༣༣. ཀ་མྨཱ་ཀ་མྨ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ཐཱ
༢༤༩. ཨེ་ཝཾ ག་རུ་ཀཱ་པ་ཏྟི་ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ཀ་མྨ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ‘‘ཀ་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟི ཨེ་ཏྠ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ས་མ་གྒེ་ན ས་ངྒྷེ་ན ཀ་རཱི་ཡ་ཏེ ཏ་ནྟི ཀ་མྨཾ, ཨ་པ་ལོ་ཀ་ནཱ་དི་ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨཾ. ཨི་ཏ་ར་སྨི་མྤི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ-ཀཱ་རོ ཝུ་དྡྷི་ཨ་ཏྠོ, ན ཝུ་དྡྷི་པྤ་ཏྟཾ ཀ་མྨཾ ཨ་ཀ་མྨཾ. ཀ་མྨ་ཉྩ ཨ་ཀ་མྨ་ཉྩ ཀ་མྨཱ་ཀ་མྨཾ ཝ་ཛྫཱ་ཝ་ཛྫཾ ཝི་ཡ, ཕ་ལཱ་ཕ་ལཾ ཝི་ཡ ཙ. ཏ་ཏྠ ཙ ཀ་མྨནྟི ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨ་ཉ་ཏྟི་ཀ་མྨ་དྭ་ཡཾ. ཨ་ཀ་མྨནྟི ཉ་ཏྟི་དུ་ཏི་ཡ་ཀ་མྨ་ཉ་ཏྟི་ཙ་ཏ་ཨུ་ཏྠ་ཀ་མྨ་དྭ་ཡཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ཀ་མྨནྟི ཙ་ཏཱུ་སུ་པི ཨེ་ཏེ་སུ ལ་ཧུ་ཀ་ཀ་མྨཾ. ཨ་ཀ་མྨནྟི ག་རུ་ཀ་ཀ་མྨཾ. ཀ་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏ་ཏྠ པ་ནཱཏི པ་ཀྑ་ནྟ་ར་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ, ག་རུ་ཀཱ་པ་ཏྟི་ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ཐཱ་པ་ཀྑ་ཏོ ཨ་ཉྙོ ཀ་མྨཱ་ཀ་མྨ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ཐཱ་པ་ཀྑོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི ཝཱ མ་ཡཱ ཝུ་ཙྩ་ཏེ་ཏི ཝཱ ཨ་ཏྠོ.
ཙ་ཏྟཱ་རི ཀ་མྨཱ་ནཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཙ་ཏྟཱ་རཱིཏི པ་རི་ཙྪེ་ད་ནི་ད་སྶ་ནཾ. ཏེ་ན ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨཱ་ནི ནཱ་མ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨེ་ཝ ཧོ་ནྟི, ན ཨི་ཏོ ཨཱུ་ནཱ་དྷི་ཀཱ་ནཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཀ་མྨཱ་ནཱིཏི པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ཀ་མྨ་ནི་ད་སྶ་ནཾ. ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ཀ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་དྡེ་ས་ཀ་ཐ་ནཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་པ་ལོ་ཀཱི་ཡ་ཏེ ཨཱ་ཡཱ་ཙཱི་ཡ་ཏེ ཨ་པ་ལོ་ཀ་ནཾ, ཨ་པ་པུ་བྦ་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ ཨཱ་ཡཱ་ཙ་ན་ཏྠེ, ཡུ་པ་ཙྩ་ཡོ བྷཱ་ཝ་ཏྠ་ཝཱ་ཙ་ཀོ. ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཝ་སེ་ན ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཀ་མྨཾ ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨཾ, སཱི་མ་ཊྛ་ཀ་ས་ངྒྷཾ ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ས་ངྒྷཱ་ནུ་མ་ཏི་ཡཱ ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཀ་མྨཾ. ཉཱ་པ་ནཱ ཉ་ཏྟི, ས་ངྒྷ་སྶ ཛཱ་ནཱ་པ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཉ་ཏྟི་ཡཱ ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཀ་མྨཾ ཉ་ཏྟི་ཀ་མྨཾ, ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ནཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ སུ་དྡྷ་ཉ་ཏྟི་ཡཱ་ཡེ་ཝ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀ་མྨཾ. དྭི་ནྣཾ པཱུ་ར་ཎཱི དུ་ཏི་ཡཱ, ཉ་ཏྟི དུ་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཏ་སྶ ཀ་མྨ་སྶཱ་ཏི ཉ་ཏྟི་དུ་ཏི་ཡཾ, ཉ་ཏྟི་དུ་ཏི་ཡ་ཉྩ ཏཾ ཀ་མྨ་ཉྩཱ་ཏི ཉ་ཏྟི་དུ་ཏི་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཨེ་ཀཱ་ཡ ཉ་ཏྟི་ཡཱ ཨེ་ཀཱ་ཡ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀ་མྨཾ. ཙ་ཏུ་ནྣཾ པཱུ་ར་ཎཱི ཙ་ཏུ་ཏྠཱི, ཉ་ཏྟི ཙ་ཏུ་ཏྠཱི ཨེ་ཏ་སྶ ཀ་མྨ་སྶཱ་ཏི ཉ་ཏྟི་ཙ་ཏུ་ཏྠཾ, ཉ་ཏྟི་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཉྩ ཏཾ ཀ་མྨ་ཉྩཱ་ཏི ཉ་ཏྟི་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཀ་མྨཾ, ཨེ་ཀཱ་ཡ ཉ་ཏྟི་ཡཱ ཏཱི་ཧི ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ནཱ་ཧི ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀ་མྨཾ. ཏེ་ན ཝ་ཀྑ་ཏི ‘‘ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ སཱི་མ་ཊྛ་ཀ་ས་ངྒྷཾ སོ་དྷེ་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏྟཱ་རི ཀ་མྨཱ་ནི ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ པ་རི་ཝཱ་རེ (པ་རི. ༤༨༢ ཨཱ་ད་ཡོ) ཀ་མྨ་ཝ་གྒེ ཨཱ་ག་ཏ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཏེ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཝི་པ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏུཾ ‘‘ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཀ་མྨཱ་ནི ཀ་ཏི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཝི་པ་ཛྫ་ནྟི? པ་ཉྩ་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཝི་པ་ཛྫ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཝ་ཏྠུ་ཏོཏི ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨ་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཏོ. ཉ་ཏྟི་ཏོ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ན་ཏོཏི དྭེ་པི ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ་མེ་ཝ. སཱི་མ་ཏོཏི ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎ་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏ་བ་དྡྷ་སཱི་མ་ཏོ. པ་རི་ས་ཏོཏི ཀ་མྨ་པྤ་ཏྟ་ཚ་ནྡཱ་ར་ཧ་བྷཱུ་ཏ་ཀཱ་ར་ཀ་ས་ངྒྷ་ཏོ. ཏཱ་ནི་ཡེ་ཝ ཧི པ་ཉྩ ས་བྦེ་སཾ ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨཱ་ནཾ ཝི་པ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི ཧོ་ནྟི.
ཏ་ཏོ ཏཾ ཀ་མྨ་ཝི་པ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏཾ ཝ་ཏྠུཾ པཱ་ལི༹་ན་ཡེ་ན ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏུཾ ‘‘ས་མྨུ་ཁཱ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཀ་མྨཾ ཨ་ས་མྨུ་ཁཱ ཀ་རོ་ཏི, ཝ་ཏྠུ་ཝི་པ་ནྣཾ ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨ’’ནྟྱཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ས་མྨུ་ཁཱ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ པ་ཊི་པུ་ཙྪཱ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ནྟི ཨི་མེ་སཾ ཏི་ཎྞཾ ཨ་ཏ་ཐཱ་ཀ་ར་ཎེ་ན, ས་ཏི་ཝི་ན་ཡོ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡོ ཏ་སྶ་པཱ་པི་ཡ་སི་ཀཱ ཏ་ཛྫ་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨཾ ནི་ཡ་ས་ཀ་མྨཾ པ་བྦཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨཾ པ་ཊི་སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་ཀ་མྨཾ ཨུ་ཀྑེ་པ་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨཾ པ་རི་ཝཱ་སོ མཱུ་ལཱ་ཡ་པ་ཊི་ཀ་སྶ་ནཱ མཱ་ན་ཏྟཾ ཨ་བྦྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ད་ནྟི ཨི་མེ་སཾ ཏེ་ར་ས་ཀ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཀ་མྨཱ་ར་ཧ་སྶ ཨ་ཉྙ་ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎེ་ན, ཨུ་པོ་ས་ཐོ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཏི ཨི་མེ་སཾ དྭི་ནྣཾ ཨ་དི་ཝ་སེ ཀ་ར་ཎེ་ན, པ་ཎྜ་ཀོ ཐེ་ཡྻ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀོ ཏི་ཏྠི་ཡ་པ་ཀྐ་ནྟ་ཀོ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏོ མཱ་ཏུ་གྷཱ་ཏ་ཀོ པི་ཏུ་གྷཱ་ཏ་ཀོ ཨ་ར་ཧ་ནྟ་གྷཱ་ཏ་ཀོ ལོ་ཧི་ཏུ་པྤཱ་ད་ཀོ ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཀོ བྷི་ཀྑུ་ནི་དཱུ་ས་ཀོ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྱ་ཉྫ་ན་ཀོ ཨཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶོ ཨ་ནྟི་མ་ཝ་ཏྠུ་ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣ་པུ་བྦོ་ཏི ཨི་མེ་སཾ ཏེ་ར་ས་ནྣཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཨི་ཏི ཨི་མཱ་ནི ཨེ་ཀ་ཏིཾ་ས ཀ་མྨཱ་ནི ཝ་ཏྠུ་ཝི་པ་ནྣཾ ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨཾ ཧོ་ཏི. ཉ་ཏྟི་ཏོ པ་ཉྩ, ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ན་ཏོ པ་ཉྩཱ་ཏི ཨི་མཱ་ནི ད་ས ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི ཨ་ནྟོ་ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ་མེ་ཝ ལ་བྷ་ནྟི, སཱི་མ་ཏོ ཨེ་ཀཱ་ད་ས ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི སཱི་མཱ་ས་མྨུ་ཏི་ཝ་སེ་ན ལ་བྷ་ནྟི, པ་རི་ས་ཏོ དྭཱ་ད་ས ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི ཙ་ཏུ་ཝ་གྒ་པ་ཉྩ་ཝ་གྒ་ད་ས་ཝ་གྒ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་གྒ་ས་ངྑཱ་ཏེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ངྒྷེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ཀ་མྨ་པ་ཏྟ་ཚ་ནྡཱ་ར་ཧ་ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནཾ ཏི་ཎྞཾ ཏི་ཎྞཾ ས་ངྒྷཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ལ་བྷ་ནྟཱི་ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཀ་མྨ་ཝི་པ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི ད་སྶེ་ཏྭཱ པུ་ན ཙ་ཏུ་ཝ་གྒ་ས་ངྒྷཱ་དཱི་སུ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝི་སེ་ས་ནཱ་མཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཙ་ཏུ་ཝ་གྒ་ཀ་ར་ཎེ ཀ་མྨེ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ.
༢༥༠. ཏ་ཏོ པ་རཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཋཱ་ནཾ ས་ངྑེ་པ་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏི ཋཱ་ནཱ་ནི ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་མྤི སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ.
༢༥༡. ཏ་ཏོ ཏཱ་ནི་ཡེ་ཝ ཀ་མྨཱ་ནི ཏེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ པ་ཝ་ཏྟཱ་ནི ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ པ་ཀཱ་སེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ‘‘ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ པཱ་ལི༹་ན་ཡོ. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཏ་སྶཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཙ་ཏཱུ་སུ ཀ་མྨེ་སུ ཀ་ཏ་མཾ ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨཾ ནཱ་མཱ་ཏི པུ་ཙྪཱ་ཡཾ ཏཾ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨཾ ནཱ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ སཱི་མ་ཊྛ་ཀ་ས་ངྒྷཾ སོ་དྷེ་ཏྭཱཏི ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་ས་ངྑཱ་ཏ་མ་ཧཱ་སཱི་མ་ཊྛ་ཀཾ ས་ངྒྷཾ སོ་དྷེ་ཏྭཱ. ན ཧི ཁ་ཎྜ་སཱི་མཱ་ཡ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏེ ས་ངྒྷེ སོ་དྷེ་ཏ་བྦ་ཀི་ཙྩཾ ཨ་ཏྠི, ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་སཱི་མཱ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་སཱི་མཱ་ཡ པ་ན ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏྟཱ བ་ཧཱུ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ན་ཏྟཱ ས་མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ཏྠཾ སོ་དྷེ་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི. ཚ་ནྡཱ་ར་ཧཱ་ནཾ ཚ་ནྡཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱཏི ཏི་སྶཾ སཱི་མཱ་ཡཾ ཙ་ཏུ་ཝ་གྒཱ་དི་ག་ཎཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠ་པཱ་སཾ ཨ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཋི་ཏེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨ་ཉྙེ་སཾ ཧ་ཏྠ་པཱ་སཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་ནཾ པ་ཀ་ཏ་ཏྟ་བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཚ་ནྡཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི ‘‘ཙ་ཏུ་ཝ་གྒ་ཀ་ར་ཎེ ཀ་མྨེ ཙ་ཏྟཱ་རོ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཀ་མྨ་པྤ་ཏྟཱ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ པ་ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཚ་ནྡཱ་ར་ཧཱ’’ཏི (པ་རི. ༤༩༧). ས་མ་གྒ་སྶ ས་ངྒྷ་སྶ ཨ་ནུ་མ་ཏི་ཡཱཏི ཚ་ནྡ་སྶ ཨཱ་ཧ་རི་ཏ་ཏྟཱ ཧ་ཏྠ་པཱ་སཾ ཨཱ་ག་ཏཱ་པི ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་པི ས་བྦེ བྷི་ཀྑཱུ ས་མ་གྒཱ་ཡེ་ཝ ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ས་མ་གྒ་སྶ ས་ངྒྷ་སྶ ཨ་ནུ་མ་ཏི་ཡཱ. ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ སཱ་ཝེ་ཏྭཱཏི ‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཾ ཨ་བྷ་ཎི་ཏྭཱ ‘‘རུ་ཙྩ་ཏི ས་ངྒྷ་སྶ. དུ་ཏི་ཡ་མྤི…པེ… ཏ་ཏི་ཡ་མྤི རུ་ཙྩ་ཏི ས་ངྒྷ་སྶཱ’’ཏི ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ སཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀ་མྨཾ ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝཱཏི ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ. ཨི་མི་ནཱ ‘‘སཱི་མ་ཊྛ་ཀ་ས་ངྒྷཾ སོ་དྷེ་ཏྭཱ, ཚ་ནྡཱ་ར་ཧཱ་ནཾ ཚ་ནྡཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ’’ཏི ཨི་དཾ དྭ་ཡཾ ཨ་ཏི་དི་ས་ཏི. ཨི་ཏ་རེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཏ་ཏྠ ཏེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཀ་མྨེ་སུ ཀིཾ ཨ་ཉྙ་ཀ་མྨཾ ཨི་ཏ་ར་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཀཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ཙོ་ད་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཏྲ’’ཨི་ཙྩཱ་དི. ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏུ, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ས་བྦ་མྤི ཀ་མྨཾ ཨ་ཉྙ་ཝ་སེ་ན ཀ་ཏྟ་བྦ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཉ་ཏྟི་དུ་ཏི་ཡ་ཀ་མྨཾ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ པ་ན-ས་དྡོ ཝི་སེ་ས་ཏྠ་ཛོ་ཏ་ཀོ, ཉ་ཏྟི་དུ་ཏི་ཡ་ཀ་མྨེ པ་ན ཝི་སེ་སོ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་ཏོ པ་རཱ་ནི སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ་ནེ་ཝ. པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ་མེ་ཝ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ་ནྟི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཧཱ་ར་ས་མྦ་ནྡྷོ. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀྑ་ར་པ་རི་ཧཱི་ནཱ་དཱི་སུ ས་ནྟེ་སུ ཀ་མྨ་ཀོ་པོ སི་ཡཱ་ཏི ཙོ་ད་ནཾ མ་ན་སི ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ཙེ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ཨ་ཀྑ་ར་པ་རི་ཧཱི་ནནྟི ‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ སུ-ཀཱ་ར ཎཱ-ཀཱ་ར ཏུ-ཀཱ་རཱ་དཱི་ནཾ བྷ་སྶ་ནཾ. པ་ད་པ་རི་ཧཱི་ནནྟི སུ་ཎཱ་ཏཱུ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཝི་བྷ་ཏྱ་ནྟ་པ་དཱ་ནཾ བྷ་སྶ་ནཾ. དུ་རུ་ཏྟ་པ་དཾ པ་ན ཨུ་པ་རི ཝ་ཀྑ་ཏི.
