ཨ་པ་ར་དུ་ཏི་ཡ་གཱ་ཐཱ་ས་ངྒ་ཎི་ཀཾ
ཀཱ་ཡི་ཀཱ་དི་ཨཱ་པ་ཏྟི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༧༤. ‘‘ཀ་ཏི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨུ་པཱ་ལི་ཏྠེ་རེ་ན ཝི་ན་ཡ་སྶ པཱ་ཊ་ཝ་ཏྠཾ ས་ཡ་མེ་ཝ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཀ་ཏཾ. བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ་ཡེ་ཝ…པེ… ཨ་ཊྛ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ ནཱ་མཱཏི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ པ་ཉྙ་ཏྟཱ ཨེ་ཀཱ ཨེ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟི ཨ་ཊྛ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ ནཱ་མཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༤༧༥. ཀ་མྨ་ཉྩ ཀ་མྨ་པཱ་ད་ཀཱ ཙཱཏི ཨེ་ཏྠ ཡ་སྨཱ ཉ་ཏྟི་ཀ་མྨེ་སུ ཉ་ཏྟི ས་ཡ་མེ་ཝ ཀ་མྨཾ ཧོ་ཏི, ཉ་ཏྟི་དུ་ཏི་ཡ་ཉ་ཏྟི་ཙ་ཏུ་ཏྠེ་སུ ཀ་མྨེ་སུ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ན་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཉ་ཏྟི་པཱ་ད་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏི་ཊྛ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨི་མཱ་ནི དྭེ ‘‘ཉ་ཏྟི་ཀི་ཙྩཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ནི.
པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ དུ་ཀྐ་ཊཱ ཀ་ཏཱཏི ད་ས་སུ་པི སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ ཨེ་ཀ་ཏོ་ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཡ ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་དུ་ཀྐ་ཊཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཋ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་མྷཱིཏི བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཝཱ་ད་ཝ་གྒ་སྶ པ་ཋ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝི་བྷ་ངྒེ (པཱ་ཙི. ༡༤༤ ཨཱ་ད་ཡོ). ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨེཏི བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀ་ས་མྨུ་ཏི་ཀ་མྨེ ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ ཛཱ་ཏེ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ དྭེ ཨཱ་པ་ཏྟི་ན་ཝ་ཀཱ, དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ དྭེ ཨཱ་པ་ཏྟི་ན་ཝ་ཀཱ་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ ན་ཝ་ཀཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཨཱ་མ་ཀ་དྷ་ཉྙཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་ནྟི་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་པ་ནཱ་དི་པུ་བྦ་པ་ཡོ་གེ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧཱ་རེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ དུ་ཀྐ་ཊཱ ཀ་ཏཱ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཝི་ཛ་ཧ་ནྟཱི ཏི་ཊྛ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡ་དཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨེ་ཀེ་ན པཱ་དེ་ན ཧ་ཏྠ་པཱ་སཾ ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཋ་ཏྭཱ ཀི་ཉྩི ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཨ་པ་རེ་ན པཱ་དེ་ན ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཋཱ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་དཱ སཱ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ‘‘ཝི་ཛ་ཧ་ནྟཱི ཏི་ཊྛ་ཏི, ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མཾ ཝོ་ཧཱ་རཾ ལ་བྷ་ཏི. ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཧི་སྶཱ གཱ་མཱུ་པ་ཙཱ་ར་མོ་ཀྐ་ནྟི་ཡཱ ཝི་སེ་སོ ན སི་ཡཱ ཧ་ཏྠ་པཱ་ས་ཝི་ཛ་ཧ་ན་སྶཱ་པི ག་མ་ན་ཏྟཱ. ནི་སཱི་ད་ཏི ཝཱ ནི་པ་ཛྫ་ཏི ཝཱཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཨ་དྡྷཱ་ས་ནེ་ན ཧ་ཏྠ་པཱ་སཾ ཝི་ཛ་ཧ་ནྟཱི ནི་སཱི་ད་ཏི, ས་ཀ་ལེ་ན ཝཱ ཨཱ་ས་ནེ་ན ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ནི་སཱི་ད་ཏི, ཨ་དྡྷ་ས་རཱི་རེ་ན ཝི་ཛ་ཧ་ནྟཱི ནི་པ་ཛྫ་ཏི, ས་ཀ་ལེ་ན ས་རཱི་རེ་ན ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ནི་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ.
