༡༨. ཀཱ་ལི་ཀ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ཐཱ
༨༩. ཀཱ་ལི་ཀཱ་ནི་པི ཙ་ཏྟཱ་རཱིཏི ཨེ་ཏྠ (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༢༥༥-༢༥༦) ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ཡཱ་མ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀ་ནྟི ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཀཱ་ལི་ཀཱ་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཏ་ཏྠ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ ཡཾ ཀི་ཉྩི ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཡཱ་ཝ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀ་ས་ངྑ་ཏོ ཀཱ་ལོ, ཏཱ་ཝ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦ་ཏོ ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀཾ. ས་དྡྷིཾ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པཱ་ནེ་ཧི ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷཾ པཱ་ནཾ ཡཱ་ཝ ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྪི་མ་ཡཱ་མ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཡཱ་མོ, ཏཱ་ཝ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦ་ཏོ ཡཱ་མོ ཀཱ་ལོ ཨ་སྶཱ་ཏི ཡཱ་མ་ཀཱ་ལི་ཀཾ. ས་པྤི་ཨཱ་དི པ་ཉྩ་ཝི་དྷཾ བྷེ་ས་ཛྫཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ནི་དྷེ་ཏ་བྦ་ཏོ ས་ཏྟཱ་ཧོ ཀཱ་ལོ ཨ་སྶཱ་ཏི ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀཱ་ལི་ཀཾ. ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་ཝ་སེ་སཾ ས་བྦ་མྤི པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ པ་རི་ཧ་རི་ཏྭཱ ས་ཏི པ་ཙྩ་ཡེ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦ་ཏོ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
༩༠. ཏ་ཏྠ ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀེ་སུ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ནཱ་མ ཨོ་ད་ནོ ཀུ་མྨཱ་སོ ས་ཏྟུ མ་ཙྪོ མཾ་ས་ནྟི. པ་ཉྩ བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི ཡཱ་མ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀ་ཉྩ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ནཱ་མ. ཨེ་ཏྠ (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༢༤༨-༩) པ་ན ཡཾ ཏཱ་ཝ ས་ཀྑ་ལི་མོ་ད་ཀཱ་དི པུ་བྦ་ཎྞཱ་པ་ར་ཎྞ་མ་ཡཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ, ཏ་ཏྠ ཝ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝ ན་ཏྠི. ཡ་མྤི ཝ་ན་མཱུ་ལཱ་དི་པྤ་བྷེ་དཾ ཨཱ་མི་ས་ག་ཏི་ཀཾ ཧོ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – མཱུ་ལ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ནྡ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ མུ་ལཱ༹་ལ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ མ་ཏྠ་ཀ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ཁ་ནྡྷ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ཏ་ཙ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ པ་ཏྟ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ པུ་པྥ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ཕ་ལ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ཨ་ཊྛི་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ པི་ཊྛ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ནི་ཡྻཱ་ས་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་ནྟི, ཨི་ད་མྤི ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་ས་ངྑྱ་མེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི.
ཏ་ཏྠ པ་ན ཨཱ་མི་ས་ག་ཏི་ཀ་ས་ལླ་ཀྑ་ཎ་ཏྠཾ ཨི་དཾ མུ་ཁ་མ་ཏྟ་ནི་ད་སྶ་ནཾ – མཱུ་ལ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ ཏཱ་ཝ མཱུ་ལ་ཀ་མཱུ་ལཾ ཁཱ་ར་ཀ་མཱུ་ལཾ ཙ་ཙྩུ་མཱུ་ལཾ ཏ་མྦ་ཀ་མཱུ་ལཾ ཏ་ཎྜུ་ལེ་ཡྻ་ཀ་མཱུ་ལཾ ཝ་ཏྠུ་ལེ་ཡྻ་ཀ་མཱུ་ལཾ ཝ་ཛ་ཀ་ལི་མཱུ་ལཾ ཛ་ཛ྄ཛྷ་རི་མཱུ་ལ་ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ནི སཱུ་པེ་ཡྻ་པ་ཎྞ་མཱུ་ལཱ་ནི ཨཱ་མི་ས་ག་ཏི་ཀཱ་ནི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཝ་ཛ་ཀ་ལི་མཱུ་ལེ ཛ་ར་ཊྛཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཚ་ཌྜེ་ནྟི, ཏཾ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཉྙ་མྤི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. མཱུ་ལ་ཀ་ཁཱ་ར་ཀ་ཛ་ཛ྄ཛྷ་རི་མཱུ་ལཱ་ནཾ པ་ན ཛ་ར་ཊྛཱ་ནི་པི ཨཱ་མི་ས་ག་ཏི་ཀཱ་ནེ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡཱ་ནི པ་ན པཱ་ལི༹་ཡཾ –
‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱུ་ལཱ་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི ཧ་ལི་དྡིཾ སི་ངྒི་ཝེ་རཾ ཝ་ཙཾ ཝ་ཙ་ཏྟཾ ཨ་ཏི་ཝི་སཾ ཀ་ཊུ་ཀ་རོ་ཧི་ཎིཾ ཨུ་སཱི་རཾ བྷ་དྡ་མུ་ཏྟ་ཀཾ, ཡཱ་ནི ཝཱ པ་ན་ཉྙཱ་ནི་པི ཨ་ཏྠི མཱུ་ལཱ་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི ནེ་ཝ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་ཏྠཾ ཕ་ར་ནྟི, ན བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཏྠཾ ཕ་ར་ནྟཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༦༣) –
ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ཏཱ་ནི ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀཱ་ནི. ཏེ་སཾ ཙཱུ་ལ༹་པ་ཉྩ་མཱུ་ལཾ མ་ཧཱ་པ་ཉྩ་མཱུ་ལ་ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ག་ཎི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནཾ ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཨ་ནྟོ ན་ཏྠི, ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་ཏྠ་ཉྩ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཏྠ་ཉྩ ཨ་ཕ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝོ་ཡེ་ཝ པ་ནེ་ཏེ་སཾ ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཏ་སྨཱ ཡཾ ཀི་ཉྩི མཱུ་ལཾ ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ་སུ པ་ཀ་ཏི་ཨཱ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་ཏྠཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཏྠ་ཉྩ ཕ་ར་ཏི, ཏཾ ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀཾ, ཨི་ཏ་རཾ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. སུ་བ་ཧུཾ ཝ་ཏྭཱ་པི ཧི ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ལ་ཀྑ་ཎེ ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ནཱ་མ་ས་ཉྙཱ་སུ པ་ན ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ་སུ ཏཾ ཏཾ ནཱ་མཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱ་ནཾ ས་མྨོ་ཧོ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ནཱ་མ་ས་ཉྙཱ་ཡ ཨཱ་ད་རཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ལ་ཀྑ་ཎ་མེ་ཝ ད་སྶི་ཏཾ. ཡ་ཐཱ ཙ མཱུ་ལེ, ཨེ་ཝཾ ཀ་ནྡཱ་དཱི་སུ་པི ལ་ཀྑ་ཎཾ ད་སྶ་ཡི་སྶཱ་མ, ཏ་སྶེ་ཝ ཝ་སེ་ན ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡ་ཉྩ ཏཾ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཧ་ལི་དྡཱ་དི ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྶ ཁ་ནྡྷ་ཏ་ཙ་པུ་པྥ་ཕ་ལཱ་དི ས་བྦཾ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ.
ཀ་ནྡ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ དུ་ཝི་དྷོ ཀ་ནྡོ དཱི་གྷོ ཙ བྷི་ས་ཀིཾ་སུ་ཀ་ཀ་ནྡཱ་དི, ཝ་ཊྚོ ཙ ཨུ་པྤ་ལ་ཀ་སེ་རུ་ཀ་ཀ་ནྡཱ་དི, ཡཾ ག་ཎྛཱི་ཏི་པི ཝ་ད་ནྟི. ཏ་ཏྠ ས་བྦེ་སཾ ཀ་ནྡཱ་ནཾ ཛི་ཎྞ་ཛ་ར་ཊྛ་ཊྛཱ་ན་ཉྩ ཚ་ལླི ཙ སུ་ཁུ་མ་མཱུ་ལཱ་ནི ཙ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀཱ་ནི, ཏ་རུ་ཎོ པ་ན སུ་ཁ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡོ སཱ་ལ་ཀ་ལྱཱ་ཎི་པོ་ཏ་ཀ་ཀ་ནྡོ ཀིཾ་སུ་ཀ་པོ་ཏ་ཀ་ཀ་ནྡོ ཨ་མྦཱ་ཊ་ཀ་ཀ་ནྡོ ཀེ་ཏ་ཀ་ཀ་ནྡོ མཱ་ལུ་ཝ་ཀ་ནྡོ བྷི་ས་ས་ངྑཱ་ཏོ པ་དུ་མ་པུ་ཎྜ་རཱི་ཀ་ཀ་ནྡོ པི་ཎྜཱ་ལུ་མ་སཱ་ལུ་ཨཱ་ད་ཡོ ཙ ཁཱི་ར་ཝ་ལླི་ཀ་ནྡོ ཨཱ་ལུ་ཝ་ཀ་ནྡོ སི་གྒུ་ཀ་ནྡོ ཏཱ་ལ་ཀ་ནྡོ ནཱི་ལུ་པྤ་ལ་ར་ཏྟུ་པྤ་ལ་ཀུ་མུ་ད་སོ་ག་ནྡྷི་ཀཱ་ནཾ ཀ་ནྡཱ ཀ་ད་ལི་ཀ་ནྡོ ཝེ་ལུ༹་ཀ་ནྡོ ཀ་སེ་རུ་ཀ་ཀ་ནྡོ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ་སུ པ་ཀ་ཏི་ཨཱ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་ཏྠ་ཉྩ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཏྠ་ཉྩ ཕ་ར་ཎ་ཀ་ཀ་ནྡཱ ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀཱ. ཁཱི་ར་ཝ་ལླི་ཀ་ནྡོ ཨ་དྷོ་ཏོ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀོ, དྷོ་ཏོ ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀོ. ཁཱི་ར་ཀཱ་ཀོ་ལི་ཛཱི་ཝི་ཀ་ཨུ་ས་བྷ་ཀ་ལ་སུ་ཎཱ་དི་ཀ་ནྡཱ པ་ན ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀཱ. ཏེ པཱ་ལི༹་ཡཾ ‘‘ཡཱ་ནི ཝཱ པ་ན་ཉྙཱ་ནི་པི ཨ་ཏྠི མཱུ་ལཱ་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༦༣) མཱུ་ལ་བྷེ་ས་ཛྫ་ས་ངྒ་ཧེ་ནེ་ཝ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ.
