མཱ སཱ་མ་ནྟཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཨོ་སི་ཉྩིཾ་སུ, མཱ ས་ངྒྷཱ་ཊི ཨུ་ད་ཀེ་ན ཨོ་སི་ཉྩཱི’’ཏི. ས་ཙེ ཨུ་ད་ཀ་པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀོ ན ཧོ་ཏི, ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ ཚ་མཱ་ཡ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་སི་ཉྩི་ཏ་བྦཾ ‘‘མཱ སཱ་མ་ནྟཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཨོ་སི་ཉྩིཾ་སུ, མཱ ས་ངྒྷཱ་ཊི ཨུ་ད་ཀེ་ན ཨོ་སི་ཉྩཱི’’ཏི.
ཨོ་ད་ནེ དཱི་ཡ་མཱ་ནེ ཨུ་བྷོ་ཧི ཧ་ཏྠེ་ཧི པ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨོ་ད་ནོ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཡ་ཐཱ སཱུ་པ་སྶ ཨོ་ཀཱ་སོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ མ་ཏྟཱ་ཡ ཨོ་ད་ནོ ག་ཎྷི་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ཧོ་ཏི ས་པྤི ཝཱ ཏེ་ལཾ ཝཱ ཨུ་ཏྟ་རི་བྷ་ངྒཾ ཝཱ, ཐེ་རེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦོ ‘‘ས་བྦེ་སཾ ས་མ་ཀཾ ས་མྤཱ་དེ་ཧཱི’’ཏི. ཨི་ད་ཉྩ ན ཀེ་ཝ་ལཾ ས་པྤི་ཨཱ་དཱི་སུ, ཨོ་ད་ནེ་པི ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ས་པྤི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན ཡཾ ཨ་པྤཾ ཧོ་ཏི ཨེ་ཀ་སྶ ཝཱ དྭི་ནྣཾ ཝཱ ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ, ཏཾ ས་བྦེ་སཾ ས་མ་ཀཾ ས་མྤཱ་དེ་ཧཱི་ཏི ཝུ་ཏྟེ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཝི་ཧེ་སཱ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏཱ་དི་སཾ ས་ཀིཾ ཝཱ དྭི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཝཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ སེ་སཾ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཀྐ་ཙྩཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ, པ་ཏྟ་ས་ཉྙི་ནཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ, ས་མ་སཱུ་པ་ཀོ ས་མ་ཏི་ཏྠི་ཀོ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ, ན ཏཱ་ཝ ཐེ་རེ་ན བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ, ཡཱ་ཝ ན ས་བྦེ་སཾ ཨོ་ད་ནོ ས་མྤ་ཏྟོ ཧོ་ཏི. ཨི་ད་ཉྩ ཡཾ པ་རི་ཙྪི་ནྣ་བྷི་ཀྑུ་ཀཾ བྷ་ཏྟ་གྒཾ, ཡ་ཏྠ མ་ནུ་སྶཱ ས་བྦེ་སཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཧོ་ནྟི, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཡཾ པ་ན མ་ཧཱ་བྷ་ཏྟ་གྒཾ ཧོ་ཏི, ཡ་ཏྠ ཨེ་ཀ་སྨིཾ པ་དེ་སེ བྷུ་ཉྫ་ནྟི, ཨེ་ཀ་སྨིཾ པ་དེ་སེ ཨུ་ད་ཀཾ དཱི་ཡ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ.
ས་ཀྐ་ཙྩཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦོ, པ་ཏྟ་ས་ཉྙི་ནཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦོ, ས་པ་དཱ་ནོ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦོ, ས་མ་སཱུ་པ་ཀོ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦོ, ན ཐཱུ་པ་ཀ་ཏོ ཨོ་མ་དྡི་ཏྭཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦོ, ན སཱུ་པཾ ཝཱ བྱ་ཉྫ་ནཾ ཝཱ ཨོ་ད་ནེ་ན པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏ་བྦཾ བྷི་ཡྻོ་ཀ་མྱ་ཏཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, ན སཱུ་པཾ ཝཱ ཨོ་ད་ནཾ ཝཱ ཨ་གི་ལཱ་ནེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ, ན ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་ཉྙི་ནཱ པ་རེ་སཾ པ་ཏྟོ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦོ, ནཱ་ཏི་མ་ཧ་ནྟོ ཀ་བ་ལོ༹ ཀཱ་ཏ་བྦོ, པ་རི་མ་ཎྜ་ལཾ ཨཱ་ལོ་པོ ཀཱ་ཏ་བྦོ, ན ཨ་ནཱ་ཧ་ཊེ ཀ་བ་ལེ༹ མུ་ཁ་དྭཱ་རཾ ཝི་ཝ་རི་ཏ་བྦཾ, ན བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནེ་ན ས་བྦོ ཧ་ཏྠོ མུ་ཁེ པ་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ, ན ས་ཀ་བ་ལེ༹་ན མུ་ཁེ་ན བྱཱ་ཧ་རི་ཏ་བྦཾ, ན པི་ཎྜུ་ཀྑེ་པ་ཀཾ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ, ན ཀ་བ་ལཱ༹་ཝ་ཙྪེ་ཀཾ, ན ཨ་ཝ་ག་ཎྜ་ཀཱ་ར་ཀཾ, ན ཧ་ཏྠ་ནི་དྡྷུ་ན་ཀཾ, ན སི་ཏྠཱ་ཝ་ཀཱ་ར་ཀཾ, ན ཛི་ཝ྄ཧཱ་ནི་ཙྪཱ་ར་ཀཾ, ན ཙ་པུ་ཙ་པུ་ཀཱ་ར་ཀཾ, ན སུ་རུ་སུ་རུ་ཀཱ་ར་ཀཾ, ན ཧ་ཏྠ་ནི་ལླེ་ཧ་ཀཾ, ན པ་ཏྟ་ནི་ལླེ་ཧ་ཀཾ, ན ཨོ་ཊྛ་ནི་ལླེ་ཧ་ཀཾ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ.
