༢༡. པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ཐཱ
༡༡༦. པ་ཊི་ཀྑེ་པ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱཏི པ་ཉྩ་ནྣཾ བྷོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནེ་ན ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ཨ་བྷི་ཧ་ཊ་བྷོ་ཛ་ན་སྶ པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ས་ངྑཱ་ཏཱ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ. སཱ ཙ ན ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ཊི་ཀྑེ་པ་མ་ཏྟེ་ན ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ པ་ཉྩ་ངྒ་ཝ་སེ་ན. ཏ་ཏྲི་མཱ་ནི པ་ཉྩ་ངྒཱ་ནི – ཨ་ས་ནཾ, བྷོ་ཛ་ནཾ, དཱ་ཡ་ཀ་སྶ ཧ་ཏྠ་པཱ་སེ ཋཱ་ནཾ, ཨ་བྷི་ཧཱ་རོ, ཨ་བྷི་ཧ་ཊ་སྶ པ་ཊི་ཀྑེ་པོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་ས་ནནྟི ཝི་པྤ་ཀ་ཏ་བྷོ་ཛ་ནཾ, བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནོ ཙེ་ས པུ་གྒ་ལོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྷོ་ཛ་ནནྟི པ་ཝཱ་ར་ཎ་པྤ་ཧོ་ན་ཀཾ བྷོ་ཛ་ནཾ, ཨོ་ད་ནཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ བྷོ་ཛ་ནཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. དཱ་ཡ་ཀ་སྶ ཧ་ཏྠ་པཱ་སེ ཋཱ་ནནྟི པ་ཝཱ་ར་ཎ་པྤ་ཧོ་ན་ཀཾ བྷོ་ཛ་ནཾ ག་ཎྷི་ཏྭཱ དཱ་ཡ་ཀ་སྶ ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ཡྻ་ཧ་ཏྠ་པྤ་མཱ་ཎེ ཨོ་ཀཱ་སེ ཨ་ཝ་ཊྛཱ་ནཾ. ཨ་བྷི་ཧཱ་རོཏི ཧ་ཏྠ་པཱ་སེ ཋི་ཏ་སྶ དཱ་ཡ་ཀ་སྶ ཀཱ་ཡེ་ན ཨ་བྷི་ཧཱ་རོ. ཨ་བྷི་ཧ་ཊ་སྶ པ་ཊི་ཀྑེ་པོཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་བྷི་ཧ་ཊ་སྶ ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ པ་ཊི་ཀྑེ་པོ. ཨི་ཏི ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨ་ངྒཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཧོ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ –
‘‘པ་ཉྩ་ཧི, ཨུ་པཱ་ལི, ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི པ་ཝཱ་ར་ཎཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཨ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, བྷོ་ཛ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཧ་ཏྠ་པཱ་སེ ཋི་ཏོ, ཨ་བྷི་ཧ་ར་ཏི, པ་ཊི་ཀྑེ་པོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི (པ་རི. ༤༢༨).
༡༡༧. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༢༣༨-༩) – ‘‘ཨ་ས་ན’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཏཱ་ཝ ཡཾ ཨ་སྣཱ་ཏི, ཡ་ཉྩ བྷོ་ཛ་ནཾ ཧ་ཏྠ་པཱ་སེ ཋི་ཏེ་ན ཨ་བྷི་ཧ་ཊཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, ཏཾ ཨོ་ད་ནོ ཀུ་མྨཱ་སོ ས་ཏྟུ མ་ཙྪོ མཾ་ས་ནྟི ཨི་མེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་མེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ ཨོ་ད་ནོ ནཱ་མ སཱ་ལི ཝཱི་ཧི ཡ་ཝོ གོ་དྷུ་མོ ཀ་ངྒུ ཝ་ར་ཀོ ཀུ་དྲཱུ་ས་ཀོ་ཏི ས་ཏྟ་ནྣཾ དྷ་ཉྙཱ་ནཾ ཏ་ཎྜུ་ལེ་ཧི ནི་བྦ་ཏྟོ. ཏ་ཏྲ སཱ་ལཱིཏི ཨ་ནྟ་མ་སོ ནཱི་ཝཱ་རཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ས་བྦཱ་པི སཱ་ལི་ཛཱ་ཏི. ཝཱི་ཧཱིཏི ས་བྦཱ་པི ཝཱི་ཧི་ཛཱ་ཏི. ཡ་ཝ་གོ་དྷུ་མེ་སུ བྷེ་དོ ན་ཏྠི. ཀ་ངྒཱུཏི སེ་ཏ་ར་ཏྟ་ཀཱ་ལ༹་བྷེ་དཱ ས་བྦཱ་པི ཀ་ངྒུ་ཛཱ་ཏི. ཝ་ར་ཀོཏི ཨ་ནྟ་མ་སོ ཝ་ར་ཀ་ཙོ་ར་ཀཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ས་བྦཱ་པི སེ་ཏ་ཝ་ཎྞཱ ཝ་ར་ཀ་ཛཱ་ཏི. ཀུ་དྲཱུ་ས་ཀོཏི ཀཱ་ལ༹་ཀུ་དྲཱུ་ས་ཀོ ཙེ་ཝ སཱ་མཱ་ཀཱ་དི་བྷེ་དཱ ཙ ས་བྦཱ་པི ཏི་ཎ་དྷ་ཉྙ་ཛཱ་ཏི. ནཱི་ཝཱ་ར་ཝ་ར་ཀ་ཙོ་ར་ཀཱ ཙེ་ཏྠ དྷ་ཉྙཱ་ནུ་ལོ་མཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི, དྷ་ཉྙཱ་ནི ཧོ་ནྟུ དྷ་ཉྙཱ་ནུ་ལོ་མཱ་ནི ཝཱ, ཨེ་ཏེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་པྤ་བྷེ་དཱ་ནཾ ས་ཏྟ་ནྣཾ དྷ་ཉྙཱ་ནཾ ཏ་ཎྜུ་ལེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘བྷ་ཏྟཾ པ་ཙི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝཱ ‘‘ཡཱ་གུཾ པ་ཙི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝཱ ‘‘ཨ་མྦི་ལ་པཱ་ཡཱ་སཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ པ་ཙི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝཱ ཡཾ ཀི་ཉྩི ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཙ་ནྟུ, ས་ཙེ ཨུ་ཎྷཾ སཱི་ཏ་ལཾ ཝཱ བྷུ་ཉྫ་ནྟཱ་ནཾ བྷོ་ཛ་ན་ཀཱ་ལེ ག་ཧི་ཏ་ག་ཧི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཨོ་དྷི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཨོ་ད་ན་ས་ངྒ་ཧ་མེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི, པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ཛ་ནེ་ཏི. ས་ཙེ ཨོ་དྷི ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཡཱ་གུ་ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ཏི, པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ན ཛ་ནེ་ཏི.
