པ་ཉྩ་ཝ་གྒོ
ཀ་མྨ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༨༣. ཀ་མྨ་ཝ་གྒེ ཋ་པི་ཏ་ཨུ་པོ་ས་ཐ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ནཾ ཀ་ཏྟི་ཀ་མཱ་སེ སཱ་མ་གྒི་ཡཱ ཀ་ཏཱ་ཡ སཱ་མ་གྒཱི་པ་ཝཱ་ར་ཎཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཋ་པེ་ཏྭཱ ཀ་ཏྟི་ཀ་མཱ་ས’’ནྟི. ས་ཙེ པ་ན ཏེ་སཾ ནཱ་ནཱ་སཱི་མཱ་སུ མ་ཧཱ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ ཝི་སུཾ པ་ཝཱ་རི་ཏཱ་ནཾ ཀ་ཏྟི་ཀ་མཱ་ས་བྦྷ་ནྟ་རེ སཱ་མ་གྒཱི ཧོ་ཏི, སཱ་མ་གྒཱི་ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཨེ་ཝ ཏེ་ཧི ཀ་ཏྟ་བྦོ, ན པ་ཝཱ་ར་ཎཱ. ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཝ་སྶེ ཀ་ཏ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ནཾ པུ་ན པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཧི་ཏ་ཏྟཱ. སཱ་མ་གྒཱི་དི་ཝ་སོཏི ཨ་ནུ་པོ་ས་ཐ་དི་ཝ་སེ སཱ་མ་གྒཱི་ཀ་ར་ཎཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ས་ཙེ པ་ན ཙཱ་ཏུ་དྡ་སི་ཡཾ, པ་ནྣ་ར་སི་ཡཾ ཝཱ ས་ངྒྷོ སཱ་མ་གྒིཾ ཀ་རོ་ཏི, ཏ་དཱ སཱ་མ་གྒཱི་ཨུ་པོ་ས་ཐ་དི་ཝ་སོ ན ཧོ་ཏི, ཙཱ་ཏུ་དྡ་སཱི་པ་ནྣ་ར་སཱི་ཨུ་པོ་ས་ཐོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨུ་པ་རི པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
པ་ཙྩུ་ཀྐ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་དི་ཝ་སོཏི བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་ར་ཀེ་ཧི ཨུ་པ་དྡུ་ཏཱ ཝཱ ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ས་ངྒ་ཧཾ ཝཱ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏོ ཀཱ་ལ༹་པ་ཀྑ་ཙཱ་ཏུ་དྡ་སཱི་དི་ཝ་སོ་ཝ. དྭེ ཙ པུ་ཎྞ་མཱ་སི་ཡོཏི པུ་བྦ-ཀ་ཏྟི་ཀ་པུ་ཎྞ་མཱ, པ་ཙྪི་མ་ཀ་ཏྟི་ཀ་པུ་ཎྞ་མཱ ཙཱ་ཏི དྭེ པུ་ཎྞ་མཱ་སི་ཡོ. ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་མྤཱིཏི པུ་ཎྞ་མཱ་སཱི་དྭ་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ སཱ་མ་གྒཱི་པ་ཝཱ་ར་ཎཾ, ཙཱ་ཏུ་དྡ་སཱི་པ་ཝཱ་ར་ཎ་ཉྩ ས་མྤི་ཎྜེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་ད་ཉྩ པ་ཀ་ཏི་ཙཱ་རི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཐཱ་རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡེ པ་ན ས་ཏི ཨུ་བྷི་ནྣཾ པུ་ཎྞ་མཱ་སཱི་ནཾ པུ་རི་མཱ དྭེ ཙཱ་ཏུ་དྡ་སི་ཡོ་པི ཀཱ་ལ༹་པ་ཀྑ་ཙཱ་ཏུ་དྡ་སི་ཡཱ ཨ་ན་ནྟ་རཱ པ་ནྣ་ར་སཱི་པཱི་ཏི ཨི་མེ་པི ཏ་ཡོ དི་ཝ་སཱ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་དི་ཝ་སཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨི་མཾ ས་ཏྟ་ཝི་དྷ་མྤི པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་དི་ཝ་སཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ དི་ཝ་སེ པ་ཝཱ་རེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི.
