ར་ཛ་ནཱ་དི་ཀ་ཐཱ
ར་ཛ་ནཱ་དི་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ ར་ཛ་ནཱ་ནི མཱུ་ལ་ར་ཛ་ནཾ ཁ་ནྡྷ་ར་ཛ་ནཾ ཏ་ཙ་ར་ཛ་ནཾ པ་ཏྟ་ར་ཛ་ནཾ པུ་པྥ་ར་ཛ་ནཾ ཕ་ལ་ར་ཛ་ན’’ནྟི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨི་མེ་སུ ཚ་སུ ར་ཛ་ནེ་སུ ཨེ་ཀ་ཀེ་ན ཙཱི་ཝ་རཾ ར་ཛི་ཏ་བྦཾ, ན ཚ་ཀ་ཎེ་ན ཝཱ པ་ཎྜུ་མ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ ཝཱ ར་ཛི་ཏ་བྦཾ. ཏཱ་ཡ ར་ཛི་ཏ་ཙཱི་ཝ་རཾ དུ་བྦ་ཎྞཾ ཧོ་ཏི. ཚ་ར་ཛ་ནཱ་ནཾ ས་རཱུ་པཾ ཧེ་ཊྛཱ པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཏ་ཏྠ ཚ་ཀ་ཎེ་ནཱཏི གོ་མ་ཡེ་ན. པ་ཎྜུ་མ་ཏྟི་ཀཱ་ཡཱཏི ཏ་མྦ་མ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཛ་ནཾ པ་ཙི་ཏུཾ ཙུ་ལླཾ ར་ཛ་ན་ཀུ་མྦྷི’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༣༤༤) ཝ་ཙ་ན་ཏོ སཱི་ཏུ་ད་ཀཱ་ཡ ཙཱི་ཝ་རཾ ན ར་ཛི་ཏ་བྦཾ. ཏཱ་ཡ ཧི ར་ཛི་ཏ་ཙཱི་ཝ་རཾ དུ་གྒ་ནྡྷཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ སཱི་ཏུ་ད་ཀཱཏི ཨ་པ་ཀྐ་ར་ཛ་ནཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ཏྟ་རཱ་ལུ༹་མྤཾ བ་ནྡྷི་ཏུ’’ནྟི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ལུ༹་མྤཾ བ་ནྡྷི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ལུ༹་མྤནྟི ཝ་ཊྚཱ་དྷཱ་ར་ཀཾ, ར་ཛ་ན་ཀུ་མྦྷི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏཾ ཨཱ་དྷཱ་ར་ཀཾ པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ར་ཛ་ནཾ པ་ཀྑི་པི་ཏུཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཀ་ཏེ ར་ཛ་ནཾ ན ཨུ་ཏྟ་ར་ཏི. ཏ་ཏྠ ‘‘ར་ཛ་ན་ཀུ་མྦྷི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷེ ཋ་པེ་ཏྭཱཏི ཨ་ནྟོ་ར་ཛ་ན་ཀུ་མྦྷི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷེ ཋ་པེ་ཏྭཱ. ཨེ་ཝཾ ཝ་ཊྚཱ་དྷཱ་ར་ཀེ ཨ་ནྟོ་ར་ཛ་ན་ཀུ་མྦྷི་ཡཱ པ་ཀྑི་ཏྟེ མ་ཛ྄ཛྷེ ཨུ་ད་ཀཾ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཝ་ཊྚཱ་དྷཱ་ར་ཀ་ཏོ བ་ཧི ས་མ་ནྟཱ ཨ་ནྟོ་ཀུ་མྦྷི་ཡཾ ར་ཛ་ན་ཙྪ་ལླི. པ་ཀྑི་པི་ཏུནྟི ར་ཛ་ན་ཙྪ་ལླིཾ པ་ཀྑི་པི་ཏུ’’ནྟི སཱ་ར་ཏྠ་དཱི་པ་ནི་ཡཾ (སཱ་ར་ཏྠ. ཊཱི. མ་ཧཱ་ཝ་གྒ ༣.༣༤༤) ཝུ་ཏྟཾ. ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནི་ཡཾ (ཝི. ཝི. ཊཱི. མ་ཧཱ་ཝ་གྒ ༢.