༡༧. མ་ཉྩ་པཱི་ཋཱ་དི་ས་ངྒྷི་ཀ་སེ་ནཱ་ས་ནེ་སུ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ཐཱ

༨༢. ཝི་ཧཱ་རེ ས་ངྒྷི་ཀེ སེ་ཡྻཾ, ས་ནྠ་རི་ཏྭཱ་ན པ་ཀྐ་མོཏི ས་ངྒྷི་ཀེ ཝི་ཧཱ་རེ སེ་ཡྻཾ ས་ནྠ་རི་ཏྭཱ་ན ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཝ་སི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་ར་ཏོ པ་ཀྐ་མ་ནཾ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ –

‘‘ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ ས་ངྒྷི་ཀེ ཝི་ཧཱ་རེ སེ་ཡྻཾ ས་ནྠ་རི་ཏྭཱ ཝཱ ས་ནྠ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ ཏཾ པ་ཀྐ་མ་ནྟོ ནེ་ཝ ཨུ་དྡྷ་རེ་ཡྻ ན ཨུ་དྡྷ་རཱ་པེ་ཡྻ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཾ ཝཱ ག་ཙྪེ་ཡྻ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི (པཱ་ཙི. ༡༡༥) –

ཝ་ཙ་ན་ཏོ ས་ངྒྷི་ཀེ ཝི་ཧཱ་རེ སེ་ཡྻཾ ས་ཡཾ ས་ནྠ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙེ་ན ཝཱ ས་ནྠ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་དྡྷ་ར་ཎཱ་དཱི་ནི ཨ་ཀ་ཏྭཱ པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་སྶ ཨཱ་རཱ་མ་སྶ པ་རི་ཀྑེ་པཾ, ཨ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཙཱ་རཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟ་སྶ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ.

ཏ་ཏྠ སེ་ཡྻཱ ནཱ་མ བྷི་སི ཙི་མི་ལི་ཀཱ ཨུ་ཏྟ་ར་ཏྠ་ར་ཎཾ བྷཱུ་མ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཏ་ཊྚི་ཀཱ ཙ་མྨ་ཁ་ཎྜོ ནི་སཱི་ད་ནཾ པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཏི་ཎ་ས་ནྠཱ་རོ པ་ཎྞ་ས་ནྠཱ་རོ་ཏི ད་ས་ཝི་དྷཱ. ཏ་ཏྠ བྷི་སཱིཏི མ་ཉྩ་ཀ་བྷི་སི ཝཱ པཱི་ཋ་ཀ་བྷི་སི ཝཱ. ཙི་མི་ལི་ཀཱ ནཱ་མ སུ་དྷཱ་དི་པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱ ཝ་ཎྞཱ་ནུ་ར་ཀྑ་ཎ་ཏྠཾ ཀ་ཏཱ, ཏཾ ཧེ་ཊྛཱ པ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི ཀ་ཊ་སཱ་ར་ཀཾ པ་ཏྠ་ར་ནྟི. ཨུ་ཏྟ་ར་ཏྠ་ར་ཎཾ ནཱ་མ མ་ཉྩ་པཱི་ཋཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི ཨ་ཏྠ་རི་ཏ་བྦ་ཀ་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎཾ. བྷཱུ་མ་ཏྠ་ར་ཎཾ ནཱ་མ བྷཱུ་མི་ཡཾ ཨ་ཏྠ་རི་ཏ་བྦཱ ཀ་ཊ་སཱ་ར་ཀཱ་དི་ཝི་ཀ་ཏི. ཏ་ཊྚི་ཀཱ ནཱ་མ ཏཱ་ལ་པ་ཎྞེ་ཧི ཝཱ ཝཱ་ཀེ་ཧི ཝཱ ཀ་ཏ་ཏ་ཊྚི་ཀཱ. ཙ་མྨ་ཁ་ཎྜོ ནཱ་མ སཱི་ཧ་བྱ་གྒྷ་དཱི་པི་ཏ་ར་ཙྪ་ཙ་མྨཱ་དཱི་སུ་པི ཡཾ ཀི་ཉྩི ཙ་མྨཾ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ཧི སེ་ནཱ་ས་ན་པ་རི་བྷོ་གེ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ་ཙ་མྨཾ ན དི་སྶ་ཏི, ཏ་སྨཱ སཱི་ཧ་བྱ་གྒྷ་ཙ་མྨཱ་དཱི་ནཾ པ་རི་ཧ་ར་ཎེ་ཡེ་ཝ པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ནི་སཱི་ད་ནནྟི ས་ད་སཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎནྟི པཱ་ཝཱ་རོ ཀོ་ཛ་ཝོ་ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ཏི་ཎ་ས་ནྠཱ་རོཏི ཡེ་སཾ ཀེ་ས་ཉྩི ཏི་ཎཱ་ནཾ ས་ནྠཱ་རོ. ཨེ་ས ན་ཡོ པ་ཎྞ་ས་ནྠཱ་རེཔི. ཨེ་ཝཾ པ་ན ཨི་མཾ ད་ས་ཝི་དྷཾ སེ་ཡྻཾ ས་ངྒྷི་ཀེ ཝི་ཧཱ་རེ ས་ནྠ་རི་ཏྭཱ ཝཱ ས་ནྠ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ པ་ཀྐ་མ་ནྟེ་ན ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མི་ཏ་བྦཾ, ཨཱ་པུ་ཙྪ་ནྟེ་ན ཙ བྷི་ཀྑུ་མྷི ས་ཏི བྷི་ཀྑུ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ, ཏ་སྨིཾ ཨ་ས་ཏི སཱ་མ་ཎེ་རོ, ཏ་སྨིཾ ཨ་ས་ཏི ཨཱ་རཱ་མི་ཀོ, ཏ་སྨིཾ ཨ་ས་ཏི ཡེ་ན ཝི་ཧཱ་རོ ཀཱ་རི་ཏོ, སོ ཝི་ཧཱ་ར་སཱ་མི་ཀོ, ཏ་སྶ ཝཱ ཀུ་ལེ ཡོ ཀོ་ཙི ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ, ཏ་སྨི་མྤི ཨ་ས་ཏི ཙ་ཏཱུ་སུ པཱ་སཱ་ཎེ་སུ མ་ཉྩཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ མ་ཉྩེ ཨ་ཝ་སེ་ས་མ་ཉྩ་པཱི་ཋཱ་ནི ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི བྷི་སི་ཨཱ་དི་ཀཾ ད་ས་ཝི་དྷ་མྤི སེ་ཡྻཾ རཱ་སིཾ ཀ་ཏྭཱ དཱ་རུ་བྷ་ཎྜཾ མ་ཏྟི་ཀཱ་བྷ་ཎྜཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏྭཱ དྭཱ་ར་ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ་ནི པི་ད་ཧི་ཏྭཱ ག་མི་ཡ་ཝ་ཏྟཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ག་ནྟ་བྦཾ.