༤༨༤. ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ན་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱཏི པ་ཋ་མཾ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ནཾ སཱ་ཝེ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་སཱ ཉ་ཏྟཱི’’ཏི ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ནཱ་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝ ས་ཀ་ལཾ ཉ་ཏྟིཾ ཝ་ཏྭཱ, པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ‘‘ཨེ་སཱ ཉ་ཏྟཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
༤༨༥. ཡྭཱ་ཡནྟི བྱ་ཉྫ་ན་པྤ་བྷེ་དོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ད་ས་དྷཱ བྱ་ཉྫ་ན་བུ་དྡྷི་ཡཱ པ་བྷེ་དོཏི ཨེ་ཏྠ ད་ས་དྷཱ ད་ས་ཝི་དྷེ་ན བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནཾ པ་བྷེ་དོ་ཏི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཀེ་ནཱ་ཡཾ པ་བྷེ་དོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘བྱ་ཉྫ་ན་བུ་དྡྷི་ཡཱ’’ཏི. ཡ་ཐཱ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྠ་བྱ་ཉྫ་ན་ཏོ བྱ་ཉྫ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཀྑ་རཱ་ནཾ ཛ་ནི་ཀཱ བུ་དྡྷི བྱ་ཉྫ་ན་བུ་དྡྷི, ཏཱ་ཡ བྱ་ཉྫ་ན་བུ་དྡྷི་ཡཱ, ཨ་ཀྑ་ར་ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ཀ་ཙི་ཏྟ་བྷེ་དེ་ནེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡཾ ཝཱ སཾ་ཡོ་ག་པ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨི་ད་མྤི ག་རུ་ཀ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡཱ་ནི ཨ་ན་ནྟ་རི་ཏཱ་ནི ས-ཀཱ་རམ-ཀཱ་རཱ་དི་བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནི ‘‘སཾ་ཡོ་གོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི, སོ སཾ་ཡོ་གོ པ་རོ ཡ་སྶ ཨ-ཀཱ་རཱ་དི་ནོ, སོ སཾ་ཡོ་ག་པ་རོ ནཱ་མ. ར་སྶནྟི ཨ་ཀཱ་རཱ་དི་བྱ་ཉྫ་ན་ར་ཧི་ཏཾ ས་རཾ. ཨ་སཾ་ཡོ་ག་པ་རནྟི ‘‘ཡ་སྶ ན་ཀྑ་མ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡ-ཀཱ་ར ན-ཀཱ་རཱ་དི་བྱ་ཉྫ་ན་ས་ཧི་ཏ་ས་རཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ-ཀཱ་ར་སྶ ཐ-ཀཱ་རཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཝ་གྒ་ནྟ་རེ སི་ཐི་ལ་མེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ ‘‘སུ་ཎཱ་ཊུ མེ’’ཏི་ཨཱ་དིཾ ཝ་ད་ནྟོ་པི དུ་རུ་ཏྟཾ ཀ་རོ་ཏི་ཡེ་ཝ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ ཨཱ་དེ་སཾ. ཡ་ཉྷི ‘‘ས་ཙྩི་ཀ་ཏྠ་པ་ར་མ་ཏྠེ་ནཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ‘‘ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛ་པ་ར་མ་ཊྛེ་ནཱ’’ཏི ཙ ‘‘ཨ་ཏྠ་ཀ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ‘‘ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ’’ཏི ཙ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏཱ་དི་སཾ པཱ་ལི༹་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ དི་ཊྛ་པ་ཡོ་གཾ, ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པ་ཉྩ ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནུ་ཀྐ་མཱ་ག་ཏཾ པ་ཝེ་ཎིཾ ཨ་ཝི་ནཱ་སེ་ནྟེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
དཱི་གྷེ ཝ་ཏྟ་བྦེ ར་སྶནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ‘‘བྷི་ཀྑཱུ་ན’’ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦེ ‘‘བྷི་ཀྑུ་ན’’ནྟི ཝཱ ‘‘བ་ཧཱུ་སཱུ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ‘‘བ་ཧུ་སཱུ’’ཏི ཝཱ ‘‘ན་ཀྑ་མ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ‘‘ན ཁ་མ་ཏཱི’’ཏི ཝཱ ‘‘ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་པེ་ཀྑོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ‘‘ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་པེ་ཁོ’’ཏི ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཨེ་ཝ དཱི་གྷ་ར་སྶཱ་དི ར་སྶ་དཱི་གྷཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ན པ་ན ‘‘ནཱ་གོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ‘‘ན་གོ’’ཏི ཝཱ ‘‘ས་ངྒྷོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ‘‘ས་གྷོ’’ཏི ཝཱ ‘‘ཏི་སྶོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ‘‘ཏི་སོ’’ཏི ཝཱ ‘‘ཡཱ་ཙ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ‘‘ཡཱ་ཙ་ནྟཱི’’ཏི ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་ན་ནུ་རཱུ་པ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཝ་ཏྟུཾ. ས་མྦ་ནྡྷཾ, པ་ན ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཉྩ ས་བྦ་ཐཱ་པི ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
༤༨༦. སེ་ས་སཱི་མཱ་སུ་པཱིཏི ཨ་ཏི་མ་ཧ་ཏཱི་ཨཱ་དཱི་སུ ད་ས་སུ་པི.