མུ་ལཱ༹་ལ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ པ་དུ་མ་མུ་ལཱ༹་ལཾ པུ་ཎྜ་རཱི་ཀ་མུ་ལཱ༹་ལཾ མཱུ་ལ་ས་དི་སཾ་ཡེ་ཝ. ཨེ་ར་ཀ་མུ་ལཱ༹་ལཾ ཀ་ནྡུ་ལ་མུ་ལཱ༹་ལ་ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དི ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ་སུ པ་ཀ་ཏི་ཨཱ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་ཏྠཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཏྠ་ཉྩ ཕ་ར་ཎ་ཀ་མུ་ལཱ༹་ལཾ ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀཾ, ཧ་ལི་དྡི་སི་ངྒི་ཝེ་ར་མ་ཀ་ཙི་ཙ་ཏུ་ར་སྶ་ཝ་ལླི་ཀེ་ཏ་ཀ་ཏཱ་ལ་ཧི་ནྟཱ་ལ་ཀུ་ནྟཱ་ལ་ནཱ་ལི༹་ཀེ་ར་པཱུ་ག་རུ་ཀྑཱ་དི་མུ་ལཱ༹་ལཾ པ་ན ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀཾ. ཏཾ ས་བྦ་མྤི པཱ་ལི༹་ཡཾ ‘‘ཡཱ་ནི ཝཱ པ་ན་ཉྙཱ་ནི་པི ཨ་ཏྠི མཱུ་ལཱ་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ མཱུ་ལ་བྷེ་ས་ཛྫ་ས་ངྒ་ཧེ་ནེ་ཝ ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ.
མ་ཏྠ་ཀ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ ཏཱ་ལ་ཧི་ནྟཱ་ལ་ཀུ་ནྟཱ་ལ་ཀེ་ཏ་ཀ་ནཱ་ལི༹་ཀེ་ར་པཱུ་ག་རུ་ཀྑ་ཁ་ཛྫཱུ་རི་ཝེ་ཏྟ་ཨེ་ར་ཀ་ཀ་ད་ལཱི་ནཾ ཀ་ལཱི༹་ར་ས་ངྑཱ་ཏཱ མ་ཏྠ་ཀཱ, ཝེ་ཎུ་ཀ་ལཱི༹་རོ ན་ལ༹་ཀ་ལཱི༹་རོ ཨུ་ཙྪུ་ཀ་ལཱི༹་རོ མཱུ་ལ་ཀ་ཀ་ལཱི༹་རོ སཱ་ས་པ་ཀ་ལཱི༹་རོ ས་ཏཱ་ཝ་རི་ཀ་ལཱི༹་རོ ས་ཏྟ་ནྣཾ དྷ་ཉྙཱ་ནཾ ཀ་ལཱི༹་རཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ་སུ པ་ཀ་ཏི་ཨཱ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་ཏྠཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཏྠ་ཉྩ ཕ་ར་ཎ་ཀོ རུ་ཀྑ་ཝ་ལླི་ཨཱ་དཱི་ནཾ མ་ཏྠ་ཀོ ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀོ, ཧ་ལི་དྡི་སི་ངྒི་ཝེ་ར་ཝ་ཙ་མ་ཀ་ཙི་ལ་སུ་ཎཱ་ནཾ ཀ་ལཱི༹་རཱ, ཏཱ་ལ་ཧི་ནྟཱ་ལ་ཀུ་ནྟཱ་ལ་ནཱ་ལི༹་ཀེ་ར་ཀ་ལཱི༹་རཱ་ན་ཉྩ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ པཱ་ཏི་ཏོ ཛ་ར་ཊྛ་བུ་ནྡོ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀོ.
ཁ་ནྡྷ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ ཨ་ནྟོ་པ་ཐ་ཝཱི་ག་ཏོ སཱ་ལ་ཀ་ལྱཱ་ཎཱི་ཁ་ནྡྷོ ཨུ་ཙྪུ་ཁ་ནྡྷོ ནཱི་ལུ་པྤ་ལ་ར་ཏྟུ་པྤ་ལ་ཀུ་མུ་ད་སོ་ག་ནྡྷི་ཀཱ་ནཾ ད་ཎྜ་ཀ་ཁ་ནྡྷཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ་སུ པ་ཀ་ཏི་ཨཱ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་ཏྠཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཏྠ་ཉྩ ཕ་ར་ཎ་ཀོ ཁ་ནྡྷོ ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀོ, ཨུ་པྤ་ལ་ཛཱ་ཏཱི་ནཾ པ་ཎྞ་ད་ཎྜ་ཀོ པ་དུ་མ་ཛཱ་ཏཱི་ནཾ ས་བྦོ་པི ད་ཎྜ་ཀོ ཀ་ར་ཝི་ནྡ་ད་ཎྜཱ་ད་ཡོ ཙ ཨ་ཝ་སེ་ས་ས་བྦ་ཁ་ནྡྷཱ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀཱ.
ཏ་ཙ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ ཨུ་ཙྪུ་ཏ་ཙོ་ཝ ཨེ་ཀོ ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀོ, སོ་པི ས་ར་སོ, སེ་སོ ས་བྦོ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀོ. ཏེ་སཾ པ་ན མ་ཏྠ་ཀ་ཁ་ནྡྷ་ཏ་ཙཱ་ནཾ ཏི་ཎྞ་མྤི པཱ་ལི༹་ཡཾ ཀ་སཱ་ཝ་བྷེ་ས་ཛྫེ་ན ས་ངྒ་ཧོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ –
‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་སཱ་ཝཱ་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི ནི་མྦ་ཀ་སཱ་ཝཾ ཀུ་ཊ་ཛ་ཀ་སཱ་ཝཾ པ་ཊོ་ལ་ཀ་སཱ་ཝཾ ཕ་གྒ་ཝ་ཀ་སཱ་ཝཾ ན་ཏྟ་མཱ་ལ་ཀ་སཱ་ཝཾ, ཡཱ་ནི ཝཱ པ་ན་ཉྙཱ་ནི་པི ཨ་ཏྠི ཀ་སཱ་ཝཱ་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི ནེ་ཝ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་ཏྠཾ ཕ་ར་ནྟི, ན བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཏྠཾ ཕ་ར་ནྟཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༦༣).
ཨེ་ཏྠ ཧི ཨེ་ཏེ་ས་མྤི ས་ངྒ་ཧོ སི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཀ་སཱ་ཝཱ་ནི ཙ ས་བྦ་ཀ་པྤི་ཡཱ་ནཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
པ་ཏྟ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ མཱུ་ལ་ཀཾ ཁཱ་ར་ཀོ ཙ་ཙྩུ ཏ་མྦ་ཀོ ཏ་ཎྜུ་ལེ་ཡྻ་ཀོ པ་པུ་ནྣཱ་གོ ཝ་ཏྠུ་ལེ་ཡྻ་ཀོ ཝ་ཛ་ཀ་ལི ཛ་ཛ྄ཛྷ་རི སེ་ལླུ སི་གྒུ ཀཱ་ས་མ་དྡ་ཀོ ཨུ་མྨཱ་ཙཱི་ན་མུ་གྒོ མཱ་སོ རཱ་ཛ་མཱ་སོ ཋ་པེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ནི་པྥཱ་ཝཾ ཨ་ཝ་སེ་ས་ནི་པྥཱ་ཝོ ཨ་གྒི་མ་ནྠོ སུ་ནི་ས་ནྣ་ཀོ སེ་ཏ་ཝ་ར་ཎོ ནཱ་ལི༹་ཀཱ བྷཱུ་མི་ཡཾ ཛཱ་ཏ་ལོ་ཎཱི་ཏི ཨེ་ཏེ་སཾ པ་ཏྟཱ་ནི, ཨ་ཉྙཱ་ནི ཙ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནི ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ་སུ པ་ཀ་ཏི་ཨཱ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་ཏྠ་ཉྩ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཏྠ་ཉྩ ཕ་ར་ཎ་ཀཱ་ནི པ་ཏྟཱ་ནི ཨེ་ཀཾ་སེ་ན ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀཱ་ནི, ཡཱ པ་ན་ཉྙཱ མ་ཧཱ་ན་ཁ་པི་ཊྛི་མ་ཏྟ་པ་ཎྞཱ ལོ་ཎི་རུ་ཀྑེ ཙ ག་ཙྪེ ཙ ཨཱ་རོ་ཧ་ཏི, ཏ་སྶཱ པ་ཏྟཾ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀཾ. བྲ་ཧྨི་པ་ཏྟ་ཉྩ ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀ་ནྟི དཱི་པ་ཝཱ་སི་ནོ ཝ་ད་ནྟི. ཨ་མྦ་པ་ལླ་ཝཾ ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀཾ, ཨ་སོ་ཀ་པ་ལླ་ཝཾ པ་ན ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀཾ. ཡཱ་ནི ཙ་ཉྙཱ་ནི པཱ་ལི༹་ཡཾ –
‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཎྞཱ་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི ནི་མྦ་པ་ཎྞཾ ཀུ་ཊ་ཛ་པ་ཎྞཾ པ་ཊོ་ལ་པ་ཎྞཾ སུ་ལ་སི་པ་ཎྞཾ ཀ་པྤཱ་ས་པ་ཎྞཾ, ཡཱ་ནི ཝཱ པ་ན་ཉྙཱ་ནི་པི ཨ་ཏྠི པ་ཎྞཱ་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི ནེ་ཝ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་ཏྠཾ ཕ་ར་ནྟི, ན བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཏྠཾ ཕ་ར་ནྟཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༦༣) –
ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ཏཱ་ནི ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀཱ་ནི. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ པ་ཎྞཱ་ནི, ཏེ་སཾ པུ་པྥ་ཕ་ལཱ་ནི་པི. ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀ་པ་ཎྞཱ་ནཾ པ་ན ཕ་གྒ་ཝ་པ་ཎྞཾ ཨ་ཛྫུ་ཀ་པ་ཎྞཾ ཕ་ཎི་ཛྫ་ཀ་པ་ཎྞཾ ཏ་མྦཱུ་ལ་པ་ཎྞཾ པ་དུ་མི་ནི་པ་ཎྞ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ག་ཎ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ནྟོ ན་ཏྠི.
