༢༡. པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ཐཱ
༡༡༦. ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ‘‘པ་ཊི་ཀྑེ་པ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནཾ པ་ཊི་ཀྑེ་པོ, ཨ་ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པ་ཝཱ་རི་ཡ་ཏེ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ, པ་ཊི་སེ་དྷ་ན་ནྟྱ་ཏྠོ. པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ས་ངྑཱ་ཏཱ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ པ་ཊི་ཀྑེ་པ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ. ཨ་ཐ ཝཱ པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཝ་སེ་ན པ་ཝཱ་ར་ཎཱ པ་ཊི་ཀྑེ་པ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ. པ་ཉྩ་ནྣཾ བྷོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ བྷོ་ཛ་ནེ ཨ་བྷི་ཧ་ཊེ པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ས་ངྑཱ་ཏཱ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༡༡༧. ཡཾ ཨ་སྣཱ་ཏཱིཏི ཡཾ བྷུ་ཉྫ་ཏི. ཨ་མྦི་ལ་པཱ་ཡཱ་སཱ་དཱི་སཱུཏི ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ཁཱི་ར་པཱ་ཡཱ་སཱ་དིཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་མྦི་ལ་པཱ་ཡཱ་སགྒ་ཧ་ཎེ་ན ཏ་ཀྐཱ་དི་ཨ་མྦི་ལ་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ གྷ་ན་ཡཱ་གུ ཝུ་ཏྟཱ. ཁཱི་ར་པཱ་ཡཱ་སགྒ་ཧ་ཎེ་ན ཁཱི་ར་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ ཡཱ་གུ ས་ངྒ་ཡ྄ཧ་ཏི. པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ཛ་ནེ་ཏཱིཏི ཨ་ན་ཏི་རི་ཏྟ་བྷོ་ཛ་ནཱ་པ་ཏྟི་ནི་བ་ནྡྷ་ནཾ པ་ཊི་ཀྑེ་པཾ སཱ་དྷེ་ཏི. ཀ་ཏོ་པི པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ཨ་ན་ཏི་རི་ཏྟ་བྷོ་ཛ་ནཱ་པ་ཏྟི་ནི་བ་ནྡྷ་ནོ ན ཧོ་ཏི, ཨ་ཀ་ཏ་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ན ཛ་ནེ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཡཱ་གུ-ས་དྡ་སྶ པ་ཝཱ་ར་ཎ་ཛ་ན་ཀ་ཡཱ་གུ་ཡཱ་པི སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ ‘ཡཱ་གུཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’ཏི ཝུ་ཏྟེ་པི པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ཛ་ནེ་ཏི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཏྟ’’ནྟི ཏཱི་སུ་པི ག་ཎྛི་པ་དེ་སུ ཝུ་ཏྟཾ. ཏཾ པ་ར་ཏོ ཏ་ཏྠེ་ཝ ‘‘བྷ་ཏྟ་མི་སྶ་ཀཾ ཡཱ་གུཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ཀཱ་ར་ཎེ་ན ན ས་མེ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི ཏ་ཏྠ – ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ཡཱ་གུ་ཀེ ནི་མ་ནྟ་ནེ ཨུ་ད་ཀ་ཀ་ཉྫི་ཀ་ཁཱི་རཱ་དཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ མ་དྡི་ཏཾ བྷ་ཏྟ་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཡཱ་གུཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཧོ་ཏི. ‘‘བྷ་ཏྟ་མི་སྶ་ཀཾ ཡཱ་གུཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཝི་སུཾ ཡཱ་གུ་ཡཱ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏྟཱ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཁཱི་རཱ་དཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ མ་དྡི་ཏཾ བྷ་ཏྟ་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཡཱ་གུཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཡཱ་གུ་ཡཱ་ཝ ཏ་ཏྠ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཨེ་ཝ་ཉྷི ས་ཏི པ་ར་ཏོ ‘‘ཡེ་ནཱ་པུ་ཙྪི་ཏོ, ཏ་སྶ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ཀཱ་ར་ཎེ་ན་པི སཾ་ས་ནྡ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཐཱ ག་ཎྛི་པ་དེ་སུ་ཡེ་ཝ པུ་བྦཱ་པ་ར་ཝི་རོ་དྷོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཙ ན ས་མེ་ཏཱི་ཏི. ས་ཙེ…པེ… པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱིཏི ཨི་མི་ནཱ ཝུ་ཏྟ་པྤ་མཱ་ཎ་སྶ མ་ཙྪ་མཾ་ས་ཁ་ཎྜ་སྶ ན་ཧཱ་རུ་ནོ ཝཱ ས་བྦྷཱ་ཝ་མ་ཏྟཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏཱ་ཧཱིཏི པུ་ཐུ་ཀཱ་ཧི.