ཀཱ་ཡི་ཀཱ་དི་ཨཱ་པ་ཏྟི་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༧༦. ས་བྦཱ་ནི ནཱ་ནཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་ནཱིཏི ས་པྤི་ན་ཝ་ནཱི་ཏཱ་དཱི་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཝ་ཏྠཱུ་ནཾ བྷེ་དེ་ན པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་ནི པ་ཉྩ ནཱ་ནཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་ནི. ཨེ་ས ན་ཡོ པ་ཎཱི་ཏ་བྷོ་ཛ་ན་ཝི་ས་ཡེ ན་ཝ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་ནཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི. ཨེ་ཏེ་ན བྷེ་ས་ཛྫ་པ་ཎཱི་ཏ་བྷོ་ཛ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ཨེ་ཀེ་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་སེ་ན པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནི་པི ཝ་ཏྠུ་བྷེ་དེ་ན པ་ཙྩེ་ཀཾ པ་ཉྩ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ན་ཝ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ས་དི་སཱ་ནི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཝི་ཡཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ ‘‘ནཱ་ནཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ས་པྤིཾ ཨེ་ཝ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ནེ་ཀ་བྷཱ་ཛ་ནེ་སུ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ནྟ་སྶ བྷཱ་ཛ་ན་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི་ཡོ བ་ཧུ་ཀཱ་པི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨེ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ ཨེ་ཝ ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ས་པྤི་བྷོ་ཛ་ན་མེ་ཝ བ་ཧཱུ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ཝཱ ཝི་སུཾ ཝི་སུ་མེ་ཝ ཝཱ བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨེ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ.
པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨེ་ཀ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ དེ་སེ་ཡྻ, ཝུ་ཏྟཱ ཨཱ་དི་ཙྩ་བ་ནྡྷུ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘དེ་སེ་ཡྻཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ’’ཏི ཨི་ཏི-ས་དྡཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ སེ་སེ་སུ་པི.
བྷེ་དཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀཱ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་དི-ས་དྡོ ལུ་ཏྟ་ནི་དྡི་ཊྛོ. ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀཱ ཙ ས་བྦེ ཨུ་བྷ་ཏོ་ཝི་བྷ་ངྒེ ཨཱ་ག་ཏཱ, ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་སཱ་མ་ཉྙེ་ན ཨེ་ཀཾ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སཱ་མ་ཉྙེ་ན ཙ ཨེ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀེ ཏི་སྶོ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཉ་ཏྟི་ཡཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ, དྭཱི་ཧི ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཧི ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཱ་པི ས་ནྟི ཨེ་ཝ. ཏཱ་ནི མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ན ཨཱ་ག་ཏཱ་ནི. མཱ་ཏི་ཀཱ་ག་ཏ་ཝ་སེ་ན ཧེ་ཏྠ ‘‘ཏི་སྶོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ས་ངྒྷཱ་དཱི་ཧཱིཏི ས་ངྒྷ་ག་ཎ་པུ་གྒ་ལེ་ཧི ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་ཧི. ཨ་བྦྷུ་ཎྷ་སཱི་ལོཏི པ་རི་སུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་མ་ནེ་ན ཨ་བྷི་ན་ཝུ་པྤ་ནྣ་སཱི་ལོ. ཨ་བྷི་ན་ཝུ་པྤ་ནྣ་ཉྷི ‘‘ཨ་བྦྷུ་ཎྷ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, པ་རི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པཱ་ཀ་ཏི་ཀོ’’ཏི.
‘‘ཀོ་ས་མྦ་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ ཝུ་ཏྟཱ་ནི་སཾ་སེ’’ཏི ཨི་དཾ ཀོ་ས་མྦ་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ ‘‘ས་ཙེ མཾ ཨི་མེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ད་སྶ་ནེ ཨུ་ཀྑི་པི་སྶ་ནྟི, ན མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ད་སྶ་ནེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ པ་རེ་ས་མྤི ས་དྡྷཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཏྟི་དེ་ས་ནཱ་ཝི་དྷཱ་ན་མུ་ཁེ་ན སཱ་མ་ཏྠི་ཡ་ཏོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ. ཨེ་ཀ་ཏོ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་ར་ཎ, པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཀ་ར་ཎ, ས་ངྒྷ་ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎ, ཨཱ་ས་ནེ་ནི་སཱི་ད་ན, ཡཱ་གུ་པཱ་ནེ་ནི་སཱི་ད་ན, བྷ་ཏྟ་གྒེ་ནི་སཱི་ད་ན, ཨེ་ཀ་ཙྪ་ནྣེ་ས་ཡ་ན, ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཌྜྷ་ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཱ་དི་ཀ་ར་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏེ ཨ་ཊྛཱ་ནི་སཾ་སེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ.