པུ་པྥ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ མཱུ་ལ་ཀ་པུ་པྥཾ ཁཱ་ར་ཀ་པུ་པྥཾ ཙ་ཙྩུ་པུ་པྥཾ ཏ་མྦ་ཀ་པུ་པྥཾ ཝ་ཛ་ཀ་ལི་པུ་པྥཾ ཛ་ཛ྄ཛྷ་རི་པུ་པྥཾ ཙཱུ་ལ༹་ནི་པྥཱ་ཝ་པུ་པྥཾ མ་ཧཱ་ནི་པྥཱ་ཝ་པུ་པྥཾ ཀ་སེ་རུ་ཀ་པུ་པྥཾ ནཱ་ལི༹་ཀེ་ར་ཏཱ་ལ་ཀེ་ཏ་ཀཱ་ནཾ ཏ་རུ་ཎ་པུ་པྥཱ་ནི སེ་ཏ་ཝ་ར་ཎ་པུ་པྥཾ སི་གྒུ་པུ་པྥཾ ཨུ་པྤ་ལ་པ་དུ་མ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ་ནཾ པུ་པྥཱ་ནཾ ཀ་ཎྞི་ཀཱ་མ་ཏྟཾ ཨ་ག་ནྡྷི་པུ་པྥཾ ཀ་རཱི་ར་པུ་པྥཾ ཛཱི་ཝ་ནྟཱི པུ་པྥ་ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དི ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ་སུ པ་ཀ་ཏི་ཨཱ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་ཏྠཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཏྠ་ཉྩ ཕ་ར་ཎ་པུ་པྥཾ ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀཾ, ཨ་སོ་ཀ་བ་ཀུ་ལ་ཀུ་ཡྻ་ཀ་པུ་ནྣཱ་ག་ཙ་མྤ་ཀ་ཛཱ་ཏི་ཀ་ར་ཝཱི་ར་ཀ་ཎི་ཀཱ་ར་ཀུ་ནྡ་ན་ཝ་མཱ་ལི་ཀ་མ་ལླི་ཀཱ་དཱི་ནཾ པ་ན པུ་པྥཾ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀཾ, ཏ་སྶ ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཨ་ནྟོ ན་ཏྠི. པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ན་སྶ ཀ་སཱ་ཝ་བྷེ་ས་ཛྫེ་ན ས་ངྒ་ཧོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཕ་ལ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ པ་ན་ས་ལ་བུ་ཛ་ཏཱ་ལ་ནཱ་ལི༹་ཀེ་ར་ཨ་མྦ་ཛ་མྦུ་ཨ་མྦཱ་ཊ་ཀ་ཏི་ནྟི་ཎི་ཀ་མཱ་ཏུ་ལུ་ངྒ་ཀ་པི་ཏྠ་ལཱ་བུ་ཀུ་མྦྷ་ཎྜ་པུ་སྶ་ཕ་ལ་ཏི་མྦ་རཱུ་ས་ཀ་ཏི་པུ་ས་ཝཱ་ཏི་ངྒ་ཎ་ཙོ་ཙ་མོ་ཙ་མ་དྷུ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཕ་ལཱ་ནི, ཡཱ་ནི ལོ་ཀེ ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ་སུ པ་ཀ་ཏི་ཨཱ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་ཏྠཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཏྠ་ཉྩ ཕ་ར་ནྟི, ས་བྦཱ་ནི ཏཱ་ནི ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀཱ་ནི, ནཱ་མ་ག་ཎ་ན་ཝ་སེ་ན ཏེ་སཾ ན ས་ཀྐཱ པ་རི་ཡ་ནྟཾ ད་སྶེ་ཏུཾ. ཡཱ་ནི པ་ན པཱ་ལི༹་ཡཾ –
‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཕ་ལཱ་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི བི་ལ་ངྒཾ པི་པྤ་ལིཾ མ་རཱི་ཙཾ ཧ་རཱི་ཏ་ཀཾ ཝི་བྷཱི་ཏ་ཀཾ ཨཱ་མ་ལ་ཀཾ གོ་ཊྛ་ཕ་ལཾ, ཡཱ་ནི ཝཱ པ་ན་ཉྙཱ་ནི་པི ཨ་ཏྠི ཕ་ལཱ་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི ནེ་ཝ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་ཏྠཾ ཕ་ར་ནྟི, ན བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཏྠཾ ཕ་ར་ནྟཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༦༣) –
ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ཏཱ་ནི ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀཱ་ནི. ཏེ་ས་མྤི ཨ་པ་རི་པ་ཀྐཱ་ནི ཨ་ཙྪི་ཝ་བི་མྦ་ཝ་ར་ཎ་ཀེ་ཏ་ཀ་ཀཱ་སྨ་རཱི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཕ་ལཱ་ནི ཛཱ་ཏི་ཕ་ལཾ ཀ་ཊུ་ཀ་ཕ་ལཾ ཨེ་ལཱ༹ ཏ་ཀྐོ་ལ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ནཱ་མ་ཝ་སེ་ན ན ས་ཀྐཱ པ་རི་ཡ་ནྟཾ ད་སྶེ་ཏུཾ.
ཨ་ཊྛི་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ ལ་བུ་ཛ་ཊྛི པ་ན་ས་ཊྛི ཨ་མྦཱ་ཊ་ཀ་ཊྛི སཱ་ལ་ཊྛི ཁ་ཛྫཱུ་རཱི་ཀེ་ཏ་ཀ་ཏི་མྦ་རཱུ་ས་ཀཱ་ནཾ ཏ་རུ་ཎ་ཕ་ལ་ཊྛི ཏི་ནྟི་ཎི་ཀ་ཊྛི བི་མྦ་ཕ་ལ་ཊྛི ཨུ་པྤ་ལ་པ་དུ་མ་ཛཱ་ཏཱི་ནཾ པོ་ཀྑ་ར་ཊྛཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ནི ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ་སུ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ པ་ཀ་ཏི་ཨཱ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་ཏྠཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཏྠ་ཉྩ ཕ་ར་ཎ་ཀཱ་ནི ཨ་ཊྛཱི་ནི ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀཱ་ནི, མ་དྷུ་ཀ་ཊྛི པུ་ནྣཱ་ག་ཊྛི ཧ་རཱི་ཏ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཊྛཱི་ནི སི་དྡྷ་ཏྠ་ཀ་ཊྛི རཱ་ཛི་ཀ་ཊྛཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ནི ཨ་ཊྛཱི་ནི ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀཱ་ནི. ཏེ་སཾ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཕ་ལ་བྷེ་ས་ཛྫེ་ནེ་ཝ ས་ངྒ་ཧོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
པི་ཊྛ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ ས་ཏྟ་ནྣཾ ཏཱ་ཝ དྷ་ཉྙཱ་ནཾ དྷ་ཉྙཱ་ནུ་ལོ་མཱ་ནཾ ཨ་པ་ར་ཎྞཱ་ན་ཉྩ པི་ཊྛཾ པ་ན་ས་པི་ཊྛཾ ལ་བུ་ཛ་པི་ཊྛཾ ཨ་མྦཱ་ཊ་ཀ་པི་ཊྛཾ སཱ་ལ་པི་ཊྛཾ དྷོ་ཏ་ཀ་ཏཱ་ལ་པི་ཊྛཾ ཁཱི་ར་ཝ་ལླི་པི་ཊྛ་ཉྩཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ནི ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ་སུ པ་ཀ་ཏི་ཨཱ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་ཏྠཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཏྠ་ཉྩ ཕ་ར་ཎ་ཀཱ་ནི པི་ཊྛཱ་ནི ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀཱ་ནི, ཨ་དྷོ་ཏ་ཀཾ ཏཱ་ལ་པི་ཊྛཾ ཁཱི་ར་ཝ་ལླི་པི་ཊྛཾ ཨ་སྶ་ག་ནྡྷཱ་དི་པི་ཊྛཱ་ནི ཙ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀཱ་ནི. ཏེ་སཾ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཀ་སཱ་ཝེ་ཧི མཱུ་ལ་ཕ་ལེ་ཧི ཙ ས་ངྒ་ཧོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ནི་ཡྻཱ་ས་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ – ཨེ་ཀོ ཨུ་ཙྪུ་ནི་ཡྻཱ་སོ་ཝ ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀཱ་ལི་ཀོ, སེ་སཱ –
‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛ་ཏཱུ་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི ཧི་ངྒུཾ ཧི་ངྒུ་ཛ་ཏུཾ ཧི་ངྒུ་སི་པཱ་ཊི་ཀཾ ཏ་ཀཾ ཏ་ཀ་པ་ཏྟིཾ ཏ་ཀ་པ་ཎྞིཾ ས་ཛྫུ་ལ་སཾ, ཡཱ་ནི ཝཱ པ་ན་ཉྙཱ་ནི་པི ཨ་ཏྠི ཛ་ཏཱུ་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༦༣) –
ཨེ་ཝཾ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝུ་ཏྟཱ ནི་ཡྻཱ་སཱ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀཱ. ཏ་ཏྠ ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀ་ཝ་སེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ཨ་མྦ་ནི་ཡྻཱ་སོ ཀ་ཎི་ཀཱ་ར་ནི་ཡྻཱ་སོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ནཱ་མ་ཝ་སེ་ན ན ས་ཀྐཱ པ་རི་ཡ་ནྟཾ ད་སྶེ་ཏུཾ. ཨེ་ཝཾ ཨི་མེ་སུ མཱུ་ལ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཱ་དཱི་སུ ཡཾ ཀི་ཉྩི ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀཾ, ས་བྦ་མྤི ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཨ་ཝ་སེ་སཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ནཱ་མཱ་ཏི ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ.