ཡོ་པི པཱ་ཡཱ་སོ ཝཱ པ་ཎྞ་ཕ་ལ་ཀ་ལཱི༹་ར་མི་སྶ་ཀཱ ཨ་མྦི་ལ་ཡཱ་གུ ཝཱ ཨུ་དྡྷ་ན་ཏོ ཨོ་ཏཱ་རི་ཏ་མ་ཏྟཱ ཨ་བྦྷུ་ཎྷཱ ཧོ་ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏྭཱ པི་ཝི་ཏུཾ ས་ཀྐཱ, ཧ་ཏྠེ་ན ག་ཧི་ཏོ་ཀཱ་སེ་པི ཨོ་དྷིཾ ན ད་སྶེ་ཏི, པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ན ཛ་ནེ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཨུ་སུ་མཱ་ཡ ཝི་ག་ཏཱ་ཡ སཱི་ཏ་ལ་བྷཱུ་ཏཱ གྷ་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཨོ་དྷིཾ ད་སྶེ་ཏི, པུ་ན པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ཛ་ནེ་ཏི, པུ་བྦེ ཏ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ན ར་ཀྑ་ཏི. ས་ཙེ་པི ད་དྷི་ཏ་ཀྐཱ་དཱི་ནི ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ བ་ཧཱུ པ་ཎྞ་ཕ་ལ་ཀ་ལཱི༹་རེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ མུ་ཊྛི་མ་ཏྟཱ་པི ཏ་ཎྜུ་ལཱ པ་ཀྑི་ཏྟཱ ཧོ་ནྟི, བྷོ་ཛ་ན་ཀཱ་ལེ ཙེ ཨོ་དྷི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ཛ་ནེ་ཏི. ཨ་ཡཱ་གུ་ཀེ ནི་མ་ནྟ་ནེ ‘‘ཡཱ་གུཾ ད་སྶཱ་མཱ’’ཏི བྷ་ཏྟེ ཨུ་ད་ཀ་ཀ་ཉྫི་ཀ་ཁཱི་རཱ་དཱི་ནི ཨཱ་ཀི་རི་ཏྭཱ ‘‘ཡཱ་གུཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི དེ་ནྟི. ཀི་ཉྩཱ་པི ཏ་ནུ་ཀོ ཧོ་ཏི, པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ཛ་ནེ་ཏི་ཡེ་ཝ. ས་ཙེ པ་ན པ་ཀྐུ་ཐི་ཏེ་སུ ཨུ་ད་ཀཱ་དཱི་སུ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་ཙི་ཏྭཱ དེ་ནྟི, ཡཱ་གུ་ས་ངྒ་ཧ་མེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི. ཡཱ་གུ་ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཏེ་པི ཏ་སྨིཾ ཝཱ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཝཱ ཡ་ཏྠ མ་ཙྪ་མཾ་སཾ པ་ཀྑི་པ་ནྟི, ས་ཙེ སཱ་ས་པ་མ་ཏྟ་མྤི མ་ཙྪ་མཾ་ས་ཁ་ཎྜཾ ཝཱ ནྷཱ་རུ ཝཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ཛ་ནེ་ཏི, སུ་དྡྷ་ར་ས་ཀོ པ་ན ར་ས་ཀ་ཡཱ་གུ ཝཱ ན ཛ་ནེ་ཏི. ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་དྷ་ཉྙ་ཏ་ཎྜུ་ལེ ཨ་ཉྙེ་ཧི ཝེ་ཎུ་ཏ་ཎྜུ་ལཱ་དཱི་ཧི ཝཱ ཀ་ཎྜ་མཱུ་ལ་ཕ་ལེ་ཧི ཝཱ ཡེ་ཧི ཀེ་ཧི་ཙི ཀ་ཏཾ བྷ་ཏྟ་མྤི པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ན ཛ་ནེ་ཏི, པ་གེ་ཝ གྷ་ན་ཡཱ་གུ. ས་ཙེ པ་ནེ་ཏྠ མ་ཙྪ་མཾ་སཾ པ་ཀྑི་པ་ནྟི, ཛ་ནེ་ཏི. མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ ‘‘པུ་པྥི་ཨ་ཏྠཱ་ཡ བྷ་ཏྟ་མྤི པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ཛ་ནེ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. པུ་པྥི་ཨ་ཏྠཱ་ཡ བྷ་ཏྟཾ ནཱ་མ པུ་པྥི་ཁ་ཛྫ་ཀ་ཏྠཱ་ཡ ཀུ་ཐི་ཏུ་ད་ཀེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ སེ་དི་ཏ་ཏ་ཎྜུ་ལཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ས་ཙེ པ་ན ཏེ ཏ་ཎྜུ་ལེ སུ་ཀྑཱ་པེ་ཏྭཱ ཁཱ་ད་ནྟི, ཝ་ཊྚ་ཏི, ནེ་ཝ ས་ཏྟུ་ས་ངྑྱཾ, ན བྷ་ཏྟ་ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ནྟི. པུ་ན ཏེ་ཧི ཀ་ཏ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཝཱ་རེ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཏེ ཏ་ཎྜུ་ལེ ས་པྤི་ཏེ་ལཱ་དཱི་སུ ཝཱ པ་ཙ་ནྟི, པཱུ་ཝཾ ཝཱ ཀ་རོ་ནྟི, ན པ་ཝཱ་རེ་ནྟི. པུ་ཐུ་ཀཱ ཝཱ ཏཱ་ཧི ཀ་ཏ་ས་ཏྟུ་བྷ་ཏྟཱ་དཱི་ནི ཝཱ ན པ་ཝཱ་རེ་ནྟི.
ཀུ་མྨཱ་སོ ནཱ་མ ཡ་ཝེ་ཧི ཀ་ཏ་ཀུ་མྨཱ་སོ. ཨ་ཉྙེ་ཧི པ་ན མུ་གྒཱ་དཱི་ཧི ཀ་ཏ་ཀུ་མྨཱ་སོ པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ན ཛ་ནེ་ཏི.