ན སཱ་མི་སེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན པཱ་ནཱི་ཡ་ཐཱ་ལ་ཀོ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ, ན ཏཱ་ཝ ཐེ་རེ་ན ཧ་ཏྠ་དྷོ་ཝ་ན་ཨུ་ད་ཀཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ཡཱ་ཝ ན ས་བྦེ བྷུ་ཏྟཱ་ཝི་ནོ ཧོ་ནྟི. ས་ཙེ མ་ནུ་སྶཱ ‘‘དྷོ་ཝ་ཐ, བྷ་ནྟེ, པ་ཏྟ་ཉྩ ཧ་ཏྠེ ཙཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, བྷི་ཀྑཱུ ཝཱ ‘‘ཏུ་མྷེ ཨུ་ད་ཀཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨུ་ད་ཀེ དཱི་ཡ་མཱ་ནེ ཨུ་བྷོ་ཧི ཧ་ཏྠེ་ཧི པ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀ་ས་དྡཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟེ་ན ཨ་པ་ཊི་གྷཾ་ས་ནྟེ་ན པ་ཏྟོ དྷོ་ཝི་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ཨུ་ད་ཀ་པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀོ ཧོ་ཏི, ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀ་པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀེ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་སི་ཉྩི་ཏ་བྦཾ ‘‘མཱ ཨུ་ད་ཀ་པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀོ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཨོ་སི་ཉྩི, མཱ སཱ་མ་ནྟཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཨོ་སི་ཉྩིཾ་སུ, མཱ ས་ངྒྷཱ་ཊི ཨུ་ད་ཀེ་ན ཨོ་སི་ཉྩཱི’’ཏི. ས་ཙེ ཨུ་ད་ཀ་པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀོ ན ཧོ་ཏི, ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ ཚ་མཱ་ཡ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་སི་ཉྩི་ཏ་བྦཾ ‘‘མཱ སཱ་མ་ནྟཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཨོ་སི་ཉྩིཾ་སུ, མཱ ས་ངྒྷཱ་ཊི ཨུ་ད་ཀེ་ན ཨོ་སི་ཉྩཱི’’ཏི, ན ས་སི་ཏྠ་ཀཾ པ་ཏྟ་དྷོ་ཝ་ནཾ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ཚ་ཌྜེ་ཏ་བྦཾ.
བྷ་ཏྟ་གྒ་ཏོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ནི་ཝ་ཏྟ་ནྟེ་སུ ན་ཝ་ཀེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦཾ, པ་ཙྪཱ ཐེ་རེ་ཧི. ས་མྦཱ་དྷེ་སུ ཧི གྷ་རེ་སུ མ་ཧཱ་ཐེ་རཱ་ནཾ ནི་ཀྑ་མ་ནོ་ཀཱ་སོ ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ ནི་ཝ་ཏྟ་ནྟེ་ཧི པ་ན ན་ཝ་ཀེ་ཧི གེ་ཧ་དྭཱ་རེ ཋ་ཏྭཱ ཐེ་རེ་སུ ནི་ཀྑ་མ་ནྟེ་སུ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ག་ནྟ་བྦཾ. ས་ཙེ པ་ན མ་ཧཱ་ཐེ་རཱ དྷུ་རེ ནི་སི་ནྣཱ ཧོ་ནྟི, ན་ཝ་ཀཱ ཨ་ནྟོ་གེ་ཧེ, ཐེ་རཱ་ས་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཨེ་ཝ ནི་ཀྑ་མི་ཏ་བྦཾ, ཀཱ་ཡེ་ན ཀཱ་ཡཾ ཨ་ས་ངྒྷ་ཊྚེ་ནྟེ་ན ཡ་ཐཱ ཨ་ནྟ་རེ་ན མ་ནུ་སྶཱ ག་ནྟུཾ ས་ཀྐོ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཝི་ར་ལཱ༹་ཡ པཱ་ལི༹་ཡཱ ག་ནྟ་བྦཾ.
‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཐེ་རེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ བྷ་ཏྟ་གྒེ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏུ’’ནྟི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༦༢) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ས་ངྒྷ་ཏྠེ་རེ་ན བྷ་ཏྟ་གྒེ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏཾ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཨོ་ཧཱ་ཡ སེ་སེ་ཧི ན ག་ནྟ་བྦཾ.
‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷ་ཏྟ་གྒེ ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཐེ་རཱ་ནུ་ཐེ་རེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨཱ་ག་མེ་ཏུ’’ནྟི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༦༢) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ས་ངྒྷ་ཏྠེ་རེ་ན ཨ་ནུ་མོ་ད་ན་ཏྠཱ་ཡ ནི་སི་ནྣེ ཧེ་ཊྛཱ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ, ཨ་ནུ་ཐེ་རེ ནི་སི་ནྣེ མ་ཧཱ་ཐེ་རེ་ན ཙ ཧེ་ཊྛཱ ཙ ཏཱི་ཧི ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ, པ་ཉྩ་མེ ནི་སི་ནྣེ ཨུ་པ་རི ཙ་ཏཱུ་ཧི ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ, ས་ངྒྷ་ཏྠེ་རེ་ན ཧེ་ཊྛཱ ད་ཧ་ར་བྷི་ཀྑུ་སྨིཾ ཨ་ཛ྄ཛྷི་ཊྛེ་པི ས་ངྒྷ་ཏྠེ་ར་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཙ་ཏཱུ་ཧི ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦ་མེ་ཝ. ས་ཙེ པ་ན ཨ་ནུ་མོ་ད་ཀོ བྷི་ཀྑུ ‘‘ག་ཙྪ་ཐ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ག་མེ་ཏ་བྦ་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. མ་ཧཱ་ཐེ་རེ་ན ‘‘ག་ཙྪཱ་མ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ག་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཨེ་ཝ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི, ‘‘བ་ཧི་གཱ་མེ ཨཱ་ག་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་བྷོ་གཾ ཀ་ཏྭཱ་པི བ་ཧི་གཱ་མཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་སྶི་ཏ་ཀེ ‘‘ཏུ་མྷེ ཏ་སྶ ཨཱ་ག་མ་ནཾ ཨཱ་ག་མེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ་པི ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ. ས་ཙེ པ་ན མ་ནུ་སྶཱ ཨ་ཏྟ་ནོ རུ་ཙི་ཏེ་ན ཨེ་ཀེ་ན ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཀཱ་རེ་ནྟི, ནེ་ཝ ཏ་སྶ ཨ་ནུ་མོ་ད་ཏོ ཨཱ་པ་ཏྟི, ན མ་ཧཱ་ཐེ་ར་སྶ བྷཱ་རོ ཧོ་ཏི. ཨུ་པ་ནི་སི་ནྣ་ཀ་ཐཱ་ཡ་མེ་ཝ ཧི མ་ནུ་སྶེ་སུ ཀ་ཐཱ་པེ་ནྟེ་སུ ཐེ་རོ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ. མ་ཧཱ་ཐེ་རེ་ན ཙ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷི་ཊྛོ་ཝ ཨཱ་ག་མེ་ཏ་བྦོ་ཏི ཨི་ད་མེ་ཏྠ ལ་ཀྑ་ཎཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ག་ནྟུ’’ནྟི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༦༢) ཝ་ཙ་ན་ཏོ པ་ན ཝ་ཙྩཱ་དི་པཱི་ལི༹་ཏེ་ན ཨ་ན་ནྟ་རཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ག་ནྟ་བྦ་ནྟི. ཨི་དཾ བྷ་ཏྟ་གྒ་ཝ་ཏྟཾ.
༡༨༩. པི་ཎྜ་ཙཱ་རི་ཀ་ཝ་ཏྟེ པ་ན པི་ཎྜ་ཙཱ་རི་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ‘‘ཨི་དཱ་ནི གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏི་མ་ཎྜ་ལཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ནྟེ་ན པ་རི་མ་ཎྜ་ལཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ས་གུ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཡོ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ག་ཎྛི་ཀཾ པ་ཊི་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་ཏ་ར་མཱ་ནེ་ན གཱ་མོ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦོ. སུ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ་ན ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦ་ནྟི་ཨཱ་དི ས་བྦཾ བྷ་ཏྟ་གྒ་ཝ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨི་དྷཱ་པི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ནི་ཝེ་ས་ནཾ པ་ཝི་ས་ནྟེ་ན ས་ལླ་ཀྑེ་ཏ་བྦཾ ‘‘ཨི་མི་ནཱ པ་ཝི་སི་སྶཱ་མི, ཨི་མི་ནཱ ནི་ཀྑ་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི, ནཱ་ཏི་ས་ཧ་སཱ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦཾ, ནཱ་ཏི་དཱུ་རེ ནཱ་ཙྩཱ་ས་ནྣེ ཋཱ་ཏ་བྦཾ, ནཱ་ཏི་ཙི་རཾ ཋཱ་ཏ་བྦཾ, ནཱ་ཏི་ལ་ཧུ་ཀཾ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦཾ, ཋི་ཏེ་ན ས་ལླ་ཀྑེ་ཏ་བྦཾ ‘‘བྷི་ཀྑཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཝཱ ཨ་དཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཝཱ’’ཏི. ས་ཙེ ཀ་མྨཾ ཝཱ ནི་ཀྑི་པ་ཏི, ཨཱ་ས་ནཱ ཝཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི, ཀ་ཊ་ཙྪུཾ ཝཱ པ་རཱ་མ་ས་ཏི, བྷཱ་ཛ་ནཾ ཝཱ པ་རཱ་མ་ས་ཏི, ཋ་པེ་ཏི ཝཱ, ‘‘དཱ་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶཱ’’ཏི ཋཱ་ཏ་བྦཾ. བྷི་ཀྑཱ་ཡ དཱི་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡ ཝཱ་མེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ས་ངྒྷཱ་ཊིཾ ཨུ་ཙྩཱ་རེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན པ་ཏྟཾ པ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ ཨུ་བྷོ་ཧི ཧ་ཏྠེ་ཧི པ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཱ, ཨི་ཏྠཱི ཝཱ ཧོ་ཏུ པུ་རི་སོ ཝཱ, བྷི་ཀྑཱ་དཱ་ན་ས་མ་ཡེ མུ་ཁཾ ན ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཾ, ས་ལླ་ཀྑེ་ཏ་བྦཾ ‘‘སཱུ་པཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཝཱ ཨ་དཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཝཱ’’ཏི. ས་ཙེ ཀ་ཊ་ཙྪུཾ ཝཱ པ་རཱ་མ་ས་ཏི, བྷཱ་ཛ་ནཾ ཝཱ པ་རཱ་མ་ས་ཏི, ཋ་པེ་ཏི ཝཱ, ‘‘དཱ་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶཱ’’ཏི ཋཱ་ཏ་བྦཾ. བྷི་ཀྑཱ་ཡ དི་ནྣཱ་ཡ ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཡཱ པ་ཏྟཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་ཏ་ར་མཱ་ནེ་ན ནི་ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦཾ.