༩༡. ཡཱ་མ་ཀཱ་ལི་ཀེ་སུ པ་ན ཨ་ཊྛ པཱ་ནཱ་ནི ནཱ་མ ཨ་མྦ་པཱ་ནཾ ཛ་མྦུ་པཱ་ནཾ ཙོ་ཙ་པཱ་ནཾ མོ་ཙ་པཱ་ནཾ མ་དྷུ་ཀ་པཱ་ནཾ མུ་དྡི་ཀ་པཱ་ནཾ སཱ་ལཱུ་ཀ་པཱ་ནཾ ཕཱ་རུ་ས་ཀ་པཱ་ན་ནྟི ཨི་མཱ་ནི ཨ་ཊྛ པཱ་ནཱ་ནི. ཏ་ཏྠ (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༣༠༠) ཨ་མྦ་པཱ་ནནྟི ཨཱ་མེ་ཧི ཝཱ པ་ཀྐེ་ཧི ཝཱ ཨ་མྦེ་ཧི ཀ་ཏ་པཱ་ནཾ. ཏ་ཏྠ ཨཱ་མེ་ཧི ཀ་རོ་ནྟེ་ན ཨ་མྦ་ཏ་རུ་ཎཱ་ནི བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨཱ་ཏ་པེ ཨཱ་དི་ཙྩ་པཱ་ཀེ་ན པ་ཙི་ཏྭཱ པ་རི་སྶཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཏ་ད་ཧུ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཀེ་ཧི མ་དྷུ་ས་ཀྐཱ་ར་ཀ་པྤཱུ་རཱ་དཱི་ཧི ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟ་མེ་ཝ ཀ་པྤ་ཏི. ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ཧི ཀ་ཏཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ པ་ན པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ སཱ་མི་ས་པ་རི་བྷོ་གེ་ན་པི ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ ནི་རཱ་མི་ས་པ་རི་བྷོ་གེ་ན ཡཱ་ཝ ཨ་རུ་ཎུ་གྒ་མ་ནཱ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་པཱ་ནེ་སུ. ཛ་མྦུ་པཱ་ནནྟི ཛ་མྦུ་ཕ་ལེ་ཧི ཀ་ཏ་པཱ་ནཾ. ཙོ་ཙ་པཱ་ནནྟི ཨ་ཊྛི་ཀ་ཀ་ད་ལི་ཕ་ལེ་ཧི ཀ་ཏ་པཱ་ནཾ. མོ་ཙ་པཱ་ནནྟི ཨ་ན་ཊྛི་ཀེ་ཧི ཀ་ད་ལི་ཕ་ལེ་ཧི ཀ་ཏ་པཱ་ནཾ. མ་དྷུ་ཀ་པཱ་ནནྟི མ་དྷུ་ཀཱ་ནཾ ཛཱ་ཏི་ར་སེ་ན ཀ་ཏ་པཱ་ནཾ. ཏཾ པ་ན ཨུ་ད་ཀ་ས་མྦྷི་ནྣཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, སུ་དྡྷཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. མུ་དྡི་ཀ་པཱ་ནནྟི མུ་དྡི་ཀཱ ཨུ་ད་ཀེ མ་དྡི་ཏྭཱ ཨ་མྦ་པཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཀ་ཏ་པཱ་ནཾ. སཱ་ལཱུ་ཀ་པཱ་ནནྟི ར་ཏྟུ་པྤ་ལ་ནཱི་ལུ་པྤ་ལཱ་དཱི་ནཾ སཱ་ལཱུ་ཀེ མ་དྡི་ཏྭཱ ཀ་ཏ་པཱ་ནཾ. ཕཱ་རུ་ས་ཀ་པཱ་ནནྟི ཕཱ་རུ་ས་ཀ་ཕ་ལེ་ཧི ཨ་མྦ་པཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཀ་ཏ་པཱ་ནཾ. ཨི་མཱ་ནི ཨ་ཊྛ པཱ་ནཱ་ནི སཱི་ཏཱ་ནི་པི ཨཱ་དི་ཙྩ་པཱ་ཀཱ་ནི་པི ཝ་ཊྚ་ནྟི, ཨ་གྒི་པཱ་ཀཱ་ནི ན ཝ་ཊྚ་ནྟི.
ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ནི ཝེ་ཏྟ་ཏི་ནྟི་ཎི་ཀ་མཱ་ཏུ་ལུ་ངྒ་ཀ་པི་ཏྠ་ཀོ་ས་མྦ་ཀ་ར་མ་ནྡཱ་དི་ཁུ་དྡ་ཀ་ཕ་ལ་པཱ་ནཱ་ནི ཨ་ཊྛ་པཱ་ན་ག་ཨ་ཀཱ་ནེ་ཝ. ཏཱ་ནི ཀི་ཉྩཱ་པི པཱ་ལི༹་ཡཾ ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ཨ་ཐ ཁོ ཀ་པྤི་ཡཾ ཨ་ནུ་ལོ་མེ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཀ་པྤ་ནྟི. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་བྦཾ ཕ་ལ་ར་སཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ དྷ་ཉྙ་ཕ་ལ་ར་ས’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༣༠༠) ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཋ་པེ་ཏྭཱ སཱ་ནུ་ལོ་མ་དྷ་ཉྙ་ཕ་ལ་ར་སཾ ཨ་ཉྙཾ ཕ་ལ་པཱ་ནཾ ནཱ་མ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ ན་ཏྠི, ས་བྦཾ ཡཱ་མ་ཀཱ་ལི་ཀ་མེ་ཝ. ཏ་ཏྠ སཱ་ནུ་ལོ་མ་དྷ་ཉྙ་ཕ་ལ་ར་སོ ནཱ་མ ས་ཏྟ་ནྣ་ཉྩེ་ཝ དྷ་ཉྙཱ་ནཾ ཏཱ་ལ་ནཱ་ལི༹་ཀེ་ར་པ་ན་ས་ལ་བུ་ཛ་ཨ་ལཱ་བུ་ཀུ་མྦྷ་ཎྜ་པུ་སྶ་ཕ་ལ་ཏི་པུ་ས་ཨེ་ལཱ༹་ལུ་ཀཱ་ཏི ན་ཝ་ནྣ་ཉྩ མ་ཧཱ་ཕ་ལཱ་ནཾ ས་བྦེ་ས་ཉྩ པུ་བྦ་ཎྞཱ་པ་ར་ཎྞཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ལོ་མ་དྷ་ཉྙཱ་ནཾ ར་སོ ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀོ, ཏ་སྨཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་བྦཾ པ་ཏྟ་ར་སཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཌཱ་ཀ་ར་ས’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༣༠༠) ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ པ་ཀྐ་ཌཱ་ཀ་ར་སཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀ་པ་ཏྟཱ་ན་མྤི སཱི་ཏོ་ད་ཀེ་ན མ་དྡི་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ར་སོ ཝཱ ཨཱ་དི་ཙྩ་པཱ་ཀོ ཝཱ ཝ་ཊྚ་ཏི. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་བྦཾ པུ་པྥ་ར་སཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ མ་དྷུ་ཀ་པུ་པྥ་ར་ས’’ནྟི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ མ་དྷུ་ཀ་པུ་པྥ་ར་སཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦོ་པི པུ་པྥ་ར་སོ ཝ་ཊྚ་ཏི.
༩༢. ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ནཱ་མ ས་པྤི ན་ཝ་ནཱི་ཏཾ ཏེ་ལཾ མ་དྷུ ཕཱ་ཎི་ཏ་ནྟི ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ས་པྤི ནཱ་མ གོ་ས་པྤི ཝཱ ཨ་ཛི་ཀཱ་ས་པྤི ཝཱ མ་ཧིཾ་ས་ས་པྤི ཝཱ ཡེ་སཾ མཾ་སཾ ཀ་པྤ་ཏི, ཏེ་སཾ ས་པྤི. ན་ཝ་ནཱི་ཏཾ ནཱ་མ ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ན་ཝ་ནཱི་ཏཾ. ཏེ་ལཾ ནཱ་མ ཏི་ལ་ཏེ་ལཾ སཱ་ས་པ་ཏེ་ལཾ མ་དྷུ་ཀ་ཏེ་ལཾ ཨེ་ར་ཎྜ་ཏེ་ལཾ ཝ་སཱ་ཏེ་ལཾ. མ་དྷུ ནཱ་མ མ་ཀྑི་ཀཱ་མ་དྷུ. ཕཱ་ཎི་ཏཾ ནཱ་མ ཨུ་ཙྪུ་མྷཱ ནི་བྦ་ཏྟཾ (པ་ཙི. ༢༦༠). ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀཾ པ་ན ཧེ་ཊྛཱ ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀེ མཱུ་ལ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཱ་དཱི་སུ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༩༣. ཏ་ཏྠ (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༢༥༦) ཨ་རུ་ཎོ་ད་ཡེ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ས་ཏ་ཀྑ་ཏྟུ་མྤི ནི་ད་ཧི་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ ཀཱ་ལོ ནཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏི, ཏཱ་ཝ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཡཱ་མ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ཨེ་ཀཾ ཨ་ཧོ་ར་ཏྟཾ, ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ས་ཏྟ་ར་ཏྟཾ, ཨི་ཏ་རཾ ས་ཏི པ་ཙྩ་ཡེ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝ་མྤི པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ར་ཏྟཾ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མི་ཏཾ པ་ན ཡཾ ཀི་ཉྩི ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ཝཱ ཡཱ་མ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་རི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ ཏཱ་ཝ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཏོ པ་ན ཨེ་ཀ་མེ་ཀ་སྨིཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧཱ་རེ ས་ནྣི་དྷི་པ་ཙྩ་ཡཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ས་ཙེ་པི པ་ཏྟོ དུ་དྡྷོ་ཏོ ཧོ་ཏི, ཡཾ ཨ་ངྒུ་ལི་ཡཱ གྷཾ་ས་ནྟ་སྶ ལེ་ཁཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ག་ཎྛི་ཀ་པ་ཏྟ་སྶ ཝཱ ག་ཎྛི་ཀ་ནྟ་རེ སྣེ་ཧོ པ་ཝི་ཊྛོ ཧོ་ཏི, སོ ཨུ་ཎྷེ ཨོ་ཏཱ་པེ་ནྟ་སྶ པ་གྒྷ་ར་ཏི, ཨུ་ཎྷ་ཡཱ་གུ་ཡཱ ཝཱ ག་ཧི་ཏཱ་ཡ ས་ནྡི་སྶ་ཏི, ཏཱ་དི་སེ པ་ཏྟེ་པི པུ་ན་དི་ཝ་སེ བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཏ་སྨཱ པ་ཏྟཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ པུ་ན ཏ་ཏྠ ཨ་ཙྪོ་ད་ཀཾ ཝཱ ཨཱ་སི་ཉྩི་ཏྭཱ ཨ་ངྒུ་ལི་ཡཱ ཝཱ གྷཾ་སི་ཏྭཱ ནི་སྣེ་ཧ་བྷཱ་ཝོ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ཧི ཨུ་ད་ཀེ ཝཱ སྣེ་ཧ་བྷཱ་ཝོ, པ་ཏྟེ ཝཱ ཨ་ངྒུ་ལི་ལེ་ཁཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, དུ་དྡྷོ་ཏོ ཧོ་ཏི, ཏེ་ལ་ཝ་ཎྞ་པ་ཏྟེ པ་ན ཨ་ངྒུ་ལི་ལེ་ཁཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, སཱ ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀཱ. ཡ་མྤི བྷི་ཀྑཱུ ནི་ར་པེ་ཀྑཱ སཱ་མ་ཎེ་རཱ་ནཾ པ་རི་ཙྩ་ཛ་ནྟི, ཏ་ཉྩེ སཱ་མ་ཎེ་རཱ ནི་ད་ཧི་ཏྭཱ དེ་ནྟི, ས་བྦཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཡཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་པ་རི་ཙྩ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧི དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏ་ཏོ ཧི ཨེ་ཀ་སི་ཏྠ་མྤི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཏོ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་མེ་ཝ. ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་སེ་སུ མ་ནུ་སྶ་མཾ་སེ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཨ་ཝ་སེ་སེ་སུ དུ་ཀྐ་ཊེ་ན ས་དྡྷིཾ.