སཱ་ལི་ཝཱི་ཧི་ཡ་ཝེ་ཧི ཀ་ཏ་ས་ཏྟཱུཏི ཡེ་བྷུ་ཡྻ་ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ས་ཏྟ དྷ་ཉྙཱ་ནི པ་ན བྷ་ཛྫི་ཏྭཱ ཀ་ཏོ་པི ས་ཏྟུ་ཡེ་ཝ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ཀ་ངྒུ་ཝ་ར་ཀ…པེ… ས་ཏྟུ་ས་ངྒ་ཧ་མེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི. ས་ཏྟུ་མོ་ད་ཀོཏི ས་ཏྟུ་ཡོ པི་ཎྜེ་ཏྭཱ ཀ་ཏོ ཨ་པ་ཀྐོ ས་ཏྟུ་གུ་ལོ༹. ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནི་ཡཾ (ཝི. ཝི. ཊཱི. པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ ༢.༢༣༨-༢༣༩) པ་ན ‘‘ས་ཏྟུ་མོ་ད་ཀོཏི ས་ཏྟུཾ ཏེ་མེ་ཏྭཱ ཀ་ཏོ ཨ་པ་ཀྐོ, ས་ཏྟུཾ པ་ན པི་སི་ཏྭཱ པི་ཊྛཾ ཀ་ཏྭཱ ཏེ་མེ་ཏྭཱ པཱུ་ཝཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཙ་ནྟི, ཏཾ ན པ་ཝཱ་རེ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
པ་ཉྩ་ནྣཾ བྷོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཝ་སེ་ན ཝི་པྤ་ཀ་ཏ་བྷོ་ཛ་ན་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨུ་པ་ཙྪི་ནྣ་ཏྟཱ ‘‘མུ་ཁེ སཱ་ས་པ་མ་ཏྟ་མྤི…པེ… ན པ་ཝཱ་རེ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་སཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, ན པ་ཝཱ་རེ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ས་ཙེ ས་ངྒྷི་ཀཾ ལཱ་བྷཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་པཱ་པུ་ཎ་ནྟཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཝཱ ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཝཱ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, ན པ་ཝཱ་རེ་ཏི པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦ་སྶེ་ཝ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ་ཏྟཱ, ཨ་ལ་ཛྫི་ས་ནྟ་ཀཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནྟོ་པི ན པ་ཝཱ་རེ་ཏི. ཨ་ཝ་ཏྠུ་ཏཱ་ཡཱཏི ཨ་ན་ཏི་རི་ཏྟཱ་པ་ཏྟི་སཱ་དྷི་ཀཱ་ཡ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ ཨ་ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨེ་ཏེ་ན པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦ་སྶེ་ཝ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ དཱི་པེ་ཏི. ཡ་ཉྷི པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ངྒཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཏཾ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ ཨ་ཝ་ཏྠཱུ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
༡༡༨. ཨཱ་ས་ནྣ་ཏ་རཾ ཨ་ངྒནྟི ཧ་ཏྠ་པཱ་ས་ཏོ བ་ཧི ཋ་ཏྭཱ ཨོ་ན་མི་ཏྭཱ དེ་ནྟ་སྶ སཱི་སཾ ཨཱ་ས་ནྣ་ཏ་རཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ཨོ་རི་མ་ནྟེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏ་བྦཾ.