༤༨༨. ཙ་ཏུ་ཝ་གྒ་ཀ་ར་ཎེཏི ཙ་ཏུ་ཝ་གྒེ་ན ས་ངྒྷེ་ན ཀ་ཏྟ་བྦེ. ཨ་ནི་སྶཱ་རི་ཏཱཏི ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཊྛ་པ་ནཱ་དི་ནཱ ཝཱ ལ་དྡྷི་ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝཱ ན བ་ཧི་ཀ་ཏཱ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ་ཉྷི ‘‘ཨ་པ་ཀ་ཏ་ཏྟ་སྶཱ་ཏི ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཀ་སྶ ཝཱ, ཡ་སྶ ཝཱ ཨུ་པོ་ས་ཐ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཋ་པི་ཏཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི (པ་རི. ཨ་ཊྛ. ༤༢༥) ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཋ་པི་ཏ་ཨུ་པོ་ས་ཐ་པ་ཝཱ་ར་ཎོ བྷི་ཀྑུ ཨ་པ་ཀ་ཏ་ཏྟོ ཨེ་ཝཱ་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. པ་རི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལཱཏི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཨ་ནཱ་པ་ནྣཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. པ་རི་ཝཱ་སཱ་དི་ཀ་མྨེ་སུ པ་ན ག་རུ་ཀ་ཊྛཱ་པི ཨ་པ་ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཝ་སེ་སཱ…པེ… ཚ་ནྡཱ་ར་ཧཱ་ཝ ཧོ་ནྟཱིཏི ས་ངྒྷ་ཏོ ཧ་ཏྠ་པཱ་སཾ ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཋི་ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ པ་ན ཚ་ནྡཱ་ར་ཧཱ ན ཧོ་ནྟི, ཏེ་པི ཙ་ཏུ་ཝ་གྒཱ་དི་ཏོ ཨ་དྷི་ཀཱ ཧ་ཏྠ་པཱ་སཾ ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ་ཝ ཚ་ནྡཱ་ར་ཧཱ ཧོ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ས་ངྒྷ་ཏོ ཧ་ཏྠ་པཱ་སཾ ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཋི་ཏེ་ནེ་ཝ ཚ་ནྡོ ཝཱ པཱ་རི་སུ་དྡྷི ཝཱ དཱ་ཏ་བྦཱ.
ཀ་མྨ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༩༦. ཨེ་ཏ་ར་ཧི ས་ཙེ་པི སཱ་མ་ཎེ་རོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ བུ་དྡྷཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཝ་ཎྞ་བྷཱ་ས་ན་མྤི ཨ་ཀ་པྤི་ཡཱ་དིཾ ཀ་པྤི་ཡཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན དཱི་པ་ན་མྤི དི་ཊྛི་ཝི་པ་ཏྟི་ཡ་ཉྙེ་ཝ པ་ཝི་ས་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ ཝ་ཀྑ་ཏི ‘‘ཏཾ ལ་དྡྷིཾ ནི་སྶ་ཛྫཱ་པེ་ཏ་བྦོ’’ཏི. བྷི་ཀྑཱུ་ན་མྤི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀོཏི བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ཝི་པ་རཱི་ཏ་ཏོ ག་ཎྷ་ནྟོ, སོ ཨེ་ཝ ཨ་ནྟ་གྒཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོཏི ཙ ཝུ་ཏྟོ. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ས་སྶ་ཏུ་ཙྪེ་དཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་དི་ཊྛི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ ན ཡུ་ཏྟཾ, ས་སྶ་ཏུ་ཙྪེ་ད་གྒཱ་ཧ་སྶ སཱ་མ་ཎེ་རཱ་ནཾ ལི་ངྒ་ནཱ་ས་ནཱ་ཡ ཀཱ་ར་ཎ་ཏྟེ་ན ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡམེ་ཝ (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༡༠༨) ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ, ཨི་དྷ ཙ ད་ཎྜ་ཀ་མྨ་ནཱ་ས་ནཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྟཱ.
ཏ་སྶཱ་པི དཱ་ཏ་བྦོཏི ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཾ མུ་ཁ་རཱ་དི་བྷཱ་ཝཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་པྤ་ཊི་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ་པི པ་ཊི་ཉྙཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ་པི ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་ནཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ་པི དེ་སི་ཏཱ་ཡ་པི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཁུཾ་ས་ནཱ་དི་ཏོ ཨ་ནོ་ར་མ་ནྟ་སྶ དཱ་ཏ་བྦོ་ཝ. ཨོ་ར་མ་ནྟ་སྶ པ་ན ཁ་མཱ་པེ་ནྟ་སྶ ན དཱ་ཏ་བྦོ.