ས་ཙེ པ་ན སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཨོ་ཝ་སྶ་ཏི, ཚ་ད་ན་ཏྠ་ཉྩ ཏི་ཎཾ ཝཱ ཨི་ཊྛ་ཀཱ ཝཱ ཨཱ་ནཱི་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ས་ཙེ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི, ཚཱ་དེ་ཏ་བྦཾ. ནོ ཙེ ས་ཀྐོ་ཏི, ཡོ ཨོ་ཀཱ་སོ ཨ་ནོ་ཝ་སྶ་ཀོ, ཏ་ཏྠ མ་ཉྩ་པཱི་ཋཱ་དཱི་ནི ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ག་ནྟ་བྦཾ. ས་ཙེ ས་བྦ་མྤི ཨོ་ཝ་སྶ་ཏི, ཨུ་སྶ་ཧ་ནྟེ་ན ཨ་ནྟོ་གཱ་མེ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ་ནཾ གྷ་རེ ཋ་པེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཏེ་པི ‘‘ས་ངྒྷི་ཀཾ ནཱ་མ, བྷ་ནྟེ, བྷཱ་རི་ཡཾ, ཨ་གྒི་དཱ་ཧཱ་དཱི་ནཾ བྷཱ་ཡཱ་མཱ’’ཏི ན ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནྟི, ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སེ་པི པཱ་སཱ་ཎཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི མ་ཉྩཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ སེ་སཾ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཏི་ཎེ་ཧི ཙ པ་ཎྞེ་ཧི ཙ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡ་ཉྷི ཏ་ཏྠ ཨ་ངྒ་མ་ཏྟ་མྤི ཨ་ཝ་སི་སྶ་ཏི, ཏཾ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཏ་ཏྠ ཨཱ་ག་ཏ་བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨུ་པ་ཀཱ་རཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི. ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟེ་ན པ་ན མ་ཉྩ་པཱི་ཋ་ཀ་ཝཱ་ཊཾ ས་བྦཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ སཾ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་ར་ཝཾ་སེ ལ་གྒེ་ཏྭཱ་ཝ ག་ནྟ་བྦཾ. པ་ཙྪཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝ་ས་ན་ཀ་བྷི་ཀྑུ་ནཱ་པི པུ་ན མ་ཉྩ་པཱི་ཋཾ ཋ་པ་ཡི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟེ་ན ཏ་ཐེ་ཝ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ནྟོ་ཀུ་ཊྚ་ཏོ སེ་ཡྻཾ བ་ཧི་ཀུ་ཊྚེ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ས་ནྟེ་ན ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ པུ་ན ག་ཧི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏ་བྦཾ. ཨུ་པ་རི་པཱ་སཱ་ད་ཏོ ཨོ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཧེ་ཊྛཱ་པཱ་སཱ་དེ ཝ་ས་ནྟ་སྶ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ར་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནེ་སུ མ་ཉྩ་པཱི་ཋཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ བ་ཧི་ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ པུ་ན ག་ཧི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཋ་པེ་ཏ་བྦཾ.