ཡོ པ་ཋ་མཾ གཱ་མ་ཏོ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ཏི, ཏེ་ན ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ, པཱ་དོ་ད་ཀཾ པཱ་ད་པཱི་ཋཾ པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀཾ ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ, ཨ་ཝ་ཀྐཱ་ར་པཱ་ཏི དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཱ, པཱ་ནཱི་ཡཾ པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཡོ པ་ཙྪཱ གཱ་མ་ཏོ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ཏི, ས་ཙེ ཧོ་ཏི བྷུ་ཏྟཱ་ཝ་སེ་སོ, ས་ཙེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི, བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ནོ ཙེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི, ཨ་པྤ་ཧ་རི་ཏེ ཝཱ ཚ་ཌྜེ་ཏ་བྦཾ, ཨ་པྤཱ་ཎ་ཀེ ཝཱ ཨུ་ད་ཀེ ཨོ་པི་ལཱ་པེ་ཏ་བྦཾ, ཏེ་ན ཨཱ་ས་ནཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏ་བྦཾ, པཱ་དོ་ད་ཀཾ པཱ་ད་པཱི་ཋཾ པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏ་བྦཾ, ཨ་ཝ་ཀྐཱ་ར་པཱ་ཏི དྷོ་ཝི་ཏྭཱ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏ་བྦཱ, པཱ་ནཱི་ཡཾ པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏ་བྦཾ, བྷ་ཏྟ་གྒཾ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ. ཡོ པ་སྶ་ཏི པཱ་ནཱི་ཡ་གྷ་ཊཾ ཝཱ པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་གྷ་ཊཾ ཝཱ ཝ་ཙྩ་གྷ་ཊཾ ཝཱ རི་ཏྟཾ ཏུ་ཙྪཾ, ཏེ་ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙ་སྶ ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་ས་ཡ྄ཧཾ, ཧ་ཏྠ་ཝི་ཀཱ་རེ་ན དུ་ཏི་ཡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠ་ཝི་ལ་ངྒྷ་ཀེ་ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཾ, ན ཙ ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཝཱ་ཙཱ བྷི་ནྡི་ཏ་བྦཱ་ཏི. ཨི་དཾ པི་ཎྜ་ཙཱ་རི་ཀ་ཝ་ཏྟཾ.
༡༩༠. ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀ་ཝ་ཏྟེ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཀཱ་ལ་སྶེ་ཝ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཏྟཾ ཐ་ཝི་ཀཱ་ཡ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨཾ་སེ ལ་གྒེ་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ཁ་ནྡྷེ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ ཨཱ་རོ་ཧི་ཏྭཱ དཱ་རུ་བྷ་ཎྜཾ མ་ཏྟི་ཀཱ་བྷ་ཎྜཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏྭཱ དྭཱ་ར་ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཾ ཐ་ཀེ་ཏྭཱ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ན་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏ་བྦཾ. ‘‘ཨི་དཱ་ནི གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ ཨོ་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ཐ་ཝི་ཀཱ་ཡ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨཾ་སེ ལ་གྒེ་ཏྭཱ ཏི་མ་ཎྜ་ལཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ནྟེ་ན པ་རི་མ་ཎྜ་ལཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ས་གུ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཡོ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ག་ཎྛི་ཀཾ པ་ཊི་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་ཏ་ར་མཱ་ནེ་ན གཱ་མོ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦོ. སུ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ་ན ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦ་ནྟི་ཨཱ་དི ས་བྦཾ ག་མ་ན་ཝི་དྷཱ་ནཾ ཨི་དྷཱ་པི བྷ་ཏྟ་གྒ་ཝ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ནི་ཝེ་ས་ནཾ པ་ཝི་ས་ནྟེ་ན ས་ལླ་ཀྑེ་ཏ་བྦཾ ‘‘ཨི་མི་ནཱ པ་ཝི་སི་སྶཱ་མི, ཨི་མི་ནཱ ནི་ཀྑ་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ས་བྦཾ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཝི་དྷཱ་ནཾ པི་ཎྜ་ཙཱ་རི་ཀ་ཝ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པཱ་ནཱི་ཡཾ པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ བྷཱ་ཛ་ནཱ་ནི ན་པྤ་ཧོ་ནྟི, པཱ་ནཱི་ཡ་མེ་ཝ པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་མྤི ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. བྷཱ་ཛ་ནཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟེ་ན ཝེ་ལུ༹་ནཱ་ལི༹་ཀཱ་ཡ་པི ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་མྤི ཨ་ལ་བྷ་ནྟ་སྶ ཡ་ཐཱ ས་མཱི་པེ ཨུ་ད་ཀ་ཨཱ་ཝཱ་ཊོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་གྒི ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦོ, ཨ་ར་ཎི་ས་ཧི་ཏཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཾ, ཨ་ར་ཎི་ས་ཧི་ཏེ ས་ཏི ཨ་གྒིཾ ཨ་ཀཱ་ཏུ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀ་སྶ, ཨེ་ཝཾ ཀ་ནྟཱ་ར་པྤ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ་པི ཨ་ར་ཎི་ས་ཧི་ཏཾ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦཾ. ག་ཎ་ཝཱ་སི་ནོ པ་ན ཏེ་ན ཝི་ནཱ་པི ཝ་ཊྚ་ཏི. ཀ་ཏྟ་ར་ད་ཎྜོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦོ, ན་ཀྑ་ཏྟ་པ་དཱ་ནི ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི ས་ཀ་ལཱ་ནི ཝཱ ཨེ་ཀ་དེ་སཱ་ནི ཝཱ, དི་སཱ་ཀུ་ས་ལེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཨི་དཾ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀ་ཝ་ཏྟཾ.