ས་ཏྟུ ནཱ་མ སཱ་ལི་ཝཱི་ཧི་ཡ་ཝེ་ཧི ཀ་ཏ་ས་ཏྟུ. ཀ་ངྒུ་ཝ་ར་ཀ་ཀུ་དྲཱུ་ས་ཀ་སཱི་སཱ་ནི་པི བྷ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨཱི་ས་ཀཾ ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཐུ་སེ པ་ལཱ་པེ་ཏྭཱ པུ་ན ད་ལ༹ྷཾ ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཙུ་ཎྞཾ ཀ་རོ་ནྟི. ས་ཙེ་པི ཏཾ ཨ་ལླ་ཏྟཱ ཨེ་ཀ་བ་དྡྷཾ ཧོ་ཏི, ས་ཏྟུ་ས་ངྒ་ཧ་མེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི. ཁ་ར་པཱ་ཀ་བྷ་ཛྫི་ཏཱ་ནཾ ཝཱི་ཧཱི་ནཾ ཏ་ཎྜུ་ལེ ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ དེ་ནྟི, ཏ་མྤི ཙུ་ཎྞཾ ས་ཏྟུ་ས་ངྒ་ཧ་མེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི. ས་མ་པཱ་ཀ་བྷ་ཛྫི་ཏཱ་ནཾ པ་ན ཝཱི་ཧཱི་ནཾ ཝཱ ཝཱི་ཧི་པ་ལཱ་སཱ་ནཾ ཝཱ ཏ་ཎྜུ་ལཱ བྷ་ཛྫི་ཏ་ཏ་ཎྜུ་ལཱ ཨེ་ཝ ཝཱ ན པ་ཝཱ་རེ་ནྟི. ཏེ་སཾ པ་ན ཏ་ཎྜུ་ལཱ་ནཾ ཙུ་ཎྞཾ པ་ཝཱ་རེ་ཏི, ཁ་ར་པཱ་ཀ་བྷ་ཛྫི་ཏཱ་ནཾ ཝཱི་ཧཱི་ནཾ ཀུ་ཎྜ་ཀ་མྤི པ་ཝཱ་རེ་ཏི. ས་མ་པཱ་ཀ་བྷ་ཛྫི་ཏཱ་ནཾ པ་ན ཨཱ་ཏ་པ་སུ་ཀྑཱ་ནཾ ཝཱ ཀུ་ཎྜ་ཀཾ ན པ་ཝཱ་རེ་ཏི. ལཱ་ཛཱ ཝཱ ཏེ་ཧི ཀ་ཏ་བྷ་ཏྟ་ས་ཏྟུ་ཨཱ་དཱི་ནི ཝཱ ན པ་ཝཱ་རེ་ནྟི, བྷ་ཛྫི་ཏ་པི་ཊྛཾ ཝཱ ཡཾ ཀི་ཉྩི སུ་དྡྷ་ཁ་ཛྫ་ཀཾ ཝཱ ན པ་ཝཱ་རེ་ཏི. མ་ཙྪ་མཾ་ས་པཱུ་རི་ཏ་ཁ་ཛྫ་ཀཾ པ་ན ས་ཏྟུ་མོ་ད་ཀོ ཝཱ པ་ཝཱ་རེ་ཏི. མ་ཙྪོ མཾ་ས་ཉྩ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝ.
ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ – ས་ཙེ ཡཱ་གུཾ པི་ཝ་ནྟ་སྶ ཡཱ་གུ་སི་ཏྠ་མ་ཏྟཱ་ནེ་ཝ དྭེ མ་ཙྪ་ཁ་ཎྜཱ་ནི ཝཱ མཾ་ས་ཁ་ཎྜཱ་ནི ཝཱ ཨེ་ཀ་བྷཱ་ཛ་ནེ ཝཱ ནཱ་ནཱ་བྷཱ་ཛ་ནེ ཝཱ དེ་ནྟི, ཏཱ་ནི ཙེ ཨ་ཁཱ་ད་ནྟོ ཨ་ཉྙཾ ཡཾ ཀི་ཉྩི པ་ཝཱ་ར་ཎ་པྤ་ཧོ་ན་ཀཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, ན པ་ཝཱ་རེ་ཏི. ཏ་ཏོ ཨེ་ཀཾ ཁཱ་དི་ཏཾ, ཨེ་ཀཾ ཧ་ཏྠེ ཝཱ པ་ཏྟེ ཝཱ ཧོ་ཏི, སོ ཙེ ཨ་ཉྙཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, པ་ཝཱ་རེ་ཏི. དྭེ་པི ཁཱ་དི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི, མུ་ཁེ སཱ་ས་པ་མ་ཏྟ་མྤི ཨ་ཝ་སི་ཊྛཾ ན་ཏྠི, ས་ཙེ་པི ཨ་ཉྙཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, ན པ་ཝཱ་རེ་ཏི. ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་སཾ ཁཱ་ད་ནྟོ ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་སཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, པ་ཝཱ་རེ་ཏི. ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་སཾ ཁཱ་ད་ནྟོ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་སཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, ན པ་ཝཱ་རེ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཨ་ཝ་ཏྠུ་ཏཱ་ཡ. ཡ་ཉྷི བྷི་ཀྑུ་ནོ ཁཱ་དི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏཾ་ཡེ་ཝ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏོ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ པ་ན ཛཱ་ན་ནྟོ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཏྟཱ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ་པི པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦ་ཊྛཱ་ནེ ཋི་ཏ་མེ་ཝ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི ནཱ་མ, ཏ་སྨཱ ན པ་ཝཱ་རེ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་སཾ ཁཱ་ད་ནྟོ ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་སཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, པ་ཝཱ་རེ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཝ་ཏྠུ་ཏཱ་ཡ. ཡ་ཉྷི ཏེ་ན པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཾ, ཏཾ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ ཝ་ཏྠུ, ཡཾ པ་ན ཁཱ་ད་ཏི, ཏཾ ཀི་ཉྩཱ་པི པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦ་ཊྛཱ་ནེ ཋི་ཏཾ, ཁཱ་དི་ཡ་མཱ་ནཾ པ་ན མཾ་ས་བྷཱ་ཝཾ ན ཛ་ཧ་ཏི, ཏ་སྨཱ པ་ཝཱ་རེ་ཏི. ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་སཾ ཝཱ ཁཱ་ད་ནྟོ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་སཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ན པ་ཝཱ་རེ་ཏི. ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་སཾ ཝཱ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་སཾ ཝཱ ཁཱ་ད་ནྟོ པ་ཉྩ་ནྣཾ བྷོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ཡཾ ཀི་ཉྩི ཀ་པྤི་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, པ་ཝཱ་རེ་ཏི. ཀུ་ལ་དཱུ་ས་ཀ་ཝེ་ཛྫ་ཀ་མྨ་ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ་རོ་ཙ་ན་སཱ་དི་ཏ་རཱུ་པི་ཡཱ་དཱི་ཧི ནི་བྦ་ཏྟཾ བུ་དྡྷ་པ་ཊི་ཀུ་ཊྛཾ ཨ་ནེ་ས་ནཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, ན པ་ཝཱ་རེ་ཏི. ཀ་པྤི་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཾ ཝཱ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, ན པ་ཝཱ་རེ་ཏི. ཀ་པྤི་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཾ ཝཱ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཾ ཝཱ བྷུ་ཉྫ་ནྟོ་པི ཀ་པྤི་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, པ་ཝཱ་རེ་ཏི. ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, ན པ་ཝཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ས་བྦ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༡༡༨. ཨེ་ཝཾ ‘‘ཨ་ས་ན’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡ་ཉྩ ཨ་སྣཱ་ཏི, ཡ་ཉྩ བྷོ་ཛ་ནཾ ཧ་ཏྠ་པཱ་སེ ཋི་ཏེ་ན ཨ་བྷི་ཧ་ཊཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནྟོ པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏཾ ཨུ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཡ་ཐཱ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྶ ཛཱ་ན་ན་ཏྠཾ ཨ་ཡཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ – ཨ་ས་ནཾ བྷོ་ཛ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ཏཱ་ཝ ཡེ་ན ཨེ་ཀ་སི་ཏྠ་མྤི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ཊཾ ཧོ་ཏི སོ ས་ཙེ པ་ཏྟ་མུ་ཁ་ཧ་ཏྠཱ་ནཾ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི པ་ཉྩ་སུ བྷོ་ཛ་ནེ་སུ ཨེ་ཀ་སྨི་མྤི ས་ཏི ཨ་ཉྙཾ པ་ཉྩ་སུ བྷོ་ཛ་ནེ་སུ ཨེ་ཀ་མྤི པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, པ་ཝཱ་རེ་ཏི. ཀ་ཏྠ་ཙི བྷོ་ཛ་ནཾ ན་ཏྠི, ཨཱ་མི་ས་ག་ནྡྷ་མ་ཏྟཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ན པ་ཝཱ་རེ་ཏི. མུ་ཁེ ཙ ཧ་ཏྠེ ཙ བྷོ་ཛ་ནཾ ན་ཏྠི, པ་ཏྟེ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྨིཾ པ་ན ཨཱ་ས་ནེ ཨ་བྷུ་ཉྫི་ཏུ་ཀཱ་མོ, ཝི་ཧཱ་རཾ ཝཱ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫི་ཏུ་ཀཱ་མོ, ཨ་ཉྙ་སྶ ཝཱ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཏ་སྨིཾ ཙེ ཨ་ནྟ་རེ བྷོ་ཛ་ནཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, ན པ་ཝཱ་རེ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཝི་པྤ་ཀ་ཏ་བྷོ་ཛ་ན་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨུ་པ་ཙྪི་ནྣ་ཏྟཱ. ‘‘ཡོ་པི ཨ་ཉྙ་ཏྲ ག་ནྟྭཱ བྷུ་ཉྫི་ཏུ་ཀཱ་མོ མུ་ཁེ བྷ་ཏྟཾ གི་ལི་ཏྭཱ སེ་སཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ཙྪ་ནྟོ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཨ་ཉྙཾ བྷོ་ཛ་ནཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, ཏ་སྶ་པི པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་ཐཱ ཙ པ་ཏྟེ, ཨེ་ཝཾ ཧ་ཏྠེ་པི. མུ་ཁེ་པི ཝཱ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཾ བྷོ་ཛ་ནཾ ས་ཙེ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་རི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨི་ཉྩ ཁ་ཎེ ཨ་ཉྙཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, ན པ་ཝཱ་རེ་ཏི. ཨེ་ཀ་སྨི་ཉྷི པ་དེ ཝུ་ཏྟཾ ལ་ཀྑ་ཎཾ ས་བྦ་ཏྠ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི. ཨ་པི་ཙ ཀུ་རུ་ནྡི་ཡཾ ཨེ་ས ན་ཡོ ད་སྶི་ཏོ་ཡེ་ཝ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི ཏ་ཏྠ ‘‘མུ་ཁེ བྷ་ཏྟཾ གི་ལི་ཏཾ, ཧ་ཏྠེ བྷ་ཏྟཾ ཝི་གྷཱ་སཱ་ད་སྶ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ, པ་ཏྟེ བྷ་ཏྟཾ བྷི་ཀྑུ་སྶ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ, ས་ཙེ ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, ན པ་ཝཱ་རེ་ཏཱི’’ཏི.
ཧ་ཏྠ་པཱ་སེ ཋི་ཏོཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ས་ཙེ བྷི་ཀྑུ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ས་ན་སྶ པ་ཙྪི་མ་ནྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ, ས་ཙེ ཋི་ཏོ, པ་ཎྷི་ཨ་ནྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ, ས་ཙེ ནི་པ་ནྣོ, ཡེ་ན པ་སྶེ་ན ནི་པ་ནྣོ, ཏ་སྶ པཱ་རི་མ་ནྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ, དཱ་ཡ་ཀ་སྶ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཝཱ ཋི་ཏ་སྶ ཝཱ ནི་པ་ནྣ་སྶ ཝཱ ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་སཱ་རི་ཏ་ཧ་ཏྠཾ ཡཾ ཨཱ་ས་ནྣ་ཏ་རཾ ཨ་ངྒཾ, ཏ་སྶ ཨོ་རི་མ་ནྟེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ཡྻ་ཧ་ཏྠོ ‘‘ཧ་ཏྠ་པཱ་སོ’’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་སྨིཾ ཋ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ཧ་ཊཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནྟ་སྶེ་ཝ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཧོ་ཏི, ན ཏ་ཏོ པ་རཾ.
ཨ་བྷི་ཧ་ར་ཏཱིཏི ཧ་ཏྠ་པཱ་ས་བྦྷ་ནྟ་རེ ཋི་ཏོ ག་ཧ་ཎ་ཏྠཾ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཨ་ན་ནྟ་ར་ནི་སི་ནྣོ་པི བྷི་ཀྑུ ཧ་ཏྠེ ཝཱ ཨཱུ་རཱུ་སུ ཝཱ ཨཱ་དྷཱ་ར་ཀེ ཝཱ ཋི་ཏཾ པ་ཏྟཾ ཨ་ན་བྷི་ཧ་རི་ཏྭཱ ‘‘བྷ་ཏྟཾ ག་ཎྷཱ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཏཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏོ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ན་ཏྠི. བྷ་ཏྟ་པ་ཙྪིཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ པུ་ར་ཏོ བྷཱུ་མི་ཡཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ག་ཎྷཱ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨཱི་ས་ཀཾ པ་ན ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཝཱ ཨ་པ་ནཱ་མེ་ཏྭཱ ཝཱ ‘‘ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏོ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཧོ་ཏི. ཐེ་རཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣོ ཐེ་རོ དཱུ་རེ ནི་སི་ནྣ་སྶ ད་ཧ་ར་བྷི་ཀྑུ་སྶ པ་ཏྟཾ པེ་སེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་ཏོ ཨོ་ད་ནཾ ག་ཎྷཱ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ག་ཎྷི་ཏྭཱ པ་ན ག་ཏོ ཏུ་ཎྷཱི ཏི་ཊྛ་ཏི, ད་ཧ་རོ ‘‘ཨ་ལཾ མ་ཡ྄ཧ’’ནྟི པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, ན པ་ཝཱ་རེ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཐེ་ར་སྶ དཱུ་ར་བྷཱ་ཝ་ཏོ དཱུ་ཏ་སྶ ཙ ཨ་ན་བྷི་ཧ་ར་ཎ་ཏོ. ས་ཙེ པ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ‘‘ཨི་དཾ བྷ་ཏྟཾ ག་ཎྷཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཏཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏོ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཧོ་ཏི. པ་རི་ཝེ་ས་ནཱ་ཡ་ཨེ་ཀོ ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཨོ་ད་ན་པ་ཙྪིཾ, ཨེ་ཀེ་ན ཀ་ཊ་ཙྪུཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུཾ པ་རི་ཝི་ས་ཏི, ཏ་ཏྲ ཙེ ཨ་ཉྙོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཨ་ཧཾ པ་ཙྪིཾ དྷཱ་རེ་སྶཱ་མི, ཏྭཾ ཨོ་ད་ནཾ དེ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཀ་རོ་ཏི, པ་རི་ཝེ་ས་ཀོ ཨེ་ཝ པ་ན ཏཾ དྷཱ་རེ་ཏི, ཏ་སྨཱ སཱ ཨ་བྷི་ཧ་ཊཱ་ཝ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ག་ཎྷ་ནྟཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནྟ་སྶ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན པ་རི་ཝེ་ས་ཀེ་ན ཕུ་ཊྛ་མ་ཏྟཱ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨི་ཏ་རོ་ཝ ནཾ དྷཱ་རེ་ཏི, ཏ་ཏོ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ག་ཎྷ་ནྟཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནྟ་སྶ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ན ཧོ་ཏི, ཀ་ཊ་ཙྪུ་ནཱ ཨུ་དྡྷ་ཊ་བྷ་ཏྟེ པ་ན ཧོ་ཏི. ཀ་ཊ་ཙྪུ་ནཱ ཨ་བྷི་ཧཱ་རོ་ཡེ་ཝ ཧི ཏ་སྶ ཨ་བྷི་ཧཱ་རོ. ‘‘དྭི་ནྣཾ ས་མ་བྷཱ་རེ་པི པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནྟོ པ་ཝཱ་རེ་ཏི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ན་ནྟ་ར་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷ་ཏྟེ དཱི་ཡ་མཱ་ནེ ཨི་ཏ་རོ པ་ཏྟཾ ཧ་ཏྠེ་ན པི་ད་ཧ་ཏི, པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ན་ཏྠི. ཀ་སྨཱ? ཨ་ཉྙ་སྶ ཨ་བྷི་ཧ་ཊེ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ་ཏྟཱ.