༨༣. སེ་ནཱ་ས་ནེ་སུ པ་ན ཨ་ཡཾ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཱ་ནཱ་པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ – ཡཱ ཏཱ་ཝ བྷཱུ་མི་ཡཾ དཱི་གྷ་སཱ་ལཱ ཝཱ པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ ཝཱ ཧོ་ཏི, ཡཾ ཝཱ རུ་ཀྑ་ཏྠ་མྦྷེ་སུ ཀ་ཏ་གེ་ཧཾ ཨུ་པ་ཙི་ཀཱ་ནཾ ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ པ་ཀྐ་མ་ནྟེ་ན ཏཱ་ཝ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ་ཝ པ་ཀྐ་མི་ཏ་བྦཾ. ཏ་སྨི་ཉྷི ཀ་ཏི་པ་ཡཱ་ནི དི་ཝ་སཱ་ནི ཨ་ཛ་གྒི་ཡ་མཱ་ནེ ཝ་མྨི་ཀཱ་ཝ ས་ནྟི་ཊྛ་ནྟི. ཡཾ པ་ན པཱ་སཱ་ཎ་པི་ཊྛི་ཡཾ ཝཱ པཱ་སཱ་ཎ་ཏྠ་མྦྷེ་སུ ཝཱ ཀ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ནཾ སི་ལུ་ཙྩ་ཡ་ལེ་ཎཾ ཝཱ སུ་དྷཱ་ལི་ཏྟ་སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཝཱ, ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ ཨུ་པ་ཙི་ཀཱ་ས་ངྐཱ ན་ཏྠི, ཏ་ཏོ པ་ཀྐ་མ་ནྟ་སྶ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ་པི ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ་པི ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨཱ་པུ་ཙྪ་ནཾ པ་ན ཝ་ཏྟཾ. ས་ཙེ ཏཱ་དི་སེ་པི སེ་ནཱ་ས་ནེ ཨེ་ཀེ་ན པ་སྶེ་ན ཨུ་པ་ཙི་ཀཱ ཨཱ་རོ་ཧ་ནྟི, ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ་ཝ ག་ནྟ་བྦཾ. ཡོ པ་ན ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀོ བྷི་ཀྑུ ས་ངྒྷི་ཀ་སེ་ནཱ་ས་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ ས་ནྟཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཝ་ས་ཏི, ཡཱ་ཝ སོ ན ག་ཎྷཱ་ཏི, ཏཱ་ཝ ཏཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པུ་རི་མ་བྷི་ཀྑུ་སྶེ་ཝ པ་ལི་བོ་དྷོ. ཡ་དཱ པ་ན སོ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨི་སྶ་རི་ཡེ་ན ཝ་ས་ཏི, ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་སྶེ་ཝ པ་ལི་བོ་དྷོ. ས་ཙེ ཨུ་བྷོ་པི ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ནྟི, ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི པ་ལི་བོ་དྷོ.

མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ པ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ས་ཙེ དྭེ ཏ་ཡོ ཨེ་ཀ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ ས་བྦེ་ཧི ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ. ཏེ་སུ ཙེ པ་ཋ་མཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ‘‘པ་ཙྪི་མོ ཛ་གྒི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་བྷོ་གཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི, ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་ཙྪི་མ་སྶ ཨཱ་བྷོ་གེ་ན མུ་ཏྟི ན་ཏྠི. བ་ཧཱུ ཨེ་ཀཾ པེ་སེ་ཏྭཱ ས་ནྠ་རཱ་པེ་ནྟི, ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ ས་བྦེ་ཧི ཝཱ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཀཾ ཝཱ པེ་སེ་ཏྭཱ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཉྙ་ཏོ མ་ཉྩ་པཱི་ཋཱ་དཱི་ནི ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཝ་སི་ཏྭཱ ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ ཏ་ཏྠེ་ཝ ནེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ས་ཙེ ཨ་ཉྙ་ཏོ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཝ་ས་མཱ་ན་སྶ ཨ་ཉྙོ ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་རོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ན པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏ་བྦོ, ‘‘མ་ཡཱ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཉྙཱ་ཝཱ་ས་ཏོ ཨཱ་ནཱི་ཏཾ, པཱ་ཀ་ཏི་ཀཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཏེ་ན ‘‘ཨེ་ཝཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏེ ཨི་ཏ་ར་སྶ ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཧ་རི་ཏྭཱ་པི ས་ངྒྷི་ཀ་པ་རི་བྷོ་གེ་ན པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ ཧི ན་ཊྛཾ ཝཱ ཛི་ཎྞཾ ཝཱ ཙོ་རེ་ཧི ཝཱ ཧ་ཊཾ གཱི་ཝཱ ནེ་ཝ ཧོ་ཏི, པུ་གྒ་ལི་ཀ་པ་རི་བྷོ་གེ་ན པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ པ་ན གཱི་ཝཱ ཧོ་ཏི. ཨ་ཉྙ་སྶ མ་ཉྩ་པཱི་ཋཾ པ་ན ས་ངྒྷི་ཀ་པ་རི་བྷོ་གེ་ན ཝཱ པུ་གྒ་ལི་ཀ་པ་རི་བྷོ་གེ་ན ཝཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ ན་ཊྛཾ གཱི་ཝཱ་ཡེ་ཝ. ཨ་ནྟོ་ཝི་ཧཱ་རེ སེ་ཡྻཾ ས་ནྠ་རི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཛྫེ་ཝ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ པ་ཊི་ཛ་གྒི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ སཱ་པེ་ཀྑོ ན་དཱི་པཱ་རཾ གཱ་མ་ནྟ་རཾ ཝཱ ག་ནྟྭཱ ཡ་ཏྠ་སྶ ག་མ་ན་ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ, ཏ་ཏྠེ་ཝ ཋི་ཏོ ཀ་ཉྩི པེ་སེ་ཏྭཱ ཨཱ་པུ་ཙྪ་ཏི, ན་དཱི་པཱུ་ར་རཱ་ཛ་ཙོ་རཱ་དཱི་སུ ཝཱ ཀེ་ན་ཙི པ་ལི་བོ་དྷོ ཧོ་ཏི ཨུ་པ་དྡུ་ཏོ, ན ས་ཀྐོ་ཏི པ་ཙྩཱ་ག་ནྟུཾ, ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.

ཝི་ཧཱ་ར་སྶ ཨུ་པ་ཙཱ་རེ པ་ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སཱ་ལཱ་ཡ ཝཱ མ་ཎྜ་པེ ཝཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ཝཱ སེ་ཡྻཾ ས་ནྠ་རི་ཏྭཱ ཝཱ ས་ནྠ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ ཏཾ པ་ཀྐ་མ་ནྟོ ནེ་ཝ ཨུ་དྡྷ་ར་ཏི ན ཨུ་དྡྷ་རཱ་པེ་ཏི ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཾ ཝཱ ག་ཙྪ་ཏི, དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་ཉྷི ད་ས་ཝི་དྷཾ སེ་ཡྻཾ ཨ་ནྟོ་ག་བྦྷཱ་དི་མྷི གུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ཡ་སྨཱ སེ་ཡྻཱ་པི སེ་ནཱ་ས་ན་མྤི ཨུ་པ་ཙི་ཀཱ་ཧི པ་ལུ་ཛྫ་ཏི, ཝ་མྨི་ཀ་རཱ་སི་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. བ་ཧི པ་ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སཱ་ལཱ་དཱི་སུ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ སེ་ཡྻཱ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ན་སྶེ་ཡྻ ཋཱ་ན་སྶ ཨ་གུ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ, ན སེ་ནཱ་ས་ནཾ, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏྠ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཝུ་ཏྟཾ. མ་ཉྩ་པཱི་ཋཾ པ་ན ཡ་སྨཱ ན ས་ཀྐཱ ས་ཧ་སཱ ཨུ་པ་ཙི་ཀཱ་ཧི ཁཱ་ཡི་ཏུཾ, ཏ་སྨཱ ཏཾ ཝི་ཧཱ་རེ་པི ས་ནྠ་རི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཝི་ཧཱ་ར་སྶཱུ་པ་ཙཱ་རེ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སཱ་ལཱ་ཡཾ མ་ཎྜ་པེ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ་པི ས་ནྠ་རི་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ.

༨༤. ‘‘ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ ས་ངྒྷི་ཀཾ མ་ཉྩཾ ཝཱ པཱི་ཋཾ ཝཱ བྷི་སིཾ ཝཱ ཀོ་ཙྪཾ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་སེ ས་ནྠ་རི་ཏྭཱ ཝཱ ས་ནྠ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ ཏཾ པ་ཀྐ་མ་ནྟོ ནེ་ཝ ཨུ་དྡྷ་རེ་ཡྻ ན ཨུ་དྡྷ་རཱ་པེ་ཡྻ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཾ ཝཱ ག་ཙྪེ་ཡྻ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི (པཱ་ཙི. ༡༠༩) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ས་ངྒྷི་ཀཱ་ནི པ་ན མ་ཉྩ་པཱི་ཋཱ་དཱི་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་སེ ས་ནྠ་རི་ཏྭཱ ཝཱ ས་ནྠ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ ཨུ་དྡྷ་ར་ཎཱ་དཱི་ནི ཨ་ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཛྫེ་ཝ ཨཱ་ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ་པི ཐཱ་མ་མ་ཛ྄ཛྷི་མ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ལེ་ཌྜུ་པཱ་ཏཱ་ཏི་ཀྐ་མེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཨེ་ཏྠ ཀོ་ཙྪཾ ནཱ་མ ཝཱ་ཀ་མ་ཡཾ ཝཱ ཨུ་སཱི་ར་མ་ཡཾ ཝཱ མུ་ཉྫ་མ་ཡཾ ཝཱ པ་བྦ་ཛ་མ་ཡཾ ཝཱ ཧེ་ཊྛཱ ཙ ཨུ་པ་རི ཙ ཝི་ཏྠ་ཏཾ མ་ཛ྄ཛྷེ སཾ་ཁི་ཏྟཾ པ་ཎ་ཝ་ས་ཎྛཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ བ་དྡྷཾ. ཏཾ ཀི་ར མ་ཛ྄ཛྷེ སཱི་ཧ་བྱ་གྒྷ་ཙ་མྨ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་མྤི ཀ་རོ་ནྟི, ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཙ་མྨཾ ནཱ་མེ་ཏྠ ན་ཏྠི. སེ་ནཱ་ས་ན་ཉྷི སོ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏཾ མ་ཧ་གྒྷཾ ཧོ་ཏི.

‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛ མཱ་སེ ཨ་ཝ་སྶི་ཀ་ས་ངྐེ་ཏེ མ་ཎྜ་པེ ཝཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ཝཱ ཡ་ཏྠ ཀཱ་ཀཱ ཝཱ ཀུ་ལ་ལཱ ཝཱ ན ཨཱུ་ཧ་ད་ནྟི, ཏ་ཏྠ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏུ’’ནྟི (པཱ་ཙི. ༡༡༠) ཝ་ཙ་ན་ཏོ པ་ན ཝ་སྶི་ཀ་ཝ་སྶཱ་ན་མཱ་སཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་པ་ཉྙཱ་ཏེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཧེ་མ་ནྟི་ཀེ, ཙ་ཏྟཱ་རོ གི་མྷི་ཀེ་ཏི ཨ་ཊྛ མཱ་སེ སཱ་ཁཱ་མ་ཎྜ་པེ ཝཱ པ་ད་ར་མ་ཎྜ་པེ ཝཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ཝཱ ནི་ཀྑི་པི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡ་སྨིཾ པ་ན ཀཱ་ཀཱ ཝཱ ཀུ་ལ་ལཱ ཝཱ ཨ་ཉྙེ ཝཱ ས་ཀུ་ནྟཱ དྷུ་ཝ་ནི་ཝཱ་སེ་ན ཀུ་ལཱ་ཝ་ཀེ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ས་ནྟི, ཏ་སྶ རུ་ཀྑ་སྶ མཱུ་ལེ ན ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ. ‘‘ཨ་ཊྛ མཱ་སེ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཡེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ་སུ ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ ན ཝ་སྶ་ཏི, ཏེ་སུ ཙ་ཏྟཱ་རོ མཱ་སེ ནི་ཀྑི་པི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ. ‘‘ཨ་ཝ་སྶི་ཀ་ས་ངྐེ་ཏེ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཡ་ཏྠ ཧེ་མ་ནྟེ དེ་ཝོ ཝ་སྶ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཧེ་མ་ནྟེ་པི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་སེ ནི་ཀྑི་པི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. གི་མྷེ པ་ན ས་བྦ་ཏྠ ཝི་ག་ཏ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀཾ ཝི་སུ་དྡྷཾ ན་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ཀཱ་ལེ ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་སེ མ་ཉྩ་པཱི་ཋཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.

༨༥. ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སི་ཀེ་ན་པི ཝ་ཏྟཾ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཾ. ཏ་སྶ ཧི ས་ཙེ པུ་གྒ་ལི་ཀ་མ་ཉྩ་ཀོ ཨ་ཏྠི, ཏ་ཏྠེ་ཝ ས་ཡི་ཏ་བྦཾ. ས་ངྒྷི་ཀཾ ག་ཎྷ་ནྟེ་ན ཝེ་ཏྟེ་ན ཝཱ ཝཱ་ཀེ་ན ཝཱ ཝཱི་ཏ་མ་ཉྩ་ཀོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ, ཏ་སྨིཾ ཨ་ས་ཏི པུ་རཱ་ཎ་མ་ཉྩ་ཀོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ, ཏ་སྨིཾ ཨ་ས་ཏི ན་ཝ་ཝཱ་ཡི་མོ ཝཱ ཨོ་ན་དྡྷ་ཀོ ཝཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ན ‘‘ཨ་ཧཾ ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་རུ་ཀྑ་མཱུ་ལི་ཀོ ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སི་ཀོ’’ཏི ཙཱི་ཝ་ར་ཀུ་ཊི་མྤི ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨ་ས་མ་ཡེ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་སེ ཝཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ཝཱ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ནི་པ་ཛྫི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཙ་ཏུ་གྒུ་ཎེ་ན་པི ཙཱི་ཝ་རེ་ན ཀ་ཏཱ ཀུ་ཊི ཨ་ཏེ་མེ་ནྟཾ ར་ཀྑི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ས་ཏྟཱ་ཧ་ཝ་དྡ་ལི་ཀཱ་དཱི་ནི བྷ་ཝ་ནྟི, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་ག་ཏི་ཀ་ཏྟཱ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ར་ཉྙེ པ་ཎྞ་ཀུ་ཊཱི་སུ ཝ་ས་ནྟཱ་ནཾ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ མ་ནུ་སྶཱ ན་ཝཾ མ་ཉྩ་པཱི་ཋཾ དེ་ནྟི ‘‘ས་ངྒྷི་ཀ་པ་རི་བྷོ་གེ་ན པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཐཱ’’ཏི, ཝ་སི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟེ་ཧི སཱ་མ་ནྟ་ཝི་ཧཱ་རེ ས་བྷཱ་ག་བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པེ་སེ་ཏྭཱ ག་ནྟ་བྦཾ, ས་བྷཱ་གཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ནོ་ཝ་སྶ་ཀེ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ག་ནྟ་བྦཾ, ཨ་ནོ་ཝ་སྶ་ཀེ ཨ་ས་ཏི རུ་ཀྑེ ལ་གྒེ་ཏྭཱ ག་ནྟ་བྦཾ. ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎེ ས་མྨ་ཛྫ་ནིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ བྷོ་ཛ་ན་སཱ་ལ་ངྒ་ཎཾ ཝཱ ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་གཱ་ར་ངྒ་ཎཾ ཝཱ པ་རི་ཝེ་ཎ་དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ན་ཨ་གྒི་སཱ་ལཱ་དཱི་སུ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ས་མྨ་ཛྫི་ཏྭཱ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ པུ་ན ས་མྨ་ཛྫ་ནི་མཱ་ལ༹་ཀེ་ཡེ་ཝ ཋ་པེ་ཏ་བྦཱ. ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་གཱ་རཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ནི ས་མྨ་ཛྫ་ནྟ་སྶ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.

ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་མ་གྒཾ ས་མྨ་ཛྫ་ནྟོ ག་ནྟུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཏེ་ན ས་མྨ་ཛྫི་ཏྭཱ ས་ཙེ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ སཱ་ལཱ ཨ་ཏྠི, ཏ་ཏྠ ཋ་པེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ན་ཏྠི, ཝ་ལཱ་ཧ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཊྛི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ‘‘ཡཱ་ཝཱ་ཧཾ གཱ་མ་ཏོ ནི་ཀྑ་མཱ་མི, ཏཱ་ཝ ན ཝ་སྶི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཛཱ་ན་ནྟེ་ན ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པུ་ན པ་ཙྩཱ་ག་ཙྪ་ནྟེ་ན པཱ་ཀ་ཏི་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏ་བྦཱ. ‘‘ས་ཙེ ཝ་སྶི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཛཱ་ན་ནྟོ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་སེ ཋ་པེ་ཏི, དུ་ཀྐ་ཊ’’ནྟི མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ས་ཙེ པ་ན ཏ་ཏྲ ཏ་ཏྲེ་ཝ ས་མྨ་ཛྫ་ན་ཏྠཱ་ཡ ས་མྨ་ཛྫ་ནཱི ནི་ཀྑི་ཏྟཱ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཏཾ ཋཱ་ནཾ ས་མྨ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏ་ཏྲ ཏ་ཏྲེ་ཝ ནི་ཀྑི་པི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨཱ་ས་ན་སཱ་ལཾ ས་མྨ་ཛྫ་ནྟེ་ན ཝ་ཏྟཾ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྲི་དཾ ཝ་ཏྟཾ – མ་ཛ྄ཛྷ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པཱ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་བྷི་མུ་ཁཱ ཝཱ་ལི་ཀཱ ཧ་རི་ཏ་བྦཱ, ཀ་ཙ་ཝ་རཾ ཧ་ཏྠེ་ཧི ག་ཧེ་ཏྭཱ བ་ཧི ཚ་ཌྜེ་ཏ་བྦཾ.

༨༦. ས་ཙེ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཾ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་མྤི ས་ངྒྷི་ཀཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་སེ ཝཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ཝཱ མ་ཎྜ་པེ ཝཱ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ན ས་ནྠ་རཱ་པེ་ཏི, ཡེ་ན ས་ནྠ་རཱ་པི་ཏཾ, ཏ་སྶ པ་ལི་བོ་དྷོ. ས་ཙེ པ་ན ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ན ས་ནྠ་རཱ་པེ་ཏི, ཡེ་ན ས་ནྠ་ཏཾ, ཏ་སྶ པ་ལི་བོ་དྷོ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༡༡༡) – ཐེ་རོ བྷོ་ཛ་ན་སཱ་ལཱ་ཡཾ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ ད་ཧ་རཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏི ‘‘ག་ཙྪ དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནེ མ་ཉྩ་པཱི་ཋཾ པ་ཉྙ་པེ་ཧཱི’’ཏི. སོ ཏ་ཐཱ ཀ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣོ, ཐེ་རོ ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི ཝི་ཙ་རི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཐ་ཝི་ཀཾ ཝཱ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཝཱ ཋ་པེ་ཏི, ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཐེ་ར་སྶ པ་ལི་བོ་དྷོ. ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ས་ཡཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ནེ་ཝ ཨུ་དྡྷ་ར་ཏི ན ཨུ་དྡྷ་རཱ་པེ་ཏི, ལེ་ཌྜུ་པཱ་ཏཱ་ཏི་ཀྐ་མེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ས་ཙེ པ་ན ཐེ་རོ ཏ་ཏྠ ཐ་ཝི་ཀཾ ཝཱ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཝཱ ཨ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཙ་ངྐ་མ་ནྟོ་ཝ ད་ཧ་རཾ ‘‘ག་ཙྪ ཏྭ’’ནྟི བྷ་ཎ་ཏི, ཏེ་ན ‘‘ཨི་དཾ, བྷ་ནྟེ, མ་ཉྩ་པཱི་ཋ’’ནྟི ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཐེ་རོ ཝ་ཏྟཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘‘ཏྭཾ ག་ཙྪ, ཨ་ཧཾ པཱ་ཀ་ཏི་ཀཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ས་ཙེ བཱ་ལོ ཧོ་ཏི ཨ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཝ་ཏྟོ, ‘‘ག་ཙྪ, མཱ ཨི་དྷ ཏི་ཊྛ, ནེ་ཝ ནི་སཱི་དི་ཏུཾ ན ནི་པ་ཛྫི་ཏུཾ དེ་མཱི’’ཏི ད་ཧ་རཾ ཏ་ཛྫེ་ཏི་ཡེ་ཝ. ད་ཧ་རེ་ན ‘‘བྷ་ནྟེ, སུ་ཁཾ ས་ཡ་ཐཱ’’ཏི ཀ་པྤཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ག་ནྟ་བྦཾ. ཏ་སྨིཾ ག་ཏེ ཐེ་ར་སྶེ་ཝ པ་ལི་བོ་དྷོ, པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཙ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.