ཡཱ་མ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ས་ཏི པ་ཙྩ་ཡེ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཏོ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཏོ དུ་ཀྐ་ཊེ་ན ས་དྡྷིཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ས་ཙེ པ་ཝཱ་རི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ན་ཏི་རི་ཏྟ་ཀ་ཏཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཏི, པ་ཀ་ཏི་ཨཱ་མི་སེ དྭེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་ནི, མ་ནུ་སྶ་མཾ་སེ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ དྭེ, སེ་ས་ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་སེ དུ་ཀྐ་ཊེ་ན ས་དྡྷིཾ. ཡཱ་མ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ས་ཏི པ་ཙྩ་ཡེ སཱ་མི་སེ་ན མུ་ཁེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཏོ དྭེ, ནི་རཱ་མི་སེ་ན ཨེ་ཀ་མེ་ཝ. ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཏོ ཝི་ཀ་པྤ་དྭ་ཡེ་པི དུ་ཀྐ་ཊཾ ཝ་ཌྜྷ་ཏི. ས་ཙེ ཝི་ཀཱ་ལེ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཏི, པ་ཀ་ཏི་བྷོ་ཛ་ནེ ས་ནྣི་དྷི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཙ ཝི་ཀཱ་ལ་བྷོ་ཛ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཙ དྭེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་ནི, ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་སེ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ དུ་ཀྐ་ཊ་ཉྩ ཝ་ཌྜྷ་ཏི. ཡཱ་མ་ཀཱ་ལི་ཀེ ཝི་ཀཱ་ལ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨ་ན་ཏི་རི་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡཱ པ་ན ཝི་ཀཱ་ལེ ས་བྦ་ཝི་ཀ་པྤེ་སུ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀཱ་ལི་ཀཾ པ་ན ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀ་ཉྩ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ཏོ པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཏཱ་ཝ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཏོ པ་ན ས་ཙེ ནི་རཱ་མི་སཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧཱ་རེ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨ་ཐ ཨཱ་མི་ས་སཾ་ས་ཊྛཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཡ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་མེ་ཝ.
༩༤. ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀཱ་ལི་ཀེ་སུ པ་ན ས་པྤི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཡཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༦༢༢) – ས་པྤི ཏཱ་ཝ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཏ་ད་ཧུ་པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ སཱ་མི་ས་མྤི ནི་རཱ་མི་ས་མྤི པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ནི་རཱ་མི་སཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ས་ཙེ ཨེ་ཀ་བྷཱ་ཛ་ནེ ཋ་པི་ཏཾ, ཨེ་ཀཾ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ. ས་ཙེ བ་ཧཱུ་སུ, ཝ་ཏྠུ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ནི་སྶ་གྒི་ཡཱ་ནི. པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི, པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ ཝཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ ཝཱ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་ཀྑི་ཏྟཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་རི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨ་བྦྷ་ཉྫ་ནཱ་དཱི་སུ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎཱི་ཡ་ཏཾ ཨཱ་པ་ནྣ་ཏྟཱ. ས་ཙེ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ན་ཝ་ནཱི་ཏེ་ན ས་པྤིཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཏི, པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ སཱ་མི་ས་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི, ས་ཙེ ས་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི, ས་ཏྟཱ་ཧ་མྤི ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི. པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ན་ཝ་ནཱི་ཏེ་ན ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཀ་ཏ་ས་པྤི ས་ཏྟཱ་ཧ་མྤི ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཀེ་ན ཀ་ཏེ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་སུ་དྡྷ་ས་པྤི་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཁཱི་རེ་ན ཝཱ ད་དྷི་ནཱ ཝཱ ཀ་ཏ་ས་པྤི ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ན ཀ་ཏཾ སཱ་མི་ས་མྤི ཏ་ད་ཧུ་པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ས་ཡཾ་ཀ་ཏཾ ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི.
༩༥. ན་ཝ་ནཱི་ཏཾ ཏཱ་པེ་ནྟ་སྶ ཧི སཱ་མཾ་པཱ་ཀོ ན ཧོ་ཏི, སཱ་མཾ་པ་ཀྐེ་ན པ་ན ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨཱ་མི་སཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཙ ན ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ. ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ས་ཝ་ཏྠུ་ཀ་སྶ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ. པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཀེ་ཧི ཀ་ཏཾ པ་ན ཨ་བྦྷ་ཉྫ་ནཱ་དཱི་སུ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ. པུ་རེ་བྷ་ཏྟ་མྤི ཙ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཀེ་ཧི ཀ་ཏཾ, ཨུ་བྷ་ཡེ་ས་མྤི ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨེ་ས ན་ཡོ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་ས་ས་པྤི་མྷི. ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ – ཡ་ཏྠ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏ་ས་པྤི་ནཱ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ, ཏ་ཏྠ ཨི་མི་ནཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཀཱ་ར་ཎ་པ་ཏི་རཱུ་པ་ཀཾ ཝ་ཏྭཱ མ་ནུ་སྶ་ས་པྤི ཙ ན་ཝ་ནཱི་ཏ་ཉྩ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཾ, ཏཾ དུ་པྤ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཾ ས་བྦ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཏྟཱ. པ་ར་ཏོ ཙ་སྶ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ་པི ཨཱ་ག་ཙྪི་སྶ་ཏི. པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏ་ན་ཝ་ནཱི་ཏ་མྤི པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཏ་ད་ཧུ་པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ སཱ་མི་ས་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝ. ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ནཱ་ནཱ་བྷཱ་ཛ་ནེ་སུ ཋ་པི་ཏེ བྷཱ་ཛ་ན་ག་ཎ་ནཱ་ཡ, ཨེ་ཀ་བྷཱ་ཛ་ནེ་པི ཨ་མི་སྶེ་ཏྭཱ པི་ཎྜ་པི་ཎྜ་ཝ་སེ་ན ཋ་པི་ཏེ པི་ཎྜ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ནི་སྶ་གྒི་ཡཱ་ནི. པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ས་པྤི་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཏྠ པ་ན ད་དྷི་གུ་ལི༹་ཀཱ་ཡོ་པི ཏ་ཀྐ་བི་ནྡཱུ་ནི་པི ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ དྷོ་ཏཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨུ་པ་ཌྜྷ་ཏྠེ་རཱ ཨཱ་ཧཾ་སུ. མ་ཧཱ་སི་ཝ་ཏྠེ་རོ པ་ན ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏ་ཀྐ་ཏོ ཨུ་དྡྷ་ཊ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཁཱ་དིཾ་སཱུ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་སྨཱ ན་ཝ་ནཱི་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟེ་ན དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ད་དྷི་ཏ་ཀྐ་མ་ཀྑི་ཀཱ་ཀི་པི་ལླི་ཀཱ་དཱི་ནི ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. པ་ཙི་ཏྭཱ ས་པྤིཾ ཀ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ཨ་དྷོ་ཏ་མྤི པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡཾ ཏ་ཏྠ ད་དྷི་ག་ཏཾ ཝཱ ཏ་ཀྐ་ག་ཏཾ ཝཱ, ཏཾ ཁ་ཡཾ ག་མི་སྶ་ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཧི ས་ཝ་ཏྠུ་ཀ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨཱ་མི་སེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་ཀྐ་ཏྟཱ པ་ན ཏ་སྨི་མྤི ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ནྟི ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ཀཱ. ཨི་དཱ་ནི ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་ན་ཝ་ནཱི་ཏེ ཙ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ ཁཱི་ར་ད་དྷཱི་ནི པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ན་ཝ་ནཱི་ཏེ ཙ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ ཏཱ་ནི པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ན་ཝ་ནཱི་ཏེ ཙ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཀེ་ཧི ཀ་ཏ་ན་ཝ་ནཱི་ཏེ ཙ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་ས་ན་ཝ་ནཱི་ཏེ ཙ ས་བྦོ ཨཱ་པ་ཏྟཱ་ནཱ་པ་ཏྟི་པ་རི་བྷོ་གཱ་པ་རི་བྷོ་ག་ན་ཡོ ས་པྤི་མྷི ཝུ་ཏྟ་ཀྐ་མེ་ནེ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཏེ་ལ་བྷི་ཀྑཱ་ཡ པ་ཝི་ཊྛཱ་ནཾ པ་ན བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཏ་ཏྠེ་ཝ ས་པྤི་མྤི ན་ཝ་ནཱི་ཏ་མྤི པ་ཀྐ་ཏེ་ལ་མྤི ཨ་པ་ཀྐ་ཏེ་ལ་མྤི ཨཱ་ཀི་ར་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཏ་ཀྐ་ད་དྷི་བི་ནྡཱུ་ནི་པི བྷ་ཏྟ་སི་ཏྠཱ་ནི་པི ཏ་ཎྜུ་ལ་ཀ་ཎཱ་པི མ་ཀྑི་ཀཱ་ད་ཡོ་པི ཧོ་ནྟི, ཨཱ་དི་ཙྩ་པཱ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ པ་རི་སྶཱ་ཝེ་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏཾ ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ཧོ་ཏི. པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཙ ཋ་པི་ཏ་བྷེ་ས་ཛྫེ་ཧི ས་དྡྷིཾ པ་ཙི་ཏྭཱ ན་ཏྠུ་པཱ་ན་མྤི ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ ཝ་དྡ་ལི་ས་མ་ཡེ ལ་ཛྫཱི སཱ་མ་ཎེ་རོ ཡ་ཐཱ ཏ་ཏྠ པ་ཏི་ཏ་ཏ་ཎྜུ་ལ་ཀ་ཎཱ་ད་ཡོ ན པ་ཙྩ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཨ་གྒི་མྷི ཝི་ལཱི་ཡཱ་པེ་ཏྭཱ པ་རི་སྶཱ་ཝེ་ཏྭཱ པུ་ན པ་ཙི་ཏྭཱ དེ་ཏི, པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