ཨུ་པ་ནཱ་མེ་ཏཱིཏི ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ཡཱ་བྷི་ཧཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨ་པ་ནཱ་མེ་ཏྭཱཏི ཨ་བྷི་མུ་ཁཾ ཧ་རི་ཏྭཱ. ཨི་དཾ བྷ་ཏྟཾ ག་ཎྷཱ་ཏི ཝ་ད་ཏཱིཏི ཀི་ཉྩི ཨ་པ་ནཱ་མེ་ཏྭཱ ཝ་ད་ཏི. ཀེ་ཝ་ལཾ ཝཱ་ཙཱ་བྷི་ཧཱ་ར་སྶ ཨ་ན་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྟཱ ག་ཎྷ་ཐཱ་ཏི ག་ཧེ་ཏུཾ ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཧ་ཏྠ་པཱ་ས་ཏོ བ་ཧི ཋི་ཏ་སྶ ས་ཏི་པི དཱ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་བྷི་ཧཱ་རེ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནྟ་སྶ དཱུ་ར་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཐེ་ར་སྶ་པི དཱུ་ར་བྷཱ་ཝ་མ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཐེ་ར་སྶ དཱུ་ར་བྷཱ་ཝ་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ, ན པ་ན ཐེ་ར་སྶ ཨ་བྷི་ཧཱ་ར་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ. ས་ཙེ་པི ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཏོ ཧ་ཏྠ་པཱ་སེ ཋི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཀི་ཉྩི པ་ན ཨ་ཝ་ཏྭཱ ཨཱ་དྷཱ་ར་ཊྛཱ་ནེ ཋི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་བྷི་ཧཱ་རོ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ‘‘དཱུ་ཏ་སྶ ཙ ཨ་ན་བྷི་ཧ་ར་ཎ་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏེ་ན ‘བྷ་ཏྟཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཨ་བྷི་ཧཱ་རོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ‘ས་ཙེ པ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ…པེ… པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཧོ་ཏཱི’ཏི ཝུ་ཏྟ’’ནྟི ཏཱི་སུ་པི ག་ཎྛི་པ་དེ་སུ ཝུ་ཏྟཾ. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘པ་ཏྟཾ ཀི་ཉྩི་པི ཨུ་པ་ནཱ་མེ་ཏྭཱ ‘ཨི་མཾ བྷ་ཏྟཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ག་ཧེ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ ཡུ་ཏྟཾ ཝི་ཡ དི་སྶ་ཏི ཝཱ་ཙཱ་བྷི་ཧཱ་ར་སྶ ཨི་དྷ ཨ་ན་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྟཱ.
པ་རི་ཝེ་ས་ནཱ་ཡཱཏི བྷ་ཏྟ་གྒེ. ཨ་བྷི་ཧ་ཊཱ་ཝ ཧོ་ཏཱིཏི པ་རི་ཝེ་ས་ཀེ་ནེ་ཝ ཨ་བྷི་ཧ་ཊཱ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏོ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ག་ཎྷ་ནྟཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནྟ་སྶ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཧོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་གྒ་ཎྷ་ནྟ་མྤི པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏོ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཀ་སྨཱ? དཱ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ཨ་བྷི་ཧ་ཊ་ཏྟཱ, ‘‘ཏ་སྨཱ སཱ ཨ་བྷི་ཧ་ཊཱ་ཝ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཧི ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ནེ་ཝ ཏཱི་སུ་པི ག་ཎྛི་པ་དེ་སུ ‘‘དཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ་བྷི་ཧཱ་རེ ས་ཏི ཀེ་ཝ་ལཾ ‘ད་སྶཱ་མཱི’ཏི ག་ཧ་ཎ་མེ་ཝ ཨ་བྷི་ཧཱ་རོ ན ཧོ་ཏི, ‘ད་སྶཱ་མཱི’ཏི ག་ཎྷ་ནྟེ་པི ཨ་ག་ཎྷ་ནྟེ་པི དཱ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་བྷི་ཧཱ་རོ་ཝ ཨ་བྷི་ཧཱ་རོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ག་ཧ་ཎ་ས་མ་ཡེ ཝཱ ཨ་གྒ་ཧ་ཎ་ས་མ་ཡེ ཝཱ ཏཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏོ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་དཱ་ནི ཏ་སྶ ཨ་ས་ཏི དཱ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་བྷི་ཧཱ་རེ ག་ཧ་ཎ་ས་མ་ཡེ་པི པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏོ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ས་ཙེ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཀ་ཊ་ཙྪུ་ནཱ ཨ་ནུ་ཀྑི་ཏྟ་མྤི པུ་བྦེ ཨེ་ཝ ཨ་བྷི་ཧ་ཊ་ཏྟཱ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ‘‘ཨ་བྷི་ཧ་ཊཱ་ཝ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨུ་དྡྷ་ཊ་མ་ཏྟེཏི