བྲ་ཧྨ་ད་ཎྜ་སྶ དཱ་ནནྟི ཁ་ར་ད་ཎྜ་སྶ ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་ད་ཎྜ་སྶ དཱ་ནཾ. ཏ་ཛྫ་ནཱི་ཡཱ་དི་ཀ་མྨེ ཧི ཀ་ཏེ ཨོ་ཝཱ་དཱ་ནུ་སཱ་ས་ནི་པྤ་དཱ་ན་པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ན་ཏྠི. དི་ནྣ་བྲ་ཧྨ་ད་ཎྜེ པ་ན ཏ་སྨིཾ ས་དྡྷིཾ ཏ་ཛྫ་ནཱི་ཡཱ་དི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏེ་ཧི པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ་མྤི ཀཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ‘‘ནེ་ཝ ཝ་ཏྟ་བྦོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨཱ་ལཱ་པ་ས་ལླཱ་པཱ་དི་མ་ཏྟ་སྶཱ་པི ན་ཀཱ་རེ་ན པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ་ཏྟཱ. ཏ་ཉྷི དི་སྭཱ བྷི་ཀྑཱུ གཱི་ཝཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀ་ན་མ་ཏྟ་མྤི ན ཀ་རོ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཝི་ཝ་ཛྫེ་ཏ་བྦཾ ནི་མྨ་ད་ན་ཀ་ར་ཎ་ཏྠ་མེ་ཝ ཏ་སྶ ད་ཎྜ་སྶ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཏྟཱ. ཏེ་ནེ་ཝ ཚ་ནྣ་ཏྠེ་རོ་པི ཨུ་ཀྑེ་པ་ནཱི་ཡཱ་དི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏོ་པི ཨ་བྷཱ་ཡི་ཏྭཱ བྲ་ཧྨ་ད་ཎྜེ དི་ནྣེ ‘‘ས་ངྒྷེ་ནཱ་ཧཾ ས་བྦ་ཐཱ ཝི་ཝ་ཛྫི་ཏོ’’ཏི མུ་ཙྪི་ཏོ པ་པ་ཏི. ཡོ པ་ན བྲ་ཧྨ་ད་ཎྜ་ཀ་ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཉ་ཏྭཱ སཾ་ས་ཊྛོ ཨ་ཝི་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝཱ་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ ཨ་ཉྙ་ཐཱ བྲ་ཧྨ་ད་ཎྜ་ཝི་དྷཱ་ན་སྶ ནི་ར་ཏྠ་ཀ་ཏཱ་པ་ས་ངྒ་ཏོ. ཏེ་ནཱཏི བྲ་ཧྨ་ད་ཎྜ་ཀ་ཏེ་ན. ཡ་ཐཱ ཏ་ཛྫ་ནཱི་ཡཱ་དི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏེ་ཧི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཏ་ཏོ ཨ་དྷི་ཀ་མྤི ས་ངྒྷཾ་ཨཱ་རཱ་དྷེ་ནྟེ་ན ས་མྨཱ་ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཉྩ ‘‘སོ་ར་ཏོ ནི་ཝཱ་ཏ་ཝུ་ཏྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ས་རཱུ་པ་ཏོ ད་སྶི་ཏ་མེ་ཝ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་མྨཱ་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཁ་མཱ་པེ་ནྟ་སྶ བྲ་ཧྨ་ད་ཎྜོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཏ་བྦོ’’ཏི.
ཡཾ ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ཝ་ནྡི་ཡ་ཀ་མྨཾ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་ཎྜ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་པྤ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ པུ་ན ཝི་སེ་ས་ཏོ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་པྤ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་ཐ ཁོ’’ཏི་ཨཱ་དི་པཱ་ལི༹ ཨུ་དྡྷ་ཊཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨི་མ་སྶ ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨ་སྶ ཋཱ་ནཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨ་སྶ སཱ་མ་ཉྙ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཝི་སེ་ས་བྱ་ཏི་རེ་ཀེ་ན ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་མྤི ཏ་ད་ཉྙ་ཏྠ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝི་སེ་ས་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་ཡ ཝོ་ཧ་རཱི་ཡ་ཏི. ‘‘ཀ་མྨ་ཉྙེ་ཝ ལ་ཀྑ་ཎ’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ ཨོ་སཱ་ར་ཎཱ་དི་ཝ་སེ་ན ག་ཧི་ཏཱ་ཝ་སེ་སཱ་ནཾ ས་བྦེ་སཾ ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨ་སྶ སཱ་མ་ཉྙ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཀ་མྨ་ཉྙེ་ཝ ལ་ཀྑ་ཎ་མ་སྶཱ་ཏི ཀ་མྨ་ལ་ཀྑ་ཎ་ནྟི ནི་བྦ་ཙ་ནཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨི་ད་ཉྩ ཝུ་ཏྟཱ་ཝ་སེ་སཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ནི་ཊྛཱ་ན་ཊྛཱ་ནཾ, ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷ་དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཝི་ཡ ཝུ་ཏྟཱ་ཝ་སེ་ས་ཁ་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ན་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཏེ་ནེ་ཝ ཝ་ཀྑ་ཏི ‘‘ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ པཱ་ལི༹་མུ་ཏྟ་ཀོ་པི ཀ་མྨ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི (པ་རི. ཨ་ཊྛ. ༤༩༥-༤༩༦). ཡ་ཐཱ ཙེ་ཏྠ, ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་རི ཉ་ཏྟི་ཀ་མྨཱ་དཱི་སུ་པི ཀ་མྨ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་སྶ ཀ་ར་ཎནྟི ཨ་ཝ་ནྡི་ཡ་ཀ་མྨ་སྶ ཀ་ར་ཎ་ཝི་དྷཱ་ནཾ.
‘‘ན ཝ་ནྡི་ཏ་བྦོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཝ་ནྡ་ནྟི་ཡཱ དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ད་སྶེ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ས་ངྒྷེ་ན ཀ་ཏཾ ཀ་ཏི་ཀཾ ཉ་ཏྭཱ མ་དྡ་ནཾ ཝི་ཡ ཧི ས་ངྒྷ་ས་མྨུ་ཏིཾ ཨ་ནཱ་ད་རེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི ཨེ་ཝ ཧོ་ཏི.
བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶཱ་པི པ་ནེ་ཏཾ ལ་བྦྷ་ཏི་ཡེ་ཝཱཏི ཨ་ཝ་ནྡི་ཡ་ཀ་མྨ་སྶ ཨུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎ་མ་ཏྟེ་ན ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶཱ་པི ཀ་མྨ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ལ་བྦྷ་ཏི ཨེ་ཝ.