༩༦. ཏེ་ལེ་སུ ཏི་ལ་ཏེ་ལཾ ཏཱ་ཝ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ སཱ་མི་ས་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ཏ་སྶ བྷཱ་ཛ་ན་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ནི་སྶ་གྒི་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་ཀྑི་ཏྟཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་རི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, སཱི་ས་མ་ཀྑ་ནཱ་དཱི་སུ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ, ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ ཏི་ལེ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ཏེ་ལཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ སཱ་མི་ས་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཧོ་ཏི, སཱི་ས་མ་ཀྑ་ནཱ་དཱི་སུ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ, ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ ཏི་ལེ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ཏེ་ལཾ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎཱི་ཡ་མེ་ཝ ས་ཝ་ཏྠུ་ཀ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ. ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, སཱི་ས་མ་ཀྑ་ནཱ་དཱི་སུ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ. པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ ཝཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ ཝཱ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཀ་ཏི་ལེ་ཧི ཀ་ཏ་ཏེ་ལེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཏི་ལེ བྷ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝཱ ཏི་ལ་པི་ཊྛཾ ཝཱ སེ་དེ་ཏྭཱ ཨུ་ཎྷོ་ད་ཀེ་ན ཝཱ ཏེ་མེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ཏེ་ལཾ ས་ཙེ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ན ཀ་ཏཾ, པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ སཱ་མི་ས་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀ་ཏཾ ནི་བྦ་ཊྚི་ཏ་ཏྟཱ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ ནི་རཱ་མི་སཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, སཱ་མཾ་པ་ཀྐ་ཏྟཱ སཱ་མི་སཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཝ་ཏྠུ་ཀ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ པ་ན པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎཱི་ཡཾ, སཱི་ས་མ་ཀྑ་ནཱ་དཱི་སུ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ, ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཡ་དི པ་ན ཨ་པྤཾ ཨུ་ཎྷོ་ད་ཀཾ ཧོ་ཏི ཨ་བྦྷུ་ཀྐི་ར་ཎ་མ་ཏྟཾ, ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀཾ ཧོ་ཏི སཱ་མཾ་པཱ་ཀ་ག་ཎ་ནཾ ན ག་ཙྪ་ཏི. སཱ་ས་པ་ཏེ་ལཱ་དཱི་སུ་པི ཨ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏེ་སུ ཨ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏི་ལ་ཏེ་ལེ ཝུ་ཏྟ་ས་དི་སོ་ཝ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
ས་ཙེ པ་ན པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཱ་ནཾ སཱ་ས་པཱ་དཱི་ནཾ ཙུ་ཎྞེ་ཧི ཨཱ་དི་ཙྩ་པཱ་ཀེ་ན ས་ཀྐཱ ཏེ་ལཾ ཀཱ་ཏུཾ, ཏཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ སཱ་མི་ས་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི, ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ. ཡ་སྨཱ པ་ན སཱ་ས་པ་མ་དྷུ་ཀ་ཙུ་ཎྞཱ་ནི སེ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ར་ཎྜ་ཀ་ཊྛཱི་ནི ཙ བྷ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ ཏེ་ལཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏེ་སཾ ཏེ་ལཾ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ཧི ཀ་ཏཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ སཱ་མི་ས་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི, ཝ་ཏྠཱུ་ནཾ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀ་ཏྟཱ པ་ན ས་ཝ་ཏྠུ་ཀ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ དོ་སོ ན་ཏྠི. ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀ་ཏཾ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ནི་རཱ་མི་ས་པ་རི་བྷོ་གེ་ནེ་ཝ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཀེ་ཧི ཀ་ཏཾ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎཱི་ཡཾ, བཱ་ཧི་ར་པ་རི་བྷོ་གེ ཝ་ཊྚ་ཏི, ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཏེ་ལ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ སཱ་ས་པ་མ་དྷུ་ཀ་ཨེ་ར་ཎྜ་ཀ་ཊྛཱི་ནི པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ཏེ་ལཾ ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀཱ་ལི་ཀཾ, དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ ཀ་ཏཾ ཚཱ་ཧཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ ཀ་ཏཾ པ་ཉྩཱ་ཧཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཙ་ཏུ་ཏྠ, པ་ཉྩ་མ, ཚ་ཊྛ, ས་ཏྟ་མ་དི་ཝ་སེ ཀ་ཏཾ ཏ་ད་ཧེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ ཡཱ་ཝ ཨ་རུ་ཎ་སྶ ཨུ་གྒ་མ་ནཱ ཏི་ཊྛ་ཏི, ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ, ཨ་ཊྛ་མ་དི་ཝ་སེ ཀ་ཏཾ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ཨ་ནི་སྶ་གྒི་ཡ་ཏྟཱ པ་ན བཱ་ཧི་ར་པ་རི་བྷོ་གེ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ་པི ན ཀ་རོ་ཏི, ཏེ་ལ་ཏྠཱ་ཡ ག་ཧི་ཏ་སཱ་ས་པཱ་དཱི་ནཾ ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ. པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ན ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་ནི ཨ་ཉྙཱ་ནི་པི ནཱ་ལི༹་ཀེ་ར་ནི་མྦ་ཀོ་ས་མྦ་ཀ་ར་མ་ནྡཱ་དཱི་ནཾ ཏེ་ལཱ་ནི ཨ་ཏྠི, ཏཱ་ནི པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མ་ཡ་ཏོ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་མེ་ཏེ་སུ ཝི་སེ་སོ – སེ་སཾ ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀ་ཝ་ཏྠུཾ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀ་ཝ་ཏྠུ་ཉྩ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ སཱ་མཾ་པཱ་ཀ་ས་ཝ་ཏྠུ་ཀ་པུ་རེ་བྷ་ཏྟ་པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཝི་དྷཱ་ནཾ ས་བྦཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཝ་སཱ་ཏེ་ལཾ ནཱ་མ ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཝ་སཱ་ནི ཨ་ཙྪ་ཝ་སཾ མ་ཙྪ་ཝ་སཾ སུ་སུ་ཀཱ་ཝ་སཾ སཱུ་ཀ་ར་ཝ་སཾ ག་དྲ་བྷ་ཝ་ས’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༦༢) ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཝ་སཱ་ནཾ ཏེ་ལཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘ཨ་ཙྪ་ཝ་ས’’ནྟི ཝ་ཙ་ནེ་ན ཋ་པེ་ཏྭཱ མ་ནུ་སྶ་ཝ་སཾ ས་བྦེ་སཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་སཱ་ནཾ ཝ་སཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ. མ་ཙྪ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཙ སུ་སུ་ཀཱ་པི ག་ཧི་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཝཱ་ལ༹་མ་ཙྪ་ཏྟཱ པ་ན ཝི་སུཾ ཝུ་ཏྟཾ. མ་ཙྪཱ་དི་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཙེ་ཏྠ ས་བྦེ་ས་མྤི ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་སཱ་ནཾ ཝ་སཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ. མཾ་སེ་སུ ཧི ད་ས མ་ནུ་སྶ་ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶ་སུ་ན་ཁ་ཨ་ཧི་སཱི་ཧ་བྱ་གྒྷ་དཱི་པི་ཨ་ཙྪ་ཏ་ར་ཙྪཱ་ནཾ མཾ་སཱ་ནི ཨ་ཀ་པྤི་ཡཱ་ནི, ཝ་སཱ་སུ ཨེ་ཀཱ མ་ནུ་སྶ་ཝ་སཱ. ཁཱི་རཱ་དཱི་སུ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ཧི ཀ་ཏཾ ནི་བྦ་ཊྚི་ཏཾ ཝ་སཱ་ཏེ་ལཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ སཱ་མི་ས་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡཾ པ་ན ཏ་ཏྠ སུ་ཁུ་མ་ར་ཛ་ས་དི་སཾ མཾ་སཾ ཝཱ ནྷཱ་རུ ཝཱ ཨ་ཊྛི ཝཱ ལོ་ཧི་ཏཾ ཝཱ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀཾ. ས་ཙེ པ་ན ཝ་སཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི, པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཙི་ཏྭཱ པ་རི་སྶཱ་ཝེ་ཏྭཱ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ནི་རཱ་མི་ས་པ་རི་བྷོ་གེ་ན པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ནི་རཱ་མི་ས་པ་རི་བྷོ་ག་ཉྷི ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཀཱ་ལེ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཀཱ་ལེ ནི་པྤ་ཀྐཾ ཀཱ་ལེ སཾ་ས་ཊྛཾ ཏེ་ལ་པ་རི་བྷོ་གེ་ན པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༦༢). ཏ་ཏྲཱ་པི ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀཾ ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀ་མེ་ཝ, པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པ་ན པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏུཾ ཝཱ ཀཱ་ཏུཾ ཝཱ ན ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ –
‘‘ཝི་ཀཱ་ལེ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཝི་ཀཱ་ལེ ནི་པྤ་ཀྐཾ ཝི་ཀཱ་ལེ སཾ་ས་ཊྛཾ, ཏཾ ཙེ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི ཏི་ཎྞཾ དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཾ. ཀཱ་ལེ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཝི་ཀཱ་ལེ ནི་པྤ་ཀྐཾ ཝི་ཀཱ་ལེ སཾ་ས་ཊྛཾ, ཏཾ ཙེ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དྭི་ནྣཾ དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཾ. ཀཱ་ལེ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཀཱ་ལེ ནི་པྤ་ཀྐཾ ཝི་ཀཱ་ལེ སཾ་ས་ཊྛཾ, ཏཾ ཙེ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཀཱ་ལེ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཀཱ་ལེ ནི་པྤ་ཀྐཾ ཀཱ་ལེ སཾ་ས་ཊྛཾ, ཏཾ ཙེ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༦༢).