༡༩༡. སེ་ནཱ་ས་ན་ཝ་ཏྟེ ཡ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ས་ཙེ སོ ཝི་ཧཱ་རོ ཨུ་ཀླཱ་པོ ཧོ་ཏི, ས་ཙེ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི, སོ་དྷེ་ཏ་བྦོ. ཝི་ཧཱ་རཾ སོ་དྷེ་ནྟེ་ན པ་ཋ་མཾ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ, ནི་སཱི་ད་ན་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ, བྷི་སི་བི་མྦོ་ཧ་ནཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ, མ་ཉྩོ ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་པ་ཊི་གྷཾ་ས་ནྟེ་ན ཨ་ས་ངྒྷ་ཊྚེ་ནྟེ་ན ཀ་ཝཱ་ཊ་པཱི་ཋཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ, པཱི་ཋཾ ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་པ་ཊི་གྷཾ་ས་ནྟེ་ན ཨ་ས་ངྒྷ་ཊྚེ་ནྟེ་ན ཀ་ཝཱ་ཊ་པཱི་ཋཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ, མ་ཉྩ་པ་ཊི་པཱ་ད་ཀཱ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཱ, ཁེ་ལ༹་མ་ལླ་ཀོ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ, ཨ་པ་སྶེ་ན་ཕ་ལ་ཀཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ, བྷཱུ་མ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཝི་ཧཱ་རེ ས་ནྟཱ་ན་ཀཾ ཧོ་ཏི, ཨུ་ལློ་ཀཱ པ་ཋ་མཾ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏ་བྦཾ, ཨཱ་ལོ་ཀ་ས་ནྡྷི་ཀ་ཎྞ་བྷཱ་གཱ པ་མ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ གེ་རུ་ཀ་པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏཱ བྷི་ཏྟི ཀ་ཎྞ་ཀི་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཙོ་ལ༹་ཀཾ ཏེ་མེ་ཏྭཱ པཱི་ལེ༹་ཏྭཱ པ་མ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཀཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞ་ཀ་ཏཱ བྷཱུ་མི ཀ་ཎྞ་ཀི་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཙོ་ལ༹་ཀཾ ཏེ་མེ་ཏྭཱ པཱི་ལེ༹་ཏྭཱ པ་མ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨ་ཀ་ཏཱ ཧོ་ཏི བྷཱུ་མི, ཨུ་ད་ཀེ་ན པ་རི་པྥོ་སི་ཏྭཱ པ་རི་པྥོ་སི་ཏྭཱ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ ‘‘མཱ ཝི་ཧཱ་རོ ར་ཛེ་ན ཨུ་ཧ་ཉྙཱི’’ཏི, ས་ངྐཱ་རཾ ཝི་ཙི་ནི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཚ་ཌྜེ་ཏ་བྦཾ.
ན བྷི་ཀྑུ་སཱ་མ་ནྟཱ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་པྥོ་ཊེ་ཏ་བྦཾ, ན ཝི་ཧཱ་ར་སཱ་མ་ནྟཱ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་པྥོ་ཊེ་ཏ་བྦཾ, ན པཱ་ནཱི་ཡ་སཱ་མ་ནྟཱ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་པྥོ་ཊེ་ཏ་བྦཾ, ན པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་སཱ་མ་ནྟཱ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་པྥོ་ཊེ་ཏ་བྦཾ, ན པ་ཊི་ཝཱ་ཏེ ཨ་ངྒ་ཎེ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་པྥོ་ཊེ་ཏ་བྦཾ, ཨ་དྷོ་ཝཱ་ཏེ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་པྥོ་ཊེ་ཏ་བྦཾ.