ཨ་ཐ པ་ན ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ད་ཧ་རོ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ བྷ་ཎྜེ བྷ་ཎྜ་དྷོ་ཝ་ནཱ་དི ཀི་ཉྩི ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཐེ་རོ པ་ན ཏཾ ‘‘པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ག་ཙྪཱ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ བྷོ་ཛ་ན་སཱ་ལ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ག་ཙྪ་ཏི, པཱ་དུ་དྡྷཱ་རེ་ན ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ཏ་ཏྠེ་ཝ ག་ནྟྭཱ ནི་སཱི་ད་ཏི, པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཙ་སྶ ལེ་ཌྜུ་པཱ་ཏཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ཨཱ་པ་ཏྟི. ས་ཙེ པ་ན ཐེ་རོ སཱ་མ་ཎེ་རཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏི, སཱ་མ་ཎེ་རེ ཏ་ཏྠ མ་ཉྩ་པཱི་ཋཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣེ་པི བྷོ་ཛ་ན་སཱ་ལ་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ག་ཙྪ་ནྟོ པཱ་དུ་དྡྷཱ་རེ་ན ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ. ག་ནྟྭཱ ནི་སི་ནྣོ པུ་ན ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ ལེ་ཌྜུ་པཱ་ཏཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ པ་ན ཨཱ་ཎཱ་པེ་ནྟོ ‘‘མ་ཉྩ་པཱི་ཋཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ནི་སཱི་དཱ’’ཏི ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏི, ཡ་ཏྲི་ཙྪ་ཏི, ཏ་ཏྲ ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ག་ནྟུཾ ལ་བྷ་ཏི. ས་ཡཾ པ་ན པཱ་ཀ་ཏི་ཀཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ལེ་ཌྜུ་པཱ་ཏཱ་ཏི་ཀྐ་མེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཨ་ནྟ་ར་ས་ནྣི་པཱ་ཏེ མ་ཉྩ་པཱི་ཋཱ་དཱི་ནི པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣེ་ཧི ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ ཨཱ་རཱ་མི་ཀཱ་ནཾ ‘‘ཨི་དཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཨ་ཝ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟཱ་ནཾ ལེ་ཌྜུ་པཱ་ཏཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ཨཱ་པ་ཏྟི.

༨༧. མ་ཧཱ་དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་གཱ་ར་ཏོ་པི བྷོ་ཛ་ན་སཱ་ལ་ཏོ་པི ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ མ་ཉྩ་པཱི་ཋཱ་ནི པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ པ་ལི་བོ་དྷོ. ས་ཙེ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ ‘‘ཨི་དཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ, ཨི་དཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶཱ’’ཏི ག་ཎྷ་ནྟི, ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏེ་སཾ པ་ལི་བོ་དྷོ. ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ པཱ་ཀ་ཏི་ཀཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ལེ་ཌྜུ་པཱ་ཏཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟཱ་ནཾ ཨཱ་པ་ཏྟི. མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ པ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཡཱ་ཝ ཨ་ཉྙེ ན ནི་སཱི་ད་ནྟི, ཏཱ་ཝ ཡེ་ཧི པ་ཉྙ་ཏྟཾ, ཏེ་སཾ བྷཱ་རོ, ཨ་ཉྙེ་སུ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ནི་སི་ནྣེ་སུ ནི་སི་ནྣ་ཀཱ་ནཾ བྷཱ་རོ. ས་ཙེ ཏེ ཨ་ནུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཝཱ ཨ་ནུ་དྡྷ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ ག་ཙྪ་ནྟི, དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཀ་སྨཱ? ཨ་ནཱ་ཎ་ཏྟི་ཡཱ པ་ཉྙ་པི་ཏ་ཏྟཱ’’ཏི. དྷ་མྨཱ་ས་ནེ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཡཱ་ཝ ཨུ་སྶཱ་ར་ཀོ ཝཱ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀོ ཝཱ ནཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཏཱ་ཝ པ་ཉྙཱ་པ་ཀཱ་ནཾ པ་ལི་བོ་དྷོ. ཏ་སྨིཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ནི་སི་ནྣེ ཏ་སྶ པ་ལི་བོ་དྷོ. ས་ཀ་ལཾ ཨ་ཧོ་ར་ཏྟཾ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ཉྙོ ཨུ་སྶཱ་ར་ཀོ ཝཱ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀོ ཝཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཏི, ཨ་ཉྙོ ནི་སཱི་ད་ཏི, ཡོ ཡོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ནི་སཱི་ད་ཏི, ཏ་སྶ ཏ་སྶེ་ཝ བྷཱ་རོ. ཨུ་ཊྛ་ཧ་ནྟེ་ན པ་ན ‘‘ཨི་ད་མཱ་ས་ནཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ བྷཱ་རོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ག་ནྟ་བྦཾ. ས་ཙེ་པི ཨི་ཏ་ར་སྨིཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ པ་ཋ་མཾ ནི་སི་ནྣོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྨི་ཉྩ ཨ་ནྟོ་ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཊྛེ་ཡེ་ཝ ཨི་ཏ་རོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ནི་སཱི་ད་ཏི, ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ག་ཏོ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ན ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ པ་ན ཨི་ཏ་ར་སྨིཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ་ཡེ་ཝ པ་ཋ་མཾ ནི་སི་ནྣོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ལེ་ཌྜུ་པཱ་ཏཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ. ‘‘ས་བྦ་ཏྠ ལེ་ཌྜུ་པཱ་ཏཱ་ཏི་ཀྐ་མེ པ་ཋ་མ་པཱ་དེ དུ་ཀྐ་ཊཾ, དུ་ཏི་ཡ་པཱ་དེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི ཨ་ཡཾ ན་ཡོ མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ ཝུ་ཏྟོ་ཏི.