ས་ལཱ་ཀ་དཱ་ན་ཊྛཱ་ནཾ ས་ལཱ་ཀ་གྒཾ ནཱ་མ. ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟཱ་ནཾ བྷཱ་ཛ་ན་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཡཱ་ག་གྒ་བྷ་ཏྟ་གྒཱ་ནི ནཱ་མ. ཨེ་ཏེ་སུ་པི ཧི ཋཱ་ནེ་སུ ས་བྦོ ས་ངྒྷོ ཨུ་པོ་ས་ཐེ ཝི་ཡ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏོ, ཀ་མྨ་ཉྩ ཝ་གྒ་ཀ་མྨཾ ན ཧོ་ཏི, ‘‘མ་ཡ་མེ་ཏཾ ན ཛཱ་ནི་མྷཱ’’ཏི པ་ཙྪཱ ཁི་ཡྻ་ནྟཱ་པི ན ཧོ་ནྟི. ཁ་ཎྜ་སཱི་མཱ་ཡ པ་ན ཀ་ཏེ ཁི་ཡྻ་ནྟི. ས་ངྒྷི་ཀ་པ་ཙྩ་ཡ་ཉྷི ཨ་ཙྪི་ནྣ་ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་ནཾ དཱ་ཏུཾ ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ནྟེ་ཧི ཨུ་པ་ཙཱ་ར་སཱི་མ་ཊྛཱ་ནཾ ས་བྦེ་སཾ ཨ་ནུ་མ་ཏིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཡོ པ་ན ཝི་ས་བྷཱ་ག་པུ་གྒ་ལོ དྷ་མྨི་ཀཾ ཨ་པ་ལོ་ཀ་ནཾ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏི, ཏཾ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན བ་ཧི་ཨུ་པ་ཙཱ་ར་སཱི་མཱ་ག་ཏཾ ཝཱ ཀ་ཏྭཱ ཁ་ཎྜ་སཱི་མཾ ཝཱ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ད་སྶེ་ཏི, ཏཾ ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨཾ ས་རཱུ་པ་ཏོ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཙྪི་ནྣ་ཙཱི་ཝ་རཾ’’ཨི་ཙྩཱ་དི. ཡ་དི ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ་ཝ ཙཱི་ཝ་རཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, ཀིཾ པ་ན ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ཀ་ས་མྨུ་ཏི་ཡཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ཀེ་ན པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ནཱ་ལི༹ ཝཱ ཨུ་པ་ཌྜྷ་ནཱ་ལི༹ ཝཱཏི དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ དཱ་ཏ་བྦ་སྶ པ་མཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ. ཏེ་ན ཡཱ་པ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཾ, ན ཨ་དྷི་ཀ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ་ཡེ་ཝ ཝཱཏི་ཨཱ་དི ད་ས་ཝཱི་ས་ཏི་དི་ཝ་སཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་སྨིཾ དི་ཝ་སེ་ཡེ་ཝ དཱ་ཏ་བྦ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ད་སྶ་ནཾ, ཏེ་ན ཡཱ་ཝ ཛཱི་ཝ་ནྟི ཝཱ ཡཱ་ཝ རོ་གཱ ཝུ་ཊྛ་ཧ་ཏཱི་ཏི ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨི་ཎ་པ་ལི་བོ་དྷནྟི ཨི་ཎ་ཝ་ཏྠུཾ དཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏ་ཉྩ ཨི་ཎཱ་ཡི་ཀེ་ཧི པ་ལི་བུ་དྡྷ་སྶ ལ་ཛྫི་པེ་ས་ལ་སྶ སཱ་ས་ནུ་པ་ཀཱ་ར་ཀ་སྶ པ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟ་མེ་ཝ ཀ་པྤི་ཡ་བྷ་ཎྜཾ ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ དཱ་ཏ་བྦཾ, ན པ་ན ས་ཧ་སྶཾ ཝཱ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ཝཱ མ་ཧཱ་ཨི་ཎཾ. ཏཱ་དི་ས་ཉྷི བྷི་ཀྑཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝ་ཏྟེ་ན ས་བྦེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཏཱ་དི་ས་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ དཱ་ཏ་བྦཾ.