བྷཱ་ཛ་ན་ཏོ ཝི་ཡོ་ཛི་ཏ་མ་ཏྟེ. དྭི་ནྣཾ ས་མ་བྷཱ་རེ་པཱིཏི པ་རི་ཝེ་ས་ཀ་སྶ ཙ ཨ་ཉྙ་སྶ ཙ བྷ་ཏྟ་པ་ཙྪི་བྷཱ་ར་གྒ་ཧ་ཎེ ས་མྦྷཱུ་ཏེ་པཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༡༩. ར་སཾ ག་ཎྷ་ཐཱཏི ཨེ་ཏྠ ཀེ་ཝ་ལཾ མཾ་ས་ར་ས་སྶ ཨ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཛ་ན་ཀ་སྶ ནཱ་མེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏོ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ན ཧོ་ཏི. མ་ཙྪ་ར་སནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ མ་ཙྪོ ཙ ར་ས་ཉྩཱ་ཏི ཨ་ཏྠ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ, ཝ་ཏྠུ་ནོ་པི ཏཱ་དི་ས་ཏྟཱ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཧོ་ཏི. ‘‘ཨི་དཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི་པི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་བྷི་ཧ་ཊཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏོ་པི ཧོ་ཏི ཨེ་ཝ.
ཀ་ར་མྦ་ཀོཏི མི་སྶ་ཀཱ་དྷི་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ. ཡ་ཉྷི བ་ཧཱུ་ཧི མི་སྶེ་ཏྭཱ ཀ་རོ་ནྟི, སོ ‘‘ཀ་ར་མྦ་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, སོ ས་ཙེ་པི མཾ་སེ་ན མི་སྶེ་ཏྭཱ ཀ་ཏོ ཧོ་ཏི, ‘‘ཀ་ར་མྦ་ཀཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཨ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ར་ཧ་སྶ ནཱ་མེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏོ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ན ཧོ་ཏི. ‘‘མཾ་ས་ཀ་ར་མྦ་ཀཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ པ་ན ‘‘མཾ་ས་མི་སྶ་ཀཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཝ ཧོ་ཏི.
༡༢༠. ‘‘ཨུ་དྡི་སྶ་ཀ་ཏ’’ནྟི མ་ཉྙ་མཱ་ནོཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཝ་ཏྠུ་ནོ ཀ་པྤི་ཡ་ཏྟཱ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ས་ཉྙཱ་ཡ པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཏོ་པི ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀ་ཏྟཱ ཨི་མ་སྶ སི་ཀྑཱ་པ་ད་སྶ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ‘‘ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ཡཱ་གུ་ཀེ ནི་མ་ནྟ་ནེ ཨུ་ད་ཀ་ཀ་ཉྫི་ཀ་ཁཱི་རཱ་དཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ མ་དྡི་ཏཾ བྷ་ཏྟ་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘ཡཱ་གུཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཧོ་ཏི, ‘བྷ་ཏྟ་མི་སྶ་ཀཾ ཡཱ་གུཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ’ཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཝི་སུཾ ཡཱ་གུ་ཡཱ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏྟཱ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོཏི ‘‘ཡེ་ནཱ་པུ་ཙྪི་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ་ཏྠཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. ཀཱ་ར་ཎཾ པ་ནེ་ཏྠ དུ་དྡ་སནྟི ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཀེ ཏཱ་ཝ ཝ་ད་ནྟི ‘‘ཡ་སྨཱ ཡཱ་གུ་མི་སྶ་ཀཾ ནཱ་མ བྷ་ཏྟ་མེ་ཝ ན ཧོ་ཏི, ཁཱི་རཱ་དི་ཀ་མྤི ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ཀ་ར་མྦ་ཀེ ཝི་ཡ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཝ་ཉྩ ས་ཏི ‘ཡཱ་གུ བ་ཧུ་ཏ་རཱ ཝཱ ཧོ་ཏི ས་མ་ས་མཱ ཝཱ, ན པ་ཝཱ་རེ་ཏི, ཡཱ་གུ མ་ནྡཱ, བྷ་ཏྟཾ བ་ཧུ་ཏ་རཾ, པ་ཝཱ་རེ་ཏཱི’ཏི ཨེ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎཾ དུ་དྡ་ས’’ནྟི. ཀེ་ཙི པ་ན ཝ་ད་ནྟི ‘‘ཡཱ་གུ་མི་སྶ་ཀཾ ནཱ་མ བྷ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ཏཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏོ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ ཨེ་ཝ བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཝ་ཉྩ ས་ཏི ‘ཨི་དྷ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཧོ་ཏི, ན ཧོ་ཏཱི’ཏི ཨེ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎཾ དུ་དྡ་ས’’ནྟི.