ཨི་དཱ་ནི པུ་ན་པྤུ་ན་ཝ་ཙ་ནེ པ་ཡོ་ཛ་ནཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨི་དཾ ཨ་ཀུ་པྤ་ཀ་མྨེ ད་ལ༹ྷི་ཀ་མྨཾ ཧོ་ཏི, ཀུ་པྤ་ཀ་མྨེ ཀ་མྨཾ ཧུ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨི་དནྟི ཨི་དཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཝུ་ཏྟ་ཀ་མྨཾ. ཨ་ཀུ་པྤ་ཀ་མྨེཏི ཨ་ཀུ་པྤེ ཋཱ་ནཱ་ར་ཧེ པུ་རེ་ཀ་ཏ་ཀ་མྨེ. ད་ལ༹ྷི་ཀ་མྨཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཐི་ར་ཏ་ར་ཀ་མྨཾ ཧོ་ཏི ཨེ་ཀཱ་ཡ ར་ཛྫུ་ཡཱ བ་ནྡྷི་ཏ་བྦ་བྷཱ་རེ དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡཱ་དི་ར་ཛྫཱུ་ཧི བ་ནྡྷ་ནཾ ཝི་ཡ. ཀུ་པྤ་ཀ་མྨེཏི ཨ་ཀྑ་ར་པ་རི་ཧཱི་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཀུ་པྤེ ཨ་ཊྛཱ་ནཱ་ར་ཧེ པུ་རེ་ཀ་ཏ་ཀ་མྨེ. ཀ་མྨཾ ཧུ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏཱིཏི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཝུ་ཏྟེ ས་ཏི ཏེ་སཾ ཨ་ཀྑ་ར་པ་རི་ཧཱི་ནཱ་དཱི་ནཾ སོ་དྷི་ཏ་ཏྟཱ པ་རི་སུ་དྡྷ་ཀ་མྨཾ ཧུ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཨ་ཀུ་པྤ་ཀ་མྨེ ཀུ་པྤ་ཀ་མྨེཏི ཝཱ བྷཱ་ཝེ་ན་བྷཱ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏྠེ བྷུ་མྨ་ཝ་ཙ་ནཾ. པུ་རེ་ཏ་རཾ ཀ་ཏ་ཀ་མྨ་སྨིཾ ཨ་ཀུ་པྤ་ཀ་མྨེ ས་ཏི པ་ཙྪཱ ཨི་དཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཝུ་ཏྟ་ཀ་མྨཾ ད་ལ༹ྷི་ཀ་མྨཾ ཧོ་ཏི, པུ་རེ་ཀ་ཏ་ཀ་མྨ་སྨིཾ ཀུ་པྤ་ཀ་མྨེ ས་ཏི ཨི་དཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཝུ་ཏྟ་ཀ་མྨཾ ཨ་ཀུ་པྤཾ ཋཱ་ནཱ་ར་ཧཾ པ་རི་སུ་དྡྷ་ཀ་མྨཾ ཧུ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི. ཨི་མཾ པཱ་ཋཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝ་རཱ ཨེ་ཀ་པུ་གྒ་ལ་མྤི ཨ་ནེ་ཀ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ད་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཀ་སྨཱ པ་ན ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ལ་ཛྫཱི་པེ་ས་ལ་བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་སི་ཀྑཱ་ཀཱ་མ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ སི་ཀྑཾ ག་ཎྷ་ནྟཱི་ཏི? ན ཏེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀཱ ལ་དྡྷ་སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཨ་ཉྙཾ ག་ཎྷ་ནྟི, ཨ་ཐ ཁོ ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝ ས་དྡྷིཾ དི་གུ་ཎ་ཏི་གུ་ཎཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི པུ་རི་མ་སི་ཀྑཱ་ཡ ཨ་ས་དྡ་ཧ་ནྟཱ་ཡེ་ཝ ཀ་རེ་ཡྻུཾ, ནོ ས་དྡ་ཧ་ནྟཱ་ཏི? ནོ ཨ་ས་དྡ་ཧ་ནྟཱ, ས་དྡ་ཧ་ནྟཱ་པི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ པུ་ན་པྤུ་ན་ཀ་ར་ཎེ ཡུ་ཏྟི་ཏོ་པི ཨཱ་ག་མ་ཏོ་པི ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟཱ ཨཱ་ནི་སཾ་ས་མེ་ཝ པ་སྶ་ནྟཱ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི.
ཀ་ཐཾ ཡུ་ཏྟི་ཏོ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ པ་སྶ་ནྟི? ཡ་ཐཱ ཧི ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་སི་ཏྟ་མྤི རཱ་ཛཱ་ནཾ པུ་ན་པྤུ་ནཱ་བྷི་སི་ཉྩ་ནེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ན པ་སྶ་ནྟི, ཨ་ཐ ཁོ ཨ་བྷི་སེ་ཀཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན རཱ་ཛི་དྡྷི་པྤ་ཏྟ་ཏཱ་དཱི་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཨཱ་ནི་སཾ་ས་མེ་ཝ པ་སྶ་ནྟི, ཡ་ཐཱ ཙ སཱ་ས་ནེ ཙེ་ཏི་ཡཾ ཝཱ པ་ཊི་མཾ ཝཱ ནི་ཊྛི་ཏ་ས་བྦ་ཀི་ཙྩཾ ‘‘ཨ་ནེ་ཀ་ཛཱ་ཏི་སཾ་སཱ་ར’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ཧི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝ་ཙ་ནེ་ཧི ཨ་བྷི་སེ་ཀ་མ་ངྒ་ལཾ ཀ་རོ་ནྟཱ་པི པུ་ན་པྤུ་ན་ཀ་ར་ཎེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟཱ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཏ་རཾ མ་ཧི་དྡྷི་ཀ་ཏཱ་མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཏཱ་དི་ཨཱ་ནི་སཾ་ས་མེ་ཝ པ་སྶ་ནྟཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟི་ཡེ་ཝ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཀ་ཏ་ཨུ་པ་ས་མྤ་ད་ཀ་མྨཾ བྷི་ཀྑུཾ པུ་ན་དེ་ཝ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་བྷ་ཎ་ནེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟཱ པུ་བྦེ ཀ་ཏ་ཀ་མྨ་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ཉྩ་སུ ཨ་ངྒེ་སུ ཨེ་ཀ་སྨི་མྤི ཨ་ངྒེ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞེ ས་ཏི ཀ་མྨ་ཀོ་པ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཨི་དཱ་ནི ཀ་ཏ་ཀ་མྨེ་ན པ་རི་པུ་ཎྞ་ཨ་ངྒེ ས་ཏི ཀ་མྨ་ས་མྤ་ཏྟི་ས་མྦྷ་ཝ་ཉྩ པུ་བྦེ་ཝ ཀ་མྨ་ས་མྤ་ཏྟི་ས་མྦྷ་ཝེ་པི ད་ལ༹ྷི་ཀ་མྨ་ཐི་ར་ཏ་ར་ས་མྦྷ་ཝ་ཉྩ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ པ་སྶ་ནྟཱ ཀ་རོ་ནྟི. ཀ་ཐཾ ཨཱ་ག་མ་ཏོ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ པ་སྶ་ནྟི? ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་པ་རི་ཝཱ་ར་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་པཱ་ཋ་ཝི་ན་ཡ་ས་ངྒ་ཧ་པཱ་ཋེ་སུ དུ་རུ་ཏྟ་པ་ད་སྶ སོ་དྷ་ན་ཏྠཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཝ་ཏྟ་བྦ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎ་ན་ཡེ་ན ཝ་ཙ་ན་ཏོ. སེ་ས་ཉ་ཏྟི་དོ་ས་ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ན་དོ་སཱ་ན་ཉྩ ཝ་ཏྠུ་ཝི་པ་ཏྟི་སཱི་མ་ཝི་པ་ཏྟི་པ་རི་ས་ཝི་པ་ཏྟི་དོ་སཱ་ན་ཉྩ སོ་དྷ་ནཾ ད་སྶི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ ཙ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨ་ཡ་མྤི པ་ཙྪི་མ་པཱ་ཋོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟོ. ཏ་སྶ་ཏྠོ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟོ་ཝ. ཨི་ཏི པུ་བྦེ ཀ་ཏ་ཀ་མྨ་སྶ ཀོ་པ་ས་མྦྷ་ཝེ་པི ཨི་དཱ་ནི ཀ་ཏ་ཀ་མྨེ་ན ས་མྤ་ཛྫ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ཨཱ་ག་མ་ཏོ པ་སྶ་ནྟཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
ཀེ་ཙི པ་ན ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ ཨི་མཾ ‘‘པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི པཱ་ཋཾ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ པ་ཋ་མ་ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ དུ་རུ་ཏྟ་སོ་དྷ་ན་ཏྠཾ ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ན ཙི་ར་ཀཱ་ལེ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏ་དེ་ཏཾ ཝ་ཙ་ནཾ ནེ་ཝ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏཾ, ན ཊཱི་ཀཱ་དཱི་སུ ཝི་ནི་ཙྪི་ཏཾ, ཏེ་སཾ མ་ཏི་མ་ཏྟ་མེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་པི་ཙ ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཝ་ཙ་ན་ཏོ་པི ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཝ་ཙ་ནཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཾ. ཏ་སྨི་ཉྷི ཀཱ་ལེ པུ་ན་པྤུ་ནཾ བྷ་ཎ་ནེ ཉ་ཏྟི་དོ་ས་ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ན་དོ་སཱ་ནི པ་ཙྪི་མ་བྷ་ཎ་ནེ སུ་ཊྛུ བྷ་ཎ་ནྟོ སོ་དྷེ་ཏུཾ ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ, ན ཝ་ཏྠུ་ཝི་པ་ཏྟི་སཱི་མ་ཝི་པ་ཏྟི་པ་རི་ས་ཝི་པ་ཏྟི་དོ་སཱ་ནི. ཏ་སྨི་ཉྷི ཁ་ཎེ ཏ་མེ་ཝ ཝ་ཏྠུ, སཱ ཨེ་ཝ སཱི་མཱ, སཱ ཨེ་ཝ པ་རི་སཱ, ཏ་སྨཱ ཏཱ་ནི པུ་ན་པྤུ་ན་ཝ་ཙ་ནེ་ན སོ་དྷེ་ཏུ་མ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཀ་རོ་ནྟོ པ་ན པུ་བྦེ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝ་ཏྠུ་ཝི་པ་ཏྟི་བྷཱུ་ཏེ་པི ཨི་དཱ་ནི པ་རི་པུ་ཎྞ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶ་ཏྟཱ ཝ་ཏྠུ་ས་མྤ་ཏྟི ཧོ་ཏི, པུ་བྦེ སཱི་མ་ས་ངྐ་རཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན སཱི་མ་ཝི་པ་ཏྟི་ས་མྦྷ་ཝེ་པི ཨི་དཱ་ནི ཏ་ད་བྷཱ་ཝ་ཏྠཱ་ཡ སུ་ཊྛུ སོ་དྷི་ཏ་ཏྟཱ སཱི་མ་ས་མྤ་ཏྟི ཧོ་ཏི, པུ་བྦེ ཝ་གྒ་ཀ་མྨཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་རི་ས་ཝི་པ་ཏྟི་ས་མྦྷ་ཝེ་པི ཨི་དཱ་ནི ཏ་ད་བྷཱ་ཝ་ཏྠཱ་ཡ སུ་ཊྛུ སོ་དྷི་ཏ་ཏྟཱ པ་རི་ས་ས་མྤ་ཏྟི ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩ ཝི་པ་ཏྟི་ཡོ སོ་དྷེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཏུཾ ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏོ པ་ཋ་མ་ཀཱ་ལེ པུ་ན་པྤུ་ནཾ བྷ་ཎ་ན་ཏོ་པི ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ བྷ་ཎ་ནཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་ས་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ད་སི་ཀྑཱ་ཡ ད་ཧ་རོ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི? ན བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཀ་སྨཱ? པོ་རཱ་ཎ་སི་ཀྑཾ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཀྑི་ཏྭཱ ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཏྟཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི པུ་རེ་ཀ་ཏ་ཀ་མྨ་སྶ ས་མྤ་ཛྫ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཏི་ཊྛ་ནྟེ ས་ཏི ཏཱ་ཡ ཋི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ད་ཧ་རོ སི་ཡཱ. པུ་རི་མ་ཀ་མྨ་སྶ ཨ་ས་མྤ་ཛྫ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཨི་དཱ་ནི ཀ་ཏ་ཀ་མྨེ་ཡེ་ཝ ཨུ་པ་ས་མྤ་ད་བྷཱ་ཝེ་ན ཏི་ཊྛ་ནྟེ ས་ཏི ཀ་སྨཱ ད་ཧ་རོ ན བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི? ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ད་ཧ་རོ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཨེ་ཝཾ ད་ཧ་རོ ས་མཱ་ནོ པུ་རི་མ་སི་ཀྑཱ་ཡ ཝ་སྶཾ ག་ཎེ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཌྜྷཾ ཝ་ནྡ་ནཱ་དཱི་ནི ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནྟོ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི? ཨེ་ཝཾ པུ་རི་མ་སི་ཀྑཱ་ཡ ཨ་ཊྛི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཙྪི་མ་སི་ཀྑཱ་ཡ ཨེ་ཝ ལ་དྡྷུ་པ་ས་མྤ་ད་བྷཱ་ཝཾ ཏ་ཐ་ཏོ ཛཱ་ན་ནྟོ ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟོ སཱ་ཝ་ཛྫོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ པ་ན ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ‘‘པུ་རི་མ་སི་ཀྑཱ་ཡ་མེ་ཝ ཋི་ཏོ’’ཏི མ་ཉྙི་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་ན་ཝ་ཛྫོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀ་ཐཾ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཙེ? ‘‘ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶཾ པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ཉྙཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, པུ་གྒ་ལོ པ་ན ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ་ཝ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན སོ ད་ས་ཝ་སྶ་ཙྩ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙཾ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏི, ཏཾ ཙེ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ག་ཎོ པཱུ་ར་ཏི, སཱུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ. སོ་པི ཙ ཡཱ་ཝ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏཱ་ཝ་སྶ ནེ་ཝ ས་གྒ་ནྟ་རཱ་ཡོ, ན མོ་ཀྑ་ནྟ་རཱ་ཡོ. ཉ་ཏྭཱ པ་ན པུ་ན ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫི་ཏ་བྦ’’ནྟི ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ་ཡཾ (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༤༠༦) ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྠུ་ཝི་པ་ནྣ་ཏྟཱ ཀ་མྨ་ཀོ་པ་ཏོ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ བྷ་ཝི་ཏུཾ ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ པུ་ན ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ་ནེ་ན ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་བྷཱུ་ཏ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན སཱི་མ་ཝི་པ་ནྣ་པ་ཨ་ས་ཝི་པ་ནྣ་ཉ་ཏྟི་ཝི་པ་ནྣ་ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ན་ཝི་པ་ནྣ་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ ཀ་མྨ་ཀོ་པ་ཏོ པུ་བྦེ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་བྷཱུ་ཏཾ པུ་གྒ་ལ་མྤི ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཝུ་ཌྜྷི་པྤ་ཏྟི་ཀཱ་ལེ་པི པ་ཉྩ ཝི་པ་ཏྟི་དོ་སཱ་ནི སོ་དྷེ་ཏྭཱ པུ་ན ཨུ་པ་ས་མྤ་ད་ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. སོ་པི པུ་གྒ་ལོ པུ་བྦ་ཀ་མྨ་ཀཱ་ལེ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ ཧུ་ཏྭཱ་པི ཨ་པ་ར་ཀ་མྨ་ཀཱ་ལེ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ.
ཨེ་ཀ་ཙྩེ པ་ན བྷི་ཀྑཱུ པོ་རཱ་ཎ་སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ན་ཝ་སི་ཀྑ་མེ་ཝ ག་ཎྷིཾ་སུ, ཏེ པ་ན བྷི་ཀྑཱུ ན་ཝ་སི་ཀྑཱ་ཝ་སེ་ན ད་ཧ་རཱ་ཝ བྷ་ཝ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཀ་ར་ཎ་ཉྩ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ གུ་ཎ་ཝི་སི་ཊྛཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ན་ཝ་ཀ་ཏ་རཾ བྷི་ཀྑུཾ དི་སྭཱ ཏ་སྨིཾ པུ་གྒ་ལེ པ་ཡི་རུ་པཱ་སི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་རཾ ཀཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ད་ཧ་རཾ ཀཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧུ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་གཱ་ར་ཝེ་ན ཀ་རོ་ནྟོ ཡུ་ཏྟོ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཨ་ཐ པ་ན སི་ཀྑཱ་ས་མྤ་ནྣཾ ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ ཨེ་ཝཾ ཀ་རེ་ཡྻ, སི་ཀྑཱ ནཱ་མ པ་ཉྩ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ ས་ཏི ས་མྤ་ཛྫ་ཏི, སཱི་ལ་ཝི་སུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཡ་དི པུ་རི་མ་སི་ཀྑཱ ཨ་ཊྛི་ཏཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ, པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ན་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི, ས་ཡ་མེ་ཝ པ་ཏི་ཏཱ ཧོ་ཏི. པུ་རི་མ་སི་ཀྑཱ་ཡ ཋི་ཏཱ་ཡ ས་ཏི ཝི་བྦྷ་མི་ཏུ་ཀཱ་མོ་ཡེ་ཝ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ན བྷི་ཀྑུ་བྷ་ཝི་ཏུ་ཀཱ་མོ, སོ པ་ན ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལ་མེ་ཝ པ་རི་སུ་དྡྷཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ཏ་སྨཱ པོ་རཱ་ཎ་སི་ཀྑཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ ཨ་ཡུ་ཏྟཾ ཝི་ཡ དི་སྶ་ཏི. ཏ་ཏོ པོ་རཱ་ཎ་སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ན་ཝ་སི་ཀྑཱ་ག་ཧ་ཎ་ཏོ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཀ་ར་ཎཾ་ཡེ་ཝ ཡུ་ཏྟ་ཏ་རཾ དི་སྶ་ཏི. ཀ་སྨཱ? པོ་རཱ་ཎ་སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ན་ཝ་སི་ཀྑཱ་ག་ཧ་ཎེ པུ་རི་མ་ཀ་མྨཾ ཨ་ས་མྤ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་ཙྪི་མ་ཀ་མྨ་ས་མྤ་ཛྫ་ནེ ས་ཏི ཀི་ཉྩཱ་པི པུ་རི་མ་སི་ཀྑཱ ན་ཏྠི, ཡཱ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏ་བྦཱ, ཏ་ཐཱ་པི ན་ཝ་སི་ཀྑཱ་ཡ ས་མྤ་ཛྫི་ཏ་ཏྟཱ དོ་སོ ན་ཏྠི, ད་ཧ་ར་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྟོ་པི ཡུ་ཏྟ་རཱུ་པོ་ཡེ་ཝ.