ཨུ་པ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རཾ པ་ན ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ པུ་ཙྪིཾ་སུ ‘‘བྷ་ནྟེ, ས་པྤི་ན་ཝ་ནཱི་ཏ་ཝ་སཱ་ནི ཨེ་ཀ་ཏོ པ་ཙི་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཊྚི་ཏཱ་ནི ཝ་ཊྚ་ནྟི, ན ཝ་ཊྚ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ན ཝ་ཊྚ་ནྟི, ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི. ཐེ་རོ ཀི་རེ་ཏྠ པ་ཀྐ་ཏེ་ལ་ཀ་ས་ཊེ ཝི་ཡ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ཏི. ཏ་ཏོ ནཾ ཨུ་ཏྟ་རི པུ་ཙྪིཾ་སུ ‘‘བྷ་ནྟེ, ན་ཝ་ནཱི་ཏེ ད་དྷི་གུ་ལི༹་ཀཱ ཝཱ ཏ་ཀྐ་བི་ནྡུ ཝཱ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཏཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཏ་མྤི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་ཏོ ནཾ ཨཱ་ཧཾ་སུ ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀ་ཏོ པ་ཙི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཏོ སཾ་ས་ཊྛཱ་ནི ཏེ་ཛ་ཝ་ནྟཱ་ནི ཧོ་ནྟི, རོ་གཾ ནི་གྒ་ཎྷ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཐེ་རོ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི. མ་ཧཱ་སུ་མ་ཏྠེ་རོ པ་ནཱ་ཧ ‘‘ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་ས་ཝ་སཱ་ཝ སཱ་མི་ས་པ་རི་བྷོ་གེ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨི་ཏ་རཱ ནི་རཱ་མི་ས་པ་རི་བྷོ་གེ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. མ་ཧཱ་པ་དུ་མ་ཏྠེ་རོ པ་ན ‘‘ཨི་དཾ ཀི’’ནྟི པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ‘‘ན་ནུ ཝཱ་ཏཱ་བཱ་དྷི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཉྩ་མཱུ་ལ་ཀ་སཱ་ཝ་ཡཱ་གུ་ཡཾ ཨ་ཙྪ་སཱུ་ཀ་ར་ཏེ་ལཱ་དཱི་ནི པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཡཱ་གུཾ པི་ཝ་ནྟི, སཱ ཏེ་ཛུ་སྶ་ད་ཏྟཱ རོ་གཾ ནི་གྒ་ཎྷཱ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ.
༩༧. མ་དྷུ ནཱ་མ མ་དྷུ་ཀ་རཱི་ཧི མ་དྷུ་མ་ཀྑི་ཀཱ་ཧི ཁུ་དྡ་ཀ་མ་ཀྑི་ཀཱ་ཧི བྷ་མ་ར་མ་ཀྑི་ཀཱ་ཧི ཙ ཀ་ཏཾ མ་དྷུ. ཏཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ སཱ་མི་ས་པ་རི་བྷོ་ག་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ནི་རཱ་མི་ས་པ་རི་བྷོ་ག་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི, ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ. ས་ཙེ སི་ལེ་ས་ས་དི་སཾ མ་ཧཱ་མ་དྷུཾ ཁ་ཎྜཾ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཾ, ཨི་ཏ་རཾ ཝཱ ནཱ་ནཱ་བྷཱ་ཛ་ནེ་སུ, ཝ་ཏྠུ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ནི་སྶ་གྒི་ཡཱ་ནི. ས་ཙེ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཁ་ཎྜཾ, ཨེ་ཀ་བྷཱ་ཛ་ནེ ཝཱ ཨི་ཏ་རཾ, ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ. ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཀཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, ཨ་རུ་མ་ཀྑ་ནཱ་དཱི་སུ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ. མ་དྷུ་པ་ཊ་ལཾ ཝཱ མ་དྷུ་སི་ཏྠ་ཀཾ ཝཱ ས་ཙེ མ་དྷུ་ནཱ ཨ་མ་ཀྑི་ཏཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ, ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀཾ, མ་དྷུ་མ་ཀྑི་ཏཾ པ་ན མ་དྷུ་ག་ཏི་ཀ་མེ་ཝ. ཙཱི་རི་ཀཱ ནཱ་མ ས་པ་ཀྑཱ དཱི་གྷ་མ་ཀྑི་ཀཱ ཏུ་མྦ་ལ༹་ནཱ་མི་ཀཱ ཙ ཨ་ཊྛི་པ་ཀྑི་ཀཱ ཀཱ་ལ༹་མ་ཧཱ་བྷ་མ་རཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཨཱ་ས་ཡེ་སུ ནི་ཡྻཱ་ས་ས་དི་སཾ མ་དྷུ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀཾ.
༩༨. ཕཱ་ཎི་ཏཾ ནཱ་མ ཨུ་ཙྪུ་ར་སཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨ་པ་ཀྐཱ ཝཱ ཨ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་པ་ཀྐཱ ཝཱ ས་བྦཱ་པི ཨ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ ཨུ་ཙྪུ་ཝི་ཀ་ཏི. ཏཾ ཕཱ་ཎི་ཏཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ སཱ་མི་ས་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི, ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ཝ་ཏྠུ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ. བ་ཧཱུ པི་ཎྜཱ ཙུ་ཎྞེ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་བྷཱ་ཛ་ནེ པ་ཀྑི་ཏྟཱ ཧོ་ནྟི གྷ་ན་ས་ནྣི་ཝེ་སཱ, ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ. ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཀཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, གྷ་ར་དྷཱུ་པ་ནཱ་དཱི་སུ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ. པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏེ་ན ཨ་པ་རི་སྶཱ་ཝི་ཏ་ཨུ་ཙྪུ་ར་སེ་ན ཀ་ཏ་ཕཱ་ཎི་ཏཾ ས་ཙེ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ན ཀ་ཏཾ, སཱ་མི་ས་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི, ས་ཡཾ་ཀ་ཏཾ ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ན ས་ཝ་ཏྠུ་ཀ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ ཨ་པ་རི་སྶཱ་ཝི་ཏ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏེ་ན ཀ་ཏ་མྤི ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎཱི་ཡ་མེ་ཝ, ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨེ་ས ན་ཡོ ཨུ་ཙྪུཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ཕཱ་ཎི་ཏེ་པི. པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ན པ་རི་སྶཱ་ཝི་ཏ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏེ་ན ཀ་ཏཾ ས་ཙེ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ན ཀ་ཏཾ, པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ སཱ་མི་ས་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝ. ས་ཡཾ་ཀ་ཏཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟ་མྤི ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝ, པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པ་རི་སྶཱ་ཝི་ཏ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏེ་ན ཀ་ཏཾ པ་ན ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཀ་ཏཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ. ‘‘ཛྷཱ་མ་ཨུ་ཙྪུ་ཕཱ་ཎི་ཏཾ ཝཱ ཀོ་ཊྚི་ཏ་ཨུ་ཙྪུ་ཕཱ་ཎི་ཏཾ ཝཱ པུ་རེ་བྷ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ པ་ན ‘‘ཨེ་ཏཾ ས་ཝ་ཏྠུ་ཀ་པ་ཀྐཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ནོ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི པུ་ཙྪཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཨུ་ཙྪུ་ཕཱ་ཎི་ཏཾ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ ནོ ཝ་ཊྚ་ན་ཀཾ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཡུ་ཏྟཾ. སཱི་ཏོ་ད་ཀེ་ན ཀ་ཏཾ མ་དྷུ་ཀ་པུ་པྥ་ཕཱ་ཎི་ཏཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ སཱ་མི་ས་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ནི་རཱ་མི་ས་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི, ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ཝ་ཏྠུ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཁཱི་རཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཀ་ཏཾ མ་དྷུ་ཀ་ཕཱ་ཎི་ཏཾ ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀཾ. ཁ་ཎྜ་ས་ཀྑ་རཾ པ་ན ཁཱི་ར་ཛ་ལླི་ཀཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ སོ་དྷེ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཝ་ཊྚ་ཏི.