ཨུ་པ་ནི་ཀྑེ་པ་ཏོཏི ཙེ་ཏི་ཡ་པ་ཊི་ཛ་གྒ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཝ་ཌྜྷི་ཡཱ པ་ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀེ་ཧི ཋ་པི་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཏོ. ས་ངྒྷི་ཀེ་ན་པཱིཏི ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཏ་ཏྲུ་པྤཱ་ད་ཏོ པ་ཙྩ་ཡ་དཱ་ཡ་ཀེ་ཧི ཙ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྠཱ་ཡ ས་ངྒྷ་སྶ དི་ནྣ་ཝ་ཏྠུ་ནཱ་པཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ས་ངྒྷ་བྷ་ཏྟཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ དེ་ནྟེ་ཧི་པི ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནཾ ས་ངྒྷ་བྷ་ཏྟཾ ཝི་ཡ ཀཱ་རེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
‘‘ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ རུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་བྷོ་ག་པྤ་ཧོ་ན་ཀཾ ཨ་པྤཾ ཝཱ བ་ཧུཾ ཝཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ཨ་དྷི་ཀཾ པ་ན ག་ཧེ་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏི. ཨུ་པོ་ས་ཐ་དི་ཝ་སེཏི ནི་ད་སྶ་ན་མ་ཏྟཾ, ཡ་སྨིཾ ཀི་སྨི་ཉྩི དི་ཝ་སེ་པི ཀ་ཏཾ སུ་ཀ་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཀ་རོ་ནྟེ་ན ‘‘ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ཨ་ནྟོ་སཱི་མཱ་ཡ ས་ངྒྷ་ས་ནྟ་ཀཾ…པེ… ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ མ་ཡ྄ཧཾ རུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏི་ཀཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ, ཏ་ཐཱ དྭཱི་ཧི ཏཱི་ཧི་པི ‘‘ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ རུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ན་མེ་ཝ ཧེ་ཏྠ ཝི་སེ་སོ. ཏེ་ས་མྤཱིཏི རུ་ཀྑཱ་ནཾ. སཱ ཨེ་ཝ ཀ་ཏི་ཀཱཏི ཝི་སུཾ ཀ་ཏི་ཀཱ ན ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཏེ་སནྟི རུ་ཀྑཱ་ནཾ. ས་ངྒྷོ སཱ་མཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. པུ་རི་མ་ཝི་ཧཱ་རེཏི པུ་རི་མེ ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ པ་རི་བྷོ་ག་ཏྠཱ་ཡ ཀ་ཏ་ཀ་ཏི་ཀེ ཝི་ཧཱ་རེ. པ་རི་ཝེ་ཎཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཛ་གྒ་ནྟཱིཏི ཡ་ཏྠ ཨ་ར་ཀྑི་ཡ་མཱ་ནེ ཕ་ལཱ་ཕ་ལཱ་ནི, རུ་ཀྑཱ ཙ ཝི་ན་སྶ་ནྟི, ཏཱ་དི་སཾ ཋཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཏྠ ས་ངྒྷ་སྶ ཀ་ཏི་ཀཱ ན པ་ཝ་ཏྟཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཡེ པ་ན རུ་ཀྑཱ བཱི་ཛཱ་ནི རོ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཊི་ཛ་གྒི་ཏཱ, ཏེ་པི ད་ས་མ་བྷཱ་གཾ ད་ཏྭཱ རོ་པ་ཀེ་ཧེ་ཝ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཱ. ཏེ་ཧཱིཏི ཛ་གྒ་ཀེ་ཧི.
ཏ་ཏྠཱཏི ཏ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ. མཱུ་ལེཏི ཨཱ་དི་ཀཱ་ལེ, པུ་བྦེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དཱི་གྷཱ ཀ་ཏི་ཀཱཏི ཨ་པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ཀཱ་ལཱ ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ པ་རི་བྷོ་ག་ཏྠཱ་ཡ ཀ་ཏི་ཀཱ. ནི་ཀྐུ་ཀྐུ་ཙྩེ་ནཱཏི ‘‘ཨ་བྷཱ་ཛི་ཏ་མི་ད’’ནྟི ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཁི་ཡྻ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝེ་ཏནྟི ཏེ་ན ཁི་ཡྻ་ནེ་ན བ་ཧུཾ ཁཱ་ད་ནྟཱ་ནཾ དོ་སོ ན་ཏྠི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་བྷོ་ག་པྤ་མཱ་ཎ་སྶེ་ཝ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ, ཁི་ཡྻ་ནྟེ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཧོ་ན་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཁཱ་དི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
ག་ཎྷ་ཐཱ་ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦཱཏི ཏ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ ཏེ་ནེ་ཝ བྷི་ཀྑུ་ནཱ དི་ནྣཾ ཝི་ཡ མ་ཉྙེ་ཡྻུཾ, ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝ་ས་མྦྷ་ཝོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་རི་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨུ་པ་ཌྜྷ་བྷཱ་གོཏི ཨེ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་ཊི་ཝཱི་ས་ཏོ ཨུ་པ་ཌྜྷ་བྷཱ་གོ. དེ་ནྟེ་ན ཙ ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཾ དཱ་ཏུཾ ས་ངྒྷོ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་སཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་མོ་ཙེ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ ཏེ ས་ངྒྷེ ཨེ་ཝ པ་སཱི་ད་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྭཱ དཱ་ཏ་བྦཾ.
ཨ་པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་ནྟེ་ནཱཏི གི་ལཱ་ན་ག་མི་ཀི་སྶ་རཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་པུ་གྒ་ལཱ་ན་མྤི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཾ དེ་ནྟེ་ན ཨ་པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་ནྟེ་ནེ་ཝ དཱ་ཏ་བྦཾ, ཨ་ན་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ པ་ན ཨ་པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་ནྟེ་ནཱ་པི དཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི. ས་ངྒྷི་ཀ་མེ་ཝ ཡ་ཐཱ་ཀ་ཏི་ཏཱ་ཡ དཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀ་མྤི པ་ཙྩ་ཡ་དཱ་ཡ་ཀཱ་དཱི ས་ཡ་མེ་ཝ ཝི་སྶཱ་སེ་ན ག་ཎྷ་ནྟི, ན ཝཱ་རེ་ཏ་བྦཱ, ལ་དྡྷ་ཀ་པྤི་ཡ་ནྟི ཏུ་ཎྷཱི བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝཱཏི ‘‘ཀུ་དྡྷོ ཧི སོ རུ་ཀྑེ་པི ཚི་ནྡེ་ཡྻཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ ཀཱ་ར་ཎཾ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཏེ་ཧི ཀ་ཏ་ཨ་ན་ཏྠཱ་བྷཱ་ཝེ་པི ཀཱ་རུ་ཉྙེ་ན ཏུ་ཎྷཱི བྷ་ཝི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ‘‘ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དི པ་ན ཝ་ཏྟུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི.