ཡ་དི པུ་རི་མ་ཀ་མྨ་མྤི པ་ཙྪི་མ་ཀ་མྨ་མྤི ས་མྤ་ཛྫ་ཏི་ཡེ་ཝ, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི པུ་རི་མ་སི་ཀྑཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ ནི་ར་ཏྠ་ཀཾ. པ་ཙྪི་མ་སི་ཀྑཱ་ཡ ཋི་ཏོ་པི ད་ཧ་ར་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་ཡུ་ཏྟ་རཱུ་པོ. ཡ་དི པ་ན པུ་རི་མ་ཀ་མྨ་མེ་ཝ ས་མྤ་ཛྫ་ཏི, ན པ་ཙྪི་མ་ཀ་མྨཾ, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི པུ་བྦེ ཋི་ཏ་པོ་རཱ་ཎ་སི་ཀྑཱ་པི པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནེ་ན པ་ཏི་ཏཱ. པ་ཙྪི་མ་སི་ཀྑཱ་པི པ་ཙྪི་མ་ཀ་མྨ་སྶ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཝི་པ་ཏྟཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ཡོ་ག་ཏོ ན ས་མྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྨཱ པུ་རི་མ་སི་ཀྑཱ་ཡ ཙ པ་ཏི་ཏ་ཏྟཱ པ་ཙྪི་མ་སི་ཀྑཱ་ཡ ཙ ཨ་ལ་དྡྷ་ཏྟཱ ཨུ་བྷ་ཏོ བྷ་ཊྛ་ཏྟཱ ཨ་ཡུ་ཏྟོ་ཝ ཧོ་ཏི. པོ་རཱ་ཎ་སི་ཀྑཾ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ན་ཝ་སི་ཀྑཱ་ག་ཧ་ཎེ པ་ན ས་ཏི པུ་རི་མ་ཀ་མྨཾ ས་མྤ་ནྣཾ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཙྪི་མ་ཀ་མྨཾ ཨ་ས་མྤ་ནྣཾ ཧོ་ནྟ་མྤི པུ་རི་མ་སི་ཀྑཱ་ཡ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ་ཡེ་ཝ, པུ་རི་མཾ ཨ་ས་མྤ་ནྣཾ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཙྪི་མཾ ས་མྤ་ནྣ་མྤི པ་ཙྪི་མ་སི་ཀྑཱ་ཡ ཋི་ཏོ ཨེ་ཝ. པུ་རི་མ་པ་ཙྪི་མ་ཀ་མྨ་དྭ་ཡ་མྤི པ་ཉྩ་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མྤ་ནྣ་མྤི ད་ལ༹ྷི་ཀ་མྨ་ཐི་ར་ཏ་ར་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ པུ་རི་མ་སི་ཀྑཱ་ཡ ཋི་ཏོ་ཡེ་ཝ སོ བྷི་ཀྑུ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ པུ་རི་མ་སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ན་ཝ་སི་ཀྑཱ་ག་ཧ་ཎ་ཏོ པུ་རི་མ་སི་ཀྑཾ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ན་ཝ་སི་ཀྑཱ་ག་ཧ་ཎཾ ཡུ་ཏྟ་ཏ་རཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
ཨི་མཾ པ་ན པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ཝཱ་དཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟཱ ཨ་ཉྙེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ ཨ་ནེ་ཀ་པྤ་ཀཱ་རཾ ཨ་ནི་ཙྪི་ཏ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟི. ཀ་ཐཾ? ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཐེ་རཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟི ‘‘ཀིཾ ཨི་མེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་པྤ་ཏྟཾ བྷི་ཀྑུཾ པུ་ན སི་ཀྑཱ་ཡ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སྶཱ་མཱ་ཏི མ་ཉྙ་ནྟཱི’’ཏི. ཏེ ཐེ་རཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཾ བྷ་ཎ་ནྟེ བྷི་ཀྑཱུ དི་སྭཱ ‘‘ཨི་མེ བྷི་ཀྑཱུ ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ. ཨེ་ཀ་ཙྩེ པ་ན ཐེ་རཱ ‘‘ཀ་སྨཱ ཨི་མེ བྷི་ཀྑཱུ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ཨ་ས་ནི ཨེ་ཀ་ཝཱ་ར་མེ་ཝ པ་ཏ་ནྟཱི ས་ཏྟེ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡཾ པཱ་པེ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་ཎཱ་བྷཱུ་ཏཱ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ ཨེ་ཀ་ཝཱ་རཾ བྷ་ཎ་མཱ་ནཱ ཀ་མྨཾ སི་ཛ྄ཛྷཱ་པེ་ཏི, ན ཨ་ནེ་ཀ་ཝཱ་ར’’ནྟི, ཏེ་པི ‘‘ཀ་མྨ་སི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏྠཱ་ཡ པུ་ན་པྤུ་ནཾ བྷ་ཎ་ནྟཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ. བ་ཧ་ཝོ པ་ན བྷི་ཀྑཱུ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟེ དི་སྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟི ‘‘ཨི་མེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ཧི དི་ནྣ་སི་ཀྑཾ ཨ་ས་དྡ་ཧ་ནྟཱ ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་གུ་ཎཱ་པ་རཱ་དྷ་ཀཱ ཨེ་ཏེ ས་མ་ཎཱ’’ཏི. ཏེ ‘‘པུ་བྦ་སི་ཀྑཾ ཨ་ས་དྡ་ཧི་ཏྭཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟཱི’’ཏི མ་ཉྙ་ནྟཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ.
ཨ་པ་རེ པ་ན ཐེ་རཱ ‘‘པ་ཋ་མཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ད་ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་བྷ་ཎ་ན་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ན ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ’’ཏི, ཏ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཨ་ཉྙེ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ ‘‘ཉ་ཏྟི་དུ་ཏི་ཡ་ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ་མེ་ཝ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཝ་ཏྟ་བྦ་ནྟི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ, ན ཉ་ཏྟི་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཀ་མྨེ, ཨ་ཐ ཙ པ་ནི་མེ བྷི་ཀྑཱུ ཉ་ཏྟི་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཀ་མྨ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་མྤ་ད་ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཨེ་ཏཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ན ས་མེ་ཏཱི’’ཏི, ཏཾ ནཱི་ཏ་ཏྠ་མེ་ཝ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝ་དིཾ་སུ. ནེ་ཡྻ་ཏྠ་ཏོ པ་ན ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཙ་ཏཱུ་སུ་པི ཀ་མྨེ་སུ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཀཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ཀ་མྨ་ས་ངྐ་ར་མེ་ཝ ཧི ཉ་ཏྟི་དུ་ཏི་ཡ་ཀ་མྨེ ཝི་སེ་ས་ཏོ ཝ་ད་ཏི, པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཝ་ཏྟ་བྦ་བྷཱ་ཝོ པ་ན ས་བྦེ་སཱུ་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ. ཏེ་ནེ་ཝ ཧི ཉ་ཏྟི་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ པུ་བྦེ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ པ་ཙྪཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫི་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟོ་ཏི.
པ་ཊི་པུ་ཙྪཱ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་དཱི་སུ་པཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་དིས་དྡེ་ན པ་ཊིཾ་ཉྙཱ་ཡ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ད་ཡོ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ པ་ཊི་པུ་ཙྪཱ་ཡ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཨ་པྤ་ཊི་པུ་ཙྪཱ ཀ་རོ་ཏཱིཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཙོ་དེ་ཏྭཱ སཱ་རེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཏ་བྦཾ ཨ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཨ་ཙོ་དེ་ཏྭཱ ཨ་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཀ་རོ་ཏི. པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ ཀ་རོ་ཏཱིཏི པ་ཊི་ཉྙཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་དི་ནྣཱ་ཡ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ ཀཱ་ཏ་བྦཾ ཨ་པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ པ་ཊི་ཉྙཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཝི་ལ་པ་ནྟ་སྶ བ་ལ་ཀྐཱ་རེ་ན ཀ་རོ་ཏི. ས་ཏི་ཝི་ན་ཡཱ་ར་ཧ་སྶཱཏི ད་བྦ་མ་ལླ་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་ས་དི་ས་སྶ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ. ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡཱ་ར་ཧ་སྶཱཏི ག་གྒ་བྷི་ཀྑུ་ས་དི་ས་སྶ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་སྶ. ཏ་སྶ་པཱ་པི་ཡ་སི་ཀ་ཀ་མྨཱ་ར་ཧ་སྶཱཏི ཨུ་པ་ཝཱ་ལ༹་བྷི་ཀྑུ་ས་དི་ས་སྶ ཨུ་སྶ་ནྣ་པཱ་པ་སྶ. ཏ་ཛྫ་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨཱ་ར་ཧ་སྶཱཏི པ་ཎྜ་ཀ་ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་ས་དི་ས་སྶ བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་ར་ཀ་སྶ. ནི་ཡ་ས་ཀ་མྨཱ་ར་ཧ་སྶཱཏི སེ་ཡྻ་ས་ཀ་བྷི་ཀྑུ་ས་དི་ས་སྶ ཨ་བྷི་ཎྷཱ་པ་ཏྟི་ཀ་སྶ. པ་བྦཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨཱ་ར་ཧ་སྶཱཏི ཨ་སྶ་ཛི་པུ་ན་བྦ་སུ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་ས་དི་ས་སྶ ཀུ་ལ་དཱུ་ས་ཀ་སྶ. པ་ཊི་སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་ཀ་མྨཱ་ར་ཧ་སྶཱཏི སུ་དྷ་མྨ་བྷི་ཀྑུ་ས་ཨ་ས་སྶ ཨུ་པཱ་ས་ཀེ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི དཱུ་སེ་ནྟ་སྶ. ཨུ་ཀྑེ་པ་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨཱ་ར་ཧ་སྶཱཏི ཚ་ནྣ་བྷི་ཀྑུ་ས་དི་ས་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་དེ་སེ་ནྟ་སྶ ཨ་རི་ཊྛ་བྷི་ཀྑུ་ས་དི་ས་སྶ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛིཾ ཨ་ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟ་སྶ. པ་རི་ཝཱ་སཱ་ར་ཧ་སྶཱཏི པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཱ་པ་ཏྟི་ཀ་སྶ. མཱུ་ལཱ་ཡ་པ་ཊི་ཀ་སྶ་ནཱ་ར་ཧ་སྶཱཏི ཨ་ནྟ་རཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ནྣ་སྶ. མཱ་ན་ཏྟཱ་ར་ཧནྟི ཨ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཱ་པ་ཏྟི་ཀཾ. ཨ་བྦྷཱ་ནཱ་ར་ཧནྟི ཙི་ཎྞ་མཱ་ན་ཏྟཾ བྷི་ཀྑུཾ. ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏཱིཏི ཨུ་པ་ས་མྤ་ད་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི.
ཨ་ནུ་པོ་ས་ཐེ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རོ་ཏཱིཏི ཨ་ནུ་པོ་ས་ཐ་དི་ཝ་སེ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨུ་པོ་ས་ཐ་དི་ཝ་སོ ནཱ་མ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཀ་ཏྟི་ཀ་མཱ་སཾ ཨ་ཝ་སེ་སེ་སུ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་སུ མཱ་སེ་སུ བྷི་ནྣ་སྶ ས་ངྒྷ་སྶ སཱ་མ་གྒི་དི་ཝ་སོ ཙ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ ཙཱ་ཏུ་དྡ་ས་པ་ནྣ་ར་སཱ ཙ, ཨེ་ཏཾ ཏི་པྤ་ཀཱ་ར་མྤི ཨུ་པོ་ས་ཐ་དི་ཝ་སཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ དི་ཝ་སེ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་ནུ་པོ་ས་ཐེ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རོ་ཏི ནཱ་མ. ཡ་ཏྲ ཧི པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཱ་དི་ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཝི་ཝ་ད་ནྟཱ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཝཱ པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ཝཱ ཋ་པེ་ནྟི, ཏ་ཏྠ ཏ་སྨིཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎེ ཝི་ནི་ཙྪི་ཏེ ‘‘ས་མ་གྒཱ ཛཱ་ཏ་མྷཱ’’ཏི ཨ་ནྟ་རཱ སཱ་མ་གྒཱི་ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ནྟི, ཀ་རོ་ནྟེ་ཧི ཨ་ནུ་པོ་ས་ཐེ ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཀ་ཏོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི.
ཨ་པྤ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ པ་ཝཱ་རེ་ཏཱིཏི ཨ་པྤ་ཝཱ་ར་ཎ་དི་ཝ་སེ པ་ཝཱ་རེ་ཏི. པ་ཝཱ་ར་ཎ་དི་ཝ་སོ ནཱ་མ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀ་ཏྟི་ཀ་མཱ་སེ བྷི་ནྣ་སྶ ས་ངྒྷ་སྶ སཱ་མ་གྒི་དི་ཝ་སོ ཙ པ་ཙྩུ་ཀྐ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་དི་ཝ་སོ ཙ དྭེ ཙ པུ་ཎྞ་མཱ་སི་ཡོ, ཨེ་ཏཾ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ པ་ཝཱ་ར་ཎ་དི་ཝ་སཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ དི་ཝ་སེ པ་ཝཱ་རེ་ནྟོ ཨ་པྤ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ པ་ཝཱ་རེ་ཏི ནཱ་མ. ཨི་དྷཱ་པི ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀ་སྶ ཝི་ཝཱ་ད་སྶ ཝཱུ་པ་ས་མེ སཱ་མ་གྒཱི་པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ནྟི. ཀ་རོ་ནྟེ་ཧི ཨ་པྤ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཀ་ཏཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་པཱ་ཋོ (པ་རི. ཨ་ཊྛ. ༤༨༣).
‘‘ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་ས་མྨུ་ཏི ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀེ་ན ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ ཀ་ཏེ ཨ་ས་མྨུ་ཁཱ་པི དཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏ་ཏྠ ནི་སི་ནྣེ་པི ན ཀུ་པྤ་ཏི ནི་ཡ་མཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨ་ས་མྨུ་ཁཱ ཀ་ཏེ པ་ན དོ་སཱ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘ཨ་ས་མྨུ་ཁཱ ཀ་ཏཾ སུ་ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏཱི’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. དཱུ་ཏེ་ན ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ པ་ན ས་མྨུ་ཁཱ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ནཱ་ན་ཏྟ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ. པ་ཏྟ་ནི་ཀྐུ་ཛྫ་ནཱ་ད་ཡོ ཧ་ཏྠ་པཱ་ས་ཏོ ཨ་པ་ནཱི་ཏ་མ་ཏྟེ་པི ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ནྟི. ས་ངྒྷ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡཱ་ཝ་ཏི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཀ་མྨ་པྤ་ཏྟཱ, ཏེ ཨཱ་ག་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཚ་ནྡཱ་ར་ཧཱ་ནཾ ཚ་ནྡོ ཨཱ་ཧ་ཏོ ཧོ་ཏི, ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏཱ ན པ་ཊི་ཀྐོ་ས་ནྟི, ཨ་ཡཾ ས་ངྒྷ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ. ཡེ་ན དྷ་མྨེ་ན ཡེ་ན ཝི་ན་ཡེ་ན ཡེ་ན ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ་ན ས་ངྒྷོ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཡཾ དྷ་མྨ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ ཝི་ན་ཡ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ. ཏ་ཏྠ དྷ་མྨོཏི བྷཱུ་ཏཾ ཝ་ཏྠུ. ཝི་ན་ཡོཏི ཙོ་ད་ནཱ ཙེ་ཝ སཱ་ར་ཎཱ ཙ. ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ ནཱ་མ ཉ་ཏྟི་ས་མྤ་དཱ ཙེ་ཝ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ན་ས་མྤ་དཱ ཙ. ཡ་སྶ ས་ངྒྷོ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི, ཏ་སྶ ས་མྨུ་ཁཱ་བྷཱ་ཝོ པུ་གྒ་ལ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ. ཀ་ཏྟི་ཀ་མཱ་ས་སྶ པ་ཝཱ་ར་ཎ་མཱ་ས་ཏྟཱ ‘ཋ་པེ་ཏྭཱ ཀ་ཏྟི་ཀ་མཱ་ས’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཙྩུ་ཀྐ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་དི་ཝ་སོ ཙཱཏི ཀཱ་ལ༹་པ་ཀྑེ ཙཱ་ཏུ་དྡ་སིཾ པ་ནྣ་ར་སིཾ ཝཱ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. དྭེ པུ་ཎྞ་མཱ་སི་ཡོཏི པ་ཋ་མ་པ་ཙྪི་མ་ཝ་སྶཱུ་པ་ག་ཏཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ’’ནྟི སཱ་ར་ཏྠ་དཱི་པ་ནི་ཡཾ (སཱ་ར་ཏྠ. ཊཱི. པ་རི་ཝཱ་ར ༣.༤༨༣) ཨཱ་ག་ཏཾ.