པ་ཊི་ཀྑེ་པོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨ་བྷི་ཧ་ཊཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏོ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ན་ཏྠི, ཀཱ་ཡེ་ན ཨ་བྷི་ཧ་ཊཾ པ་ན ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནྟ་སྶ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྲ ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ནཱ་མ ཨ་ངྒུ་ལིཾ ཝཱ ཧ་ཏྠཾ ཝཱ མ་ཀྑི་ཀཱ་བཱི་ཛ་ནིཾ ཝཱ ཙཱི་ཝ་ར་ཀ་ཎྞཾ ཝཱ ཙཱ་ལེ་ཏི, བྷ་མུ་ཀཱ་ཡ ཝཱ ཨཱ་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་ཏི, ཀུ་དྡྷོ ཝཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏི. ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ནཱ་མ ‘‘ཨ་ལ’’ནྟི ཝཱ ‘‘ན ག་ཎྷཱ་མཱི’’ཏི ཝཱ ‘‘མཱ ཨཱ་ཀི་རཱ’’ཏི ཝཱ ‘‘ཨ་པ་ག་ཙྪཱ’’ཏི ཝཱ ཝ་ད་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟེ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཧོ་ཏི.
༡༡༩. ཨེ་ཀོ ཨ་བྷི་ཧ་ཊེ བྷ་ཏྟེ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ བྷཱི་ཏོ ཧ་ཏྠེ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ པ་ཏྟེ ཨོ་ད་ནཾ ཨཱ་ཀི་ར་ནྟཾ ‘‘ཨཱ་ཀི་ར ཨཱ་ཀི་ར, ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ པཱུ་རེ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཨེ་ཏྠ ཀ་ཐ་ནྟི? མ་ཧཱ་སུ་མ་ཏྠེ་རོ ཏཱ་ཝ ‘‘ཨ་ནཱ་ཀི་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. མ་ཧཱ་པ་དུ་མ་ཏྠེ་རོ པ་ན ‘‘ཨཱ་ཀི་ར པཱུ་རེ་ཧཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟ་སྶ ནཱ་མ ཀ་སྶ་ཙི པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ན པ་ཝཱ་རེ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ.
ཨ་པ་རོ བྷ་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ཧ་ར་ནྟཾ བྷི་ཀྑུཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་ཏོ་པི ཀི་ཉྩི ག་ཎྷི་སྶ་སི, ད་མྨི ཏེ ཀི་ཉྩཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ, ཏ་ཏྲཱ་པི ‘‘ཨེ་ཝཾ ནཱ་ག་མི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི མ་ཧཱ་སུ་མ་ཏྠེ་རོ ཨཱ་ཧ. མ་ཧཱ་པ་དུ་མ་ཏྠེ་རོ པ་ན ‘‘ག་ཎྷི་སྶ་སཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟ་སྶ ནཱ་མ ཀ་སྶ་ཙི པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ན པ་ཝཱ་རེ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ.
ཨེ་ཀོ ས་མཾ་ས་ཀཾ ར་སཾ ཨ་བྷི་ཧ་རི་ཏྭཱ ‘‘ར་སཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཏཾ སུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏོ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ན་ཏྠི. ‘‘མ་ཙྪ་མཾ་ས་ར་ས’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏོ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཧོ་ཏི, ‘‘ཨི་དཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ་པི ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ. མཾ་སཾ ཝི་སུཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘མཾ་ས་ར་སཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ‘‘ཏ་ཏྠ ཙེ སཱ་ས་པ་མ་ཏྟ་མྤི མཾ་ས་ཁ་ཎྜཾ ཨ་ཏྠི, ཏཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏོ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན པ་རི་སྶཱ་ཝི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཨ་བྷ་ཡ་ཏྠེ་རོ ཨཱ་ཧ.
མཾ་ས་ར་སེ་ན ཨཱ་པུ་ཙྪ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཐེ་རོ ‘‘མུ་ཧུ་ཏྟཾ ཨཱ་ག་མེ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཐཱ་ལ་ཀཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ཧ་རཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ, ཨེ་ཏྠ ཀ་ཐ་ནྟི? མ་ཧཱ་སུ་མ་ཏྠེ་རོ ཏཱ་ཝ ‘‘ཨ་བྷི་ཧཱ་ར་ཀ་སྶ ག་མ་ནཾ ཨུ་པ་ཙྪི་ནྣཾ, ཏ་སྨཱ པ་ཝཱ་རེ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. མ་ཧཱ་པ་དུ་མ་ཏྠེ་རོ པ་ན ‘‘ཨ་ཡཾ ཀུ་ཧིཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཀཱི་དི་སཾ ཨེ་ཏ་སྶ ག་མ་ནཾ, ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ་པི ནཱ་མ ཀ་སྶ་ཙི པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ན པ་ཝཱ་རེ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ.