ཡ་ཐཱ ཙེ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎཾ དུ་དྡ་སཾ, ཨེ་ཝཾ པ་ར་ཏོ ‘‘མི་སྶ་ཀཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཀཱ་ར་ཎཾ དུ་དྡ་ས་མེ་ཝཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ན ཧི པ་ཝཱ་ར་ཎ་པྤ་ཧོ་ན་ཀ་སྶ ཨ་པྤ་བ་ཧུ་བྷཱ་ཝོ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ བྷཱ་ཝཱ་བྷཱ་ཝ་ནི་མི་ཏྟཾ, ཀི་ཉྩ་ར་ཧི པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཛ་ན་ཀ་སྶ ནཱ་མ ག་ཧ་ཎ་མེ་ཝེ་ཏྠ པ་མཱ་ཎཾ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨི་ད་ཉྩ ཀ་ར་མྦ་ཀེ་ན ན ས་མཱ་ནེ་ཏ་བྦ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཡ་མྤི ཀཱ་ར་ཎཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་མྤི པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟེ་ན སཾ་ས་ནྡི་ཡ་མཱ་ནཾ ན ས་མེ་ཏི. ཡ་དི ཧི མི་སྶ་ཀ་ནྟི བྷ་ཏྟ་མི་སྶ་ཀེ་ཡེ་ཝ རུ་ལ༹ྷཾ སི་ཡཱ, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ཡ་ཐཱ ‘‘བྷ་ཏྟ་མི་སྶ་ཀཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ བྷ་ཏྟཾ བ་ཧུ་ཏ་རཾ ཝཱ ས་མཾ ཝཱ ཨ་པྤ་ཏ་རཾ ཝཱ ཧོ་ཏི, པ་ཝཱ་རེ་ཏི་ཡེ་ཝ, ཨེ་ཝཾ ‘‘མི་སྶ་ཀཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ་པི ཨ་པྤ་ཏ་རེ་པི བྷ་ཏྟེ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ ‘‘མི་སྶ་ཀ’’ནྟི བྷ་ཏྟ་མི་སྶ་ཀེ་ཡེ་ཝ རུ་ལ༹ྷ་ཏྟཱ. ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘མི་སྶ་ཀ་ནྟི བྷ་ཏྟ་མི་སྶ་ཀེ་ཡེ་ཝ རུ་ལ༹ྷ་ཝོ་ཧཱ་ར་ཏྟཱ ཨི་དཾ པ་ན བྷ་ཏྟ་མི་སྶ་ཀ་མེ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཏྟ’’ནྟི ཏཱི་སུ་པི ག་ཎྛི་པ་དེ་སུ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཐ མི་སྶ་ཀ་ནྟི བྷ་ཏྟ་མི་སྶ་ཀེ རུ་ལ༹ྷཾ ན ཧོ་ཏི, མི་སྶ་ཀ་བྷ་ཏྟཾ པ་ན ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘མི་སྶ་ཀཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མྤི ཡ་ཐཱ ཨ་ཡཱ་གུ་ཀེ ནི་མ་ནྟ་ནེ ཁཱི་རཱ་དཱི་ཧི ས་མྨ་དྡི་ཏཾ བྷ་ཏྟ་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཡཱ་གུཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མི་དྷཱ་པི མི་སྶ་ཀ་བྷ་ཏྟ་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘མི་སྶ་ཀཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ བྷ་ཏྟཾ ཨ་པྤཾ ཝཱ ཧོ་ཏུ, བ་ཧུ ཝཱ, པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཨེ་ཝ སི་ཡཱ, ཏ་སྨཱ མི་སྶ་ཀ་ནྟི བྷ་ཏྟ་མི་སྶ་ཀེ རུ་ལ༹ྷཾ ཝཱ ཧོ་ཏུ, མི་སྶ་ཀཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷཱ་སི་ཏཾ ཝཱ, ཨུ་བྷ་ཡ་ཐཱ་པི པུ་བྦེ་ནཱ་པ་རཾ ན ས་མེ་ཏཱི་ཏི ཀི་མེ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎ་ཙི་ནྟཱ་ཡ. ཨཱི་དི་སེ་སུ པ་ན ཋཱ་ནེ་སུ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་པ་མཱ་ཎེ་ནེ་ཝ ག་ནྟ་བྦ་ནྟི ཨ་ཡཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཁ་ནྟི.
ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནི་ཡཾ (ཝི. ཝི. ཊཱི. པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ ༢.༢༣༨-༢༣༩) པ་ན ‘‘ཨུ་དྡི་སྶ་ཀ་ཏ་ནྟི མ་ཉྙ་མཱ་ནོཏི ཨེ་ཏྠ ཝ་ཏྠུ་ནོ ཀ་པྤི་ཡ་ཏྟཱ ‘པ་ཝཱ་རི་ཏོ་ཝ ཧོ་ཏཱི’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཉྩེ ཨུ་དྡི་སྶ་ཀ་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ན་ཏྠི. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོཏི ‘ཡེ་ནཱ་པུ་ཙྪི་ཏོ’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ་ཏྠཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. ཀཱ་ར་ཎཾ པ་ནེ་ཏྠ དུ་དྡ་སནྟི བྷ་ཏྟ་སྶ བ་ཧུ་ཏ་ར་བྷཱ་ཝེ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ ས་མྦྷ་ཝ་ཀཱ་ར་ཎཾ དུ་དྡ་སཾ, ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཀ་ར་མྦ་ཀེ་པི མ་ཙྪཱ་དི་བ་ཧུ་བྷཱ་ཝེ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཡ་ཐཱ ཙེ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎཾ དུ་དྡ་སཾ, ཨེ་ཝཾ པ་ར་ཏོ ‘མི་སྶ་ཀཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’ཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཀཱ་ར་ཎཾ དུ་དྡ་ས་མེ་ཝཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཡ་ཉྩ ‘ཨི་དཾ པ་ན བྷ་ཏྟ་མི་སྶ་ཀ་མེ་ཝཱ’ཏི་ཨཱ་དི ཀཱ་ར་ཎཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་མྤི ‘ཨ་པྤ་ཏ་རཾ ན པ་ཝཱ་རེ་ཏཱི’ཏི ཝ་ཙ་ནེ་ན ན ས་མེ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘ཝི་སུཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཏཱིཏི བྷ་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་རི ཋི་ཏཾ ར་སཱ་དིཾ ཝི་སུཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ དེ་ཏཱི’’ཏི ཏཱི་སུ་པི ག་ཎྛི་པ་དེ་སུ ཝུ་ཏྟཾ. ཀེ་ཧི་ཙི པ་ན ‘‘ཡ་ཐཱ བྷ་ཏྟ་སི་ཏྠཾ ན པ་ཏ་ཏི, ཏ་ཐཱ གཱ་ལ༹ྷཾ ཧ་ཏྠེ་ན པཱི་ལེ༹་ཏྭཱ པ་རི་སྶཱ་ཝེ་ཏྭཱ དེ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠཱ་པི ཀཱ་ར་ཎཾ ན དི་སྶ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཧི བྷ་ཏྟ་མི་སྶ་ཀཾ ཡཱ་གུཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ‘‘ཡཱ་གུཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཡཱ་གུ་མི་སྶ་ཀཾ བྷ་ཏྟ་མྤི དེ་ནྟཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏོ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ན ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མི་དྷཱ་པི བ་ཧུ་ཁཱི་ར་ར་སཱ་དཱི་སུ བྷ་ཏྟེ་སུ ‘‘ཁཱི་རཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྭཱ དི་ནྣཱ་ནི ཁཱི་རཱ་དཱི་ནི ཝཱ དེ་ཏུ ཁཱི་རཱ་དི་མི་སྶ་ཀཾ བྷ་ཏྟཾ ཝཱ, ཨུ་བྷ་ཡ་ཐཱ་པི པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཝི་སུཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཏཱི’’ཏི ཏེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན དེ་ནྟཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ན པ་ན བྷ་ཏྟ་མི་སྶ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ དཱི་ཡ་མཱ་ནཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏོ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠ་ནྟི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཡ་དི པ་ན བྷ་ཏྟ་མི་སྶ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ དཱི་ཡ་མཱ་ནེ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ཝི་སུཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡེ་ཝེ་ཏྠ པ་མཱ་ཎ་ནྟི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ན པ་ན ཀཱ་ར་ཎ་ནྟ་རཾ ག་ཝེ་སི་ཏ་བྦཾ. ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནི་ཡཾ (ཝི. ཝི. ཊཱི. པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ ༢.༢༣༨-༢༣༩) པ་ན ‘‘ཝི་སུཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཏཱིཏི ‘ར་སཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝི་སུཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ, ན པ་ན ཀཱ་ཡེ་ན ར་སཱ་དིཾ ཝི་ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ་ཏི ཏ་ཐཱ ཨ་ཝི་ཡོ་ཛི་ཏེ་པི པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏོ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ ཨ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཨ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་པ་ཧོ་ན་ཀ་སྶ ནཱ་མེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ བྷ་ཏྟ་མི་སྶ་ཀ་ཡཱ་གུཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ‘ཡཱ་གུཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ, ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཨེ་ཏྠ ཡ་ཐཱ པུ་བྦཱ་པ་རཾ ན ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ནཱ་ཝཱ ཝཱ སེ་ཏུ ཝཱཏི་ཨཱ་དི་མྷི ནཱ་ཝཱ་དི་ཨ་བྷི་རུ་ཧ་ནཱ་དི་ཀྑ་ཎེ ཀི་ཉྩི ཋ་ཏྭཱ་པི ཨ་བྷི་རུ་ཧ་ནཱ་དི་ཀཱ་ཏ་བྦ་ཏྟེ་པི ག་མ་ན་ཏ་པྤ་ར་ཏཱ་ཡ ཋཱ་ནཾ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི, ཛ་ན་ས་མྨ་དྡེ་ན པ་ན ཨ་ནོ་ཀཱ་སཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ཋཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ཙཱ་ལེ་ཏྭཱཏི ཝུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ པཱི་ཋ་པྤ་དེ་སེ ཝཱ ཨུ་དྡྷཾ ཝཱ ཨ་པེ་ལླེ་ཏྭཱ, ཏ་སྨིཾ ཨེ་ཝ པ་ན ཋཱ་ནེ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏུཾ ལ་བྷ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཡེ་ན པ་སྶེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ས་ཙེ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཾ ནི་སི་ནྣོ པཱ་དེ ཨ་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ་པི བྷཱུ་མི་ཡཾ ནི་སཱི་ད་ཏི, ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐཾ ཝི་ཀོ་པེ་ནྟོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཱ་ས་ནཾ ཨ་ཝི་ཀོ་པེ་ཏྭཱ སུ་ཁེ་ན ནི་སཱི་དི་ཏུཾ ‘‘ཏ་སྶ པ་ན ཧེ་ཊྛཱ…པེ… ནི་སཱི་ད་ན་ཀཾ དཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཨཱ་ས་ནཾ ཨ་ཙཱ་ལེ་ཏྭཱཏི པཱི་ཋེ ཕུ་ཊྛོ་ཀཱ་ས་ཏོ ཨཱ་ནི་ས་ད་མཾ་སཾ ཨ་མོ་ཙེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནེ ཝི་ཡ ཋཱ་ནཱ་ཙཱ་ཝ་ནཾ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཏཱི་སུ་པི ག་ཎྛི་པ་དེ་སུ ཝུ་ཏྟཾ.