‘‘ཋ་པི་ཏ་ཨུ་པོ་ས་ཐ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ནཾ ཀ་ཏྟི་ཀ་མཱ་སེ སཱ་མ་གྒི་ཡཱ ཀ་ཏཱ་ཡ སཱ་མ་གྒཱི་པ་ཝཱ་ར་ཎཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘ཋ་པེ་ཏྭཱ ཀ་ཏྟི་ཀ་མཱ་ས’ནྟི. ས་ཙེ པ་ན ཏེ་སཾ ནཱ་ནཱ་སཱི་མཱ་སུ མ་ཧཱ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ ཝི་སུཾ པ་ཝཱ་རི་ཏཱ་ནཾ ཀ་ཏྟི་ཀ་མཱ་ས་བྦྷ་ནྟ་རེ སཱ་མ་གྒཱི ཧོ་ཏི, སཱ་མ་གྒཱི་ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཨེ་ཝ ཏེ་ཧི ཀཱ་ཏ་བྦོ, ན པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཝ་སྶེ ཀ་ཏ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ནཾ པུ་ན པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཧི་ཏ་ཏྟཱ. སཱ་མ་གྒཱི་དི་ཝ་སོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨ་ནུ་པོ་ས་ཐ་དི་ཝ་སེ སཱ་མ་གྒཱི་ཀ་ར་ཎཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ས་ཙེ པ་ན ཙཱ་ཏུ་དྡ་སི་ཡཾ པ་ནྣ་ར་སི་ཡཾ ཝཱ ས་ངྒྷོ སཱ་མ་གྒིཾ ཀ་རོ་ཏི, ཏ་དཱ སཱ་མ་གྒཱི་ཨུ་པོ་ས་ཐ་དི་ཝ་སོ ན ཧོ་ཏི, ཙཱ་ཏུ་དྡ་སཱི་པ་ནྣ་ར་སཱི་ཨུ་པོ་ས་ཐོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨུ་པ་རི པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. པ་ཙྩུ་ཀྐ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་དི་ཝ་སོ ཙཱཏི བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་ར་ཀེ་ཧི ཨུ་པ་དྡུ་ཏཱ ཝཱ ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན པ་ཝཱ་ར་ཎ་ས་ངྒ་ཧཾ ཝཱ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏོ ཀཱ་ལ༹་པ་ཀྑ་ཙཱ་ཏུ་དྡ་སཱི་དི་ཝ་སོ ཙ. དྭེ ཙ པུ་ཎྞ་མཱ་སི་ཡོཏི པུ་བྦ་ཀ་ཏྟི་ཀ་པུ་ཎྞ་མཱ པ་ཙྪི་མ་ཀ་ཏྟི་ཀ་པུ་ཎྞ་མཱ ཙཱ་ཏི དྭེ པུ་ཎྞ་མཱ་སི་ཡོ. ཨེ་ཏཾ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷནྟི པུ་ཎྞ་མཱ་སི་དྭ་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ སཱ་མ་གྒཱི་པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ཙཱ་ཏུ་དྡ་སཱི་པ་ཝཱ་ར་ཎ་ཉྩ ས་མྤི་ཎྜེ་ཏྭཱ, ཨི་ད་ཉྩ པ་ཀ་ཏི་ཙཱ་རི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཐཱ་རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡེ པ་ན ས་ཏི ཨུ་བྷི་ནྣཾ པུ་ཎྞ་མཱ་སཱི་ནཾ པུ་རི་མཱ དྭེ ཙཱ་ཏུ་དྡ་སི་ཡོ, ཀཱ་ལ༹་པ་ཀྑ་ཙཱ་ཏུ་དྡ་སི་ཡཱ ཨ་ན་ནྟ་རཱ པ་ནྣ་ར་སཱི་པཱི་ཏི ཨི་མེ་པི ཏ་ཡོ དི་ཝ་སཱ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་དི་ཝ་སཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨི་མཾ ས་ཏྟ་ཝི་དྷ་མྤི པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་དི་ཝ་སཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ དི་ཝ་སེ པ་ཝཱ་རེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནི་ཡཾ (ཝི. ཝི. ཊཱི. པ་རི་ཝཱ་ར ༢.༤༨༣) ཨཱ་ག་ཏཾ.
ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྠུ་ཝི་པ་ཏྟི་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཉ་ཏྟི་ཝི་པ་ཏྟི་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ན་ཝི་པ་ཏྟི་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཉྩ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཉ་ཏྟི་ཏོ ཝི་པ་ཏྟི་ཡཾ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ པ་ཉྩ་མ་ཉ་ཏྟི་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཾ ‘‘པ་ཙྪཱ ཝཱ ཉ་ཏྟིཾ ཋ་པེ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏ་སྶ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ན་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱཏི པ་ཋ་མཾ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ནཾ སཱ་ཝེ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་སཱ ཉ་ཏྟཱི’’ཏི ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ནཱ་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝ ས་ཀ་ལཾ ཉ་ཏྟིཾ ཝ་ཏྭཱ, པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ‘‘ཨེ་སཱ ཉ་ཏྟཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
༢༥༢. ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ན་ཝི་པ་ཏྟི་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ ‘‘ཡྭཱ་ཡནྟི བྱ་ཉྫ་ན་པྤ་བྷེ་དོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ད་ས་དྷཱ བྱ་ཉྫ་ན་བུ་དྡྷི་ཡཱ པ་བྷེ་དོཏི ཨེ་ཏྠ ད་ས་དྷཱ ད་ས་ཝི་དྷེ་ན བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནཾ པ་བྷེ་དོ་ཏི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཀེ་ནཱ་ཡཾ པ་བྷེ་དོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘བྱ་ཉྫ་ན་བུ་དྡྷི་ཡཱ’ཏི. ཡ་ཐཱ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྠ་བྱ་ཉྫ་ན་ཏོ བྱ་ཉྫ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཀྑ་རཱ་ནཾ ཛ་ནི་ཀཱ བུ་དྡྷི བྱ་ཉྫ་ན་བུ་དྡྷི, ཏཱ་ཡ བྱ་ཉྫ་ན་བུ་དྡྷི་ཡཱ, ཨ་ཀྑ་ར་ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ཀ་ཙི་ཏྟ་བྷེ་དེ་ནེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡཾ ཝཱ སཾ་ཡོ་ག་པ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨི་ད་མྤི ག་རུ་ཀ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ’’ཏི ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ.
སཱ་ར་ཏྠ་དཱི་པ་ནི་ཡཾ (སཱ་ར་ཏྠ. ཊཱི. པ་རི་ཝཱ་ར ༣.༤༨༥) པ་ན ‘‘ཋཱ་ན་ཀ་ར་ཎཱ་ནི སི་ཐི་ལཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཨུ་ཙྩཱ་རེ་ཏ་བྦ་མ་ཀྑ་རཾ སི་ཐི་ལཾ, ཏཱ་ནི་ཡེ་ཝ དྷ་ནི་ཏཱ་ནི ཨ་སི་ཐི་ལཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཨུ་ཙྩཱ་རེ་ཏ་བྦ་མ་ཀྑ་རཾ དྷ་ནི་ཏཾ. དྭི་མ་ཏྟ་ཀཱ་ལཾ དཱི་གྷཾ, ཨེ་ཀ་མ་ཏྟ་ཀཱ་ལཾ ར་སྶཾ. ད་ས་དྷཱ བྱ་ཉྫ་ན་བུ་དྡྷི་ཡཱ པ་བྷེ་དོཏི ཨེ་ཝཾ སི་ཐི་ལཱ་དི་ཝ་སེ་ན བྱ་ཉྫ་ན་བུ་དྡྷི་ཡཱ ཨ་ཀྑ་རུ་པྤཱ་ད་ཀ་ཙི་ཏྟ་སྶ ད་ས་པྤ་ཀཱ་རེ་ན པ་བྷེ་དོ. ས་བྦཱ་ནི ཧི ཨ་ཀྑ་རཱ་ནི ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཡ་ཐཱ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྠ་བྱ་ཉྫ་ན་ཏོ བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནི ཙ. སཾ་ཡོ་གོ པ་རོ ཨེ་ཏ་སྨཱ་ཏི སཾ་ཡོ་ག་པ་རོ. ན སཾ་ཡོ་ག་པ་རོ ཨ་སཾ་ཡོ་ག་པ་རོ ‘ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ བུ་དྡྷ་ར་ཀྑི་ཏ་ཐེ་ར་སྶ ཡ་སྶ ན ཁ་མ་ཏཱི’ཏི ཨེ་ཏྠ ཏ-ཀཱ་ར ན-ཀཱ་ར་ས་ཧི་ཏཱ་རོ ཨ་སཾ་ཡོ་ག་པ་རོ. ཀ་ར་ཎཱ་ནཱིཏི ཀ་ཎྛཱ་དཱི་ནི’’ ཨི་ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཝུ་ཏྟཾ.
པུ་ན ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནི་ཡཾ (ཝི. ཝི. ཊཱི. པ་རི་ཝཱ་ར ༢.༤༨༥) ‘‘ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ས་རཱ་ན་ནྟ་རི་ཏཱ་ནི ས-ཀཱ་ར མ-ཀཱ་རཱ་དི་བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནི ‘སཾ་ཡོ་གོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཡོ སཾ་ཡོ་གོ པ་རོ ཡ་སྶ ཨ-ཀཱ་རཱ་དི་ནོ, སོ སཾ་ཡོ་ག་པ་རོ ནཱ་མ. ར་སྶནྟི ཨ-ཀཱ་རཱ་དི་བྱ་ཉྫ་ན་ར་ཧི་ཏཾ པ་དཾ. ཨ་སཾ་ཡོ་ག་པ་རནྟི ‘ཡ་སྶ ན ཁ་མ་ཏཱི’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ས-ཀཱ་ར ན-ཀཱ་རཱ་དི་བྱ་ཉྫ་ན་ས་ཧི་ཏཾ པ་དཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ-ཀཱ་ར་སྶ ཐ-ཀཱ་རཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ’ཏི་ཨཱ་དིཾ ཨ་ཝ་ཏྭཱ ཝ་གྒ་ནྟ་རེ སི་ཐི་ལ་མེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ ‘སུ་ཎཱ་ཊུ མེ’ཏི་ཨཱ་དིཾ ཝ་ད་ནྟོ་པི དུ་རུ་ཏྟཾ ཀ་རོ་ཏི་ཡེ་ཝ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ ཨཱ་དེ་སཾ. ཡ་ཉྷི ‘ས་ཙྩི་ཀ་ཏྠ་པ་ར་མ་ཏྠེ་ནཱ’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ‘ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛ་པ་ར་མ་ཊྛེ་ནཱ’ཏི ཙ ‘ཨ་ཏྠ་ཀ་ཐཱ’ཏི ཙ ཝ་ཏྟ་བྦེ ‘ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ’ཏི ཙ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏཱ་དི་སཾ པཱ་ལི༹་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་དཱི་སུ དི་ཊྛ་པ་ཡོ་གཾ ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པ་ཉྩ ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘ཨ་ནུ་ཀྐ་མཱ་ག་ཏཾ པ་ཝེ་ཎིཾ ཨ་ཝི་ནཱ་སེ་ནྟེ་ནཱ’ཏི་ཨཱ་དི. ‘དཱི་གྷེ ཝ་ཏྟ་བྦེ ར་སྶ’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ‘བྷི་ཀྑཱུ་ན’ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦེ ‘བྷི་ཀྑུ་ན’ནྟི ཝཱ ‘བ་ཧཱུ་སཱུ’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ‘བ་ཧུ་སཱུ’ཏི ཝཱ ‘ན་ཀྑ་མ་ཏཱི’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ‘ན ཁ་མ་ཏཱི’ཏི ཝཱ ‘ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་པེ་ཀྑོ’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ‘ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་པེ་ཁོ’ཏི ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཨེ་ཝ དཱི་གྷ་ར་སྶཱ་དི་ར་སྶ་དཱི་གྷཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ན པ་ན ‘ནཱ་གོ’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ‘ན་གོ’ཏི ཝཱ ‘ས་ངྒྷོ’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ‘ས་གྷོ’ཏི ཝཱ ‘ཏི་སྶོ’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ‘ཏི་སོ’ཏི ཝཱ ‘ཡཱ་ཙ་ཏཱི’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ‘ཡཱ་ཙ་ནྟཱི’ཏི ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་ན་ནུ་རཱུ་པ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཝ་ཏྟུཾ. ས་མྦ་ནྡྷཾ པ་ན ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཉྩ ས་བྦ་ཐཱ་པི ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཨཱ་ག་ཏཾ. སེ་སཱ་ནི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ སུ་ཊྛུ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
༢༥༣. སཱི་མ་ཝི་པ་ཏྟི་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ པ་ན ཧེ་ཊྛཱ སཱི་མ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ས་བྦེ་ན ཀ་ཐི་ཏོ, ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ.
པ་རི་ས་ཝི་པ་ཏྟི་ཀ་ཐཱ་ཡ ཙ་ཏུ་ཝ་གྒ་ཀ་ར་ཎེཏི ཙ་ཏུ་ཝ་གྒེ་ན ས་ངྒྷེ་ན ཀ་ཏྟ་བྦེ. ཨ་ནི་སྶཱ་རི་ཏཱཏི ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཊྛ་པ་ནཱ་དི་ནཱ ཝཱ ལ་དྡྷི་ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝཱ ན བ་ཧི་ཀ་ཏཱ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ་ཉྷི ‘‘ཨ་པ་ཀ་ཏ་ཏྟ་སྶཱཏི ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཀ་སྶ ཝཱ ཡ་སྶ ཝཱ ཨུ་པོ་ས་ཐ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཋ་པི་ཏཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི (པ་རི. ཨ་ཊྛ. ༤༢༥) ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཋ་པི་ཏ་ཨུ་པོ་ས་ཐ་པ་ཝཱ་ར་ཎོ བྷི་ཀྑུ ཨ་པ་ཀ་ཏ་ཏྟོ ཨེ་ཝཱ་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. པ་རི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལཱཏི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཨ་ནཱ་པ་ནྣཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. པ་རི་ཝཱ་སཱ་དི་ཀ་མྨེ་སུ པ་ན ག་རུ་ཀ་ཊྛཱ་པི ཨ་པ་ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཝ་སེ་སཱ…པེ… ཚ་ནྡཱ་ར་ཧཱ་ཝ ཧོ་ནྟཱིཏི ཧ་ཏྠ་པཱ་སཾ ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཋི་ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ པ་ན ཚ་ནྡཱ་ར་ཧཱ ན ཧོ་ནྟི, ཏེ་པི ཙ་ཏུ་ཝ་གྒཱ་དི་ཏོ ཨ་དྷི་ཀཱ ཧ་ཏྠ་པཱ་སཾ ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ་ཝ ཚ་ནྡཱ་ར་ཧཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ས་ངྒྷ་ཏོ ཧ་ཏྠ་པཱ་སཾ ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཋི་ཏེ་ནེ་ཝ ཚ་ནྡོ ཝཱ པཱ་རི་སུ་དྡྷི ཝཱ དཱ་ཏ་བྦཱ.