ཀ་ལཱི༹་ར་པ་ན་སཱ་དཱི་ཧི མི་སྶེ་ཏྭཱ མཾ་སཾ པ་ཙ་ནྟི, ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཀ་ལཱི༹་ར་སཱུ་པཾ ག་ཎྷ་ཐ, པ་ན་ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཨེ་ཝ་མྤི ན པ་ཝཱ་རེ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཨ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ར་ཧ་སྶ ནཱ་མེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ. ས་ཙེ པ་ན ‘‘མ་ཙྪ་སཱུ་པཾ མཾ་ས་སཱུ་པ’’ནྟི ཝཱ ‘‘ཨི་དཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཝཱ ཝ་ད་ནྟི, པ་ཝཱ་རེ་ཏི, མཾ་ས་ཀ་ར་མྦ་ཀོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ་པི ‘‘ཀ་ར་མྦ་ཀཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཝ་ཊྚ་ཏི, ན པ་ཝཱ་རེ་ཏི, ‘‘མཾ་ས་ཀ་ར་མྦ་ཀ’’ནྟི ཝཱ ‘‘ཨི་ད’’ནྟི ཝཱ ཝུ་ཏྟེ པ་ན པ་ཝཱ་རེ་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦེ་སུ མ་ཙྪ་མཾ་ས་མི་སྶ་ཀེ་སུ.
༡༢༠. ‘‘ཡོ པ་ན ནི་མ་ནྟ་ནེ བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནོ མཾ་སཾ ཨ་བྷི་ཧ་ཊཾ ‘ཨུ་དྡི་སྶ་ཀ་ཏ’ནྟི མ་ཉྙ་མཱ་ནོ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, པ་ཝཱ་རི་ཏོ་ཝ ཧོ་ཏཱི’’ཏི མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. མི་སྶ་ཀ་ཀ་ཐཱ པ་ན ཀུ་རུ་ནྡི་ཡཾ སུ་ཊྛུ ཝུ་ཏྟཱ. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏ་ཏྠ ཝུ་ཏྟཾ – པི་ཎྜ་ཙཱ་རི་ཀོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ཏྟ་མི་སྶ་ཀཾ ཡཱ་གུཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ‘‘ཡཱ་གུཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ན པ་ཝཱ་རེ་ཏི, ‘‘བྷ་ཏྟཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ པ་ཝཱ་རེ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཡེ་ནཱ་པུ་ཙྪི་ཏོ, ཏ་སྶ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – ‘‘ཡཱ་གུ་མི་སྶ་ཀཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཏ་ཏྲ ཙེ ཡཱ་གུ བ་ཧུ་ཏ་རཱ ཝཱ ཧོ་ཏི ས་མ་ས་མཱ ཝཱ, ན པ་ཝཱ་རེ་ཏི. ཡཱ་གུ མ་ནྡཱ, བྷ་ཏྟཾ བ་ཧུ་ཏ་རཾ, པ་ཝཱ་རེ་ཏི. ཨི་ད་ཉྩ ས་བྦ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ན ས་ཀྐཱ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏུཾ, ཀཱ་ར་ཎཾ པ་ནེ་ཏྠ དུ་དྡ་སཾ. ‘‘བྷ་ཏྟ་མི་སྶ་ཀཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏི, བྷ་ཏྟཾ བ་ཧུ་ཏ་རཾ ཝཱ ས་མཾ ཝཱ ཨ་པྤ་ཏ་རཾ ཝཱ ཧོ་ཏི, པ་ཝཱ་རེ་ཏི་ཡེ་ཝ. བྷ་ཏྟཾ ཝཱ ཡཱ་གུཾ ཝཱ ཨ་ནཱ་མ་སི་ཏྭཱ ‘‘མི་སྶ་ཀཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཏ་ཏྲ ཙེ བྷ་ཏྟཾ བ་ཧུ་ཏ་རཾ ཝཱ ས་མ་ཀཾ ཝཱ ཧོ་ཏི, པ་ཝཱ་རེ་ཏི, ཨ་པྤ་ཏ་རཾ ན པ་ཝཱ་རེ་ཏི, ཨི་ད་ཉྩ ཀ་ར་མྦ་ཀེ་ན ན ས་མཱ་ནེ་ཏ་བྦཾ. ཀ་ར་མྦ་ཀོ ཧི མཾ་ས་མི་སྶ་ཀོ་པི ཧོ་ཏི ཨ་མཾ་ས་མི་སྶ་ཀོ་པི, ཏ་སྨཱ ཀ་ར་མྦ་ཀ་ནྟི ཝུ་ཏྟེ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ན་ཏྠི, ཨི་དཾ པ་ན བྷ་ཏྟ་མི་སྶ་ཀ་མེ་ཝ. ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཧོ་ཏི. བ་ཧུ་ར་སེ བྷ་ཏྟེ ར་སཾ, བ་ཧུ་ཁཱི་རེ ཁཱི་རཾ, བ་ཧུ་ས་པྤི་མྷི ཙ པཱ་ཡཱ་སེ ས་པྤིཾ ག་ཎྷ་ཐཱ་ཏི ཝི་སུཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཏི, ཏཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏོ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ན་ཏྠི.
ཡོ པ་ན ག་ཙྪ་ནྟོ པ་ཝཱ་རེ་ཏི, སོ ག་ཙྪ་ནྟོ་ཝ བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ལ་བྷ་ཏི. ཀ་དྡ་མཾ ཝཱ ཨུ་ད་ཀཾ ཝཱ པ་ཏྭཱ ཋི་ཏེ་ན ཨ་ཏི་རི་ཏྟཾ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨ་ནྟ་རཱ ན་དཱི པཱུ་རཱ ཧོ་ཏི, ན་དཱི་ཏཱི་རེ གུ་མྦཾ ཨ་ནུ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ནྟེ་ན བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐ ནཱ་ཝཱ ཝཱ སེ་ཏུ ཝཱ ཨ་ཏྠི, ཏཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ་པི ཙ་ངྐ་མ་ནྟེ་ནེ་ཝ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ, ག་མ་ནཾ ན ཨུ་པ་ཙྪི་ནྡི་ཏ་བྦཾ. ཡཱ་ནེ ཝཱ ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶ་པི་ཊྛེ ཝཱ ཙ་ནྡ་མ་ཎྜ་ལེ ཝཱ སཱུ་རི་ཡ་མ་ཎྜ་ལེ ཝཱ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ པ་ཝཱ་རི་ཏེ་ན ཡཱ་ཝ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀཾ, ཏཱ་ཝ ཏེ་སུ ག་ཙྪ་ནྟེ་སུ་པི ནི་སི་ནྣེ་ནེ་ཝ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ཡོ ཋི་ཏོ པ་ཝཱ་རེ་ཏི, ཋི་ཏེ་ནེ་ཝ, ཡོ ནི་སི་ནྣོ པ་ཝཱ་རེ་ཏི, ནི་སི་ནྣེ་ནེ་ཝ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ, ཏཾ ཏཾ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐཾ ཝི་ཀོ་པེ་ནྟེ་ན ཨ་ཏི་རི་ཏྟཾ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཡོ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀོ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ པ་ཝཱ་རེ་ཏི, ཏེ་ན ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀེ་ནེ་ཝ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ཏ་སྶ པ་ན ཧེ་ཊྛཱ པ་ལཱ་ལ་པཱི་ཋཾ ཝཱ ཀི་ཉྩི ཝཱ ནི་སཱི་ད་ན་ཀཾ དཱ་ཏ་བྦཾ. པཱི་ཋ་ཀེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ པ་ཝཱ་རི་ཏེ་ན ཨཱ་ས་ནཾ ཨ་ཙཱ་ལེ་ཏྭཱ་ཝ ཙ་ཏ་སྶོ དི་སཱ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནྟེ་ན བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ལ་བྦྷ་ཏི. མ་ཉྩེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ པ་ཝཱ་རི་ཏེ་ན ཨི་ཏོ ཝཱ ཨེ་ཏྟོ ཝཱ ས་ཉྩ་རི་ཏུཾ ན ལ་བྦྷ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ནཾ ས་ཧ མ་ཉྩེ་ན ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ནེ་ནྟི, ཝ་ཊྚ་ཏི. ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་ཝཱ་རི་ཏེ་ན ནི་པ་ནྣེ་ནེ་ཝ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནྟེ་ན ཡེ་ན པ་སྶེ་ན ནི་པ་ནྣོ, ཏ་སྶ ཋཱ་ནཾ ནཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་ཏ་བྦཾ.