༨༨. ས་ཙེ པ་ན ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་སེ་ནཱ་ས་ན་ཏོ ཨ་ཉྙཾ ས་ངྒྷི་ཀཾ ཙི་མི་ལི་ཀཾ ཝཱ ཨུ་ཏྟ་ར་ཏྠ་ར་ཎཾ ཝཱ བྷཱུ་མ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཝཱ ཏ་ཊྚི་ཀཾ ཝཱ ཙ་མྨ་ཁ་ཎྜཾ ཝཱ པཱ་ད་པུ་ཉྪ་ནིཾ ཝཱ ཕ་ལ་ཀ་པཱི་ཋཾ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་སེ ས་ནྠ་རི་ཏྭཱ ཝཱ ས་ནྠ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ ཏཾ པ་ཀྐ་མ་ནྟོ ནེ་ཝ ཨུ་དྡྷ་ར་ཏི ན ཨུ་དྡྷ་རཱ་པེ་ཏི ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཾ ཝཱ ག་ཙྪ་ཏི, དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨཱ་དྷཱ་ར་ཀཾ པ་ཏྟ་པི་དྷཱ་ན་ཀཾ པཱ་ད་ཀ་ཋ་ལི་ཀཾ ཏཱ་ལ་ཝ་ཎྚཾ བཱི་ཛ་ནི་པ་ཏྟ་ཀཾ ཡཾ ཀི་ཉྩི དཱ་རུ་བྷ་ཎྜཾ ཨ་ནྟ་མ་སོ པཱ་ནཱི་ཡ་ཨུ་ལུ༹་ངྐཾ པཱ་ནཱི་ཡ་ས་ངྑཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་སེ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ་པི དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་སེ ར་ཛ་ནཾ པ་ཙི་ཏྭཱ ར་ཛ་ན་བྷཱ་ཛ་ནཾ ར་ཛ་ན་ཨུ་ལུ༹་ངྐོ ར་ཛ་ན་དོ་ཎི་ཀཱ་ཏི ས་བྦཾ ཨ་གྒི་སཱ་ལཱ་ཡ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨ་གྒི་སཱ་ལཱ ན་ཏྠི, ཨ་ནོ་ཝ་སྶ་ཀེ པ་བྦྷཱ་རེ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ. ཏ་སྨི་མྤི ཨ་ས་ཏི ཡ་ཏྠ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱ བྷི་ཀྑཱུ པ་སྶ་ནྟི, ཏཱ་དི་སེ ཋཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ཉྙ་པུ་གྒ་ལི་ཀེ པ་ན མ་ཉྩ་པཱི་ཋཱ་དི་སེ་ནཱ་ས་ནེ་པི དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ. ཨེ་ཏྠ པ་ན ‘‘ཡ་སྨིཾ ཝི་སྶཱ་ས་གྒཱ་ཧོ ན རུ་ཧ་ཏི, ཏ་སྶ ས་ནྟ་ཀེ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཡ་སྨིཾ པ་ན ཝི་སྶཱ་ས་གྒཱ་ཧོ རུ་ཧ་ཏི, ཏ་སྶ ས་ནྟ་ཀཾ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་གྒ་ལི་ཀ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི’’ཏི མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཱདཱི་སུ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་གྒ་ལི་ཀེ པ་ན ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ. ཡོ བྷི་ཀྑུ ཝཱ སཱ་མ་ཎེ་རོ ཝཱ ཨཱ་རཱ་མི་ཀོ ཝཱ ལ་ཛྫཱི ཧོ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ལི་བོ་དྷཾ ཝི་ཡ མ་ཉྙ་ཏི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཡོ པ་ན ཨཱ་ཏ་པེ ཨོ་ཏཱ་པེ་ནྟོ ‘‘ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨུ་དྡྷ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྶ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.

ཨི་ཏི པཱ་ལི༹་མུ་ཏྟ་ཀ་ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ས་ངྒ་ཧེ

མ་ཉྩ་པཱི་ཋཱ་དི་ས་ངྒྷི་ཀ་སེ་ནཱ་ས་ནེ་སུ

པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ཐཱ ས་མ་ཏྟཱ.