སཱ་ར་ཏྠ་དཱི་པ་ནི་ཡཾ (སཱ་ར་ཏྠ. ཊཱི. པ་རི་ཝཱ་ར ༣.༤༨༨) པ་ན ‘‘ཨ་ནུ་ཀྑི་ཏྟཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཨ་ནཱ་པ་ནྣཱ ཙ པ་ཀ་ཏ་ཏྟཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘པ་ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ནུ་ཀྑི་ཏྟཱ’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ཨ་ནི་སྶཱ་རི་ཏཱཏི པུ་རི་མ་པ་ད་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. པ་རི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལཱཏི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཨ་ནཱ་པ་ནྣཱ. ན ཏེ་སཾ ཚ་ནྡོ ཝཱ པཱ་རི་སུ་དྡྷི ཝཱ ཨེ་ཏཱིཏི ཏཱི་སུ དྭཱི་སུ ཝཱ ནི་སི་ནྣེ་སུ ཨེ་ཀ་སྶ ཝཱ དྭི་ནྣཾ ཝཱ ཚ་ནྡ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི ཨཱ་ཧ་ཊཱ་པི ཨ་ནཱ་ཧ་ཊཱ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ’’ཏི ཨཱ་ག་ཏོ. ཨེ་ཝཾ པཱ་ལི༹་ཡ་ཉྩ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཙ ཙ་ཏུ་ནྣ་མྤི ཀ་མྨཱ་ནཾ ས་མྤ་ཏྟི ཙ ཝི་པ་ཏྟི ཙ ཨཱ་ག་ཏཱ, ཊཱི་ཀཱ་ཙ་རི་ཡེ་ཧི ཙ ཝི་ནི་ཙྪི་ཏཱ, ཏ་སྨཱ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཙ་ཏྟཱ་རི ཀ་མྨཱ་ནི ཀ་ཏྟ་བྦཱ་ནི, ན ཨ་ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ་ཡཾ (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༡. ག་ནྠཱ་ར་མྦྷ་ཀ་ཐཱ; ༢.༤༣༡) –
‘‘བུ་དྡྷེ་ན དྷ་མྨོ ཝི་ན་ཡོ ཙ ཝུ་ཏྟོ;
ཡོ ཏ་སྶ པུ་ཏྟེ་ཧི ཏ་ཐེ་ཝ ཉཱ་ཏོ;
སོ ཡེ་ཧི ཏེ་སཾ མ་ཏི་མ་ཙྩ་ཛ་ནྟཱ;
ཡ་སྨཱ པུ་རེ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ ཨ་ཀཾ་སུ.
‘‘ཏ་སྨཱ ཧི ཡཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ཝུ་ཏྟཾ;
ཏཾ ཝ་ཛྫ་ཡི་ཏྭཱ་ན པ་མཱ་ད་ལེ་ཁཾ;
ས་བྦ་མྤི སི་ཀྑཱ་སུ ས་གཱ་ར་ཝཱ་ནཾ;
ཡ་སྨཱ པ་མཱ་ཎཾ ཨི་དྷ པ་ཎྜི་ཏཱ་ན’’ནྟི.
ཨི་མ་སྨི་ཉྷི ཀ་མྨ་ཝ་གྒེ ཨ་པ་ལོ་ཀ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཀ་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནཾ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཝི་པ་ཏྟི་སཱི་མ་ཝི་མུ་ཏྟཾ བ་དྡྷ་སཱི་མ་བྷཱུ་ཏཾ་ཡེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ, ‘‘ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི སཱི་མ་ཏོ ཀ་མྨཱ་ནི ཝི་པ་ཛྫ་ནྟཱི’’ཏི (པ་རི. ༤༨༦) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ན ཨ་བ་དྡྷ་ཨུ་པ་ཙཱ་ར་སཱི་མ་བྷཱུ་ཏཾ. ན ཧི ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཝི་པ་ཏྟི ཨ་ཏྠི. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ་མྤི (པ་རི. ཨ་ཊྛ. ༤༨༢) ‘‘ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ སཱི་མ་ཊྛ་ཀ་ས་ངྒྷཾ སོ་དྷེ་ཏྭཱ ཚ་ནྡཱ་ར་ཧཱ་ནཾ ཚ་ནྡཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ས་མ་གྒ་སྶ ས་ངྒྷ་སྶ ཨ་ནུ་མ་ཏི་ཡཱ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ སཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཀ་མྨ’’ནྟི ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨ་སྶཱ་པི བ་དྡྷ་སཱི་མཱ་ཡ་མེ་ཝ ཀ་ཏྟ་བྦ་བྷཱ་ཝོ ཝུ་ཏྟོ, ན ཨུ་པ་ཙཱ་ར་སཱི་མཱ་ཡཾ. ན ཧི ཏ་ཏྠ སཱི་མ་ཊྛ་ཀ་ས་ངྒྷ་སོ་དྷ་ན་ཉྩ ཚ་ནྡཱ་ར་ཧཱ་ན་ཉྩ ཨ་ཏྠི, ཨ་ནྟོ་སཱི་མཾ པ་ཝི་ཊྛ་པ་ཝི་ཊྛཱ་ནཾ ས་ངྒྷ་ལཱ་བྷོ དཱ་ཏ་བྦོ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཉ་ཏྟི་ཀ་མྨ་བྷཱུ་ཏཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཀ་མྨཾ ཨ་བ་དྡྷ་སཱི་མ་ཝི་ཧཱ་རེ་པི ཀ་ཏྟ་བྦ’’ནྟི ག་ཎྷ་ནྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ཝཱ་དོ་པི ‘‘ཉ་ཏྟི་དུ་ཏི་ཡ་ཀ་མྨ་བྷཱུ་ཏཾ ཀ་ཐི་ན་དཱ་ན་ཀ་མྨཾ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་སཱི་མཱ་ཡ་མེ་ཝ ཀ་ཏྟ་བྦ’’ནྟི ག་ཎྷ་ནྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ཝཱ་དོ་པི པཱ་ལི༹་ཝི་རོ་དྷོ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཝི་རོ་དྷོ ཙ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡ་མེ་ཏྠ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་པ་ཝཱ་ར་ཎ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ་ཉྩ ཀ་ཐི་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ་ཉྩ ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་ཏྠི་ཀེ་ཧི ཏ་ཏྠ སུ་ཊྛུ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ སཾ་ས་ཡོ ཝི་ནོ་དེ་ཏ་བྦོ.
ཨི་དཱ་ནི ས་བྦེ བྷི་ཀྑཱུ ལེ་ཁ་ཀཱ་རེ་ཧི པ་རི་ཙ་ཡ་ཝ་སེ་ན ས་བྦ་ག་ནྠཱ་ནཾ ཨཱ་དི་མྷི ལི་ཁི་ཏཾ མ་ཧཱ་ན་མ་ཀྐཱ་ར་པཱ་ཋཾ ས་ར་ཎ་ག་མ་ན་སྶ, ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཙ ཨཱ་ར་མྦྷ་ཀཱ་ལེ མ་ཧ་ཏཱ ཨུ་སྶཱ་ཧེ་ན བྷ་ཎ་ནྟི, སོ པ་ན པཱ་ཋོ ནེ་ཝ ས་ར་ཎ་ག་མ་ན་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣོ, ན ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣོ, ནཱ་པི ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ པུ་བྦ་ཀ་ར་ཎ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣོ, ཏ་སྨིཾ ཨ་བྷ་ཎི་ཏེ་པི ན ས་ར་ཎ་ག་མ་ན་སྶ ཝཱ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ ཧཱ་ནི ཨ་ཏྠི, ན བྷ་ཎི་ཏེ ཝ་ཌྜྷི, ཏ་སྨཱ པ་ཀ་ར་ཎཱ་ཙ་རི་ཡཱ ས་ར་ཎ་ག་མ་ནཱ་ར་མྦྷེ་པི ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ར་མྦྷེ་པི ཏ་སྶ མ་ཧཱ་ན་མ་ཀྐཱ་ར་པཱ་ཋ་སྶ ཝ་ཎྞ་ནཾ ན ཝ་ད་ནྟི, ཝ་ད་ནྟོ པ་ན ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ’’ ཨི་ཏི པ་དཱ་ནཾ ཨ་ཏྠོ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒ་ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ་སཱ་ར་ཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཨཱ་དི་པྤ་ཀ་ར་ཎེ་སུ ‘‘བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ’’ ཨི་ཏི་པ་དཱ་ནཾ ཨ་ཏྠོ ཝི་ཡ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦོ སི་ཡཱ, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་གུ་ཎ་དཱི་པ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏྟཱ ས་བྦེ་པི ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ ས་བྦེ་སུ ག་ནྠཱ་ར་མྦྷེ་སུ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ མ་ངྒ་ལ་ཏྠཾ བྷ་ཎ་ནྟི. བྷ་ཎ་ནྟེ་ཧི ཙ པ་ན ན-ཀཱ་ར མོ-ཀཱ་རཱ་དཱི་ནཾ ཋཱ་ན་ཀ་ར་ཎཱ་དི་ས་མྤ་དཾ ཨ་ཧཱ་པེ་ནྟེ་ན སི་ཐི་ལ་དྷ་ནི་ཏ་དཱི་གྷ་ར་སྶཱ་དི་ཝི་སེ་སཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ནྟེ་ན ས་མ་ཎ་སཱ་རུ་པྤེ་ན པ་རི་མ་ཎྜ་ལེ་ན པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནེ་ན བྷ་ཎི་ཏ་བྦོ ཧོ་ཏི, ན ཨ་ཏི་ཨཱ་ཡ་ཏ་ཀེ་ན གཱི་ཏ་ས་དྡ་ས་དི་སེ་ན ས་དྡེ་ན. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཡ་ཏ་ཀེ་ན གཱི་ཏ་སྶ་རེ་ན དྷ་མྨོ གཱ་ཡི་ཏ་བྦོ, ཡོ གཱ་ཡེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༤༩).
‘‘ཨེ་ཀ་མ་ཏྟོ བྷ་ཝེ ར་སྶོ, དྭི་མ་ཏྟོ དཱི་གྷ་མུ་ཙྩ་ཏེ;
ཏི་མ་ཏྟོ ཏུ པླུ་ཏོ ཉེ་ཡྻོ, བྱ་ཉྫ་ན་ཉྩ་ཌྜྷ་མ་ཏྟི་ཀ’’ནྟི. –
ས་དྡ་པྤ་ཀ་ར་ཎཱ་ཙ་རི་ཡེ་ཧི ཝུ་ཏྟཾ ས་དྡ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ནི་སྶཱ་ཡ ན-ཀཱ་རཱ་དཱི་སུ ར་སྶ་བྷཱུ་ཏེ ཨ་ས་རེ ཨེ་ཀ་མ་ཏྟཾ, ན-བྱ་ཉྫ་ནེ ཨ་ཌྜྷ་མ་ཏྟཾ ས་མྤི་ཎྜེ་ཏྭཱ དི་ཡ་ཌྜྷ་མ་ཏྟ་ཀཱ་ལཾ པ་མཱ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་ཙྩཱ་རཱི་ཡ་ཏེ. མོ-ཀཱ་རཱ་དཱི་སུ དཱི་གྷ་བྷཱུ་ཏེ ཨོ-ཀཱ་རཱ་དི་ས་རེ དྭི་མ་ཏྟཾ, མ-ཀཱ་རཱ་དི་བྱ་ཉྫ་ནེ ཨ་ཌྜྷ་མ་ཏྟཾ ས་མྤི་ཎྜེ་ཏྭཱ ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ཡྻ་མ་ཏྟཱ་ཀཱ་ལཾ པ་མཱ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་ཙྩཱ་རཱི་ཡ་ཏེ, ན ཏ་ཏོ ཨུ་དྡྷ་ནྟི. ན་ནུ ‘‘པླུ་ཏོ ཏི་མ་ཏྟོ ཉེ་ཡྻོ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི? ས་ཙྩཾ, སཱ པ་ན དཱུ་ར་ཏོ ཨ་ཝ྄ཧཱ་ཡ་ནཱ་དཱི་སུ་ཡེ་ཝ ལ་བྦྷ་ཏི, ནཱ་ཉྙ་ཏྠ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི ཀཱ་རི་ཀཱ་ཡཾ –
‘‘དཱུ་ར་ཏོ ཨ་ཝ྄ཧཱ་ནེ གཱི་ཏེ, ཏ་ཐེ་ཝ རོ་ད་ནེ་པི ཙ;
པླུ་ཏཱ ཏི་མ་ཏྟི་ཀཱ ཝུ་ཏྟཱ, ས་བྦེ་ཏེ ནེ་ཏྠ ག་ཡ྄ཧ་རེ’’ཏི. –
ཀི་ཏྟ་ཀེ་ན པ་ན ཀཱ་ལེ་ན ཨེ་ཀ་མ་ཏྟཱ ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ་ཏི? ཨ་ཀྑི་ནི་མི་ས་ཨུ་མྨི་ས་མ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ་ནཱ་ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ. ཨེ་ཀེ པ་ན ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ ‘‘ཨ་ངྒུ་ལི་ཕོ་ཊ་ན་ཀཱ་ལ་པྤ་མཱ་ཎེ་ནཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ཏྠེ་རེ་ན –
‘‘པ་མཱ་ཎཾ ཨེ་ཀ་མ་ཏྟ་སྶ, ནི་མི་སུ་མྨི་ས་ཏོ་བྲ་ཝུཾ;
ཨ་ངྒུ་ལི་ཕོ་ཊ་ཀཱ་ལ་སྶ, པ་མཱ་ཎེ་ནཱ་པི ཨ་བྲ་ཝུ’’ནྟི.
ཨེ་ཝཾ ས་དྡ་ས་ཏྠཱ་ཙ་རི་ཡེ་ཧི ཝ་ཙ་ན་ཏོ སུ་དྡྷ་ར་སྶ་ས་ར་ཊྛཱ་ནེ ཨེ་ཀ་མ་ཏྟཱ་པ་མཱ་ཎཾ, ས་བྱ་ཉྫ་ན་ར་སྶ་ས་ར་ཊྛཱ་ནེ དི་ཡ་ཌྜྷ་མ་ཏྟཱ་པ་མཱ་ཎཾ, སུ་དྡྷ་དཱི་གྷ་ས་ར་ཊྛཱ་ནེ དྭི་མ་ཏྟཱ་པ་མཱ་ཎཾ, ས་བྱ་ཉྫ་ན་དཱི་གྷ་ས་ར་ཊྛཱ་ནེ ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ཡྻ་མ་ཏྟཱ་པ་མཱ་ཎཾ ཀཱ་ལཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཨུ་ཙྩཱ་རཱི་ཡ་ཏེ.
ཨི་དཱ་ནི པ་ན བྷི་ཀྑཱུ མ་ཧཱ་ན་མ་ཀྐཱ་ར་བྷ་ཎ་ནེ བ་ལ་ཝ་ཨུ་སྶཱ་ཧཾ ཀ་ཏྭཱ བྷ་ཎ་ནྟཱ ར་སྶ་ཊྛཱ་ནེ་སུ དྭི་ཏི་མ་ཏྟཱ་ཀཱ་ལཾ དཱི་གྷ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཙ་ཏུ་པ་ཉྩ་མ་ཏྟཱ་ཀཱ་ལཾ ས་རཾ པ་ཋ་པེ་ཏྭཱ བྷ་ཎ་ནྟི, ཏ་ད་ཡུ་ཏྟཾ ཝི་ཡ དི་སྶ་ཏི. ཨ་པ་རེ པ་ཋ་མ་ཝཱ་རེ བྷ་ཎི་ཏྭཱ ‘‘ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶཱ’’ཏི པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་པ་དཾ པ་ཏྭཱ་པི ཏ་ཏྠ ཨ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ པུ་ན ‘‘ན་མོ ཏ་སྶཱ’’ཏི བྷ་ཎི་ཏྭཱ ས-ཀཱ་རེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཐོ་ཀཾ ཝི་སྶ་མི་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏོ’’ཏི ཨི་དཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ བྷ་ཎི་ཏྭཱ ཋ་པེ་ནྟི. ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ པ་ན ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཋ་པེ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ བྷ་ཎ་ནྟ་ཉྩ བ་ཧཱུ པ་སཾ་ས་ནྟི, ཨེ་ཝཾ པ་ན ཀཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ནེ་ཝ པཱ་ལི༹་ཡཾ, ན ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝི་ཛྫ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཉ་ཏྟི་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཀ་མྨེ ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནེ ཏཱི་ཎི ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ནཱ་ནི ས་དྡ་ཏོ ཙ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཙ ཨ་བྷི་ནྣཱ་ནི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ས་ངྐ་ར་ཝི་ར་ཧི་ཏཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ བྷ་ཎི་ཏ་བྦཱ་ནི, ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ན་མ་ཀྐཱ་ར་པཱ་ཋེ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ བྷ་ཉྙ་མཱ་ནེ ཏ་ཡོ ཝཱ་རཱ ས་དྡ་ཏོ ཙ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཙ ཨ་བྷི་ནྣེ ཀ་ཏྭཱ ས་ངྐ་ར་ཝི་ར་ཧི་ཏེ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་དི་ཏོ ཨཱ་ར་བྷི་ཏྭཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏ་བྦཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི.