༡༢༡. པ་ཝཱ་རི་ཏེ་ན པ་ན ཀིཾ་ཀཱ་ཏ་བྦ་ནྟི? ཡེ་ན ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་ན པ་ཝཱ་རི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཝི་ཀོ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙེ་ན ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་ན ཙེ བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཨ་ཏི་རི་ཏྟཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ན་ཏི་རི་ཏྟཾ པ་ན ཡཾ ཀི་ཉྩི ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ཝཱ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ ཁཱ་ད་ཏི ཝཱ བྷུ་ཉྫ་ཏི ཝཱ, ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧཱ་རེ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧཱ་རེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ.
ཏ་ཏྠ ཨ་ན་ཏི་རི་ཏྟཾ ནཱ་མ ནཱ་ཏི་རི་ཏྟཾ, ན ཨ་དྷི་ཀ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏཾ པ་ན ཡ་སྨཱ ཀ་པྤི་ཡ་ཀ་ཏཱ་དཱི་ཧི ས་ཏྟ་ཧི ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨ་ཀ་ཏཾ ཝཱ གི་ལཱ་ན་སྶ ཨ་ན་དྷི་ཀཾ ཝཱ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘ཨ་ན་ཏི་རི་ཏྟཾ ནཱ་མ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨ་པྤ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ནུ་ཙྩཱ་རི་ཏ་ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ཧ་ཏྠ་པཱ་སེ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨ་བྷུ་ཏྟཱ་ཝི་ནཱ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, བྷུ་ཏྟཱ་ཝི་ནཱ ཙ པ་ཝཱ་རི་ཏེ་ན ཨཱ་ས་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ‘ཨ་ལ་མེ་ཏཾ ས་བྦ’ནྟི ཨ་ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན གི་ལཱ་ནཱ་ཏི་རི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཏཾ ཨ་ན་ཏི་རི་ཏྟཾ ནཱ་མཱ’’ཏི (པཱ་ཙི. ༢༣༩).
ཏ་ཏྠ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཀ་ཏནྟི ཡཾ ཏ་ཏྠ ཕ་ལཾ ཝཱ ཀ་ནྡ་མཱུ་ལཱ་དིཾ ཝཱ པ་ཉྩ་ཧི ས་མ་ཎ་ཀ་པྤེ་ཧི ཀ་པྤི་ཡཾ ཨ་ཀ་ཏཾ, ཡ་ཉྩ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་སཾ ཝཱ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཾ ཝཱ, ཨེ་ཏཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ ནཱ་མ. ཏཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ ‘‘ཨ་ལ་མེ་ཏཾ ས་བྦ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏི་རི་ཏྟཾ ཀ་ཏ་མྤི ‘‘ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཀ་ཏ’’ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་པྤ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཀ་ཏནྟི བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨ་པྤ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ་ཡེ་ཝ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ན ཨ་ཏི་རི་ཏྟཾ ཀ་ཏཾ. ཨ་ནུ་ཙྩཱ་རི་ཏ་ཀ་ཏནྟི ཀ་པྤི་ཡཾ ཀཱ་རེ་ཏུཾ ཨཱ་ག་ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨཱི་ས་ཀ་མྤི ཨ་ནུ་ཀྑི་ཏྟཾ ཝཱ ཨ་ན་པ་ནཱ་མི་ཏཾ ཝཱ ཀ་ཏཾ. ཨ་ཧ་ཏྠ་པཱ་སེ ཀ་ཏནྟི ཀ་པྤི་ཡཾ ཀཱ་རེ་ཏུཾ ཨཱ་ག་ཏ་སྶ ཧ་ཏྠ་པཱ་ས་ཏོ བ་ཧི ཋི་ཏེ་ན ཀ་ཏཾ. ཨ་བྷུ་ཏྟཱ་ཝི་ནཱ ཀ་ཏནྟི ཡོ ‘‘ཨ་ལ་མེ་ཏཾ ས་བྦ’’ནྟི ཨ་ཏི་རི་ཏྟཾ ཀ་རོ་ཏི, ཏེ་ན པ་ཝཱ་ར་ཎ་པྤ་ཧོ་ན་ཀ་བྷོ་ཛ་ནཾ ཨ་བྷུ་ཏྟེ་ན ཀ་ཏཾ. བྷུ་ཏྟཱ་ཝི་ནཱ པ་ཝཱ་རི་ཏེ་ན ཨཱ་ས་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཀ་ཏནྟི ཨི་དཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ. ‘‘ཨ་ལ་མེ་ཏཾ ས་བྦ’’ནྟི ཨ་ཝུ་ཏྟནྟི ཝ་ཙཱི་བྷེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏི ཨི་མེ་ཧི ས་ཏྟ་ཧི ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཡཾ ཨ་ཏི་རི་ཏྟཾ ཀ་པྤི་ཡཾ ཨ་ཀ་ཏཾ, ཡ་ཉྩ ན གི་ལཱ་ནཱ་ཏི་རི་ཏྟཾ, ཏ་དུ་བྷ་ཡ་མྤི ‘‘ཨ་ན་ཏི་རི་ཏྟ’’ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༡༢༢. ཨ་ཏི་རི་ཏྟཾ པ་ན ཏ་སྶེ་ཝ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏེ་ནེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ –
‘‘ཨ་ཏི་རི་ཏྟཾ ནཱ་མ ཀ་པྤི་ཡ་ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨུ་ཙྩཱ་རི་ཏ་ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཧ་ཏྠ་པཱ་སེ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, བྷུ་ཏྟཱ་ཝི་ནཱ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, བྷུ་ཏྟཱ་ཝི་ནཱ པ་ཝཱ་རི་ཏེ་ན ཨཱ་ས་ནཱ ཨ་ཝུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ‘ཨ་ལ་མེ་ཏཾ ས་བྦ’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, གི་ལཱ་ནཱ་ཏི་རི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཏཾ ཨ་ཏི་རི་ཏྟཾ ནཱ་མཱ’’ཏི (པཱ་ཙི. ༢༣༩).