བྷཱུ་མ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ སོ་དྷེ་ཏྭཱ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ, མ་ཉྩ་པ་ཊི་པཱ་ད་ཀཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ པ་མ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏ་བྦཱ, མ་ཉྩོ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ སོ་དྷེ་ཏྭཱ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་པ་ཊི་གྷཾ་ས་ནྟེ་ན ཨ་ས་ངྒྷ་ཊྚེ་ནྟེ་ན ཀ་ཝཱ་ཊ་པཱི་ཋཾ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦོ, པཱི་ཋཾ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ སོ་དྷེ་ཏྭཱ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ནཱི་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་པ་ཊི་གྷཾ་ས་ནྟེ་ན ཨ་ས་ངྒྷ་ཊྚེ་ནྟེ་ན ཀ་ཝཱ་ཊ་པཱི་ཋཾ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ, བྷི་སི་བི་མྦོ་ཧ་ནཾ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ སོ་དྷེ་ཏྭཱ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ, ནི་སཱི་ད་ན་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ, ཁེ་ལ༹་མ་ལླ་ཀོ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ པ་མ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏ་བྦོ, ཨ་པ་སྶེ་ན་ཕ་ལ་ཀཾ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ པ་མ་ཛྫི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏ་བྦཾ. པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ, པ་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་པ་ནྟེ་ན ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཧེ་ཊྛཱ་མ་ཉྩཾ ཝཱ ཧེ་ཊྛཱ་པཱི་ཋཾ ཝཱ པ་རཱ་མ་སི་ཏྭཱ པ་ཏྟོ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ, ན ཙ ཨ་ན་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱ པ་ཏྟོ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ. ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པ་ནྟེ་ན ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཙཱི་ཝ་ར་ཝཾ་སཾ ཝཱ ཙཱི་ཝ་ར་ར་ཛྫུཾ ཝཱ པ་མ་ཛྫི་ཏྭཱ པཱ་ར་ཏོ ཨ་ནྟཾ, ཨོ་ར་ཏོ བྷོ་གཾ ཀ་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ.
ས་ཙེ པུ་ར་ཏྠི་མཱ ས་ར་ཛཱ ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི, པུ་ར་ཏྠི་མཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ ཐ་ཀེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ པ་ཙྪི་མཱ, ཨུ་ཏྟ་རཱ, ད་ཀྑི་ཎཱ ས་ར་ཛཱ ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི, ད་ཀྑི་ཎཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ ཐ་ཀེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ སཱི་ཏ་ཀཱ་ལོ ཧོ་ཏི, དི་ཝཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ ཝི་ཝ་རི་ཏ་བྦཱ, ར་ཏྟིཾ ཐ་ཀེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨུ་ཎྷ་ཀཱ་ལོ ཧོ་ཏི, དི་ཝཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ ཐ་ཀེ་ཏ་བྦཱ, ར་ཏྟིཾ ཝི་ཝ་རི་ཏ་བྦཱ.
ས་ཙེ ཨུ་ཀླཱ་པཾ ཧོ་ཏི, པ་རི་ཝེ་ཎཾ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ, ཀོ་ཊྛ་ཀོ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦོ, ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སཱ་ལཱ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ, ཨ་གྒི་སཱ་ལཱ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ, ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ པཱ་ནཱི་ཡཾ ན ཧོ་ཏི, པཱ་ནཱི་ཡཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ན ཧོ་ཏི, པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨཱ་ཙ་མ་ན་ཀུ་མྦྷི་ཡཱ ཨུ་ད་ཀཾ ན ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཙ་མ་ན་ཀུ་མྦྷི་ཡཱ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་སི་ཉྩི་ཏ་བྦཾ.
ས་ཙེ ཝུ་ཌྜྷེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རེ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ན ཝུ་ཌྜྷཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ ཨུ་དྡེ་སོ དཱ་ཏ་བྦོ, ན པ་རི་པུ་ཙྪཱ དཱ་ཏ་བྦཱ, ན ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཀཱ་ཏ་བྦོ, ན དྷ་མྨོ བྷཱ་སི་ཏ་བྦོ, ན པ་དཱི་པོ ཀཱ་ཏ་བྦོ, ན པ་དཱི་པོ ཝི་ཛ྄ཛྷཱ་པེ་ཏ་བྦོ, ན ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ ཝི་ཝ་རི་ཏ་བྦཱ, ན ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ ཐ་ཀེ་ཏ་བྦཱ. དྭཱ་རཾ ནཱ་མ ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཝ་ལ༹་ཉྫཾ, ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ ཨཱ་པུ་ཙྪ་ན་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི, སེ་སཱ་ནི པ་ན ཨུ་དྡེ་ས་དཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ་ཝ ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ནི, དེ་ཝ་སི་ཀ་མྤི ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ཐཱ་པི ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་རོ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ཏི, ས་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ ‘‘ཏྭཾ ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ ཝི་ཧ་རཱ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཨེ་ཝ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་བྷཱ་ག་སྶ ཝི་སྶཱ་སེ་ན་པི ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ. ས་ཙེ ཝུ་ཌྜྷེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཙ་ངྐ་མེ ཙ་ངྐ་མ་ཏི, ཡེ་ན ཝུ་ཌྜྷོ, ཏེ་ན པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦཾ, ན ཙ ཝུ་ཌྜྷོ ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཀ་ཎྞེ་ན གྷ་ཊྚེ་ཏ་བྦོ. ཨི་དཾ སེ་ནཱ་ས་ན་ཝ་ཏྟཾ.