ཏ་ཏྲཱ་ཡ་མེ་ཀེ་ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟི – ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ཛ་ཝེ་ན ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ཋཱ་ཏ་བྦ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཏྭཱ་པི ས་ཧ་སཱ ཋཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཨེ་ཀ་པཱ་ད་མ་ཏྟཾ ག་ནྟྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨཱ་དི་ཏོ བྷ་ཎ་ནྟ་སྶ བ་ལ་ཝ་ཨུ་སྶཱ་ཧ་ཏྟཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ པ་ཏྟེ་པི ཋ་པེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ‘‘ན་མོ ཏ་སྶཱ’’ཏི དྭི་པ་ད་མ་ཏྟཾ བྷ་ཎི་ཏྭཱ ས་ཀྐོ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ་སུ ཀ་སྨཱ ས་ཀྐོ་ཏཱི་ཏི? ཏ་དཱ པ་ན དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ ཐོ་ཀཾ ཝི་སྶ་མི་ཏ་ཏྟཱ ལ་དྡྷ་སྶཱ་སོ ཧུ་ཏྭཱ ས་ཀྐོ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ས་ཡ་མེ་ཝ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་གྷཱ་ཏཾ པཱ་པེ་ནྟི. ན ཧི ‘‘མ་ཧཱ་ན་མ་ཀྐཱ་རཾ བྷ་ཎ་ནྟེ་ན པ་ཋ་མ་ཝཱ་རེ བ་ལ་ཝ་ཨུ་སྶཱ་ཧེ་ན བྷ་ཎི་ཏ་བྦོ’’ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཉྙ་ཏྟོ, དྷ་མྨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྠེ་རེ་ཧི ཝཱ ཋ་པི་ཏོ ཨ་ཏྠི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཡ་ཐཱ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་ས་ཀེ་ན པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་ས་ནྟེ་ན ཡ་ཏྟ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ སུ་ཎ་ནྟི, ཏེ་སཾ ས་ཝ་ན་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཡཱ་ཝ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ ཨུ་དྡི་སི་ཏུཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ར་པྤ་མཱ་ཎཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑོ ཨུ་དྡི་སི་ཏ་བྦོ, ཨེ་ཝཾ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཾ བྷ་ཎ་ནྟེ་ན་པི སཱི་མ་མ་ཎྜ་ལེ ནི་སི་ནྣ་བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ཝ་ན་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཡཱ་ཝ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ར་པྤ་མཱ་ཎཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ བྷ་ཎི་ཏ་བྦཱ་ཏི.
ཨ་པ་རེ པ་ན ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ མོ-ཀཱ་རཱ་དཱི་སུ ཨོ-ཀཱ་ར་ནྟ་པ་དེ་སུ ཨ་ཉྙེ་སཾ པ་དཱ་ནཾ ཨ་ཏི་རེ་ཀེ་ན ས་རེ་ན དྭ་ཏྟི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཨ་ནུ་ཀ་ར་ཎ་ས་དྡཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷཱ་པ་ཡ་མཱ་ནཱ བྷ་ཎ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ཏཱ་དི་སཾ བྷ་ཎ་ནཾ སུ་ཏྭཱ པ་རི་ཙ་ཡ་པྤ་ཏྟཱ ཨ་ཉྙེ བྷི་ཀྑཱུ ཝཱ ག་ཧ་ཊྛཱ ཝཱ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཾ ན ག་རུཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཏཱ་ཡ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ ཨ་ལ་བྷི་ཏ་བྦཱ ཝི་ཡ མ་ཉྙ་ནྟི, ཏཱ་དི་སཾ པ་ན བྷ་ཎ་ནཾ ཏེ་སཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ སི་སྶཱ་ནུ་སི་སྶཱ ཨེ་ཝ ཏ་ཐཱ བྷ་ཎ་ནྟི, ན ཨ་ཉྙེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ. ཏེ པ་ན པོ་རཱ་ཎཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ས་ར་ས་མྤ་ནྣཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཀ་ར་ཎ་ས་དྡ་ར་ཧི་ཏ་མྤི ས་ཧི་ཏཾ ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་མཱ་ནཾ སུ་ཎ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ཏི་མ་ནོ་ར་ཐཾ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ དི་ཊྛཱ་ནུ་ག་ཏིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟཱ ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟི མ་ཉྙེ. ན ཧི ཝི་ན་ཡེ ཝཱ ས་དྡ་ས་ཏྠེ་སུ ཝཱ ཏ་ཐཱ བྷ་ཎི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏ་བྦ་མེ་ཏ་ནྟི.
བ་ཧཱུ པ་ན བྷི་ཀྑཱུ ‘‘སི་ཐི་ལཾ དྷ་ནི་ཏ་ཉྩ དཱི་གྷ་ར་སྶ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝི་ན་ཡེ ཀ་ཐི་ཏ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཉྩ ‘‘ཨེ་ཏྠ པ་ཉྩ་སུ ཝ་གྒེ་སཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ས་དྡ་ས་ཏྠེ་སུ ཀ་ཏ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཉྩ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱ པི་ཊ་ཀ་ཏྟ་ཡ་ཀོ་ཝི་དཱ་ནཾ ཝི་ན་ཡ་དྷ་ར་བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་ཏྠེ་རཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀཱ ཨ་ལ་དྡྷོ་པ་དེ་སཱ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ ཀ་རོ་ནྟཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝ་ཙ་ན་མེ་ཝ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཧེ་ཡྻོ་པཱ་དེ་ཡྻཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱ པུ་བྦེ པ་ར་དེ་ས་ཏོ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནཾ པུ་ཉྙ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ ས་ར་ས་མྤ་ནྣཱ་ནཾ མ་ཧཱ་ཐེ་རཱ་ནཾ ཨ་ནོ་ས་རེ་ན བྷ་ཎ་མཱ་ནཱ་ནཾ ས་རཾ སུ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཐེ་ར་ཝ་རཱ་ནཾ མ་ཏིཾ ཨ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ་ཝ ཡ་ཐཱ་དི་ཊྛཾ ཡ་ཐཱ་སུ་ཏཾ ལི་ཁི་ཏྭཱ ཋ་པེ་ནྟཱ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན པ་ཎྜི་ཏེ་ཧི ཧ་སི་ཏ་བྦཾ ཨ་ཡུ་ཏྟཾ ཀ་ཐཾ དཱི་པེ་ནྟཱ ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ བྱ་གྒྷི་ཡཱ ས་དྡ་ས་དི་སཾ ས་དྡཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ས་ཀུ་ཎི་ཡཱ ས་དྡ་ས་དི་སཾ ས་དྡཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཏ་མྦུ་ལ་ཀ་ས་ཊ་པཱ་ཏཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ད་ཀྑི་ཎ་ཏོ ན་མ་ནྟཱ བྷ་ཎ་ནྟི, ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཝཱ་མ་ཏོ ན་མ་ནྟཱ བྷ་ཎ་ནྟི, ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཝི་ལཱ་སཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནཱ བྷ་ཎ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྭཱ ཏ་དེ་ཝ ས་དྡ་ཧ་ནྟཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་ཨུ་མ་ངྒ་ལེ་ཎཱ་དཱི་སུ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཏ་མེ་ཝ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ནུ་སི་ཀྑ་ནྟཱ ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པཾ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཾ བྷ་ཎ་ནྟཱ ‘‘ཨ་ཧཾ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཀུ་ས་ལོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ བཱ་ལ་ཛ་ནེ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་པེ་ཀྑཱ་ནཾ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཾ བྷ་ཎ་ནྟི, ཨི་མེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་ཎཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ནྟི, སཱ་ས་ནཾ ཨོ་ས་ཀྐཱ་པེ་ནྟཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ.
ཨ་ཐཱ་པ་རེ་པི བྷི་ཀྑཱུ གཱ་མ་ཀཱ་ཝཱ་སཱ་དཱི་སུ ཝ་ས་ནྟཱ པ་ཎྜི་ཏཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ ཨ་པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་མཱ་ནཱ ཝ་ཏྠུ་ས་མྤ་ཏྟི་མྤི ཝ་ཏྠུ་ཝི་པ་ཏྟི་མྤི ཉ་ཏྟི་ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ན་སཱི་མ་པ་རི་ས་ས་མྤ་ཏྟི་མྤི ཝི་པ་ཏྟི་མྤི ཏ་ཐ་ཏོ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱ བ་ཧ་ཝོ སི་སྶེ ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛྫ་ཉྩ ཨུ་པ་ས་མྤ་ད་ཉྩ ཀ་རོ་ནྟཱ པ་རི་སཾ ཝ་ཌྜྷཱ་པེ་ནྟི, ཏེ་པི བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ས་ནཾ ཨོ་ས་ཀྐཱ་པེ་ནྟི, ཏ་སྨཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་ཎཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ཧི ལ་ཛྫཱི་པེ་ས་ལེ་ཧི བ་ཧུ་སྶུ་ཏེ་ཧི སི་ཀྑཱ་ཀཱ་མེ་ཧི ས་པྤུ་རི་ས་བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ཧཱ་ཡ་ཀེ་ཧི ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀེ་ཧི ཨེ་ཀ་ས་མྦྷོ་ག་སཾ་ཝཱ་ས་ཀ་རེ་ཧི ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཨི་དཱ་ནི བྷི་ཀྑཱུ –
‘‘ཙ-ཀཱ་ར་ནྟཾ ས-ཀཱ་ར་ནྟཾ, ཏ-ཀཱ་ར་ནྟ་ས་མཾ ཝ་དེ;
ཉ-ཀཱ་ར་ནྟཾ ལ-ཀཱ་ར་ནྟཾ, ན-ཀཱ་ར་ནྟ་ས་མཾ ཝ་དེ’’ཏི. –
ཨི་མཾ སི་ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ས་ར་ཎ་ག་མ་ནེ་པི ‘‘བུ་དྡྷཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི པཱ་ཋཾ ‘‘བུ་དྡྷཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི པ་ཋ་ནྟི. ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ་མྤི ‘‘པ་ཋ་མཾ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏ་བྦོ’’ཏི་ཨཱ་དི་པཱ་ཋཾ ‘‘པ་ཋ་མཾ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏ་བྦོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ཋ་ནྟི. ཨེ་ཏྠ ཡུ་ཏྟི་ཏོ་པི ཨཱ་ག་མ་ཏོ་པི ཀཱ་ར་ཎཾ ཙི་ནྟེ་ཏ་བྦཾ.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཡུ་ཏྟི་ཙི་ནྟཱ – ‘‘ཙ-ཀཱ་ར་ནྟཾ ས-ཀཱ་ར་ནྟཾ, ཏ-ཀཱ་ར་ནྟ་ས་མཾ ཝ་དེ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཙ-ཀཱ་རོ ཏཱ་ལུ་ཛོ, ཏ-ཀཱ་རོ ད་ནྟ་ཛོ, ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ ཨ་ཀྑ་རཱ ཋཱ་ན་ཏོ་པི ཨ་ས་མཱ་ནཱ. ཙ-ཀཱ་རོ ཛི་ཝ྄ཧཱ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཀ་ར་ཎོ, ཏ-ཀཱ་རོ ཛི་ཝ྄ཧ་གྒ་ཀ་ར་ཎོ, ཨེ་ཝཾ ཀ་ར་ཎ་ཏོ་པི ཨ་ས་མཱ་ནཱ. ཙ-ཀཱ་རོ དུ་ཏི་ཡ་ཝ་གྒ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣོ, ཏ-ཀཱ་རོ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཝ་གྒ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣོ, ཨེ་ཝཾ ཝ་གྒ་ཏོ་པི ཨ་ས་མཱ་ནཱ. སཾ་ཡོ་ག་ཀྑ་ར་ཝ་སེ་ན ན པུ་བྦ་ཀྑ་རཱ སུ་ཏིཾ ལ་བྷ་ནྟཱ ས་ར་ཝི་སེ་སཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟི, ཏེ་ནེ་ཝ ཙ-ཀཱ་རེ་ན ས་དྡ་ས་ཏྠ་ཀཱ་རཱ་ཙ་རི་ཡཱ ‘‘སཾ་ཡོ་གེ པ་རེ ར་སྶ་ཏྟ’’ནྟི ཙ ‘‘སཾ་ཡོ་ག་པུ་བྦཱ ཨེ-ཀཱ་རོ-ཀཱ་རཱ ར་སྶཱ་ཨི་ཝ ཝ་ཏྟ་བྦཱ’’ཏི ཙ ཝ་ད་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཀ་ཐཾ ཨ་ས་མཱ་ན་ཊྛཱ་ནི་ཀེ་ན ཨ་ས་མཱ་ན་ཀ་ར་ཎེ་ན ཨ་ས་མཱ་ན་ཝ་གྒེ་ན སཾ་ཡོ་ག་ཀྑ་རེ་ན ལ་དྡྷ་སུ་ཏི་ཀཱ ཨ་ཀྑ་རཱ ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙེ་ན ཨ་ས་མཱ་ན་ཊྛཱ་ནི་ཀེ་ན ཨ་ས་མཱ་ན་ཀ་ར་ཎེ་ན ཨ་ས་མཱ་ན་ཝ་གྒེ་ན སཾ་ཡོ་ག་ཀྑ་རེ་ན ལ་དྡྷ་ས་མཱ་ན་སུ་ཏི་ཀཱ བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཨེ་ཏེ ཨ་ཀྑ་རཱ ཨ་ས་མཱ་ན་ཊྛཱ་ནི་ཀཱ ཨ་ས་མཱ་ན་ཀ་ར་ཎཱ ཨ་ས་མཱ་ན་ཝ་གྒཱ་ཝ ཧོ་ནྟི, ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ནཱ་ས་ནྣ་ཊྛཱ་ནི་ཀཱ ཨ་ནཱ་ས་ནྣ་ཀ་ར་ཎཱ ཨ་ནཱ་ས་ནྣ་ཝ་གྒཱ ཙ ཧོ་ནྟི. ཡ་ཐཱ ཙ ཝཱི་ཎཾ ཝཱ་དེ་ནྟཱ་ནཾ དཱུ་རེ ཏ་ནྟི་སྶ་རེ་ན ཏ་ཏོ དཱུ་རེ ཏ་ནྟི་སྶ་རོ ཨ་ས་མཱ་ནོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ དཱུ་ར་ཊྛཱ་ནི་ཀེ་ན ཨ་ཀྑ་རེ་ན དཱུ་ར་ཀ་ར་ཎེ་ན ཏ་ཏོ དཱུ་ར་ཊྛཱ་ནི་ཀོ དཱུ་ར་ཀ་ར་ཎོ ས་མཱ་ན་སུ་ཏི་ཀོ ཀ་ཐཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཝ་གྒ་ཀྑ་རཱ་ན་ཉྩ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་ས་ངྐ་ར་ཝ་སེ་ན ཨ་ས་མཱ་ན་སུ་ཏི་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ‘‘ཝ་གྒ་ནྟཾ ཝཱ ཝ་གྒེ’’ཏི སུ་ཏྟེ ནི་གྒ་ཧི་ཏ་སྶ ཝ་གྒ་ནྟ་ཀ་ར་ཎེ ས་ཏི ཨ་ཉྙ་ཝ་གྒ་སྨིཾ པ་རེ ཨ་ཉྙ་ཝ་གྒ་ནྟཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ‘‘ཝ་གྒེ གྷོ་སཱ་གྷོ་སཱ་ནཾ ཏ་ཏི་ཡ་པ་ཋ་མཱ’’ཏི སུ་ཏྟེ་ན ཙ ཨ་ས་དི་ས་དྭེ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎེ ཨ་ཉྙ་ཝ་གྒེ ཨ་ཉྙ་ཝ་གྒ་དྭེ་བྷཱ་ཝོ ན ཧོ་ཏི.
ཡ་དི ཙ ཙ-ཀཱ་ར་ནྟ་ཀྑ་རོ ཏ-ཀཱ་ར་ནྟ་ཀྑ་རེ་ན ས་མཱ་ན་སུ་ཏི་ཀོ སི་ཡཱ, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ཀིཾ ཙ-ཀཱ་ར་ནྟ་ཀྑ་ར་ལེ་ཁ་ནེ་ན ས་བྦ་ཏྠ ཏ-ཀཱ་ར་ནྟ་མེ་ཝ ལི་ཁེ་ཡྻ, ཏ་ཐཱ པ་ན ཨ་ལི་ཁི་ཏྭཱ པ་ཡོ་གཱ་ནུ་རཱུ་པཾ པ་ཋ་མ་ཀྑ་ར་སྶ ས་དི་ས་དྭེ་བྷཱ་ཝ་ཊྛཱ་ནེ ‘‘ཀ་ཙྩོ ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ནོ’’ཏི, ཨ་ས་དི་ས་དྭེ་བྷཱ་ཝ་ཊྛཱ་ནེ ‘‘ཝ་ཙྪོ ཝ་ཙྪཱ་ཡ་ནོ’’ཏི ཏ་ཏི་ཡ་ཀྑ་ར་སྶ ས་དི་ས་དྭེ་བྷཱ་ཝ་ཊྛཱ་ནེ ‘‘མ་ཛྫཾ ས་མྨ་ཛྫ’’ནྟི, ཨ་ས་དི་ས་དྭེ་བྷཱ་ཝ་ཊྛཱ་ནེ ‘‘ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ’’ཏི ས་མཱ་ན་ཊྛཱ་ན་ས་མཱ་ན་ཀ་ར་ཎ་ས་མཱ་ན་ཝ་གྒ་ཀྑ་རཱ་ན་མེ་ཝ དྭེ་བྷཱ་ཝོ ལི་ཁཱི་ཡ་ཏི, ནོ ཨི་ཏ་རེ་སཾ, ཏ་སྨཱ པ་ཡོ་གཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཙ-ཀཱ་ར་ནྟ ཛ-ཀཱ་ར་ནྟ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ས་ཀ་ཝ་གྒ་སུ་ཏི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ན ཨ་ཉྙ་ཝ་གྒ་སུ་ཏི་ཝ་སེ་ན. ས-ཀཱ་ར་ནྟེ པ་ན ས-ཀཱ་ར་སྶ ཏ-ཀཱ་རེ་ན ས་མཱ་ན་ཊྛཱ་ནི་ཀ་ཏྟཱ ས་མཱ་ན་ཀ་ར་ཎ་ཏྟཱ ཙ ཝ་གྒ་ཨ་ཝ་གྒ་ཝ་སེ་ན བྷི་ནྣེ་པི ཨ་ཝ་གྒ་ཀྑ་རཱ་ནཾ ཝ་གྒ་ཀྑ་རེ་ཧི སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ ཙ ཨ་ཝ་གྒ་ཀྑ་རཱ་ནཾ ཝ་གྒ་ཀྑ་རཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཝི་སུཾ སུ་ཏི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ ས-ཀཱ་ར་ནྟ་སྶ ཏ-ཀཱ་ར་ནྟ་བྷ་ཎ་ནཾ ཡུ་ཏྟཾ སི་ཡཱ. ས-ཀཱ་རོ་པི ཧི ད་ནྟ་ཛོ, ཏ-ཀཱ་རོ་པི, ས-ཀཱ་རོ་པི ཛི་ཝ྄ཧ་གྒ་ཀ་ར་ཎོ, ཏ-ཀཱ་རོ་པི, ཏ་སྨཱ ས་མཱ་ན་ཊྛཱ་ནི་ཀཱ་ནཾ ས་མཱ་ན་ཀ་ར་ཎཱ་ནཾ ཨ་ཀྑ་རཱ་ནཾ ས་མཱ་ན་སུ་ཏི་བྷཱ་ཝོ ཡུ་ཏྟོ. ཉ-ཀཱ་ར་ནྟ ལ-ཀཱ་ར་ནྟཱ་ནཾ ན-ཀཱ་ར་ནྟ་བྷ་ཎ་ནེ་པི ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཉ-ཀཱ་ར་ནྟ ན-ཀཱ་ར་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ས་མཱ་ན་སུ་ཏི་བྷཱ་ཝོ ལ-ཀཱ་ར་ནྟ ན-ཀཱ་ར་ནྟཱ་ནཾ ས་མཱ་ན་སུ་ཏི་བྷཱ་ཝོ ད་ཊྛ་བྦོ་ཏི. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཡུ་ཏྟི་ཙི་ནྟཱ.