༣༤༤) པ་ན ‘‘ཨེ་ཝ་ཉྷི ཀ་ཏེཏི ཝ་ཊྚཱ་དྷཱ་ར་སྶ ཨ་ནྟོ ར་ཛ་ནོ་ད་ཀཾ, བ་ཧི ཚ་ལླི་ཀ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཡོ་ཛ་ནེ ཀ་ཏེ. ན ཨུ་ཏྟ་ར་ཏཱིཏི ཀེ་ཝ་ལཾ ཨུ་ད་ཀ་ཏོ ཕེ་ཎུ་ཊྛཱ་ནཱ་བྷཱ་ཝཱ ན ཨུ་ཏྟ་ར་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཝ་ཛི་ར་བུ་དྡྷི་ཊཱི་ཀཱ་ཡཾ (ཝ་ཛི་ར. ཊཱི. མ་ཧཱ་ཝ་གྒ ༣༤༤) པ་ན ‘‘གོ་མ་ཡེ ཨཱ་པ་ཏྟི ན་ཏྠི, ཝི་རཱུ་པ་ཏྟཱ ཝཱ་རི་ཏཾ. ཀུ་ངྐུ་མ་པུ་པྥཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ད་ཀེ ཝཱ ན་ཁ་པི་ཊྛི་ཀཱ་ཡ ཝཱ ཐེ་ཝ་ཀཾ དཱ་ཏུ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༣༤༤) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཏ་ཐཱ ཀ་ཏྭཱ ར་ཛ་ན་སྶ པ་ཀྐཱ་པ་ཀྐ་བྷཱ་ཝོ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ ཨུ་ད་ཀེ ཝཱ ན་ཁ་པི་ཊྛི་ཀཱ་ཡ ཝཱཏི ས་ཙེ པ་རི་པ་ཀྐཾ ཧོ་ཏི, ཨུ་ད་ཀ་པཱ་ཏི་ཡཱ དི་ནྣོ ཐེ་ཝོ ས་ཧ་སཱ ན ཝི་ས་ར་ཏི, ན་ཁ་པི་ཊྛི་ཡ་མྤི ཨ་ཝི་ས་ར་ནྟོ ཏི་ཊྛ་ཏི. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཛ་ནུ་ལུ༹་ངྐཾ ད་ཎྜ་ཀ་ཐཱ་ལ་ཀ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༣༤༤) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ར་ཛ་ན་སྶ ཨོ་ལོ་ཀ་ན་ཀཱ་ལེ ཀུ་མྦྷི་ཡཱ ར་ཀྑ་ཎ་ཏྠཾ ཨུ་ལུ༹་ངྐ་ད་ཎྜ་ཀ་ཐཱ་ལི་ཀཱ་ནི ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ར་ཛ་ནུ་ལུ༹་ངྐནྟི ར་ཛ་ན་ཨུ་ལུ༹་ངྐཾ. ད་ཎྜ་ཀ་ཐཱ་ལ་ཀནྟི ད་ཎྜ་མེ་ཝ ད་ཎྜ་ཀཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཛ་ན་ཀོ་ལ་མྦཾ ར་ཛ་ན་གྷ་ཊ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༣༤༤) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཏཱ་ནི་པི ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ར་ཛ་ན་ཀོ་ལ་མྦནྟི ར་ཛ་ན་ཀུ་ཎྜཾ. ཏ་ཏྠ ར་ཛ་ན་ཀུ་ཎྜནྟི པ་ཀྐ་ར་ཛ་ན་ཊྛ་པ་ན་ཀཾ མ་ཧཱ་གྷ་ཊཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཛ་ན་དོ་ཎི་ཀ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༣༤༤) ཝ་ཙ་ན་ཏོ པཱ་ཏི་ཡ་མྤི པ་ཏྟེ ཙཱི་ཝ་རེ མ་དྡ་ནྟེ ཙཱི་ཝ་ར་སྶ པ་རི་བྷི་ཛྫ་ན་ཏོ ཙཱི་ཝ་ར་ར་ཀྑ་ཎ་ཏྠཾ ར་ཛ་ན་དོ་ཎི་ཀཱ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦཱ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཎ་ས་ནྠ་ར་ཀ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༣༤༤) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཚ་མཱ་ཡ ཙཱི་ཝ་རེ པ་ཏྠ་རི་ཡ་མཱ་ནེ ཙཱི་ཝ་ར་སྶ པཾ་སུ་ཀི་ཏ་ཏྟཱ ཏ་ཏོ ར་ཀྑ་ཎ་ཏྠཾ ཏི་ཎ་ས་ནྠ་རཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙཱི་ཝ་ར་ཝཾ་སཾ ཙཱི་ཝ་ར་ར་ཛྫུ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༣༤༤) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཏི་ཎ་ས་ནྠཱ་ར་ཀེ ཨུ་པ་ཙི་ཀཱ་དཱི་ཧི ཁ་ཛྫ་མཱ་ནེ ཙཱི་ཝ་ར་ཝཾ་སེ ཝཱ ཙཱི་ཝ་ར་ར་ཛྫུ་ཡཱ ཝཱ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཏྠ་རི་ཏ་བྦཾ མ་ཛ྄ཛྷེ་ན ཙཱི་ཝ་རེ ལ་གྒི་ཏེ ར་ཛ་ན་སྶ ཨུ་བྷ་ཏོ ག་ལི༹་ཏ་ཏྟཱ.
‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་ཎྞེ བ་ནྡྷི་ཏུ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༣༤༤) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཀ་ཎྞེ བ་ནྡྷི་ཏ་བྦཾ ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ཀ་ཎྞེ བ་ནྡྷི་ཡ་མཱ་ནེ ཀ་ཎྞ་སྶ ཛི་ཎྞ་ཏྟཱ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་ཎྞ་སུ་ཏྟ་ཀ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༣༤༤) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཀ་ཎྞ་སུ་ཏྟ་ཀེ་ན བ་ནྡྷི་ཏ་བྦཾ ཨེ་ཝཾ བ་ནྡྷ་ནྟེ ར་ཛ་ན་སྶ ཨེ་ཀ་ཏོ ག་ལི༹་ཏ་ཏྟཱ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མྤ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀཾ ས་མྤ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀཾ ར་ཛེ་ཏུཾ, ན ཙ ཨ་ཙྪི་ནྣེ ཐེ་ཝེ པ་ཀྐ་མི་ཏུ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༣༤༤) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཏ་ཐཱ ར་ཛི་ཏ་བྦཾ. ཡཱ་ཝ ར་ཛ་ན་བི་ནྡུ ག་ལི༹་ཏཾ ན ཚི་ཛྫ་ཏི, ཏཱ་ཝ ན ཨ་ཉྙ་ཏྲ ག་ནྟ་བྦཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ད་ཀེ ཨོ་སཱ་རེ་ཏུ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༣༤༤) ཝ་ཙ་ན་ཏོ པ་ཏྠི་ནྣཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨུ་ད་ཀེ ཨོ་སཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ པ་ཏྠི་ནྣནྟི ཨ་ཏི་ར་ཛི་ཏ་ཏྟཱ ཐ་དྡྷཾ. ཨུ་ད་ཀེ ཨོ་སཱ་རེ་ཏུནྟི ཨུ་ད་ཀེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཋ་པེ་ཏུཾ. ར་ཛ་ནེ པ་ན ནི་ཀྑ་ནྟེ ཏཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རཾ མ་དྡི་ཏ་བྦཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་ཎི་ནཱ ཨཱ་ཀོ་ཊེ་ཏུ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༣༤༤) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཕ་རུ་སཾ ཙཱི་ཝ་རཾ པཱ་ཎི་ནཱ ཨཱ་ཀོ་ཊེ་ཏ་བྦཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཙྪི་ནྣ་ཀཱ་ནི ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ་ནི, ཡོ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༣༤༤) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨ་ཙྪི་ནྣ་ཀཱ་ནི ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ད་ནྟ་ཀཱ་སཱ་ཝཱ་ནི ན དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ད་ནྟ་ཀཱ་སཱ་ཝཱ་ནཱིཏི ཨེ་ཀཾ ཝཱ དྭེ ཝཱ ཝཱ་རེ ར་ཛི་ཏྭཱ ད་ནྟ་ཝ་ཎྞཱ་ནི དྷཱ་རེ་ནྟི.