ག་རུ་བྷ་ཎྜ་ཏྟཱ…པེ… ན དཱ་ཏ་བྦནྟི ཛཱི་ཝ་རུ་ཀྑཱ་ནཾ ཨཱ་རཱ་མ་ཊྛཱ་ནཱི་ཡ་ཏྟཱ, དཱ་རཱུ་ན་ཉྩ གེ་ཧ་ས་མྦྷཱ་རཱ་ནུ་པ་ག་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ས་བྦཾ ཏྭ་མེ་ཝ ག་ཎྷཱ’’ཏི དཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཀ་ཏཱ་ཝཱ་སཾ ཝཱ ཀ་ཏྭཱཏི པུ་བྦེ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཛ་གྒི་ཏ་ཀཱ་ལེ ཕ་ལ་ཝཱ་རེ ས་མྤ་ཏྟེ.
ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨ་ཏྠ་ཝ་ས་ཝ་གྒཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༩༨. ཝི་པཱ་ཀ་དུ་ཀྑ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནཾ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀ་ཝེ་རཱ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དི་ཝེ་རེ་ན ནི་བྦ་ཏྟ་ཏྟཱ, ཝེ་ར་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཧེ་ཏུ་ཏྟཱ ཙ ‘‘ཝི་པཱ་ཀ་དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ. པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དི་པ་ཉྩ་ཝེ་ར་ཝི་ནི་མུ་ཏྟཱ་ན་མྤི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཝེ་རེ་ཧི ས་ཧ ཨེ་ཀ་ཏོ ས་ངྒ་ཎྷ་ན་ཏྠཾ ‘‘ད་ས་ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་པྤ་བྷེ་དཱ་ན’’ནྟི པུ་ན ཝུ་ཏྟཾ.
༤༩༩-༥༠༠. ཏཾ ཀ་མྨནྟི ཏ་ཛྫ་ནཱི་ཡཱ་དི་ཀ་མྨ་མེ་ཝ, ས་ཏྟཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷཱ པ་ཉྙ་ཏྟཾ ནཱ་མཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་ནྟ་རཱ ཀེ་ན་ཙི ཨ་པ་ཉྙ་ཏྟེ སི་ཀྑཱ་པ་དེཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཀ་པྤེ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་བྷི་ས་མྦོ་དྷི, ཏཱ་ཝ ཨ་ནྟ་རཱ་ཀཱ་ལེ ཀ་ཀུ་ས་ནྡྷཱ་དིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཀེ་ན་ཙི ཨ་པ་ཉྙ་ཏྟེ སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་ནཱི་ཏ་ཀ་ཐཱ སི་ཀྑཱ་པ་དནྟི ཝི་ནཱི་ཏ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཨེ་ཝ. ཏཱ་ནི ཧི ཏཾ་ཏཾ་སི་ཀྑཱ་ཀོ་ཊྛཱ་སཱ་ནཾ པ་ཀཱ་ས་ན་ཏོ ‘‘སི་ཀྑཱ་པ་ད’’ནྟི ཙ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ཨ་ནུ་པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ ‘‘ཨ་ནུ་པ་ཉྙ་ཏྟ’’ནྟི ཙ ཝུ་ཙྩ་ནྟི.
ཨ་ཏྠ་ཝ་ས་ཝ་གྒཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ས་ངྒ་ཧ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ན་ཡོ ནི་ཊྛི་ཏོ.
ཨི་ཏི མ་ཧཱ་ཝ་གྒོ, པ་ཉྙ་ཏྟི་ཝ་གྒོ, ས་ངྒ་ཧ་ཝ་གྒོ་ཏི ཏཱི་ཧི མ་ཧཱ་ཝ་གྒེ་ཧི པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏོ པ་རི་ཝཱ་རོཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨི་ཏི ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ་ཡ ཝི་ན་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནི་ཡཾ
པ་རི་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ན་ཡོ ནི་ཊྛི་ཏོ.
ནི་ག་མ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨ་ཝ་སཱ་ན་གཱ་ཐཱ་སུ ཨུ་བྷ་ཏོ་ཝི་བྷ་ངྒ-ཁ་ནྡྷ་ཀ-པ་རི་ཝཱ་རེ་ཧི ཝི་བྷ་ཏྟ་ཏྟཱ ཝི་བྷཱ་ག་པ་ཊི་དེ་ས་ནཱ ཡ་སྨིཾ ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀེ. སོ ཨུ་བྷ་ཏོ་ཝི་བྷ་ངྒ-ཁ་ནྡྷ་ཀ-པ་རི་ཝཱ་ར་ཝི་བྷ་ཏྟ་དེ་ས་ནོ ཨཱ་ཧཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏ་སྶཱཏི ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀ་སྶ.