ཙ་ཏུ་ནྣནྟི ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀེ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཀ་ཏ་མཱ པ་ན སཱཏི སཱ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ ཨ་ཙྩ་ཡ་དེ་ས་ནཱ ཀ་ཏ་མཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་བྷི་མཱ་རཱ་ནནྟི མཱ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཡོ་ཛི་ཏ་དྷ་ནུ་གྒ་ཧཱ་ནཾ. ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཡི་ཀཱ་ཡཱཏི ས་ཧ་སེ་ཡྻ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཨཱ་ག་ཏཱ་ཡ.
ཨ་ཊྛ་ནྣཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནནྟི ཐེ་རཱ་ས་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཊྛ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ཨི་ཏ་རཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏཱ་ཡ ཝུ་ཌྜྷཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨཱ་ས་ནཾ དཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཊྛ་ནྣཾ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ན་ཝ་ཀཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏཱ་ཡ ཨ་དཱ་ཏུ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏཱ་ཡ པ་ན ས་ངྒྷ་ན་ཝ་ཀཱ་ས་ནེ ལ་དྡྷོ་ཀཱ་སེ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་ཊྛ་ནྣཾ ཝུ་ཌྜྷཱ་ནཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨི་ཏ་རཱ་ཡ ན་ཝ་ཀ་ཏ་རཱ་ཡ ཨཱ་ས་ནཾ དཱ་ཏ་བྦཾ. ཀ་མྨཱ་ནི ན་ཝཱཏི ཨོ་སཱ་ར་ཎཱ་དཱི་ནི ན་ཝ ཨེ་ཝ.
པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨ་ཝ་ནྡ་ནཱི་ཡ་པུ་གྒ་ལཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༧༧. ད་ས ཛ་ནཱཏི ‘‘ད་ས ཨི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཝ་ནྡི་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (པ་རི. ༣༣༠) ཝུ་ཏྟཱ ན་ཝ་ཀ་ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀ་མཱ་ཏུ་གཱ་མ་པ་ཎྜ་ཀཱ པ་ཉྩ, པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀཱ་ད་ཡོ ཙ པ་ཉྩཱ་ཏི ད་ས ཛ་ནཱ.
དྭཱ་ད་ས ཀ་མྨ་དོ་སཱཏི དོ་ས་ཡུ་ཏྟ་ཀ་མྨཱ་ནི དྭཱ་ད་སཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ་མྨ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡོཏི ས་མྤ་ནྣ་ཀ་མྨཱ་ནི, ཝི་སུ་དྡྷ་ཀ་མྨཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏ་དེ་ཝཱཏི དྷ་མྨེ་ན ས་མ་གྒ་མེ་ཝ.
ཨ་ན་ནྟཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་ཛི་ནི ཛི་ནི་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་ན་ནྟ་ཛི་ནོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་རི་ཡ་ནྟ’’ཨི་ཙྩཱ་དི. སྭེ་ཝཱཏི སོ ཨེ་ཝ བྷ་ག་ཝཱ.
‘‘ཝི་ན་ཡཾ པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ, ཝི་ན་ཡཱ་ནི སུ་ཎོ་མ ཏེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨུ་པཱ་ལི་ཏྠེ་རེ་ནེ་ཝ ཨེ་ཀཾ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རཾ ས་མྨུ་ཁེ ཋི་ཏཾ པུ་ཙྪ་ནྟེ་ན ཝི་ཡ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཏེ་ན ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏཾ ཝི་ཡ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཀ་ཏཾ. ཏ་ཏྠ ཝི་ན་ཡཾ པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶཱཏི ཝི་ན་ཡཾ ཛཱ་ནཱ་མཱི་ཏི པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ. ཝི་ན་ཡཱ་ནཱིཏི ཝི་ན་ཡེ ཏ་ཡཱ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ སུ་ཎོ་མ.
༤༧༨. པཱ་ལི༹་ཡཾ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱཏི་ཨཱ་དི ཨུ་བྷ་ཏོ་ཝི་བྷ་ངྒེ་སུ ཨཱ་ག་ཏེ་སུ ཨ་གྒ་ཧི་ཏ་གྒ་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ.
ཨ་ཝ་ནྡ་ནཱི་ཡ་པུ་གྒ་ལཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.