ཨ་པི་ཙེ་ཏྠ བྷུ་ཏྟཱ་ཝི་ནཱ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཨ་ན་ནྟ་ར་ནི་སི་ནྣ་སྶ ས་བྷཱ་ག་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་ཏྟ་ཏོ ཨེ་ཀ་མྤི སི་ཏྠཾ ཝཱ མཾ་ས་ཧཱི་རཾ ཝཱ ཁཱ་དི་ཏྭཱ ཀ་ཏ་མྤི ‘‘བྷུ་ཏྟཱ་ཝི་ནཱ་ཝ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨཱ་ས་ནཱ ཨ་ཝུ་ཊྛི་ཏེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཏྠཾ ཨ་ཡཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ – དྭེ བྷི་ཀྑཱུ པཱ་ཏོ་ཡེ་ཝ བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནཱ པ་ཝཱ་རི་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཀེ་ན ཏ་ཏྠེ་ཝ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ, ཨི་ཏ་རེ་ན ནི་ཙྩ་བྷ་ཏྟཾ ཝཱ ས་ལཱ་ཀ་བྷ་ཏྟཾ ཝཱ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཌྜྷཾ ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་ཏྟེ ཨཱ་ཀི་རི་ཏྭཱ ཧ་ཏྠཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ སེ་སཾ ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཀ་པྤི་ཡཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ཀ་སྨཱ? ཡ་ཉྷི ཏ་སྶ ཧ་ཏྠེ ལ་གྒཾ, ཏཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན པ་ཋ་མཾ ནི་སི་ནྣོ བྷི་ཀྑུ ས་ཡ་མེ་ཝ ཏ་སྶ པ་ཏྟ་ཏོ ཧ་ཏྠེ་ན ག་ཎྷཱ་ཏི, ཧ་ཏྠ་དྷོ་ཝ་ན་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི. ས་ཙེ པ་ན ཨེ་ཝཾ ‘ཀ་པྤི་ཡཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ པུ་ན ཀི་ཉྩི བྱ་ཉྫ་ནཾ ཝཱ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ཝཱ པ་ཏྟེ ཨཱ་ཀི་ར’ནྟི ཡེ་ན པ་ཋ་མཾ ཀ་པྤི་ཡཾ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, སོ པུ་ན ཀཱ་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏི. ཡེ་ན ཨ་ཀ་ཏཾ, ཏེ་ན ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ཡ་ཉྩ ཨ་ཀ་ཏཾ, ཏཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཡེ་ན ཨ་ཀ་ཏནྟི ཨ་ཉྙེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཡེ་ན པ་ཋ་མཾ ན ཀ་ཏཾ, ཏེ་ན ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཡ་ཉྩ ཨ་ཀ་ཏནྟི ཡེ་ན པ་ཋ་མཾ ཀ་པྤི་ཡཾ ཀ་ཏཾ, ཏེ་ན་པི ཡཾ ཨ་ཀ་ཏཾ, ཏཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. པ་ཋ་མ་བྷཱ་ཛ་ནེ པ་ན ཀཱ་ཏུཾ ན ལ་བྦྷ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཧི ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནེ པ་ཋ་མཾ ཀ་ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ བྷཱ་ཛ་ནེ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏཾ པ་ན ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་ཋ་མཾ ཀ་ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཀ་པྤི་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ན ཙ ན ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ, ཀུ་ཎྜེ་པི པ་ཙྪི་ཡ་མྤི ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི པུ་ར་ཏོ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨོ་ནཱ་མི་ཏ་བྷཱ་ཛ་ནེ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཏཾ ས་ཙེ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཾ པ་ཝཱ་རི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ས་བྦེ་སཾ བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨ་པྤ་ཝཱ་རི་ཏཱ་ན་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡེ་ན པ་ན ཀ་པྤི་ཡཾ ཀ་ཏཾ, ཏ་སྶ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ་པི པ་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ཊྛཾ བྷི་ཀྑུཾ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སྶཾ བྷུ་ཉྫ་ན་ཀེ མ་ངྒ་ལ་ནི་མ་ནྟ་ནེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ནྟི, ཨ་ཏི་རི་ཏྟཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ་ཝ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཏ་ཏྠ ཨ་ཉྙོ བྷི་ཀྑུ ན་ཏྠི, ཨཱ་ས་ན་སཱ་ལཾ ཝཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ཝཱ པ་ཏྟཾ པེ་སེ་ཏྭཱ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦཾ, ཀ་པྤི་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ན པ་ན ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཧ་ཏྠེ ཋི་ཏཾ ན ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨཱ་ས་ན་སཱ་ལཱ་ཡཾ ཨ་བྱ་ཏྟོ བྷི་ཀྑུ ཧོ་ཏི, ས་ཡཾ ག་ནྟྭཱ ཀ་པྤི་ཡཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ.
གི་ལཱ་ནཱ་ཏི་རི་ཏྟནྟི ཨེ་ཏྠ ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཡཾ གི་ལཱ་ན་སྶ བྷུ་ཏྟཱ་ཝ་སེ་སཾ ཧོ་ཏི, ཏཾ གི་ལཱ་ནཱ་ཏི་རི་ཏྟཾ, ཨ་ཐ ཁོ ཡཾ ཀི་ཉྩི གི་ལཱ་ནཾ ཨུ་དྡི་སྶ ‘‘ཨ་ཛྫ ཝཱ ཡ་དཱ ཝཱ ཨི་ཙྪ་ཏི, ཏ་དཱ ཁཱ་དི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ་ཊཾ, ཏཾ ས་བྦཾ གི་ལཱ་ནཱ་ཏི་རི་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཡཱ་མ་ཀཱ་ལི་ཀཾ པ་ན ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཝཱ ཡཾ ཀི་ཉྩི ཨ་ན་ཏི་རི་ཏྟཾ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧཱ་རེ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧཱ་རེ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ས་ཙེ པ་ན ཡཱ་མ་ཀཱ་ལི་ཀཱ་དཱི་ནི ཨཱ་མི་ས་སཾ་ས་ཊྛཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ་པི ཨ་ནཱ་ཧཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ་པི པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ནྟ་སྶ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་མེ་ཝ, ཨ་སཾ་ས་ཊྛཱ་ནི པ་ན ས་ཏི པ་ཙྩ་ཡེ བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
ཨི་ཏི པཱ་ལི༹་མུ་ཏྟ་ཀ་ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ས་ངྒ་ཧེ
པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ཐཱ ས་མ་ཏྟཱ.