༡༢༡. ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཀ་ཏནྟི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཀ་ཏ་སྶེ་ཝ ཨ་ན་ཏི་རི་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཀ་པྤི་ཡཾ ཨ་ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ པ་ཏྟེ པ་ཀྑི་ཏྟཾ མཱུ་ལ་ཕ་ལཱ་དི་ཡེ་ཝ ཨ་ཏི་རི་ཏྟཾ ན ཧོ་ཏི, ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཾ ཝཱ ཀུ་ལ་དཱུ་ས་ནཱ་དི་ནཱ ཨུ་པྤ་ནྣཾ. སེ་སཾ པ་ན པ་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཾ ཨ་ཏི་རི་ཏྟ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏཾ པ་ན མཱུ་ལ་ཕ་ལཱ་དིཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ཏ་ཏོ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཀ་པྤི་ཡཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ བྷཱ་ཛ་ནེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཏི་རི་ཏྟཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ.
༡༢༢. སོ པུ་ན ཀཱ་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏཱིཏི ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ བྷཱ་ཛ་ནེ ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནཾ པ་ཋ་མཾ ཀ་ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི པུ་ན སོ་ཡེ་ཝ ཀཱ་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏི, ཨ་ཉྙོ ལ་བྷ་ཏི. ཨ་ཉྙ་སྨིཾ པ་ན བྷཱ་ཛ་ནེ ཏེ་ན ཝཱ ཨ་ཉྙེ་ན ཝཱ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཡེ་ན ཨ་ཀ་ཏཾ, ཏེ་ན ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ཡ་ཉྩ ཨ་ཀ་ཏཾ, ཏཾ ཀཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི. ཏེ་ནཱ་པཱིཏི ཨེ་ཏྠ པི-ས་དྡོ ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཨ་ཉྙེ་ནེ་ཝཱ་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ དཱི་པེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏནྟི ཨ་ཉྙ་སྨིཾ བྷཱ་ཛ་ནེ ཀ་ཏཾ.
པེ་སེ་ཏྭཱཏི ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཧ་ཏྠེ པེ་སེ་ཏྭཱ. ཨི་མ་སྶ ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཧ་ཏྠེ ཋི་ཏཾ ན ཀཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ.
ས་ཙེ པ་ན ཨཱ་མི་ས་སཾ་ས་ཊྛཱ་ནཱིཏི ཨེ་ཏྠ ས་ཙེ མུ་ཁ་ག་ཏེ་ནཱ་པི ཨ་ན་ཏི་རི་ཏྟེ་ན ཨཱ་མི་སེ་ན སཾ་ས་ཊྛཱ་ནི ཧོ་ནྟི, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་མེ་ཝཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, ཏ་སྨཱ པ་ཝཱ་རི་ཏེ་ན བྷོ་ཛ་ནཾ ཨ་ཏི་རི་ཏྟཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་ནྟེ་ན་པི ཡ་ཐཱ ཨ་ཀ་ཏེ་ན མི་སྶཾ ན ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ མུ་ཁ་ཉྩ ཧ་ཏྠ་ཉྩ སུ་དྡྷཾ ཀ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ཀི་ཉྩཱ་པི ཨ་པ་ཝཱ་རི་ཏ་སྶ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ ཡཱ་མ་ཀཱ་ལི་ཀཱ་དཱི་ནི ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏོ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, པ་ཝཱ་རི་ཏ་སྶ པ་ན པ་ཝཱ་ར་ཎ་མཱུ་ལ་ཀཾ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ‘‘ཡཱ་མ་ཀཱ་ལི་ཀཾ…པེ… ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧཱ་རེ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧཱ་རེ ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི པཱ་ལི༹་ཡཾ (པཱ་ཙི. ༢༤༠) ཝུ་ཏྟཾ.
ཨི་ཏི ཝི་ན་ཡ་ས་ངྒ་ཧ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་བྷཱུ་ཏེ ཝི་ན་ཡཱ་ལ་ངྐཱ་རེ
པ་ཊི་ཀྑེ་པ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ཐཱ་ལ་ངྐཱ་རོ ནཱ་མ
ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་མོ པ་རི་ཙྪེ་དོ.