༩༩. མ་དྷུ་ཀ་པུ་པྥཾ པ་ན པུ་རེ་བྷ་ཏྟ་མྤི ཨ་ལླཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. བྷ་ཛྫི་ཏ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི, བྷ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏི་ལཱ་དཱི་ཧི མི་སྶཾ ཝཱ ཨ་མི་སྶཾ ཝཱ ཀ་ཏྭཱ ཀོ་ཊྚི་ཏཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡ་དི པ་ན ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ མེ་ར་ཡ་ཏྠཱ་ཡ ཡོ་ཛེ་ནྟི, ཡོ་ཛི་ཏཾ བཱི་ཛ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཀ་ད་ལཱི་ཁ་ཛྫཱུ་རཱི་ཨ་མྦ་ལ་བུ་ཛ་པ་ན་ས་ཙི་ཉྩཱ་དཱི་ནཾ ས་བྦེ་སཾ ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀ་ཕ་ལཱ་ནཾ ཕཱ་ཎི་ཏཾ ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀ་མེ་ཝ. མ་རི་ཙ་པ་ཀྐེ་ཧི ཕཱ་ཎི་ཏཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཏཾ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀཾ. ཨེ་ཝཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ་ནི ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀཱ་ལི་ཀཱ་ནི ས་པྤི་ཨཱ་དཱི་ནི པ་ཉྩ ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༦༠) བྷེ་ས་ཛྫ་ནཱ་མེ་ན ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཏྟཱ བྷེ་ས་ཛྫ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་རོ་ནྟུ ཝཱ མཱ ཝཱ, ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏྠཾ ཕ་རི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཱ་ནི་པི པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་ད་ཧུ་པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ, པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ཏི པ་ཙྩ་ཡེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ས་ཏྟཱ་ཧཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཱ་ནི, ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ པ་ན བྷེ་ས་ཛྫ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ན ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ས་ཙེ་པི སཱ་ས་པ་མ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ས་ཀིཾ ཝཱ ཨ་ངྒུ་ལི་ཡཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ སཱ་ཡ་ན་མ་ཏྟཾ, ནི་སྶ་ཛྫི་ཏ་བྦ་མེ་ཝ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ཉྩ དེ་སེ་ཏ་བྦཾ. ནི་སྶ་ཊྛཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ན ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་རི་ཏ་བྦཾ, ན ཀཱ་ཡི་ཀེ་ན པ་རི་བྷོ་གེ་ན པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ, ཀཱ་ཡོ ཝཱ ཀཱ་ཡེ ཨ་རུ ཝཱ ན མ་ཀྑེ་ཏ་བྦཾ. ཏེ་ཧི མ་ཀྑི་ཏཱ་ནི ཀཱ་སཱ་ཝ་ཀ་ཏྟ་ར་ཡ་ཊྛི་ཨུ་པཱ་ཧ་ན་པཱ་ད་ཀ་ཋ་ལི་ཀ་མ་ཉྩ་པཱི་ཋཱ་དཱི་ནི་པི ཨ་པ་རི་བྷོ་གཱ་ནི. ‘‘དྭཱ་ར་ཝཱ་ཏ་པཱ་ན་ཀ་ཝཱ་ཊེ་སུ་པི ཧ་ཏྠེ་ན ག་ཧ་ཎ་ཊྛཱ་ནཾ ན མ་ཀྑེ་ཏ་བྦ’’ནྟི མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཀ་སཱ་ཝེ པ་ན པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ དྭཱ་ར་ཝཱ་ཏ་པཱ་ན་ཀ་ཝཱ་ཊཱ་ནི མ་ཀྑེ་ཏ་བྦཱ་ནཱི’’ཏི མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. པ་དཱི་པེ ཝཱ ཀཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞེ ཝཱ ཨུ་པ་ནེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ཉྙེ་ན པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཀཱ་ཡི་ཀེ་ན པ་རི་བྷོ་གེ་ན པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ, ན ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་རི་ཏ་བྦཾ. ‘‘ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨ་ནྟོ་ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཨ་དྷི་ཊྛེ་ཏཱི’’ཏི (པཱ་རཱ. ༦༢༥) ཝ་ཙ་ན་ཏོ པ་ན ས་ཏྟཱ་ཧ་བྦྷ་ནྟ་རེ ས་པྤི་ཉྩ ཏེ་ལ་ཉྩ ཝ་ས་ཉྩ མུ་དྡྷ་ནི ཏེ་ལཾ ཝཱ ཨ་བྦྷ་ཉྫ་ནཾ ཝཱ མ་དྷུཾ ཨ་རུ་མ་ཀྑ་ནཾ ཕཱ་ཎི་ཏཾ གྷ་ར་དྷཱུ་པ་ནཾ ཨ་དྷི་ཊྛེ་ཏི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, ནེ་ཝ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏ་ཏེ་ལཾ ཨ་ན་དྷི་ཊྛི་ཏ་ཏེ་ལ་བྷཱ་ཛ་ནེ ཨཱ་ཀི་རི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, བྷཱ་ཛ་ནེ ཙེ སུ་ཁུ་མཾ ཚི་དྡཾ, པ་ཝི་ཊྛཾ པ་ཝི་ཊྛཾ ཏེ་ལཾ པུ་རཱ་ཎ་ཏེ་ལེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རཱི་ཡ་ཏི, པུ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐ མ་ཧཱ་མུ་ཁཾ ཧོ་ཏི, ས་ཧ་སཱ་ཝ བ་ཧུ ཏེ་ལཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ པུ་རཱ་ཎ་ཏེ་ལཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ར་ཏི, པུ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི. ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏ་ག་ཏི་ཀ་མེ་ཝ ཧི ཏཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏེ་ན ན་ཡེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏ་ཏེ་ལ་བྷཱ་ཛ་ནེ ཨ་ན་དྷི་ཊྛི་ཏ་ཏེ་ལ་ཨཱ་ཀི་ར་ཎ་མྤི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ས་ཙེ པ་ན ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟཾ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏྭཱ དེ་ཏི, པུ་ན ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ དི་ནྣཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ ཧི སོ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རི་ཏྭཱ ཝཱ ཨ་ན་བྷི་ས་ངྑ་རི་ཏྭཱ ཝཱ ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ན་ཏྠུ་ཀ་མྨ་ཏྠཾ ད་དེ་ཡྻ, ག་ཧེ་ཏྭཱ ན་ཏྠུ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ བཱ་ལོ ཧོ་ཏི, དཱ་ཏུཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ཉྙེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཝ་ཏྟ་བྦོ ‘‘ཨ་ཏྠི ཏེ སཱ་མ་ཎེ་ར ཏེ་ལ’’ནྟི? ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏྠཱི’’ཏི. ཨཱ་ཧ་ར ཐེ་ར་སྶ བྷེ་ས་ཛྫཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ དྭི་ནྣཾ ས་ནྟ་ཀཾ ཨེ་ཀེ་ན པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ དྭི་ནྣ་མྤི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ པ་ན ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ ཡེ་ན པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ, སོ ཨི་ཏ་རཾ བྷ་ཎ་ཏི ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མཾ ཏེ་ལཾ ས་ཏྟཱ་ཧ་མ་ཏྟཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི, སོ ཙ པ་རི་བྷོ་གཾ ན ཀ་རོ་ཏི, ཀ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི? ན ཀ་སྶ་ཙི. ཀ་སྨཱ? ཡེ་ན པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ, ཏེ་ན ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏ་ཏྟཱ, ཨི་ཏ་ར་སྶ ཨ་པྤ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ.
༡༠༠. ཨི་མེ་སུ (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༣༠༥) པ་ན ཙ་ཏཱུ་སུ ཀཱ་ལི་ཀེ་སུ ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ཡཱ་མ་ཀཱ་ལི་ཀ་ནྟི ཨི་ད་མེ་ཝ དྭ་ཡཾ ཨ་ནྟོ་ཝུ་ཏྠ་ཀ་ཉྩེ་ཝ ས་ནྣི་དྷི་ཀཱ་ར་ཀ་ཉྩ ཧོ་ཏི, ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀཱ་ལི་ཀ་ཉྩ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀ་ཉྩ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཀུ་ཊི་ཡཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏུ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི, ས་ནྣི་དྷི་མྤི ན ཛ་ནེ་ཏི. ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀཾ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྦྷི་ནྣ་ར་སཱ་ནི ཏཱི་ཎི་པི ཡཱ་མ་ཀཱ་ལི་ཀཱ་དཱི་ནི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏི. ཡཱ་མ་ཀཱ་ལི་ཀཾ དྭེ་པི ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀཱ་ལི་ཀཱ་དཱི་ནི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏི, ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀཱ་ལི་ཀ་མྤི ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་དྡྷིཾ སཾ་ས་ཊྛཾ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་བྷཱ་ཝ་ཉྙེ་ཝ ཨུ་པ་ནེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀེ་ན ཏ་ད་ཧུ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ སཾ་ས་ཊྛཾ ས་མྦྷི་ནྣ་ར་སཾ སེ་ས་ཀཱ་ལི་ཀ་ཏྟ་ཡཾ ཏ་ད་ཧུ་པུ་རེ་བྷ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡཱ་མ་ཀཱ་ལི་ཀེ་ན སཾ་ས་ཊྛཾ པ་ན ཨི་ཏ་ར་དྭ་ཡཾ ཏ་ད་ཧུ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཡཱ་ཝ ཨ་རུ་ཎུ་གྒ་མ་ནཱ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀཱ་ལི་ཀེ་ན པ་ན ཏ་ད་ཧུ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ སཾ་ས་ཊྛཾ ཏ་ད་ཧུ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཝཱ པུ་རེ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཝཱ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀཾ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཀ་པྤ་ཏི. དྭཱི་ཧ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏེ་ན ཚཱ་ཧཾ. ཏཱི་ཧ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏེ་ན པ་ཉྩཱ་ཧཾ…པེ… ས་ཏྟཱ་ཧ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏེ་ན ཏ་ད་ཧེ་ཝ ཀ་པྤ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཀཱ་ལ་ཡཱ་མ་ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་སུ ཙེ་ཏྠ ཝི་ཀཱ་ལ་བྷོ་ཛ་ན་ས་ནྣི་དྷི་བྷེ་ས་ཛྫ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ས་ཙེ པ་ན ཨེ་ཀ་ཏོ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཱ་ནི་པི ཙ་ཏྟཱ་རི ཀཱ་ལི་ཀཱ་ནི ས་མྦྷི་ནྣ་ར་སཱ་ནི ན ཧོ་ནྟི, ཏ་སྶ ཏ་སྶེ་ཝ ཀཱ་ལ་སྶ ཝ་སེ་ན པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ནྟི. ས་ཙེ ཧི ཚ་ལླི་མྤི ཨ་ན་པ་ནེ་ཏྭཱ ས་ཀ་ལེ་ནེ་ཝ ནཱ་ལི༹་ཀེ་ར་ཕ་ལེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་མྦ་པཱ་ནཱ་དི་པཱ་ན་ཀཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ནཱ་ལི༹་ཀེ་རཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཏཾ ཝི་ཀཱ་ལེ་པི ཀ་པྤ་ཏི. ཨུ་པ་རི ས་པྤི་པི་ཎྜཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ སཱི་ཏ་ལ་པཱ་ཡཱ་སཾ དེ་ནྟི, ཡཾ པཱ་ཡཱ་སེ་ན ཨ་སཾ་ས་ཊྛཾ ས་པྤི, ཏཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ས་ཏྟཱ་ཧཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཐ་དྡྷ་མ་དྷུ་ཕཱ་ཎི་ཏཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏ་ཀྐོ་ལ་ཛཱ་ཏི་ཕ་ལཱ་དཱི་ཧི ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ དེ་ནྟི, ཏཱ་ནི ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཡཱ་གུ་ཡཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ དི་ནྣ་སི་ངྒི་ཝེ་རཱ་དཱི་སུ་པི ཏེ་ལཱ་དཱི་སུ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ དི་ནྣ་ལ་ཊྛི་མ་དྷུ་ཀཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཝཾ ཡཾ ཡཾ ཨ་ས་མྦྷི་ནྣ་ར་སཾ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཏཾ ཨེ་ཀ་ཏོ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་མྤི ཡ་ཐཱ སུ་དྡྷཾ ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཏ་ཙྪེ་ཏྭཱ ཝཱ ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཀཱ་ལ་སྶ ཝ་སེ་ན པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ ས་མྦྷི་ནྣ་ར་སཾ ཧོ་ཏི སཾ་ས་ཊྛཾ, ན ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཨི་ཏི པཱ་ལི༹་མུ་ཏྟ་ཀ་ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ས་ངྒ་ཧེ
ཀཱ་ལི་ཀ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ཐཱ ས་མ་ཏྟཱ.