ཨཱ་ག་མ་ཙི་ནྟཱ པ་ན ཨེ་ཝཾ ཀཱ་ཏ་བྦཱ –
‘‘ཙ-ཀཱ་ར་ནྟཾ ས-ཀཱ་ར་ནྟཾ, ཏ-ཀཱ་ར་ནྟ་ས་མཾ ཝ་དེ;
ཉ-ཀཱ་ར་ནྟཾ ལ-ཀཱ་ར་ནྟཾ, ན-ཀཱ་ར་ནྟ་ས་མཾ ཝ་དེ’’ཏི. –
ཨ་ཡཾ སི་ལོ་ཀོ ཀུ་ཏོ པ་བྷ་ཝོ, ཀ་ཏྠ ཨཱ་ག་ཏོ, ཀེ་ན ཀཱ་རི་ཏོ་ཏི? ཏ་ཏྠ ཀུ་ཏོ པ་བྷ་ཝོཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟ་སྨཱ ཝཱ དྷ་མྨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྠེ་རེ་ཧི ཝཱ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཙ་རི་ཡེ་ཧི ཝཱ པ་བྷ་ཝོ. ཀ་ཏྠ ཨཱ་ག་ཏོཏི ཝི་ན་ཡེ ཝཱ སུ་ཏྟ་ནྟེ ཝཱ ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཝཱ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝཱ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཝཱ ཊཱི་ཀཱ་དཱི་སུ ཝཱ ཨཱ་ག་ཏོ. ཀེ་ན ཀཱ་རི་ཏོཏི ནེ་ཏྟི་ནི་རུ་ཏྟི་པེ་ཊ་ཀོ་པ་དེ་ས་ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ན་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཀེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ན་ཏྠེ་རེ་ན ཝཱ མུ་ཁ་མ་ཏྟ་དཱི་པ་ནི་ཀཱ་ར་ཀེ་ན ཝ་ཛི་ར་བུ་དྡྷཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝཱ པ་ད་རཱུ་པ་སི་དྡྷི་ཀཱ་ར་ཀེ་ན བུ་དྡྷ་པི་ཡཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝཱ ས་དྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཀེ་ན ཨ་གྒ་ཝཾ་སཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝཱ ཏ་ད་ཉྙ་ས་ཏྠ་ཀཱ་ར་ཀེ་ཧི མ་ཧཱ་ཐེ་རེ་ཧི ཝཱ ཀཱ་རི་ཏོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ག་མ་ཙི་ནྟཱ་ཡཾ ས་ཏི ཨ་ཡཾ སི་ལོ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟ་སྨཱ པ་བྷ་ཝོ དྷ་མྨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྠེ་རེ་ཧི ཝཱ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཙ་རི་ཡེ་ཧི ཝཱ་ཏི ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ‘‘ཝི་ན་ཡེ ཝཱ སུ་ཏྟ་ནྟེ ཝཱ ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཝཱ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝཱ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཝཱ ཊཱི་ཀཱ་སུ ཝཱ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཧི ན ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུཾ. ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ནཱ་ཙ་རི་ཡཱ་དཱི་ཧི ས་དྡ་ས་ཏྠ་ཀཱ་ར་ཀེ་ཧི ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ཧི ཀ་ཏོ་ཏི་པི ན དི་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཨ་པྤཱ་ཊི་ཧཱི་ར་ཀ་ཏཾ ཨི་དཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ པ་ན མ་ཡཾ ཙི་ནྟ་ཡི་མྷཱ – རཱ་མ་ཉྙ་དེ་སེ ཀི་ར ས་ཀ་བྷཱ་སཱ་ཡཾ ཙ-ཀཱ་ར་ནྟ ཉ-ཀཱ་ར་ནྟཱ ན ས་ནྟི, ཏེ་ནེ་ཝ རཱ་མ་ཉྙ་དེ་སི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ‘‘ས་ཙྩ’’ཨི་ཏི ཨི་མཾ པཱ་ཋཾ ཝ་ད་ནྟཱ ‘‘ས་ཏྩ’’ཨི་ཏི ཝ་ད་ནྟི, ‘‘པ་ཉྩ་ངྒ’’ཨི་ཏི པཱ་ཋཾ ཝ་ད་ནྟཱ ‘‘པ་ནྩ་ངྒ’’ཨི་ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་ས་ཡེ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཙ-ཀཱ་ར་ནྟ ཉ-ཀཱ་ར་ནྟཾ ཡ་ཐཱ་པཱ་ཋཾ ཝ་ཏྟུ་མ་ས་ཀྐོ་ནྟེ་ཧི ཏེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་ཀ་བྷཱ་སཱ་ནུ་རཱུ་པ་ཏོ ཨ་ཡཾ སི་ལོ་ཀོ ཀཱ་རི་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི མ་ར་མྨ་བྷཱ་སཱ་ཡ ཙ-ཀཱ་ར་ནྟ ཉ-ཀཱ་ར་ནྟ་པ་དཱ་ནཾ སུ་ཏི་ཝི་སེ་ས་ཝ་སེ་ན ཝི་སུཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ན་ཏོ མ་ར་མྨ་དེ་སི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཏཾ སི་ལོ་ཀཾ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ‘‘བུ་དྡྷཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི ཝཱ ‘‘པ་ཋ་མཾ ཨུ་པ་ཏྫྷཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཝཱ ‘‘ཧེ་ཏུ་པ་ཏྩ་ཡོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཏྩ་ཡོ’’ཏི ཝཱ ཝ་ཏྟུཾ ན ཨ་ར་ཧ་ནྟི. རཱ་མ་ཉྙ་དེ་སི་ཡཱ་པི ས་ཀ་བྷཱ་སཱ་ཡ ཝི་སུཾ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་མྤི ཙ-ཀཱ་ར་ནྟ ཉ-ཀཱ་ར་ནྟ་པ་དཾ ས་ཀ་བྷཱ་སཱ་ཀ་ཐ་ན་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ བྷཱ་སཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཏ-ཀཱ་ར་ནྟ ན-ཀཱ་ར་ནྟ་བྷཱ་ཝེ་ན ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ, མཱ་ག་དྷ་བྷཱ་སཱ་ཀ་ཐ་ན་ཀཱ་ལེ པ་ན མཱ་ག་དྷ་བྷཱ་སཱ་ཡ ཙ-ཀཱ་ར་ནྟ ཉ-ཀཱ་ར་ནྟ་པ་དཱ་ནཾ ཝི་སུཾ པ་ཡོ་ག་ད་སྶ་ན་ཏོ མཱ་ག་དྷ་བྷཱ་སཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཙ-ཀཱ་ར་ནྟ ཉ-ཀཱ་ར་ནྟ་པ་དཱ་ནཾ ཝི་སུཾ སུ་ཏི་ཝ་སེ་ན ཡ་ཐཱ་པཱ་ཋ་མེ་ཝ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཱ་ནཱི་ཏི ནོ མ་ཏི. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨཱ་ག་མ་ཙི་ནྟཱ.
ཛི་ན་སཱ་ས་ན་མཱ་ར་བྦྷ, ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཀ་ཐི་ཏཱ མ་ཡཱ;
ཡུ་ཏྟཱ་ཡུ་ཏྟཾ ཙི་ནྟ་ཡ་ནྟུ, པ་ཎྜི་ཏཱ ཛི་ན་སཱ་ཝ་ཀཱ.
ཡུ་ཏྟཱ་ཡུ་ཏྟཾ ཙི་ནྟ་ཡི་ཏྭཱ, ཡུ་ཏྟ་ཉྩེ དྷཱ་ར་ཡ་ནྟུ ཏཾ;
ཨ་ཡུ་ཏྟ་ཉྩེ པ་ཛ་ཧ་ནྟུ, མཱ་ན་དོ་ས་ཝི་ཝ་ཛྫི་ཏཱ་ཏི.
༢༥༤. ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ས་མྤ་ཏྟི་ཝི་པ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཏེ་སཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཋཱ་ན་པྤ་བྷེ་དཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩ ཋཱ་ནཱ་ནི ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ནུ་ཏྟཱ་ན་པ་ད་ཏྠ་མེ་ཝ ད་སྶ་ཡི་སྶཱ་མ. ‘‘ཨེ་ཏ་ར་ཧི ས་ཙེ་པི སཱ་མ་ཎེ་རོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ བུ་དྡྷཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཝ་ཎྞ་བྷཱ་ས་ན་མྤི ཨ་ཀ་པྤི་ཡཱ་དིཾ ཀ་པྤི་ཡཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན དཱི་པ་ན་མྤི དི་ཊྛི་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཾ་ཡེ་ཝ པ་ཝི་ས་ཏི, ཏེ་ནེ་ཝ ཝ་ཀྑ་ཏི ‘‘ཏཾ ལ་དྡྷིཾ ཝི་སྶ་ཛྫཱ་པེ་ཏ་བྦོ’’ཏི. བྷི་ཀྑཱུ་ན་མྤི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀོཏི བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ཝི་པ་རཱི་ཏ་ཏོ ག་ཎྷ་ནྟོ, སོ ཨེ་ཝ ‘‘ཨ་ནྟ་གྒཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ས་སྶ་ཏུ་ཙྪེ་དཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་དི་ཊྛི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ ན ཡུ་ཏྟཾ. ས་སྶ་ཏུ་ཙྪེ་ད་གཱ་ཧ་སྶ སཱ་མ་ཎེ་རཱ་ནཾ ལི་ངྒ་ནཱ་ས་ནཱ་ཡ ཀཱ་ར་ཎ་ཏྟེ་ན ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨི་དྷ ཙ ད་ཎྜ་ཀ་མྨ་ནཱ་ས་ནཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྟཱ. ཀཱ་ཡ་ས་མྦྷོ་ག་སཱ་མ་གྒཱིཏི ས་ཧ་སེ་ཡྻ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱ་དི. སོ་ར་ཏོཏི སུ་བྷེ ར་ཏོ, སུ་ཊྛུ ཨོ་ར་ཏོ་ཏི ཝཱ སོ་ར་ཏོ. ནི་ཝཱ་ཏ་ཝུ་ཏྟཱིཏི ནཱི་ཙ་ཝུ་ཏྟི.
ཏ་སྶཱ་པི དཱ་ཏ་བྦོཏི ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཾ མུ་ཁ་རཱ་དི་བྷཱ་ཝཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་པྤ་ཊི་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ་པི པ་ཊི་ཉྙཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ་པི ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་ནཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ་པི དེ་སི་ཏཱ་ཡ་པི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཁུཾ་ས་ནཱ་དི་ཏོ ཨ་ནོ་ར་མ་ནྟ་སྶ དཱ་ཏ་བྦོ་ཝ. ཨོ་ར་མ་ནྟ་སྶ པ་ན ཁ་མཱ་པེ་ནྟ་སྶ ན དཱ་ཏ་བྦོ. བྲ་ཧྨ་ད་ཎྜ་སྶ དཱ་ནནྟི ཁ་ར་ད་ཎྜ་སྶ ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་ད་ཎྜ་སྶ དཱ་ནཾ. ཏ་ཛྫ་ནཱི་ཡཱ་དི་ཀ་མྨེ ཧི ཀ་ཏེ ཨོ་ཝཱ་དཱ་ནུ་སཱ་ས་ནི་པྤ་དཱ་ན་པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ན་ཏྠི, དི་ནྣ་བྲ་ཧྨ་ད་ཎྜེ པ་ན ཏ་སྨིཾ ས་དྡྷིཾ ཏ་ཛྫ་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨཱ་དི་ཀ་ཏེ་ཧི པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ་མྤི ཀཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི ‘‘ནེ་ཝ ཝ་ཏྟ་བྦོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨཱ་ལཱ་པ་ས་ལླཱ་པ་མ་ཏྟ་སྶ་པི ན-ཀཱ་རེ་ན པ་ཊི་ཀྑི་ཏ་ཏྟཱ. ཏ་ཉྷི དི་སྭཱ བྷི་ཀྑཱུ གཱི་ཝཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀ་ན་མ་ཏྟ་མྤི ན ཀ་རོ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཝི་ཝ་ཛྫེ་ཏ་བྦཾ ནི་མྨ་ད་ན་ཀ་ར་ཎ་ཏྠ་མེ་ཝ ཏ་སྶ ད་ཎྜ་སྶ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཏྟཱ. ཏེ་ནེ་ཝ ཚ་ནྣ་ཏྠེ་རོ་པི ཨུ་ཀྑེ་པ་ནཱི་ཡཱ་དི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏོ་པི ཨ་བྷཱ་ཡི་ཏྭཱ བྲ་ཧྨ་ད་ཎྜེ དི་ནྣེ ‘‘ས་ངྒྷེ་ནཱ་ཧཾ ས་བྦ་ཐཱ ཝི་ཝ་ཛྫི་ཏོ’’ཏི མུ་ཙྪི་ཏོ པ་པ་ཏི. ཡོ པ་ན བྲ་ཧྨ་ད་ཎྜ་ཀ་ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཉ་ཏྭཱ སཾ་ས་ཊྛོ ཨ་ཝི་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝཱ་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཉྙ་ཐཱ བྲ་ཧྨ་ད་ཎྜ་ཝི་དྷཱ་ན་སྶ ནི་ར་ཏྠ་ཀ་ཏཱ་པ་ས་ངྒ་ཏོ. ཏེ་ནཱཏི བྲ་ཧྨ་ད་ཎྜ་ཀ་ཏེ་ན. ཡ་ཐཱ ཏ་ཛྫ་ནཱི་ཡཱ་དི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏེ་ཧི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཏ་ཏོ ཨ་དྷི་ཀ་མྤི ས་ངྒྷཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ནྟེ་ན ས་མྨཱ ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦཾ, ཏ་ཉྩ ‘‘སོ་ར་ཏོ ནི་ཝཱ་ཏ་ཝུ་ཏྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ས་རཱུ་པ་ཏོ ད་སྶི་ཏ་མེ་ཝ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་མྨཱ ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཁ་མཱ་པེ་ནྟ་སྶ བྲ་ཧྨ་ད་ཎྜོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཏ་བྦོ’’ཏི. པ་ཊི་ས་ངྑཱཏི པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ཡ, ཉཱ་ཎེ་ན ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏྭཱ.