༡༩༢. ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་ཝ་ཏྟེ ཡོ པ་ཋ་མཾ ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཾ ག་ཙྪ་ཏི, ས་ཙེ ཚཱ་རི་ཀཱ ཨུ་སྶ་ནྣཱ ཧོ་ཏི, ཚཱ་རི་ཀཱ ཚ་ཌྜེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨུ་ཀླཱ་པཾ ཧོ་ཏི, ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཾ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ, པ་རི་བྷ་ཎྜཾ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ, པ་རི་ཝེ་ཎཾ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ, ཀོ་ཊྛ་ཀོ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦོ, ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་སཱ་ལཱ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ, ཙུ་ཎྞཾ ས་ནྣེ་ཏ་བྦཾ, མ་ཏྟི་ཀཱ ཏེ་མེ་ཏ་བྦཱ, ཨུ་ད་ཀ་དོ་ཎི་ཡཱ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་སི་ཉྩི་ཏ་བྦཾ. ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཾ པ་ཝི་ས་ནྟེ་ན མ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ མུ་ཁཾ མ་ཀྑེ་ཏྭཱ པུ་ར་ཏོ ཙ པ་ཙྪ་ཏོ ཙ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦཾ, ན ཐེ་རེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ནུ་པ་ཁ་ཛྫ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ, ན ན་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ས་ནེ་ན པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི, ཛ་ནྟཱ་གྷ་རེ ཐེ་རཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཱ ནི་ཀྑ་མ་ནྟེ་ན ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་པཱི་ཋཾ ཨཱ་དཱ་ཡ པུ་ར་ཏོ ཙ པ་ཙྪ་ཏོ ཙ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི, ཨུ་ད་ཀེ་པི ཐེ་རཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ན ཐེ་རཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པུ་ར་ཏོ ན་ཧཱ་ཡི་ཏ་བྦཾ, ན ཨུ་པ་རི་ཏོ ན་ཧཱ་ཡི་ཏ་བྦཾ, ན་ཧཱ་ཏེ་ན ཨུ་ཏྟ་ར་ནྟེ་ན ཨོ་ཏ་ར་ནྟཱ་ནཾ མ་གྒོ དཱ་ཏ་བྦོ. ཡོ པ་ཙྪཱ ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཱ ནི་ཀྑ་མ་ཏི, ས་ཙེ ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཾ ཙི་ཀྑ་ལླཾ ཧོ་ཏི, དྷོ་ཝི་ཏ་བྦཾ, མ་ཏྟི་ཀཱ་དོ་ཎིཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་པཱི་ཋཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏྭཱ ཨ་གྒིཾ ཝི་ཛ྄ཛྷཱ་པེ་ཏྭཱ དྭཱ་རཾ ཐ་ཀེ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མི་ཏ་བྦཾ. ཨི་དཾ ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་ཝ་ཏྟཾ.
༡༩༣. ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི་ཝ་ཏྟེ ཡོ ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊིཾ ག་ཙྪ་ཏི, བ་ཧི ཋི་ཏེ་ན ཨུ་ཀྐཱ་སི་ཏ་བྦཾ, ཨ་ནྟོ ནི་སི་ནྣེ་ན་པི ཨུ་ཀྐཱ་སི་ཏ་བྦཾ, ཙཱི་ཝ་ར་ཝཾ་སེ ཝཱ ཙཱི་ཝ་ར་ར་ཛྫུ་ཡཱ ཝཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་ཏ་ར་མཱ་ནེ་ན ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི པ་ཝི་སི་ཏ་བྦཱ, ནཱ་ཏི་ས་ཧ་སཱ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦཱ, ན ཨུ་བྦྷ་ཛི་ཏྭཱ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦཱ, ཝ་ཙྩ་པཱ་དུ་ཀཱ་ཡ ཋི་ཏེ་ན ཨུ་བྦྷ་ཛི་ཏ་བྦཾ, ན ནི་ཏྠུ་ན་ནྟེ་ན ཝ་ཙྩོ ཀཱ་ཏ་བྦོ, ན ད་ནྟ་ཀ་ཊྛཾ ཁཱ་ད་ནྟེ་ན ཝ་ཙྩོ ཀཱ་ཏ་བྦོ, ན བ་ཧི་དྡྷཱ ཝ་ཙྩ་དོ་ཎི་ཀཱ་ཡ ཝ་ཙྩོ ཀཱ་ཏ་བྦོ, ན བ་ཧི་དྡྷཱ པ་སྶཱ་ཝ་དོ་ཎི་ཀཱ་ཡ པ་སྶཱ་ཝོ ཀཱ་ཏ་བྦོ, ན པ་སྶཱ་ཝ་དོ་ཎི་ཀཱ་ཡ ཁེ་ལོ༹ ཀཱ་ཏ་བྦོ, ཕཱ་ལི་ཏེ་ན ཝཱ ཁ་རེ་ན ཝཱ ག་ཎྛི་ཀེ་ན ཝཱ ཀ་ཎྚ་ཀེ་ན ཝཱ སུ་སི་རེ་ན ཝཱ པཱུ་ཏི་ནཱ ཝཱ ཀ་ཊྛེ་ན ན ཨ་ཝ་ལེ་ཁི་ཏ་བྦཾ, ཨ་ཝ་ལེ་ཁ་ན་ཀ་ཊྛཾ པ་ན ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཝི་ཊྛ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི ན་ཏྠི, ན ཨ་ཝ་ལེ་ཁ་ན་ཀ་ཊྛཾ ཝ་ཙྩ་ཀཱུ་པ་མྷི པཱ་ཏེ་ཏ་བྦཾ, ཝ་ཙྩ་པཱ་དུ་ཀཱ་ཡ ཋི་ཏེ་ན པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏ་བྦཾ, ནཱ་ཏི་ས་ཧ་སཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏ་བྦཾ, ན ཨུ་བྦྷ་ཛི་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏ་བྦཾ, ཨཱ་ཙ་མ་ན་པཱ་དུ་ཀཱ་ཡ ཋི་ཏེ་ན ཨུ་བྦྷ་ཛི་ཏ་བྦཾ, ན ཙ་པུ་ཙ་པུ་ཀཱ་ར་ཀཾ ཨཱ་ཙ་མེ་ཏ་བྦཾ, ན ཨཱ་ཙ་མ་ན་ས་རཱ་ཝ་ཀེ ཨུ་ད་ཀཾ སེ་སེ་ཏ་བྦཾ. ཨི་ད་ཉྩ ས་བྦ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྲ ཧི ཨ་ཉྙེ ཨ་ཉྙེ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཨུ་ད་ཀཾ ན སེ་སེ་ཏ་བྦཾ. ཡཾ པ་ན ས་ངྒྷི་ཀེ་པི ཝི་ཧཱ་རེ ཨེ་ཀ་དེ་སེ ནི་བ་དྡྷ་ག་མ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཀ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཧོ་ཏི པུ་གྒ་ལི་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ཝཱ, ཏ་སྨིཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཝི་རེ་ཙ་ནཾ པི་ཝི་ཏྭཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ པ་ཝི་ས་ནྟ་སྶ་པི ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཨཱ་ཙ་མ་ན་པཱ་དུ་ཀཱ་ཡ ཋི་ཏེ་ན པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏ་བྦཾ.