ས་ཏྠུ མ་ཧཱ་བོ་དྷཱིཏི ད་ཀྑི་ཎ་སཱ་ཁཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. ཡཾ པ་དྷཱ་ན་གྷ་རཾ ནཱ་མ པ་རི་ཝེ་ཎཾ, ཏ་ཏྠ ཙཱ་རུ་པཱ་ཀཱ་རེ་ན ས་ཉྩི་ཏཾ པ་རི་ཀྑི་ཏྟཾ ཡཾ པཱ་སཱ་དཾ ཀཱ་ར་ཡི, ཏ་ཏྲ ཏ་སྨིཾ མ་ཧཱ་ནི་ག་མ་སཱ་མི་ནོ པཱ་སཱ་དེ ཝ་ས་ཏཱ་ཏི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ.
བུ་དྡྷ་སི་རིཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ནི་སྶཱ་ཡ, ཏ་སྶ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷེ་ས་ན་མྤི པ་ཊི་ཙྩ ཡཱ ཨི་དྡྷཱ པ་རི་པུ་ཎྞ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཏཱ་ཡ ས་མི་དྡྷཱ ཝི་ན་ཡ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཨཱ་ར་དྡྷཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
སི་རི་ནི་ཝཱ་ས་སྶཱཏི སི་རི་ཡཱ ནི་ཝཱ་ས་ན་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏ་སྶ སི་རི་པཱ་ལནཱ་མ་ཀ་སྶ ར་ཉྙོ. ཛ་ཡ་སཾ་ཝ་ཙྪ་རེཏི ཝི་ཛ་ཡ་ཡུ་ཏྟེ སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ. ཨཱ་ར་དྡྷ་ཀཱ་ལ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ པུ་ན ‘‘ཛ་ཡ་སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ ཨ་ཡཾ ཨཱ་ར་དྡྷཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཀཱ་ལེ ཝ་སྶནྟི ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ཝ་སྶ་ན་སཱི་ལོ. དེ་ཝོཏི མེ་གྷོ.
ནི་ག་མ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ནི་ག་མ་ན་ཀ་ཐཱ
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙ ཨཱ་ར་དྡྷཱ, ཝི་ན་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཡཱ;
ཝ་ཎྞ་ནཱ ནཱ་ཏི་ཝི་ཏྠི་ཎྞཱ, པ་རི་པུ་ཎྞ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཱ.
པ་ཉྙཱ་ས་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་རཱ་ཡ, ཏ་ནྟི་ཡཱ པ་རི་མཱ་ཎ་ཏོ;
ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ནི་ཊྛི་པ་ར་མཱ, ཡཱ ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི.
ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ཡེ་ན ཀ་ཏཱ, ཨ་ཡཾ ནི་ཊྛ་མུ་པཱ་ག་ཏཱ;
ཡཾ ཏཾ ནི་ཊྛཾ ཏ་ཐཱ ས་བྦེ, པཱ་ཎི་ནོ ས་མ་ནོ་ར་ཐཱ.
ཐེ་རེ་ཧི ཝི་ན་ཡ་ཉྙཱུ་ཧི, སུ་ཙི་ས་ལླེ་ཁ་ཝུ་ཏྟི་ཧི;
ཨ་ཝི་སྶ་ཏྠཱ་ཏི་ཝི་ཏྠི་ཎྞ-ག་ནྠ་བྷཱི་རཱུ ཧི་པ་ཏྠི་ཏཾ.
ཀ་རོ་ནྟེ་ན མ་ཡཱ ཨེ་ཝཾ, ཝི་ན་ཡ་ཨ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཾ;
ཡཾ པ་ཏྟཾ ཀུ་ས་ལཾ ཏེ་ན, པ་ཏྭཱ ས་མྦོ་དྷི་མུ་ཏྟ་མཾ.
ཝི་ན་ཡ་ཏྠཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ, ཡོ སོ་པཱ་ཡེ་ན ལ་ཀྑ་ཎཾ;
སོ་པཱ་ཡཾ ཝི་མ་ཏི་ཙྪེ་ད-ཉཱ་ཎ་ཙ་ཀྑུ་པ་དཱ་ཡ་ཀཾ.
ཝི་ར་དྡྷ་ཏྠ་ཝི་པ་ལླཱ་ས-ག་ནྠ་ཝི་ཏྠཱ་ར་ཧཱ་ནི་ཡཱ;
ཝི་སུ་དྡྷིཾ པཱ་པ་ཡི་སྶཱ་མི, ས་ཏྟེ སཾ་སཱ་ར་དུ་ཀྑ་ཏོ.
ལོ་ཀི་ཡེ་ཧི ཙ བྷོ་གེ་ཧི, གུ་ཎེ་ཧི ནི་ཁི་ལཱ པ་ཛཱ;
ས་བྦེ་ཧི ས་ཧི་ཏཱ ཧོ་ནྟུ, ར་ཏཱ ས་མྦུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ་ཏི.
ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.