ཡཾ ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ཝ་ནྡི་ཡ་ཀ་མྨཾ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་ཎྜ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་པྤ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ པུ་ན ཝི་སེ་ས་ཏོ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་པྤ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་ཐ ཁོ’’ཏི་ཨཱ་དི པཱ་ལི༹་ཨུ་དྡྷ་ཊཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨི་མ་སྶ ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨ་སྶ ཋཱ་ནཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨ་སཱ་མ་ཉྙ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཝི་སེ་ས་བྱ་ཏི་རེ་ཀེ་ན ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་མྤི ཏ་ད་ཉྙ་ཏྠ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝི་སེ་ས་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་ཡ ཝོ་ཧ་རཱི་ཡ་ཏི. ‘‘ཀ་མྨ་ཉྙེ་ཝ ལ་ཀྑ་ཎ’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ ཨོ་སཱ་ར་ཎཱ་དི་ཝ་སེ་ན ག་ཧི་ཏཱ་ཝ་སེ་སཱ་ནཾ ས་བྦེ་སཾ ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨ་སཱ་མ་ཉྙ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ཀ་མྨ་ཉྙེ་ཝ ལ་ཀྑ་ཎ་མ་སྶཱ་ཏི ཀ་མྨ་ལ་ཀྑ་ཎ’’ནྟི ནི་བྦ་ཙ་ནཾ ད་སྶེ་ཏི, ཨི་ད་ཉྩ ཝུ་ཏྟཱ་ཝ་སེ་སཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ནི་ཊྛཱ་ན་ཊྛཱ་ནཾ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷ་དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནི ཝི་ཡ ཝུ་ཏྟཱ་ཝ་སེ་ས་ཁ་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ན་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཏེ་ནེ་ཝ ཝ་ཀྑ་ཏི ‘‘ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ པཱ་ལི༹་མུ་ཏྟ་ཀོ་པི ཀ་མྨ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཡ་ཐཱ ཙེ་ཏྠ, ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་རི ཉ་ཏྟི་ཀ་མྨཱ་དཱི་སུ་པི ཀ་མྨ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. སཱ་ར་ཏྠ་དཱི་པ་ནི་ཡཾ (སཱ་ར་ཏྠ. ཊཱི. པ་རི་ཝཱ་ར ༣.༤༩༥-༤༩༦) པ་ན ‘‘ཀ་མྨ་མེ་ཝ ལ་ཀྑ་ཎ་ནྟི ཀ་མྨ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཨོ་སཱ་ར་ཎ་ནི་སྶཱ་ར་ཎ་བྷ་ཎྜུ་ཀ་མྨཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ ཀ་མྨ་ཉྩ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཉྩ ནཱ་མཾ ན ལ་བྷ་ཏི, ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ལ་ཀྑཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཀ་མྨ་ལ་ཀྑ་ཎ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཝ་ཛི་ར་བུ་དྡྷི་ཊཱི་ཀཱ་ཡཾ (ཝ་ཛི་ར. ཊཱི. པ་རི་ཝཱ་ར ༤༩༥-༤༩༦) པ་ན ‘‘ཨི་མ་སྶ ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨ་སྶ ཋཱ་ནཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མྤི ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ་མྨ་ཉྙེ་ཝ ལ་ཀྑ་ཎ་ནྟི ཀ་མྨ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཨོ་སཱ་ར་ཎ་ནི་སྶཱ་ར་ཎ་བྷ་ཎྜུ་ཀ་མྨཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ ཀ་མྨ་ཉྩ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཉྩ ནཱ་མཾ ན ལ་བྷ་ཏི, ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ལ་ཀྑཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཀ་མྨ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ཝི་ཡ. ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ་དི་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝི་མུ་ཏྟོ ཧི ས་བྦོ པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་སེ་སོ ཏ་ཏྠ ས་ངྒ་ཡ྄ཧ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྶ ཀ་ར་ཎནྟི ཨ་ཝ་ནྡི་ཡ་ཀ་མྨ་སྶ ཀ་ར་ཎ་ཝི་དྷཱ་ནཾ. ན ཝ་ནྡི་ཏ་བྦོཏི, ཨི་མི་ནཱ ཝ་ནྡ་ནྟི་ཡཱ དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ད་སྶེ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ས་ངྒྷེ་ན ཀ་ཏཾ ཀ་ཏི་ཀཾ ཉ་ཏྭཱ མ་དྡ་ནཾ ཝི་ཡ ཧི ས་ངྒྷ་ས་མྨུ་ཏིཾ ཨ་ནཱ་ད་རེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི ཨེ་ཝ ཧོ་ཏི.
༢༥༥. བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ་པི པ་ནེ་ཏཾ ལ་བྦྷ་ཏི་ཡེ་ཝཱཏི ཨ་ཝ་ནྡི་ཡ་ཀ་མྨ་སྶ ཨུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎ་མ་ཏྟེ་ན ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ་པི ཀ་མྨ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ལ་བྦྷ་ཏི ཨེ་ཝ. ས་ལཱ་ཀ་དཱ་ན་ཊྛཱ་ནཾ ས་ལཱ་ཀ་གྒཾ ནཱ་མ, ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟཱ་ནཾ བྷཱ་ཛ་ན་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཡཱ་ག་གྒ་བྷ་ཏྟ་གྒཱ་ནི ནཱ་མ. ཨེ་ཏེ་སུ་པི ཧི ཋཱ་ནེ་སུ ས་བྦོ ས་ངྒྷོ ཨུ་པོ་ས་ཐེ ཝི་ཡ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏོ, ཀ་མྨ་ཉྩ ཝ་གྒ་ཀ་མྨཾ ན ཧོ་ཏི, ‘‘མ་ཡ་མེ་ཏཾ ན ཛཱ་ནི་མྷཱ’’ཏི པ་ཙྪཱ ཁཱི་ཡ་ནྟཱ་པི ན ཧོ་ནྟི, ཁ་ཎྜ་སཱི་མཱ་ཡ པ་ན ཀ་ཏེ ཁཱི་ཡ་ནྟི. ས་ངྒྷི་ཀ་པ་ཙྩ་ཡ་ཉྷི ཨ་ཙྪི་ནྣ་ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་ནཾ དཱ་ཏུཾ ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ནྟེ་ཧི ཨུ་པ་ཙཱ་ར་སཱི་མ་ཊྛཱ་ནཾ ས་བྦེ་སཾ ཨ་ནུ་མ་ཏིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཡོ པ་ན ཝི་ས་བྷཱ་ག་པུ་གྒ་ལོ དྷ་མྨི་ཀཾ ཨ་པ་ལོ་ཀ་ནཾ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏི, ཏཾ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན བ་ཧི་ཨུ་པ་ཙཱ་ར་སཱི་མ་ག་ཏཾ ཝཱ ཀ་ཏྭཱ ཁ་ཎྜ་སཱི་མཾ ཝཱ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ད་སྶེ་ཏི, ཏཾ ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨཾ ས་རཱུ་པ་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཙྪི་ནྣ་ཙཱི་ཝ་རཾ’’ཨི་ཙྩཱ་དི. ཡ་དི ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ་ཝ ཙཱི་ཝ་རཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, ཀིཾ པ་ན ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ཀ་ས་མྨུ་ཏི་ཡཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ཀེ་ན པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ནཱ་ལི༹ ཝཱ ཨུ་པ་ཌྜྷ་ནཱ་ལི༹ ཝཱཏི དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ དཱ་ཏ་བྦ་སྶ པ་མཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ. ཏེ་ན ཡཱ་པ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཾ, ན ཨ་དྷི་ཀ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ་ཡེ་ཝ ཝཱཏི་ཨཱ་དི ད་ས་ཝཱི་ས་ཏི་དི་ཝ་སཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་སྨིཾ དི་ཝ་སེ་ཡེ་ཝ དཱ་ཏ་བྦ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ད་སྶ་ནཾ. ཏེ་ན ‘‘ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝ’’ནྟི ཝཱ ‘‘ཡཱ་ཝ་རོ་གཱ ཝུ་ཊྛ་ཧ་ཏཱི’’ཏི ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨི་ཎ་པ་ལི་བོ་དྷནྟི ཨི་ཎ་ཝ་ཏྠུཾ དཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏ་ཉྩ ཨི་ཎཱ་ཡི་ཀེ་ཧི པ་ལི་བུ་དྡྷ་སྶ ལ་ཛྫཱི་པེ་ས་ལ་སྶ སཱ་ས་ནུ་པ་ཀཱ་ར་ཀ་སྶ པ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟ་མེ་ཝ ཀ་པྤི་ཡ་བྷ་ཎྜཾ ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ དཱ་ཏ་བྦཾ, ན པ་ན ས་ཧ་སྶཾ ཝཱ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ཝཱ མ་ཧཱ་ཨི་ཎཾ. ཏཱ་དི་ས་ཉྷི བྷི་ཀྑཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝ་ཏྟེ་ན ས་བྦེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཏཱ་དི་ས་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ དཱ་ཏ་བྦཾ.
‘‘ཚ་ཏྟཾ ཝཱ ཝེ་དི་ཀཾ ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ ཝེ་དི་ཀཱཏི ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ ཨུ་པ་རི ཙ་ཏུ་ར་སྶ་ཙ་ཡོ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཚ་ཏྟནྟི ཏ་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ཝ་ལ་ཡཱ་ནི ད་སྶེ་ཏྭཱ ཀ་ཏོ ཨ་གྒ་ཙ་ཡོ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི སཱ་ར་ཏྠ་དཱི་པ་ནི་ཡཾ (སཱ་ར་ཏྠ. ཊཱི. པ་རི་ཝཱ་ར ༣.༤༩༥-༤༩༦) ཝུ་ཏྟཾ. ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ ཨུ་པ་ནི་ཀྑེ་པ་ཏོཏི ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ པ་ཊི་ཛ་གྒ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཝ་ཌྜྷི་ཡཱ པ་ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀེ་ཧི ཋ་པི་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཏོ. ས་ངྒྷི་ཀེ་ན་པཱིཏི ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཏ་ཏྲུ་པྤཱ་ད་ཏོ པ་ཙྩ་ཡ་དཱ་ཡ་ཀེ་ཧི ཙ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྠཱ་ཡ ས་ངྒྷ་སྶ དི་ནྣ་ཝ་ཏྠུ་ནཱ་པཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ངྒྷ་བྷ་ཏྟཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ད་ད་ནྟེ་ཧི་པི ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནཾ ས་ངྒྷ་བྷ་ཏྟཾ ཝི་ཡ ཀཱ་རེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ‘‘ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ རུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་བྷོ་ག་པ་ཧོ་ན་ཀཾ ཨ་པྤཾ ཝཱ བ་ཧུཾ ཝཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ཨ་དྷི་ཀཾ པ་ན ག་ཧེ་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏི.
ཨུ་པོ་ས་ཐ་དི་ཝ་སེཏི ནི་ད་སྶ་ན་མ་ཏྟཾ, ཡ་སྨིཾ ཀི་སྨི་ཉྩི དི་ཝ་སེ་པི ཀ་ཏཾ སུ་ཀ་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཀ་རོ་ནྟེ་ན ‘‘ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ཨ་ནྟོ་སཱི་མཱ་ཡ ས་ངྒྷ་ས་ནྟ་ཀཾ…པེ… ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ མ་ཡ྄ཧཾ རུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏི་ཀཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཐཱ དྭཱི་ཧི ཏཱི་ཧི་པི ‘‘ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ རུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ན་མེ་ཝ ཧེ་ཏྠ ཝི་སེ་སོ. ཏེ་ས་མྤཱིཏི རུ་ཀྑཱ་ནཾ. སཱ ཨེ་ཝ ཀ་ཏི་ཀཱཏི ཝི་སུཾ ཀ་ཏི་ཀཱ ན ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཏེ་སནྟི རུ་ཀྑཱ་ནཾ, ས་ངྒྷོ སཱ་མཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. པུ་རི་མ་ཝི་ཧཱ་རེཏི པུ་རི་མེ ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ པ་རི་བྷོ་ག་ཏྠཱ་ཡ ཀ་ཏ་ཀ་ཏི་ཀེ ཝི་ཧཱ་རེ. པ་རི་ཝེ་ཎཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཛ་གྒ་ནྟཱིཏི ཡ་ཏྠ ཨ་ར་ཀྑི་ཡ་མཱ་ནེ ཕ་ལཱ་ཕ་ལཱ་ནི རུ་ཀྑཱ ཙ ཝི་ན་སྶ་ནྟི, ཏཱ་དི་སཾ ཋཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཏྠ ས་ངྒྷ་སྶ ཀ་ཏི་ཀཱ ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཡེ་ཧི པ་ན རུ་ཀྑ་བཱི་ཛཱ་ནི རོ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཊི་ཛ་གྒི་ཏཱ, ཏེ་པི ད་ས་མ་བྷཱ་གཾ ད་ཏྭཱ རོ་པ་ཀེ་ཧེ་ཝ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཏེ་ཧཱིཏི ཛ་གྒི་ཏེ་ཧི.
ཏ་ཏྠཱཏི ཏ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ. མཱུ་ལེཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ་ལེ, པུ་བྦེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དཱི་གྷཱ ཀ་ཏི་ཀཱཏི ཨ་པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ཀཱ་ལཱ ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ པ་རི་བྷོ་ག་ཏྠཱ་ཡ ཀ་ཏི་ཀཱ. ནི་ཀྐུ་ཀྐུ་ཙྩེ་ནཱཏི ‘‘ཨ་བྷཱ་ཛི་ཏ་མི་ད’’ནྟི ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཁཱི་ཡ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཏནྟི ཏེ་ན ཁཱི་ཡ་ནེ་ན བ་ཧུཾ ཁཱ་ད་ནྟཱ་ནཾ དོ་སོ ན་ཏྠི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་བྷོ་ག་པྤ་མཱ་ཎ་སྶེ་ཝ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ, ཁཱི་ཡ་ནྟེ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཧོ་ན་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཁཱ་དི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
ག་ཎྷ་ཐཱ་ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦཱཏི ཏ་ཐཱ ཝུ་ཏྟེ ཏེ་ནེ་ཝ བྷི་ཀྑུ་ནཱ དི་ནྣཾ ཝི་ཡ མ་ཉྙེ་ཡྻུཾ. ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝ་ས་མྦྷ་ཝོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་རི་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨུ་པ་ཌྜྷ་བྷཱ་གོཏི ཨེ་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་ཊི་ཝཱི་ས་ཏོ ཨུ་པ་ཌྜྷ་བྷཱ་གོ, དེ་ནྟེ་ན ཙ ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཾ དཱ་ཏུཾ ས་ངྒྷོ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་སཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་མོ་ཙེ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ ཏེ ས་ངྒྷེ ཨེ་ཝ པ་སཱི་ད་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྭཱ དཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་ནྟེ་ནཱཏི གི་ལཱ་ན་ག་མི་ཀི་སྶ་རཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་པུ་གྒ་ལཱ་ན་མྤི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཾ དེ་ནྟེ་ན ཨ་པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་ནྟེ་ནེ་ཝ དཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ན་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ པ་ན ཨ་པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་ནྟེ་ན་པི དཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི. ས་ངྒྷི་ཀ་མེ་ཝ ཡ་ཐཱ་ཀ་ཏི་ཀཱ་ཡ དཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀ་མྤི པ་ཙྩ་ཡ་དཱ་ཡ་ཀཱ་ད་ཡོ ས་ཡ་མེ་ཝ ཝི་སྶཱ་སེ་ན ག་ཎྷ་ནྟི, ན ཝཱ་རེ་ཏ་བྦཱ, ‘‘ལ་དྡྷ་ཀ་པྤི་ཡ’’ནྟི ཏུ་ཎྷཱི བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝཱཏི ‘‘ཀུ་དྡྷོ ཧི སོ རུ་ཀྑེ་པི ཚི་ནྡེ་ཡྻཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ ཀཱ་ར་ཎཾ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ, ཏེ་ཧི ཀ་ཏ་ཨ་ན་ཏྠཱ་བྷཱ་ཝེ་པི ཀཱ་རུ་ཉྙེ་ན ཏུ་ཎྷཱི བྷ་ཝི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ‘‘ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དི པ་ན ཝ་ཏྟུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི.
ག་རུ་བྷ་ཎྜ་ཏྟཱ…པེ… ན དཱ་ཏ་བྦནྟི ཛཱི་ཝ་རུ་ཀྑཱ་ནཾ ཨཱ་རཱ་མ་ཊྛཱ་ནི་ཡ་ཏྟཱ དཱ་རཱུ་ན་ཉྩ གེ་ཧ་ས་མྦྷཱ་རཱ་ནུ་པ་ག་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ས་བྦཾ ཏྭ་མེ་ཝ ག་ཎྷཱ་ཏི དཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཀ་ཏཱ་ཝཱ་སཾ ཝཱ ཀ་ཏྭཱཏི པུ་བྦེ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཀ་ཏྭཱ. ཛ་གྒི་ཏ་ཀཱ་ལེཏི ཕ་ལ་ཝཱ་རེ ས་མྤ་ཏྟེ. ཛ་གྒ་ན་ཀཱ་ལེཏི ཛ་གྒི་ཏུཾ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཀཱ་ལེ.
༢༥༦. ཉ་ཏྟི་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་བྷེ་དེཏི ཉ་ཏྟི་ཀ་མྨ་སྶ ཋཱ་ན་བྷེ་དེ.
ཨི་ཏི ཝི་ན་ཡ་ས་ངྒ་ཧ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་བྷཱུ་ཏེ ཝི་ན་ཡཱ་ལ་ངྐཱ་རེ
ཀ་མྨཱ་ཀ་མྨ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ཐཱ་ལ་ངྐཱ་རོ ནཱ་མ
ཏེ་ཏྟིཾ་ས་ཏི་མོ པ་རི་ཙྪེ་དོ.