ས་ཙེ ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི ཨུ་ཧ་ཏཱ ཧོ་ཏི བ་ཧི ཝ་ཙྩ་མ་ཀྑི་ཏཱ, ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ དྷོ་ཝི་ཏ་བྦཱ. ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་ཏྠི, བྷཱ་ཛ་ནཾ ན་ཏྠི, ཨ་ས་ནྟཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. བྷཱ་ཛ་ནཾ ཨ་ཏྠི, ཨུ་ད་ཀཾ ན་ཏྠི, ཨེ་ཏ་མྤི ཨ་ས་ནྟཾ. ཨུ་བྷ་ཡ་སྨིཾ ཨ་ས་ཏི ཨ་ས་ནྟ་མེ་ཝ, ཀ་ཊྛེ་ན ཝཱ ཀེ་ན་ཙི ཝཱ པུ་ཉྪི་ཏྭཱ ག་ནྟ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨ་ཝ་ལེ་ཁ་ན་པི་ཊ་ཀོ པཱུ་རི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཝ་ལེ་ཁ་ན་ཀ་ཊྛཾ ཚ་ཌྜེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཀ་ཙ་ཝ་རཾ ཨ་ཏྠི, ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ, པ་རི་བྷ་ཎྜཾ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ, པ་རི་ཝེ་ཎཾ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ, ཀོ་ཊྛ་ཀོ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ཨཱ་ཙ་མ་ན་ཀུ་མྦྷི་ཡཱ ཨུ་ད་ཀཾ ན ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཙ་མ་ན་ཀུ་མྦྷི་ཡཱ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་སི་ཉྩི་ཏ་བྦཾ.
‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ཏི ཨུ་ད་ཀེ ནཱ་ཙ་མེ་ཏ་བྦཾ, ཡོ ནཱ་ཙ་མེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༧༣) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨུ་ད་ཀེ ས་ཏི ཨུ་ད་ཀ་ཀི་ཙྩཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི. ས་ཙེ ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་ཏྠི, པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ན ན་ཏྠི, བྷཱ་ཛ་ནེ་ན ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ཙ་མི་ཏ་བྦཾ. བྷཱ་ཛ་ནེ ཨ་ས་ཏི པ་ཏྟེ་ན ནཱི་ཧ་རི་ཏ་བྦཾ, པ་ཏྟེ་པི ཨ་ས་ཏི ཨ་ས་ནྟཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ‘‘ཨི་དཾ ཨ་ཏི་ཝི་ཝ་ཊཾ, པུ་ར་ཏོ ཨ་ཉྙཾ ཨུ་ད་ཀཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ག་ཏ་སྶ ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟ་སྶེ་ཝ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཝེ་ལཱ ཧོ་ཏི, ཀ་ཊྛེ་ན ཝཱ ཀེ་ན་ཙི ཝཱ པུ་ཉྪི་ཏྭཱ ག་ནྟ་བྦཾ, བྷུ་ཉྫི་ཏུ་མྤི ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏུ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི་ཡཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཌྜྷཾ ཝ་ཙྩོ ཀཱ་ཏ་བྦོ, ཡོ ཀ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ག་ཏ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཝ་ཙྩཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི (ཙུ་ལ༹་ཝ. ༣༧༣) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊིཾ པ་ཝི་ས་ནྟེ་ན ཨཱ་ག་ཏ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦཾ. ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི་ཡཾ པ་སྶཱ་ཝ་ཊྛཱ་ནེ ན་ཧཱ་ན་ཏི་ཏྠེ་ཏི ཏཱི་སུ་པི ཨཱ་ག་ཏ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡེ་ཝ པ་མཱ་ཎཾ. ཨི་དཾ ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི་ཝ་ཏྟཾ.
ཨི་ཏི པཱ་ལི༹་མུ་ཏྟ་ཀ་ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ས་ངྒ་ཧེ
ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ་དི་ཝ་ཏྟ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ཐཱ ས་མ་ཏྟཱ.